ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN XUÂN CHIẾN

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THU HÚT DỰ ÁN ĐẦU TƯ
VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH LÀO CAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN, NĂM 2019


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN XUÂN CHIẾN

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THU HÚT DỰ ÁN ĐẦU TƯ
VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH LÀO CAI
Ngành: Quản lý Kinh tế
Mã số: 8.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ HỒNG YẾN

THÁI NGUYÊN, NĂM 2019



Tác giả luận văn

Nguyễn Xuân Chiến


3

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ...........................................................................................ii
MỤC LỤC ................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .....................................................vii
DANH MỤC CÁC BẢNG.....................................................................viii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ.........................................viii
MỞ ĐẦU .................................................................................................. 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ........................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu.............................................................................. 3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu......................................................... 4
4. Một số đóng góp chủ yếu của luận văn................................................. 4
5. Một số nghiên cứu có liên quan ............................................................
5
6. Kết cấu của luận văn ............................................................................. 6
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ
NƯỚC VỀ THU HÚT DỰ ÁN ĐẦU TƯ VÀO CÁC KHU CÔNG
NGHIỆP ....... 7
1.1. Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu
công nghiệp ............................................................................................... 7
1.1.1. Các khái niệm cơ bản ......................................................................
7

Chương 3. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THU HÚT
DỰ
ÁN ĐẦU TƯ VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH LÀO CAI
. 38
3.1. Khái quát về các khu công nghiệp và tổ chức bộ máy quản lý Nhà
nước
trong các khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai................................................
38
3.1.1. Tổ chức bộ máy quản lý Nhà nước trong các khu công nghiệp ... 38
3.1.2. Khái quát thông tin về Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai..... 41
3.1.3. Khái quát thông tin về các khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai....... 46
3.2. Thực trạng thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh
Lào Cai .................................................................................................... 49
3.2.1. Đặc điểm các dự án thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh
Lào Cai .................................................................................................... 49


5

3.2.2. Tình hình thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh
Lào
Cai ........................................................................................................... 49


6

3.3. Thực trạng quản lý nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu
công nghiệp tại tỉnh Lào Cai
.............................................................................. 52
3.3.1. Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch .................................. 52

7

3.6.2. Hiệu quả của chính sách, pháp luật về quản lý Nhà nước trong
phạm
vi các khu công nghiệp chưa thực sự cao ............................................... 74


8

3.6.3. Chất lượng dự án đầu tư còn hạn chế, công tác xúc tiến đầu tư còn
mang tính chất hình thức .........................................................................
76
3.6.4. Chất lượng công tác kiểm tra, thanh tra và giám sát chưa cao .....
78
Chương 4. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ
NHÀ NƯỚC VỀ THU HÚT DỰ ÁN ĐẦU TƯ VÀO CÁC KCN TẠI
TỈNH

LÀO

CAI................................................................................................. 80
4.1. Định hướng và mục tiêu hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về thu
hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai
................ 80
4.1.1. Định hướng.................................................................................... 80
4.1.2. Mục tiêu......................................................................................... 80
4.2. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về thu
hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai
.............. 81
4.2.1. Nâng cao chất lượng và thực hiện có hiệu quả chiến lược, quy

DDI

:

Đầu tư trong nước

FDI

:

Đầu tư trực tiếp nước ngoài

GDP

:

Tổng sản phẩm quốc nội

GTSXCN

:

Giá trị sản xuất công nghiệp

PCI

:

Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh


Bảng 3.3:

Cơ cấu sử dụng đất của Khu công nghiệp Tằng Loỏng ..... 48

Bảng 3.4:

Tình hình thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại
tỉnh Lào Cai qua các năm ................................................... 50
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ

Sơ đồ 3.1:

Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với các khu
công nghiệp
..........................................................................................40

Biểu đồ 3.1: Lĩnh vực đầu tư dự án các khu công nghiệp trên địa
bàn
tỉnh...............................................................................................50
Biểu đồ 3.2: Quy mô dự án trong các khu công nghiệp trên địa bàn
tỉnh..51
Biểu đồ 3.3: Doanh thu của các khu công nghiệp so với doanh thu từ
hoạt động sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh qua các
năm.....67
Biểu đồ 3.4: GTSXCN trong các khu công nghiệp so với GTSXCN
toàn
tỉnh Lào Cai qua các năm..........................................................67
Biểu đồ 3.5: Số lao động trong các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh
Lào
Cai qua các năm

này đầu tiên phải kể đến là do các chủ trương, đường lối chính sách phát triển
công nghiệp ngày càng quan tâm đến việc thu hút các dự án vào các khu công
nghiệp, cụ thể là việc tăng cường thu hút đầu tư được bổ sung thành các điều,
khoản quy định trong Luật và các văn bản quy phạm pháp luật dưới Luật. Đặc
biệt từ năm 2008, Chính phủ đã lần đầu tiên ban hành Nghị định quy định về
Khu công nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế (Nghị định số 29/2008/NĐ-CP
ngày 14/3/2008), từ đó đến nay các chính sách này thường xuyên được cập
nhật, điều chỉnh cho phù hợp với từng thời kỳ cụ thể, nhờ đó các chính sách
dành cho dự án đầu tư vào khu công nghiệp được rõ ràng hơn rất nhiều.
Trên cơ sở quan điểm phát triển các khu công nghiệp theo quy hoạch
của cả nước, tỉnh Lào Cai định hướng “Coi phát triển công nghiệp là đột phá”,
làm động lực tăng trưởng, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng
tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp. Trong quá trình phát triển kinh tế xã hội
của tỉnh


2

luôn luôn nhấn mạnh việc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa với phương
châm phát triển bền vững. Khu công nghiệp giữ vai trò và vị trí quan trọng, là
điểm nhấn để thu hút nguồn vốn và tiếp thu khoa học công nghệ, khai thác
triệt để thế mạnh của tỉnh như có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, sở
hữu nhiều loại khoáng sản quý, chất lượng cao với trữ lượng lớn, nhiều mỏ
khoáng sản có trữ lượng xếp vào loại nhất nhì trong nước và khu vực, Lào Cai
còn có vị trí chiến lược, đóng vai trò là cầu nối thị trường trong nước, các
nước ASEAN với thị trường Vân Nam - Trung Quốc rộng lớn có nhiều tiềm
năng phát triển kinh tế với dân số hơn 40 triệu người, cùng với hạ tầng giao
thông đa dạng bao gồm đường sắt, đường bộ, đường thủy và trong tương lai
không xa là đường hàng không; đây là những điều kiện hết sức quan trọng để
Lào Cai không những trở thành trung tâm kinh tế của vùng mà còn là nơi giao

nước trong các khu công nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các dự án
hoạt động hiệu quả hơn, góp phần tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của
tỉnh, đảm bảo phát triển bền vững, hiệu quả trong thời gian tới vẫn là một
nhiệm vụ hết sức cần thiết và cấp bách. Xuất phát từ yêu cầu thực tế trên, tác
giả chọn đề tài “Quản lý Nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các Khu
công nghiệp tại tỉnh Lào Cai” làm đề tài Luận văn Thạc sĩ.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về
thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai giai đoạn 2015
- 2017, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý Nhà nước về
thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai để
từ đó đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước về
thu hút các dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai trong thời
gian tới.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Phân tích cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà
nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai.
- Phân tích được thực trạng và xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quản
lý nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai.


4

- Đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước
về thu hút các dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai trong
thời gian tới.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn quản

công bố có liên quan thu hút dự án đầu tư, có thể khái lược như: Lê Văn Học
(2005), “thành tựu và kinh nghiệm phát triển Khu công nghiệp Bình Dương;
Nguyễn Mạnh Hùng (2004), “một số vấn đề về quản lý và phát triển khu công
nghiệp, khu chế xuất”; Như Hùng (2005), “tác động của các khu công nghiệp
đối với tăng trưởng kinh tế ở Đồng Nai”; Trương Thị Linh (2011), “Thu hút
vốn đầu tư trong nước vào phát triển kinh tế xã hội tỉnh Kon Tum”; Trần Xuân
Vinh (2011), “các giải pháp thu hút vốn đầu tư để phát triển công nghiệp tỉnh
Quảng Nam”; Khuất Thị Hồng Nhung (2013), Quản lý nhà nước đối với các
khu công nghiệp Hà Nội,…
Nhìn chung các nghiên cứu trước đây đã đề cập đến các vấn đề lý luận,
phân tích vai trò của các Khu công nghiệp trong phát triển kinh tế, xã hội và
sự tác động của các cơ chế, chính sách quản lý nhà nước đến sự phát triển
của các khu công nghiệp, các bài học kinh nghiệm và các giải pháp thu hút
dự án đầu tư vào các địa phương hoặc cụ thể tại các khu công nghiệp. Dựa
trên cơ sở lý thuyết có liên quan, tiến hành nghiên cứu thực trạng về thu hút
dự án đầu tư, từ đó phân tích, đánh giá những khó khăn, bất cập và đề xuất
giải pháp nhằm tăng cường thu hút dự án đầu tư vào các địa phương hoặc cụ
thể là các khu công nghiệp, đề xuất các giải pháp hoàn thiện và tăng cường
vai trò của quản lý Nhà nước trong các khu công nghiệp nói chung và quản
lý Nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp nói riêng.
Những kết quả này sẽ được luận văn chọn lọc, kế thừa, đồng thời b ổ sung


6

phát triển thêm. Đối với đề tài thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp
tại tỉnh Lào Cai hiện nay chưa có bất kỳ công trình nào đề cập và công bố.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, Luận văn được trình bày thành 4
Chương:

động xã hội. Từ khái niệm về quản lý chúng ta có thể hiểu, quản lý nhà nước
là hoạt động chấp hành và điều hành của các cơ quan hành chính nhà nước
được tiến hành trên cơ sở pháp luật và để thi hành pháp luật nhằm được mục
tiêu kinh tế xã hội nhất định, theo những thời gian nhất định với hiệu quả cao.
Quản lý nhà nước mang tính cưỡng bức, cưỡng chế, mệnh lệnh và tính chính
trị rõ nét, đại diện cho cả xã hội.


8

Theo nghĩa rộng, quản lý nhà nước là hoạt động tổ chức, điều hành của
cả bộ máy nhà nước, là sự tác động, tổ chức của quyền lực nhà nước trên các
phương diện lập pháp, hành pháp và tư pháp. Theo cách hiểu này, quản lý nhà
nước là hoạt động của cả ba hệ thống cơ quan nhà nước: cơ quan lập pháp, cơ
quan hành pháp, cơ quan tư pháp. Mục tiêu của quản lý nhà nước là phục vụ
nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển bền vững trong xã hội.
Theo nghĩa hẹp, quản lý nhà nước chủ yếu là quá trình tổ chức, điều
hành của hệ thống cơ quan hành chính nhà nước đối với các quá trình xã hội
và hành vi hoạt động của con người theo pháp luật nhằm đạt được những mục
tiêu yêu cầu nhiệm vụ quản lý nhà nước.
Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp là một bộ phận, đồng thời là
nội dung cơ bản của quản lý nhà nước về kinh tế, nên Nhà nước có chức năng
và nhiệm vụ quản lý đối với tất cả các doanh nghiệp thuộc các thành phần
kinh tế, nhưng không được can thiệp trực tiếp vào hoạt động sản xuất kinh
doanh của doanh nghiệp. Doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế nói
chung, Khu công nghiệp nói riêng hoàn toàn có quyền tự chủ khi tiến hành
hoạt động kinh doanh những gì mà pháp luật không cấm.
1.1.1.2. Khái niệm Dự án đầu tư
Theo quy định tại Luật Đầu tư năm 2014, khái niệm dự án đầu tư được
phát biểu như sau: Dự án đầu tư là tập hợp đề xuất bỏ vốn trung hạn hoặc dài

nghiệp
Theo thuật ngữ tiếng Anh, khu công nghiệp có thể được dùng là
Idustrial estates, industrial zone (IZ), export processing zone (EPZ) hay
industrial park (IP). Đây là khu công nghiệp được thành lập ở nhiều nước
nhằm thực hiện mục tiêu thu hút vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý từ
bên ngoài và thực hiện đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa đất nước, hướng
về xuất khẩu. Trên thế giới có nhiều loại hình khu công nghiệp khác nhau, tùy
từng điều kiện khác nhau của từng nước mà khu công nghiệp có những nội
dung hoạt động kinh tế khác nhau và có những tên gọi khác nhau, từ đó hình
thành các định nghĩa khác nhau về khu công nghiệp:


10

a) Định nghĩa 1: Khu công nghiệp là khu vực lãnh thổ rộng lớn, có ranh
giới địa lý xác định, trong đó chủ yếu là phát triển các hoạt động sản xuất công
nghiệp và có đan xen với nhiều hoạt động dịch vụ đa dạng; có dân cư sinh
sống trong khu. Ngoài chức năng quản lý kinh tế, bộ máy quản lý các khu này
còn có chức năng quản lý hành chính, quản lý lãnh thổ. Khu công nghiệp theo
quan điểm này về thực chất là khu hành chính - kinh tế đặc biệt như các công
viên công nghiệp ở Đài Loan, Thái Lan và một số nước Tây Âu.
b) Định nghĩa 2: Khu công nghiệp là khu vực lãnh thổ có giới hạn nhất
định, ở đó tập trung các doanh nghiệp công nghiệp và dịch vụ sản xuất công
nghiệp, không có dân cư sinh sống và được tổ chức hoạt động theo cơ chế ưu
đãi cao hơn so với các khu vực lãnh thổ khác. Theo quan điểm này, ở một số
nước và vùng lãnh thổ như Malaysia, Indonesia, ….đã hình thành nhiều khu
công nghiệp với qui mô khác nhau và đây cũng là loại hình khu công nghiệp
nước ta đang áp dụng hiện nay.
Từ các khái niệm ở trên có thể thấy quan niệm về khu công nghiệp giữa
các nước cũng không đồng nhất, nhưng thường được hiểu là một khu đất được

vì vậy quản lý Nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp
mang đầy đủ tính quyền lực của Nhà nước, được thực thi bởi các cơ quan hành
chính Nhà nước về quản lý các khu công nghiệp nhằm đảm bảo hiệu quả cao
nhất khi vận hành, khai thác các khu công nghiệp, đạt mục đích cao nhất là
phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc gia và nâng cao chất lượng đời sống
nhân dân.
1.1.2.2. Có chiến lược, quy hoạch, kế hoạch để thực hiện
Công tác quản lý hành chính Nhà nước là hoạt động có mục đích và
định hướng. Vì vậy, phải có chiến lược dài hạn, quy hoạch, kế hoạch hàng
năm để thực hiện.
Quản lý Nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp
cũng vậy. Để đạt được mục tiêu chung, việc thực hiện quản lý Nhà nước về
thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp đều phải có chiến lược dài hạn,
quy hoạch, kế hoạch hàng năm để thực hiện.
1.1.2.3. Có tính chủ động và sáng tạo
Quản lý hành chính Nhà nước nói chung và quản lý Nhà nước về thu
hút đầu tư trong các khu công nghiệp có tính chủ động và sáng tạo, thể hiện ở
việc các chủ thể quản lý hành chính căn cứ vào tình hình, đặc điểm của từng
khu công nghiệp để đề ra các biện pháp quản lý thích hợp. Tính chủ động sáng
tạo


12

còn thể hiện rõ nét trong hoạt động xây dựng, ban hành văn bản quy phạm
pháp luật hành chính để điều chỉnh các hoạt động quản lý Nhà nước, đòi hỏi
cơ quan quản lý Nhà nước trong các khu công nghiệp phải áp dụng biện pháp
giải quyết mọi tình huống phát sinh một cách có hiệu quả nhất, nhằm đạt mục
tiêu chung.
1.1.2.4. Không vì mục tiêu lợi nhuận