Mục lục

Lý do chọn chủ đề
Vài năm gần đây, nghề công tác xã hội và hoạt động CTXH tại Việt Nam mới
thực sự được quan tâm từ khi đề án 32 (Văn phòng Thủ tướng Việt Nam, 2011) ra đời
và do Bộ LĐ-TB&XH chủ trì. Sau khi triển khai thực hiện 7 năm, đề án đã tạo ra
nhiều kết quả khả quan bước đầu trong xây dựng chính sách, củng cố đội ngũ và mạng
lưới, xây dựng giáo trình, tăng cường truyền thông cũng như hợp tác quốc tế. Để tạo
khuôn khổ pháp lý cho ngành CTXH, hàng loạt các văn bản pháp quy đã được ban
hành hướng dẫn thực hiện.
Trong lĩnh vực CTXH thì lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tâm thần là một trong
những lĩnh vực đặc biệt vất vả, khó khăn gặp nhiều trở ngại nhất. Theo thống kê của
Bộ Y tế vào năm 2017, tại Việt Nam, có khoảng 15% dân số mắc các rối loạn tâm thần
phổ biến liên quan tới stress, 3 triệu người bị rối loạn tâm thần nặng. Còn thông báo
tại Viện Sức khỏe tâm Thần cho thấy có 30% dân số Việt Nam mắc các bệnh rối loạn
tâm thần, trong đó tỷ lệ trầm cảm chiếm 25%. Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau
gây ra rối loạn tâm thần, chủ yếu là do các nguyên nhân sinh học, tâm lý cá nhân, xã
hội và môi trường. Rối loạn tâm thần và các vấn đề sức khỏe tâm thần cũng là các yếu
tố nguy cơ của các bệnh không lây nhiễm, làm phức tạp hơn việc chuẩn đoán và điều
trị một số bệnh có liên quan. Tuy nhiên trên thực tế, số người bệnh được chữa trị còn
rất thấp, chỉ có 20% số người mắc bệnh đi khám. Nguyên nhân nhiều người cho rằng
mình chỉ bị mỏi mệt cơ thể, chứ không phải mắc bệnh liên quan tới tâm thần, hoặc là
mắc bệnh liên quan tới tâm thần song không quá quan trọng, không đáng quan tâm.
Hậu quả của bệnh tâm thần gây ra cho xã hội là rất lớn, bệnh gây rối loạn nghiêm
trọng về tương tác xã hội, nghề nghiệp, hay những hoạt động quan trọng khác trong
đời sống của người mắc bệnh, gây suy giảm năng lực xã hội của cá nhân, ảnh hưởng
đến kinh tế - xã hội của đất nước.
Nhận thấy ảnh hưởng của bệnh tâm thần, chính phủ đã ban hành Đề án 1215
(Văn phòng Thủ tướng Việt Nam, 2011) để trợ giúp người mắc bệnh tâm thần và tăng
cường hoạt động của CTXH trong lĩnh vực SKTT. Ngày 24/11/2017, tại Hải Phòng,
Tạp chí Lao động và Xã hội phối hợp với Cục Bảo trợ Xã hội (Bộ LĐ-TB&XH) đã tổ

Theo tài liệu hướng dẫn thực hành CTXH trong CSSKTT (2017), CSSKTT bao
gồm các can thiệp, trị liệu và các hoạt động đảm bảo trạng thai khỏe mạnh về mặt tinh
thần ở 5 khía cạnh cơ bản sau: khả năng cân bằng, khả năng phục hồi, khả năng phát
triển cá nhân, biết tận hưởng cuộc sống và sự linh hoạt.

1.1.3. Khái niệm bệnh tâm thần

2


Theo DMSS (2017), bệnh tâm thần là hội chứng xáo trộn đáng kể về nhận thức,
cảm xúc, hoặc hành vi của cá nhân, trạng thái rối loạn chức năng về tâm lý, sinh lý,
rối loạn quá trình phát triển tâm thần. Rối loạn tâm thần thường đi kèm với suy giảm
nghiêm trọng ở cá nhân về tương tác xã hội, nghề nghiệp, hay những hoạt động quan
trọng khác tỏng đời sống của họ.
Đây là bệnh khá phổ biến, theo WHO (2016), tỷ lệ người mắc bệnh tâm thần
phân liệt trên thế giới là 0,6 – 1,5 % dân số, ở nước ta tỉ lệ này là 0,3 – 1% dân số.
Bệnh có thể chữa được hoặc thuyên giảm tốt nếu được phát hiện sớm, chữa trị kịp
thời, hợp lý.

1.1.4. Khái niệm công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần cho bệnh nhân
tâm thần

Theo giáo trình nhập môn CTXH (2015), trong các lĩnh vực của công tác xã hội
thì lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tâm thần cho người bệnh tâm thần phân liệt là một
trong những lĩnh vực đặc biệt vất vả, khó khăn gặp nhiều trở ngại nhất. Với các chức
năng của CTXH như phòng ngừa, can thiệp, phát triển, NVCTXH thực hiện các
nhiệm vụ của CTXH trong các cơ sở, cộng đồng nhằm trợ giúp những cá nhân, gia
đình và nhóm người có vấn đề về sức khỏe tâm thần.


+ Thông qua tham vấn NVCTXH thay đổi tình trạng tâm lý tiêu cực cho người tâm
thần.
+ NVCTXH sử dụng các kỹ năng lắng nghe, khích lệ, đặt câu hỏi, tóm tắt phản hồi để
giúp bệnh nhân tâm thần và gia đình họ chia sẻ mối quan tâm, sự lo lắng băn khoăn,
qua đó giải tỏa được các lo lắng bức xúc.
- Can thiệp xử lý khủng hoảng cho người tâm thần và gia đình người tâm thần
+ Có nhiều bệnh nhân tâm thần và gia đình người tâm thần rơi vào tình trạng khủng
hoảng cần được sự can thiệp kịp thời.
+ NVCTXH không nhất nhiết phải là người thực hiện can thiệp trực tiếp trong toàn bộ
tiến trình này nhưng sẽ có các hoạt động can thiệp cần thiết để giảm thiểu các nguy cơ
gây tổn hại tới bản thân người bệnh hoặc những người khác.
+ Sau đó NVCTXH sẽ là người chuyển gửi bệnh nhân tới các cơ sở và nhà chuyên
môn có đủ trình độ chuyên môn để can thiệp, điều trị.
+ NVCTXH sẽ duy trì công việc công việc theo dõi giám sát sự thay đổi tích cực của
bệnh nhân để kịp thời có các hỗ trợ phù hợp và ghi chép hồ sơ quản lý.
- Can thiệp khẩn cấp cho người tâm thần và gia đình người tâm thần.
+ Một số trường hợp mà nhân viên CTXH có thể tham gia can thiệp là: hành vi tự sát,
tự làm tổn thương, kích động, có cơn hoảng sợ,… Lúc này NVCTXH cần thực hiện
can thiệp khẩn cấp cho người tâm thần và gia đình người tâm thần theo chức năng của
mình.

4


+ Hoạt động của CTXH trong trường hợp này: Đánh giá, can thiệp nhanh hành vi gây
tổn thương; Trấn an và cung cấp thông tin; Kết nối cá nhân/ cơ sở chuyên môn; Tham
vấn; Khuyến khích người bệnh tìm kiếm sự trợ giúp chuyên môn thích hợp; Khuyến
khích người bệnh áp dụng các phương pháp tự trợ giúp.
- Quản lý trường hợp với người tâm thần.
+ Quản lý trường hợp với người bệnh tâm thần là quy trình xác định nhu cầu trợ giúp



+ Hỗ trợ và kết nối người tâm thần và gia đình họ tham gia các hoạt động của địa
phương.
+ Tuyên truyền để nâng cao nhận thức cộng đồng, giúp họ đồng cảm, giúp đỡ người
rối nhiễu tâm thần và gia đình người tâm thần

II. Thực trạng về hoạt động công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm
thần cho bệnh nhân tâm thần tại trung tâm chăm sóc và nuôi dưỡng người
tâm thần Hà Nội.
2.1. Khái quát chung về hoạt động CTXH trong chăm sóc sức khỏe tâm
thần
2.1.1. Khái quát chung về hoạt động CTXH ttong chăm sóc sức khỏe tâm thần trên thế
giới
CTXH trong CSSKTT đã có một lịch sử lâu đời ở nhiều nước phát triển trên
thế giới. Tại Mỹ, việc lồng ghép chuyên môn CTXH vào hoạt động chữa trị, can thiệp
nhằm thúc đẩy chất lượng CSSKTT đã được xem là lĩnh vực lớn nhất của CTXH.
CTXH trở thành một dịch vụ tại bệnh viện Manhattan State tại New York năm 1906
và tại bệnh viện tâm thần Boston năm 1910. Tại Canada, nhân viên CTXH đã tham
gia vào cung cấp dịch vụ cho những người có vấn đề về tâm thần và gia đình từ những
năm đầu đời của CTXH và từ đó đến nay CTXH trong CSSKTT đã trải qua nhiều
thách thức nhưng cũng đem lại nhiều kết quả minh chứng cho tính hiệu quả của nghề
nhiệp này.
Chuyên viên CTXH lâm sàng (clinical social worker) là những nhân viên xã
hội chuyên cung ứng những dịch vụ về sức khỏe tâm thần như phòng ngừa, chẩn đoán
và điều trị các rối loạn về tâm lý, hành vi và cảm xúc của các cá nhân, gia đình và
nhóm. Với lĩnh vực làm việc đặc thù, làm việc trong lĩnh vực tâm lý trị liệu, chuyên
viên CTXH cần rất phải được đào tạo chuyên môn bài bản, chuyên sâu về tâm lý, về
can thiệp ca, về tham vấn... đồng thời cũng cần phải có vốn kiến thức liên ngành rộng
rãi ở nhiều lĩnh vực để có thể vận dụng vào việc trị liệu, hỗ trợ và giải quyết vấn đề

- Mạng lưới CSSKTT của ngành y tế bao gồm một Viện Sức khỏe tâm thần Quốc gia,
hai bệnh viện chuyên khoa tâm thần tuyến trung ương, BVTT tỉnh, khoa tâm thần
thuộc bệnh viện đa khoa tỉnh và khoa tâm thần trong trung tâm phòng chống bệnh xã
hội tuyến tỉnh. Bên cạnh đó, dự án bảo vệ và chăm sóc sức khỏe tâm thần cộng đồng
đã lồng ghép hoạt động CSSKTT vào mạng lưới chăm sóc sức khẻo ban đầu tuyến
huyện và xã phường với mức độ bao phủ là hơn 70% trạm y tế xã/ phường trên cả
nước. Để thúc đẩy, phát triển CTXH trong ngành Y, Bộ Y tế cũng đã xây xựng và triển
khai “Đề án phát triển nghề CTXH trong ngành Y tế giai đoạn 2011-2020”. Đề án
thực hiện từ năm 2011 nhằm mục tiêu hình thành và phát triển nghề CTXH trong
ngành Y tế, góp phần tăng cường chất lượng, hiệu quả của sự nghiệp bảo vệ, chăm
sóc, nâng cao sức khỏe nhân dân.
Theo TS.Trần Ngọc Diễn - Tổng Biên tập Tạp chí Lao động và Xã hội (2017),
tại một số bệnh viện tâm thần tuyến Trung ương cũng đã triển khai hoạt động CTXH
với sự tham gia của đội ngũ nhân viên y tế kiêm nhiệm và tình nguyện viên nhằm hỗ
trợ thầy thuốc trong phân loại bệnh nhân, tư vấn, giới thiệu dịch vụ chuyển tuyến, hỗ
trợ chăm sóc cho người bệnh… góp phần làm giảm bớt khó khăn trong quá trình tiếp
cận và sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh. Tuy nhiên, số lượng và chất lượng đội ngũ

7


này còn khá mỏng, đặc biệt tại hầu hết các cơ sở y tế có đông người bệnh tâm thần.
Trong thực tế, đội ngũ cán bộ, nhân viên tại các trung tâm CTXH, cơ sở bảo trợ xã hội
của ngành LĐ - TB & XH có rất ít người được đào tạo các kiến thức và kỹ năng về
CTXH trong chăm sóc sức khỏe tâm thần.
- Mạng lưới CSSKTT của ngành lao động – thương binh và xã hội là một số trung tâm
điều dưỡng phục hồi chức năng tâm thần tại 25 tỉnh thành trong cả nước. Với những
tỉnh thành không có trung tâm chuyên biệt cho người tâm thần, việc chăm sóc nuôi
dưỡng người tâm thần được thực hiện trong trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh. Các hoạt
động của phòng nghiệp vụ CTXH đóng một vai trò quan trọng trong các trung tâm



tâm thần Hà Nội theo Quyết định số 2718/QĐ-UB về việc thành lập Sở Lao động
thương binh và xã hội trên cơ sở sáp nhập Sở Thương binh và xã hội, Sở Lao động và
Ban Kinh tế mới.
Ngày 31/12/2014, Khu điều dưỡng tâm thần Hà Nội chính thức đổi tên thành
Trung tâm Chăm sóc và nuôi dưỡng người tâm thần Hà Nội theo Quyết định số
7322/QĐ-UBND, ngày 31/12/2014 của UBND Thành phố Hà Nội.
- Địa chỉ: Xã Thụy An - Ba Vì - Hà nội
- Chức năng, nhiệm vụ: Trung tâm có chức năng, nhiệm vụ tiếp nhận, quản lý, nuôi
dưỡng, chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng cho người mắc bệnh tâm thần theo
quy định của pháp luật; tổ chức nuôi dưỡng, dạy văn hóa cho trẻ em kém phát triển về
trí tuệ từ 6-18 tuổi đi lang thang, được thu gom chuyển đến.
- Cơ cấu tổ chức bộ máy Trung tâm Chăm sóc và nuôi dưỡng người tâm thần Hà Nội
gồm: Ban giám đốc và 07 phòng chức năng.
+ Ban Giám đốc: có Giám đốc và 03 Phó Giám đốc
+ Các phòng chức năng:
- Phòng Tổ chức - Hành chính
- Phòng Nuôi dưỡng - Đời sống
- Phòng Phục hồi chức năng và Lao động trị liệu
- Phòng Y tế
- Phòng Nghiệp vụ công tác xã hội
- Phòng Chăm sóc bệnh nhân sa sút - cách ly
- Phòng Chăm sóc bệnh nhân thuyên giảm
Tổng số công chức, viên chức và lao động hợp đồng là 204 đồng chí, hiện đang tổ
chức quản lý, chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng cho 568 người bệnh tâm thần.

2.3. Đánh giá việc thực hiện hoạt động CTXH trong chăm sóc sức khỏe tâm
thần cho bệnh nhân tâm thần tại trung tâm chăm sóc và nuôi dưỡng người
tâm thần Hà Nội.

thu, giải thích các ý kiến của gia đình bệnh nhân về hoạt động của Trung tâm.
+ Tiếp cận các địa phương, gia đình có người tâm thần, định hướng và giới thiệu cung
cấp dịch vụ chăm sóc, nuôi dưỡng người tâm thần cho các cá nhân có nhu cầu.
+ Chuyên trách xây dựng, tổ chức các công tác tuyên truyền và các hoạt động văn
hóa, văn nghệ, thể dục - thể thao trong đơn vị.
Tháng 2 năm 2018, NVCTXH phối hợp cùng các cán bộ trực tiếp thực hiện
nhiệm vụ tại các tổ điều trị chăm sóc bệnh nhân xây dựng kế hoạch và tổ chức các
hoạt động văn hóa văn nghệ, thể thao cho người bệnh trong dịp Tết nguyên đán Mậu
Tuất 2018.
Tháng 3 năm 2018, tổ chức Hội thao dành cho người bệnh tâm thần, chào
mừng ngày Công tác xã hội Việt Nam năm 2018. Ngay khi phát động Hội thao đã thu
hút hơn 200 bệnh nhân đăng ký tham gia với tinh thần thi đấu hăng say và nhiệt huyết.
Ngay từ đầu, Hội thao đã đem lại rất nhiều những bất ngờ và sự hứng thú chờ đợi cho
các cổ động viên bởi sự tham gia của rất nhiều gương mặt mới, họ mặc dù là bệnh
nhân thuyên giảm tại Trung tâm nhưng chưa bao giờ tham gia các hoạt động, bởi suy
nghĩ mình là những người bình thường nếu tham gia thì mình giống người bệnh tâm
thần. Với sự cố gắng của NVCTXH đã thu hút những bệnh nhân bằng những hoạt
động, môn thể thao mà bệnh nhân yêu thích.
+ Chủ động tiếp cận, đề xuất tổ chức tập huấn, triển khai thực hiện các mô hình,
phương pháp tư vấn, giáo dục điều trị tâm lý và nghiệp vụ công tác xã hội mới trong

10


quá trình thực hiện nhiệm vụ.
+ Tham mưu, đề xuất các biện pháp triển khai, thực hiện các chương trình, dự án,
nguồn tài trợ của các cá nhân, tổ chức trong việc hỗ trợ điều trị tâm lý cho người tâm
thần.
Phòng CTXH thực hiện các hoạt động vận động nguồn lực, sự đóng góp của
cộng đồng về vật chất để hỗ trợ các bệnh nhân tâm thần trong trung tâm.

văn hóa thể thao khuyến khích bệnh nhân tham gia tự sáng tạo tổ chức các trò chơi
cho các bệnh nhân khác… Mô hình hoạt động nhóm đã phát huy hiệu quả, thu hút
bệnh nhân tham gia, tạo môi trường sống, sinh hoạt phong phú, đa dạng.

11


- Thứ hai: CTXH triển khai mô hình thí điểm quản lý trường hợp đối với bệnh nhân
dịch vụ tự nguyện. Đầu năm 2017, đơn vị triển khai thực hiện thí điểm quản lý trường
hợp đối với 50 bệnh nhân diện dịch vụ tự nguyện, thành lập tổ quản lý trường hợp
gồm 15 cán bộ, nhân viên các phòng Nghiệp vụ công tác xã hội, phòng Y tế và 02
phòng chăm sóc bệnh nhân do 01 đồng chí Phó Giám đốc trực tiếp chỉ đạo. Tổ quản lý
trường hợp có nhiệm vụ khai thác hồ sơ, khảo sát, xác định nhu cầu của gia đình bệnh
nhân qua đó xây dựng kế hoạch quản lý đối với từng trường hợp. Thời gian thực hiện
quản lý trường hợp duy trì theo thời gian ký kết hợp đồng dịch vụ đối với từng bệnh
nhân, quá trình quản lý trường hợp được thực hiện thành 06 bước:
+ Bước 1: Nhân viên công tác xã hội khai thác thông tin bệnh nhân và xác định nhu
cầu.
+ Bước 2: nhân viên y tế khai thác tình trạng bệnh lý và tình hình sức khỏe bệnh nhân
+ Bước 3: nhân viên công tác xã hội xây dựng kế hoạch quản lý trường hợp trình lãnh
đạo phê duyệt.
+ Bước 4: nhân viên các phòng chăm sóc căn cứ kế hoạch triển khai thực hiện, nhân
viên phòng Nghiệp vụ công tác xã hội phối hợp đánh giá 01 lần/tháng theo bảng rà
soát và giám sát thực hiện kế hoạch hỗ trợ.
+ Bước 5: kết thúc quản lý trường hợp tại Trung tâm nhân viên công tác xã hội –
Phòng Nghiệp vụ công tác xã hội cùng nhân viên tham gia quản lý trường hợp của 02
phòng Chăm sóc bệnh nhân và phòng Y tế để cùng thống nhất đánh giá, lượng giá kết
quả quá trình chăm sóc, hỗ trợ trường hợp, phản ánh nội dung vào Bảng lượng giá kết
quả can thiệp.
+ Bước 6: NVCTXH tư vấn, khuyến nghị gia đình bệnh nhân về việc tiếp tục kéo dài

khỏe bệnh nhân lựa chọn 20 bệnh nhân hướng dẫn nghề làm vàng mã. Sau khi thành
thục tay nghề đơn vị tổ chức nhân rộng bằng phương pháp lấy bệnh nhân hướng dẫn
bệnh nhân, đến nay đã thu hút được hơn 200 bệnh nhân tham gia thường xuyên và đạt
được mức thu nhập bình quân 220.000đ/1 bệnh nhân/tháng, số tiền trên được đưa vào
sổ căng tin để bệnh nhân sử dụng theo nhu cầu. Bên cạnh đó tổ chức cho 60 bệnh
nhân tham gia trồng rau và chăn nuôi lợn, đơn vị bồi dưỡng bằng hiện vật tương
đương 200.000đ/1 bệnh nhân/1 tháng. Mức thu nhập từ làm nghề và tổ chức lao động
cho bệnh nhân không lớn nhưng là tiền đề để đơn vị nhân rộng tổ chức các hoạt động
làm nghề thủ công khác, phù hợp với năng lực và sức khỏe bệnh nhân. Từ hoạt động
lao động sản xuất đơn vị đã đáp ứng thừa về nhu cầu thực phẩm, rau xanh phục vụ
bữa ăn bệnh nhân, nâng cao chất lượng đời sống sinh hoạt của toàn đơn vị.
- Thứ tư: Hoạt động CTXH trong thực hiện liệu pháp cắt, giảm và thay thế thuốc
chuyên khoa tâm thần. Do bệnh nhân là đối tượng tâm thần phân liệt mãn tính nên
việc duy trì thuốc điều trị chuyên khoa tâm thần là thường xuyên (buổi trưa và buổi
tối). Trong quá trình điều trị, nhận thấy phần đa thuốc điều trị chuyên khoa là loại
thuốc thế hệ cũ (Haldol, Aminazin, Tysercin, Gardenal, Seduxen…), bệnh nhân sử
dụng lâu dài dẫn đến có nhiều tác dụng phụ, ảnh hưởng đến sức khỏe (dòn xương,
ngoại tháp, béo phì, mệt mỏi ngại vận động, nhược cơ….). Trước thực trạng trên, từ
tháng 7/2016 lãnh đạo đơn vị triển khai thực hiện các giải pháp cắt, giảm các loại
thuốc thế hệ cũ và thay thế uống thuốc bằng biện pháp trị liệu và sử dụng các loại
thuốc điều trị chuyên khoa mới ít tác dụng phụ. NVCTXH nhắc nhở về cách sử dụng
thuốc và làm việc với gia đình bệnh nhân để hướng dẫn vfa thoe dõi cách chăm sóc
điều trị bệnh thoe đơn của bác sỹ. Sau hơn 1 năm thực hiện kết quả cắt không uống
thuốc buổi trưa cho 408 bệnh nhân, giảm và thay thế các loại thuốc buổi tối cho 579
bệnh nhân từ sử dụng 22.000 viên/1 tháng xuống còn 7.000 viên/1 tháng. Giải pháp
trên kết hợp với tổ chức cho bệnh nhân tham gia các hoạt động trị liệu, thể thao, văn
hóa do phòng CTXH tổ chức đã nâng cao sức khỏe bệnh nhân, giảm các tác dụng phụ
của thuốc, dần trả lại giấc ngủ sinh học đem lại tinh thần thoải mái, chủ động tăng
cường vận động của bệnh nhân, đem lại cơ hội phục hồi các chức năng cho người
bệnh.

CSSK cho bệnh nhân tâm thần như:
Các hoạt động phòng ngừa:
+ Công tác truyền thông đã nâng cao nhận thức của bệnh nhân tâm thần và gia đình
người tâm thần trong trung tâm về việc tự CSSKTT.
+ Vận động được nguồn lực vật chất cho trung tâm từ cộng đồng, tổ chức và người
nhà bệnh nhân tâm thần.
+ CTXH tại trung tâm chưa lồng ghép được nhiều nội dung giảm kì thị và phân biệt
đối xử với người tâm thần và gia đình người tâm thần vào các chương trình, hoạt động
diễn ra tại trung tâm và cộng đồng dân cư ở xã Thụy An.
Các hoạt động can thiệp, phục hồi:

14


+ Phòng nghiệp vụ CTXH thực hiện tham vấn tâm lý, tư vấn cho người tâm thần và
gia đình của họ.
+ Các hoạt động can thiệp khủng hoảng hay can thiệp khẩn cấp chưa có nhiều sự tham
gia của CTXH mà hầu hết là do phòng Y tế, phòng Nuôi dưỡng đời sống, phòng chăm
sóc bệnh nhân Thuyên giảm phòng chăm sóc bệnh nhân Sa sút cách ly phòng Phục
hồi chức năng & Lao động trị liệu thực hiện.
+ Phối hợp cùng phòng Y tế để quản lý trường hợp với bệnh nhân tâm thần.
Các hoạt động phát triển:
+ Hỗ trợ xây dựng nhóm hòa nhập cho người tâm thần với hình thức các nhóm phục
hồi thể lực, trí lực cho người bệnh.
+ CTXH tham gia hướng dẫn và kết nối bệnh nhân tâm thần với lao động trị liệu trong
trung tâm. Tuy nhiên, các hoạt động kết nối việc làm khi hòa nhập cộng đồng cho
người tâm thần chưa hiệu quả.
+ Phòng CTXH đã tổ chức một số chương trình, hoạt động để giúp bệnh nhân tâm
thần trong trung tâm hòa nhập với nhau, tuy nhiên, chưa có các hoạt động cụ thể để
trợ giúp người mắc bệnh tâm thần hòa nhập khi trở về sống tại cộng đồng.


III. Đề xuất giải pháp nhằm cải thiện hoạt động CTXH trong chăm sóc sức
khỏe tâm thần cho bệnh nhân tâm thần tại trung tâm chăm sóc và nuôi
dưỡng người tâm thần Hà Nội
3.1. Bổ sung các hoạt động sau vào chức năng, nhiệm vụ của phòng nghiệp
vụ CTXH
- Truyền thông cho cộng đồng dân cư xã Thụy An và địa bàn lân cận để giảm kì thị và
phân biệt đối xử với bệnh nhân tâm thần trong trung tâm và người tâm thần cùng gia
đình của họ trên địa bàn và nâng cao nhận thức của cộng đồng về vấn đề CSSKTT.
- Can thiệp xử lý khủng hoảng cho người tâm thần và gia đình người tâm thần tại
trung tâm.
- Can thiệp khẩn cấp cho bệnh nhân tâm thần và gia đình họ.
- Không chỉ trợ giúp trong lao động trị liệu trong trung tâm mà còn kết nối trong việc
định hướng nghề nghiệp, học nghề và tạo việc làm cho người tâm thần và gia đình họ
sau khi rời khỏi trung tâm.
- Hỗ trợ hòa nhập cộng đồng cho bệnh nhân tâm thần sau khi phục hồi và trở về địa
phương.

3.2. Cải thiện các hoạt động CTXH trong trung tâm
- Tổ chức và lên kế hoạch để vận động nguồn lực một cách hiệu quả hơn, nhận được
sự quan tâm nhiều hơn từ chính quyền địa phương và người dân cộng đồng.
- Xây dựng thêm nhiều nhóm hòa nhập cho bệnh nhân tâm thần với nhiều khía cạnh
rộng hơn là trí lực và thể lực để họ có nơi vui chơi, giải trí, tâm sự.
- Truyền thông về GDSKTT cho bệnh nhân và cả các cán bộ trong trung tâm.
16


Để thực hiện toàn diện và hiệu quả hơn nữa các hoạt động công tác xã hội
trong chăm sóc sức khỏe tâm thần cho người bệnh tâm thần tại trung tâm chăm sóc và
nuôi dưỡng người tâm thần Hà Nội, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, UBND

điều kiện tiếp cận để được chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, học văn hóa, học
nghề, làm việc, trợ giúp pháp lý, hiểu và nắm bắt được các quyền của họ theo quy
định của pháp luật.
Thành quả của hoạt động CTXH không chỉ ảnh hưởng đến bệnh nhân tâm thần
và gia đình họ trong trung tâm mà còn là bài học, động lực thúc cho hoạt động CTXH
ở tại các trung tâm, cơ sở bảo trợ khác và tại cộng đồng, góp phần phát triển hoạt động
CTXH trong lĩnh vực CSSKTT trên cả nước.
Để hoàn thành được cuốn tiểu luận này, em xin chân thành cảm ơn sự hướng
dẫn tận tình của cô Nguyễn Phương Anh trong suốt quá trình của học phần CTXH
trong chăm sóc SKTT. Những kiến thức mà cô truyền đạt không chỉ giúp em trong
quá trình học và làm tiểu luận mà sẽ còn là hành trang quý giá để thực hành nghề, cụ
thể là trong lĩnh vực CSSKTT sau khi tốt nghiệp.

18


Tài liệu tham khảo
1. Bùi Thị Xuân Mai, 2015, Nhập môn Công Tác Xã Hội, Nxb Lao Động – Xã Hội.
2. Edward Cohen, Trần Đình Tuấn, 2016, Vai trò của Công tác xã hội trong Sức khỏe
Tâm thần và Những gợi ý cho Việt Nam.
3. Nhiều tác giả, 2017, Hướng dẫn thực hành Công tác xã hội trong chăm sóc sức
khỏe tâm thần, Nxb Lao Động – Xã Hội.
4. Nguyễn Thị Thái Lan, Bùi Thị Xuân Mai, 2014, Công tác xã hội cá nhân và gia
đình, Nxb Lao Động – Xã Hội.
5. Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Hồng Kiên, 2013, Giáo trình Công tác xã hội trong
lĩnh vực sức khỏe tâm thần, Nxb Lao Động – Xã Hội.
6. UNICEF, Bộ Lao động Thương binh Xã hội, 2017, Công tác xã hội trong chăm sóc
sức khỏe cộng đồng, Nxb Lao Động – Xã Hội.
7. Ruth Allen,Sarah Carr, Dr Karen Linde, 2016, Social work for better mental health
- A strategic statement, Deparment of Health.


20