BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

CHẾ THỊ HẢI LINH

QUẢN LÍ ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
Ở CÁC TRƯỜNG/KHOA ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN - 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

CHẾ THỊ HẢI LINH

QUẢN LÍ ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
Ở CÁC TRƯỜNG/KHOA ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC
Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 9.14.01.14
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học
GS.TS. THÁI VĂN THÀNH

NGHỆ AN - 2019


1.2.3. Đào tạo giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực ..........................................25
1.2.4. Quản lí đào tạo giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực ..............................28
1.3. HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở CÁC TRƯỜNG/KHOA
ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC ...........................................29
1.3.1. Mục tiêu đào tạo giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực ............................29
1.3.2. Nội dung đào tạo giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực ...........................31
1.3.3. Phương pháp, hình thức đào tạo giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực ...........33
1.3.3.1. Phương pháp đào tạo giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực ..................33
1.3.4. Kiểm tra, đánh giá kết quả đào tạo GVTH theo tiếp cận năng lực .................35
1.4. VẤN ĐỀ QUẢN LÍ ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở CÁC
TRƯỜNG/KHOA ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC ............36
1.4.1. Sự cần thiết phải quản lí đào tạo giáo viên tiểu học ở các Trường/Khoa ĐHSP
theo tiếp cận năng lực................................................................................................36


iii

1.4.2. Nội dung quản lí đào tạo giáo viên tiểu học ở các Trường/Khoa ĐHSP theo
tiếp cận năng lực .......................................................................................................38
1.4.3. Chủ thể quản lí đào tạo giáo viên tiểu học ở các Trường/Khoa ĐHSP theo tiếp
cận năng lực ..............................................................................................................51
1.4.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí đào tạo giáo viên tiểu học ở các
Trường/Khoa ĐHSP theo tiếp cận năng lực .............................................................53
1.5. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ ĐÀO TẠO VÀ QUẢN LÍ ĐÀO TẠO GIÁO
VIÊN TIỂU HỌC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC .................................................55
1.5.1. Kinh nghiệm của Hoa Kì.................................................................................55
1.5.2. Kinh nghiệm của một số quốc gia châu Âu ....................................................56
1.5.3. Kinh nghiệm của một số quốc gia châu Á - Thái Bình Dương ......................60
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1..........................................................................................62
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÍ ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở

2.3.6. Thực trạng mức độ đáp ứng chuẩn đầu ra ngành học của hoạt động đào tạo
giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực ..................................................................86
2.4. THỰC TRẠNG QUẢN LÍ ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở CÁC
TRƯỜNG/KHOA ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC ............87
2.4.1. Thực trạng quản lí mục tiêu đào tạo giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực

...................................................................................................................................87
2.4.2. Thực trạng quản lí chương trình đào tạo giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng
lực ..............................................................................................................................90
2.4.3. Thực trạng quản lí phương pháp đào tạo giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng
lực ..............................................................................................................................92
2.4.4. Thực trạng quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả đào tạo ...................96
2.4.5. Thực trạng quản lí các điều kiện phục vụ đào tạo giáo viên tiểu học theo tiếp
cận năng lực ............................................................................................................101
2.5. THỰC TRẠNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÍ ĐÀO TẠO
GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở CÁC TRƯỜNG/KHOA ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THEO
TIẾP CẬN NĂNG LỰC .........................................................................................102

2.6. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG QUẢN LÍ ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN
TIỂU HỌC Ở CÁC TRƯỜNG/KHOA ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THEO TIẾP CẬN
NĂNG LỰC ............................................................................................................104
2.6.1. Điểm mạnh (S) ..............................................................................................106
2.6.2. Điểm yếu (W) ................................................................................................107


v

2.6.3. Cơ hội (O) .....................................................................................................108
2.6.4. Thách thức (T) ...............................................................................................109
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2........................................................................................109

vi

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3........................................................................................163
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .......................................................................164
1. KẾT LUẬN .........................................................................................................164
2. KHUYẾN NGHỊ .................................................................................................165
2.1. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo ......................................................................165
2.2. Đối với các trường/khoa ĐHSP .......................................................................166
2.3. Đối với các trường tiểu học, cơ sở tuyển dụng ................................................166
CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ .......................................167
TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................................168

A. Tài liệu tiếng Việt ...............................................................................................168
B. Tài liệu tiếng Anh ...............................................................................................175


vii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Viết đầy đủ

TT

Viết tắt

1.

Cán bộ quản lí

CBQL


7.

Đại học

ĐH

8.

Đại học sư phạm

ĐHSP

9.

Đào tạo

ĐT

10.

Đào tạo giáo viên

ĐTGV

11.

Giáo dục và đào tạo

GD-ĐT


17.

Kĩ năng

KN

18.

Kiểm tra, đánh giá

KT, ĐG

19.

Kiến thức

KT

20.

Mục tiêu đào tạo

MTĐT

21.

Năng lực

NL



viii

27.

Quản lí đào tạo

QLĐT

28.

Quản lí giáo dục

QLGD

29.

Số lượng

SL

30.

Thái độ

TĐ

31.



DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1. Quá trình đào tạo giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực ....................28
Sơ đồ 1.2. Quy trình xây dựng các mô đun/môn học từ kết quả phân tích nghề ......33
Sơ đồ 1.3. Mục tiêu đào tạo giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực ....................39
Sơ đồ 1.4. Quy trình xây dựng CTĐT theo tiếp cận NL ...........................................43
Sơ đồ 1.5. Chủ thể quản lí hoạt động đào tạo GVTH theo tiếp cận năng lực ...........53
Sơ đồ 3.1. Quy trình xây dựng CĐR ngành đào tạo theo tiếp cận NL ...................119
Sơ đồ 3.2. Quy trình quản lí cải tiến CTĐT theo tiếp cận NL ................................126
Sơ đồ 3.3. Quy trình quản lí hoạt động đào tạo GVTH theo tiếp cận NL ..............131
Sơ đồ 3.4. Quản lí hoạt động bồi dưỡng GV các trường/khoa ĐHSP ....................140

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1. Biểu đồ phân bố tần suất

về kiến thức trước và sau TN ..................159

Biểu đồ 3.2. Biểu đồ tần suất tích lũy

về kiến thức trước và sau TN...............159

Biểu đồ 3.3. Biểu đồ so sánh kết quả về trình độ KN của đội ngũ GV trước và sau TN..161


x

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Các mức độ đánh giá về kiến thức ............................................................40
Bảng 1.2. Các mức độ đánh giá về kĩ năng ...............................................................40
Bảng 1.3. Các mức độ đánh giá về thái độ ................................................................41

xi

Bảng 2.24. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí đào tạo GVTH theo tiếp cận NL ....102
Bảng 3.1. Khung năng lực nghề nghiệp của người giáo viên tiểu học ...................118
Bảng 3.2. Tổng hợp các đối tượng khảo sát ............................................................147
Bảng 3.3. Đánh giá tính cấp thiết của các giải pháp ...............................................147
Bảng 3.4. Đánh giá tính khả thi của các giải pháp ..................................................149
Bảng 3.5. Tổng hợp số lượng khách thể TN và ĐC ................................................153
Bảng 3.7 Bảng phân phối tần sồ F về số GV đạt điểm X (đầu vào) .......................155
Bảng 3.9. Bảng phân phối tần sồ F về số GV đạt điểm X (sau TN) .......................157
Bảng 3.10. Bảng tần suất kết quả kiểm tra sau TN về kiến thức của GV ...............157
Bảng 3.11. Phân bố tần suất

và tần suất tích lũy

về kiến thức của nhóm TN

và nhóm ĐC sau TN................................................................................................158
Bảng 3.12. Kết quả về trình độ KN nghề nghiệp của GV sau TN ..........................160
Bảng 3.13. So sánh kết quả trình độ KN nghề nghiệp của GV trước và sau TN ....160


1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Xu thế toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế đã và đang mang lại nhiều cơ hội
cho sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, nhưng nó cũng đặt ra nhiều

thách thức đối với vấn đề lao động, việc làm và đào tạo nguồn nhân lực trong đó có
nguồn nhân lực tiểu học. Trong bối cảnh mới, nhiệm vụ của giáo dục là “chuyển