ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG
Học phần: TỔ CHỨC VÀ HỌAT ĐỘNG ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
Chương 1 : MỤC ĐÍCH, TÍNH CHẤT, CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ CỦA TỔ
CHỨC ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
1. Mục đích của tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh:
Điều lệ Đội TNTP Hồ Chí Minh ( do hội nghò lần thứ 3 BCH.TƯ Đòan TNCS Hồ Chí
Minh khóa 8 thông qua ngày 25/7/2003 ) có ghi: “ Đội TNTP Hồ Chí Minh lấy 5 điều
Bác Hồ dạy thiếu niên , nhi đồng làm mục tiêu phấn đấu rèn luyện cho đội viên, giúp
đỡ thiếu nhi trong học tập, họat động , vui chơi, thực hiện quyền và bổn phận theo luật
bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em “.
Khẩu hiệu của Đội: “ Vì Tổ quốc xã hội chủ nghóa, vì lý tưởng của Bác Hồ vó đại:
Sẵn sàng ! “
Có thể hiểu mục tiêu cụ thể của tổ chức Đội TNTP.HCM là:Đội tổ chức giáo dục
thiếu niên , nhi đồng thực hiện 5 điều Bác Hồ dạy để trở thành con ngoan , trò giỏi, đội
viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ, đòan viên TNCS Hồ Chí Minh.
Với mục đích đó:
+ Đội góp phần hình thành phẩm chất đầu tiên của nhân cách con người mới
XHCN, phù hợp với mục tiêu của nền giáo dục và gia đình.
+ Đội yêu cầu mỗi đội viên phấn đấu trở thành đội viên tốt,cháu ngoan Bác
Hồ,đòan viên TNCS Hồ Chí Minh
+ Khẩu hiệu Đội bao gồm 2 vế thống nhất với nhau, vừa gắn nhiệm vụ cách
mạng của đất nước,vừa gắn với lý tưởng cao đẹp của Bác Hồ, đòi hỏi mỗi đội viên phải
ghi nhớ và thực hiện mọi lúc, mọi nơi.
+ Mục đích của Đội thống nhất với mục tiêu giáo dục của nhà trường, đòi hỏi
Đội phải kết hợp chặt với nhà trường trong quá trình họat động của mình.
2. Tính chất của tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh:
a/ Tính quần chúng của Đội thể hiện:
+ Đội là tổ chức của các em,các em làm chủ, tự quản mọi họat động dưới sự
hướng dẫn của phụ trách Đội.
+ Đội thu hút tất các thiếu niên trong độ tuổi tham gia tổ chức
+ Cần tránh các khuynh hướng: thu hẹp tổ chức Đội; buông lỏng khâu giáo dục,

cách mạng hiện nay ở nước ta:
a/ Chức năng của Đội:
Đội có 2 chức năng cơ bản là giáo dục và tổ chức thiếu niên nhi đồng Việt Nam
học tập và làm theo 5 điều Bác Hồ dạy.
+ Chức năng giáo dục:
- Đội là một lực lượng giáo dục quan trọng của xã hội, cùng với nhà trường và
các lực lượng giáo dục khác giáo dục thiếu nhi theo 5 điều Bác Hồ dạy.
- Đội giáo dục đội viên theo nguyên tắc, phương pháp riêng của mình và bằng
các hình thức giáo dục đa dạng, phong phú, hấp dẫn.
- Nội dung giáo dục của Đội có tính hệ thống và toàn diện.
+ Chức năng tổ chức:
- Đội tập hợp, thu hút tất cả thiếu niên ,nhi đồng tham gia hoạt động Đội.
- Đội tổ chức việc thực hiện điều lệ, nghi thức cho tất cả đội viên,đấu tranh
bảo vệ quyền lợi, nghóa vụ của thiếu nhi, uy tín của tổ chức Đội.
- Đội tổ chức thiếu nhi cả nước cùng tham gia sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc, đấu tranh vì hoà bình và tiến bộ xã hội.
b/ Nhiệm vụ của Đội :
+ Các tập thể Đội và đội viên phải phấn đấu rèn luyện thực hiện tốt 5 điều Bác
Hồ dạy để trở thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, công dân tốt, đòan viên TNCS Hồ Chí
Minh.
2
+ Các tập thể Đội có trách nhiệm giúp đỡ đội viên phát triển mọi khả năng
trong học tập, họat động, vui chơi…
+ Các tập thể Đội và đội viên phải thực hiện các quyền và bổn phận của trẻ em
đã nêu trong luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em.
Để thực hiện 3 nhiệm vụ trên cần:
+ Mỗi đội viên và tập thể đội phải nghiêm chỉnh thực hiện điều lệ, nghi thức
Đội, chương trình rèn luyện đội viên, mọi nghò quyết của Đội và của Đoàn.
+ Đội phải đòan kết, tập hợp, thu hút thiếu nhi tham gia các họat động đội.
+ Đội phải tổ chức nhiều họat động phong phú, tạo mọi điều kiện để phát huy

3
+ Trong các trường học hoặc ở đòa bàn dân cư có từ 3 chi đội trở lên thì được
thành lập liên đội.
+ Liên đội mỗi năm tiến hành đại hội 1 lần
+ Ở mỗi liên đội có 1 Tổng phụ trách làm nhiệm vụ thay mặt Đoàn phụ trách
Đội.
+ Nhiệm vụ của Liên đội ( giáo trình )
b/ Chi đội:
+ Là đơn vò cơ sở của tổ chức Đội, trực tiếp tổ chức các hoạt động Đội, trực tiếp
điều hành kế hoạch công tác Đội, trực tiếp quản lý, giáo dục đội viên.
+ Trong trường phổ thông chi đội gắn liền với lớp học. Có từ 3 đội viên trở lên
thì được thành lập một chi đội.Mỗi chi đội có phụ trách chi đội.
+ Chi đội mỗi năm tiến hành đại hội 1 lần.
+ Các nhiệm vụ chủ yếu của chi đội ( giáo trình )
c/ Phân đội:
+ Là đơn vò nhỏ nhất của Đội. Trong trường phổ thông, phân đội thường được tổ
chức tương ứng với tổ học tập
+ Chi đội có từ 9 đội viên trở lên có thể chia thành các phân đội.
+ Các nhiệm vụ chính của phân đội ( giáo trình )
3. Nhi đồng và sao nhi đồng ở trường tiểu học: ( sẽ nghiên cứu ở chương 7 )
4. Các liên đội, chi đội tạm thời:
+ Tại các trường Đội, nhà thiếu nhi và các họat động tập thể của Đội… được
thành lập các chi đội, liên đội tạm thời để tổ chức các họat động theo điều lệ và nghi
thức của Đội TNTP Hồ Chí Minh.
+ Liên đội , chi đội tạm thời không làm nhiệm vụ kết nạp đội viên mới va không
tiến hành giới thiệu đội viên lớn lên Đòan.
5. Hội đồng Đội:
* Chức năng của Hội đồng Đội:
+ Tham mưu về chủ trương, nội dung, biện pháp về công tác đội và phong traò
thiếu nhi.

xây dựng Đội và phong trào thiếu nhi.
+ Đại diện cho Đội TNTP, là thành viên của UB bảo vệ, chăm sóc và giáo dục
trẻ em ở các cấp.Liên kết, phối hợp các ngành chăm lo cho công tác Đội và phong trào
thiếu nhi.
---------------------------
Chương 3: NGUYÊN TẮC HỌAT ĐỘNG ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
1. Khái niệm chung về nguyên tắc họat động Đội:
+ Là những qui tắc, qui đònh cần phải bảo đảm khi tiến hành các họat động Đội.
+ Cơ sở xây dựng nguyên tắc họat động đội:
- Phương pháp luận của chủ nghóa Mác-Lênin, Lý luận giáo dục học.
- Kinh nghiệm họat động thực tiễn của Đội TNTP Hồ Chí Minh
+ Nguyên tắc họat động đội là căn cứ để xác đònh nội dung, hình thức công tác
đội, nó chi phối phương pháp công tác đội.
2. Những nguyên tắc họat động của Đội TNTP Hồ Chí Minh:
2.1 Nguyên tắc đảm bảo đònh hướng chính trò – xã hội:
+ Ý nghóa:
- Đảm bảo tính giai cấp trong giáo dục.
- Đảm bảo thực hiện nghiêm túc điều lệ Đội.
5
+ Nội dung nguyên tắc:
- Họat động đội từng bước hình thành cho đội viên thế giới quan klhoa
học,giúp đội viên đònh hướng mục đích cuộc sống đúng đắn, lành mạnh.
- Họat động đội từng bước hình thành và củng cố niềm tin của đội viên đối với
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN.
- Họat động đội góp phần giáo dục truyền thống cho đội viên.
- Họat động đội tạo điều kiện cho đội viên tham gia công cuộc xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc
2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính tự nguyện gia nhập Đội và tích cực tham gia vào
các họat động Đội của đội viên và thiếu niên:
+ Ý nghóa:

- Quan tâm bồi dưỡng BCH Đội, giúp các em chủ động tự quản điều hành
công việc và phát huy cao nhất sự sáng tạo của các em, tránh áp đặt hoặc làm thay.
- Tin tưởng vào khả năng tập thể và cá nhân đội viên, chỉ hướng dẫn khi thật
cần thiết.
- Động viên kòp- thời những cố gắng, sáng tạo của các em. Đánh giá đúng mức
thành tích của tập thể và cá nhân đội viên
- Tập trung hướng dẫn các em khâu lập kế họach họat động
2.4 Nguyên tắc đảm bảo phù hợp với đặc điểm lưá tuổi và đặc điểm cá nhân đội
viên:
+ Ý nghóa :
- Là nguyên tắc chung của các họat động giáo dục. Đội chia thành 3 lứa tuổi
để xây dựng nội dung, hình thức, phương pháp họat động đội cho phù hợp từng lứ tuổi.
- Để đảm bảo sự tự quản, tự nguyện của mỗi đội viên.
Đặc điểm cá nhân bao gồm: giới tính, cá tính, hòan cảnh , môi trường…
+ Yêu cầu :
- Phụ trách phải có tri thức tâm lý học, giáo dục học và phương pháp sư phạm
khéo léo để lựa chọn họat động phù hợp.
- Phụ trách cần nghiên cứu chương trình rèn luyện đội viên, chương trình họat
động đội hàng năm, họat động giáo dục ngòai giờ lên lớp … để vận dụng cho phù hợp.
2.5 Nguyên tắc đảm bảo tính lãng mạn, gây hứng thú, mang màu sắc vui chơi
trong các họat động đội:
+ Ý nghóa:
- Xuất phát từ đặc điểm tâm lý, đặc điểm họat động của lứa tuổi thiếu nhi và
tính chất của tổ chức Đội. (tuổi thiếu nhi luôn hướng những gì cao đẹp, tính lãng mạn
thể hiện trong cách đặt tên, xác đònh hình thức cho các hoạt động )
- Vui chơi là họat động không thể thiếu của thiếu nhi. Phương châm giáo dục
thiếu nhi : “ học mà vui, chơi mà học “
+ Yêu cầu :
- Cần tìm tòi, sáng tạo nội dung, hình thức họat động hấp dẫn thiếu nhi
- Cần chú ý tính giáo dục trong các họat động vui chơi của thiếu nhi

quan hệ mật thiết, gắn bó với nhau và được phối hợp sử dụng trong mỗi hoạt động Đội.
2/ Các phương pháp công tác Đội:
2.1 Họat động tập thể, mang tính xã hội , hữu ích
+ Ý nghóa:
- Tạo điều kiện tốt trong việc giáo dục và rèn luyện của đội viên.
- Hoạt động tập thể giúp đội viên tự khẳng đònh mình, gắn bó với tập thể và
giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.
- Trong hoạt động, đội viên được tiếp xúc, nhập cuộc vào đời sống hàng ngày,
góp phần tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
+ Yêu cầu sư phạm:
- Giúp học sinh hiệu rõ mục đích,ý nghóa , yêu cầu của các hoạt động tập thể
và xã hội.
- Trong mỗi hoạt động phải lập kế hoạch và tự các em đề xuất bàn bạc,tìm ra
biện pháp thực hiện.
- Phải dự kiến những tình huống, khó khăn và biện pháp giải quyết ( dự kiến
các phương án khác nhau )
- Phân công phù hợp năng lực đội viên và tập thể.
- Biết sử dụng các biện pháp thi đua để động viên, khuyến khích đội viên tích
cực hoạt động.
8
- Khi hoàn thành, phải sơ, tổng kết kòp thời, đánh giá công bằng và khách quan
kết quả hoạt động của các em.
2.2 Trò chơi và vui chơi
+ Ý nghóa:
- Trò chơi có tầm quan trọng và cần thiết trong đời sống thiếu nhi.
- Là phương pháp thiếu nhi có hiệu quả.
+ Yêu cầu sư phạm:
- Nội dung, hình thức trò chơi phải phù hợp đặc điểm người chơi ( về lứa tuổi,
giới tính, thể chất…)
- Hình thức trò chơi luôn đổi mới tạo sự hấp dẫn cho các em, nội dung và mức

9
- Đảm bảo tính vừa sức và khả năng hoàn thành nhiệm vụ ( phải nắm vững
khả năng, trình độ … của các em )
- Giúp đội viên và tập thể hiểu sâu sắc nhiệm vụ được giao, tiếp nhận nhiệm
vụ với tinh thần phấn khởi, trách nhiệm cao.
- Phân công hợp lý để không ảnh hưởng đến các hoạt động khác của các em.
- Phải giám sát, kiểm tra , đôn đốc , kòp thời phát hiện những khó khăn và hỗ
trợ các em giải quyết.
- Khi đánh giá phải công bằng, khách quan và kòp thời.
2.5 Thi đua trong công tác Đội
+ Ý nghóa:
- Đề cao, kích thích sự phấn đấu vươn lên giành kết quả cao trong hoạt động.
- Nếu thực hiện tốt, thi đua tạo nên sức mạnh tổng hợp.
+ Yêu cầu sư phạm:
- Cần giải thích cho đội viên nắm vững mục đích, nội dung, tiêu chuẩn thi
đua.
- Hìønh thức thi đua phải phong phú, sinh động, nghiêm túc, tránh qua loa đại
khái, hình thức chủ nghóa.
- Giáo dục tư tưởng thường xuyên, tránh những tư tưởng ích kỷ, hẹp hòi, ganh
đua cay cú; giáo dục cho các em tinh thần cầu thò, đoàn kết, tự hào lành mạnh.
- Đánh giá tổng kết phải công bằng, dân chủ, công khai.
2.6 Khen thưởng và khiển trách
+ Ý nghóa:
- Khen thưởng: động viên sự tiến bộ.
- Khiển trách: khéo léo nhắc nhở, giáo dục để các em nhanh chóng tiến bộ
( khác với kỷ luật mang tính hành chính )
+ Hình thức khen thưởng
+ Hình thức khiển trách..
+ Yêu cầu sư phạm:
- Khách quan, công bằng, chính xác.