1
SUY THẬN CẤP
BsCKII .Châu Thò Kim Liên
Trưởng Khoa Nội Thận
I. ĐẠI CƯƠNG
Suy thận cấp là tình trạng giảm độ lọc cầu thận đột ngột từ vài giờ đến vài ngày dẫn đến sự ứ
đọng các sản phẩm azot trong máu, rối lọan cân bằng nước, điện giải và kiềm toan. Suy thận
cấp có thể dẫn đến những biến chứng đe dọa tính mạng như phù phổi, tăng kali, toan huyết,
viêm màng ngoài tim … Tuy nhiên nếu được phát hiện và chữa trò sớm, hầu hết suy thận cấp sẽ
hồi phục hoàn toàn.

II. CHẨN ĐOÁN
A. Lâm sàng:
Triệu chứng lâm sàng khác nhau tùy theo nguyên nhân suy thận cấp và mức độ tổn
thương thận, thường có các triệu chứng sau:
1. Thiểu niệu ( nước tiểu < 400ml/ngày) là triệu chứng thường gặp, có thể là triệu chứng
đầu tiên của suy thận cấp, hoặc vô niệu (nước tiểu < 50ml/ ngày) thường do nguyên nhân
tắc nghẽn.
Tuy nhiên, có trường hợp suy thận cấp nhưng lượng nước tiểu không giảm vẫn > 400 ml/
ngày gọi là suy thận cấp thể không thiểu niệu, thường có nguyên nhân do thuốc
2. Triệu chứng của urê huyết cao: nôn ói, xuất huyết tiêu hóa, rối lọan tri giác, hôn
mê, co giật, tăng thể tích tuần hoàn gây phù, phù phổi, phù não, tiếng cọ màng tim, tràn dòch
màng tim, suy tim ứ huyết, cao huyết áp, rối lọan nhòp tim do tăng kali máu …
B. Cận lâm sàng:
1. Tăng BUN và creatinin máu: tốc độ tăng BUN từ 10 – 20 mg%/ ngày, creatinin tăng
từ 0.5 – 1 mg%/ ngày, tỉ lệ BUN/ creatinin là 10 – 20/1
Trường hợp tăng BUN nhiều hơn tăng creatinin gặp trong suy thận cấp trước thận hoặc
sau thận, bệnh nhân có tăng dò hóa protein.
Có trường hợp creatinin tăng nhanh hơn trong ly giải cơ vân, (creatinin tăng hơn 2 mg%/
ngày)

_ Mạch nhanh,giảm huyết áp tâm thu
_ Dấu véo da
_ Tónh mạch cổ xẹp
Phân tích nước tiểu: không có tế bào, trụ
Phân xuất bài tiết Na (FE Na < 1%) , tỉ trọng nước tiểu tăng > 1.018
Suy thận cấp phục hồi nhanh nếu phục hồi tưới máu thận tốt
2. Suy thận cấp tại thận:
Đa số suy thận cấp tại thận là họai tử ống thận cấp do suy thận cấp trước thận không
được chẩn đoán và điều trò đúng hoặc do các chất độc thận
Phân biệt suy thận cấp trước thận và tại thận dựa vào lâm sàng và và các xét nghiệm.
Những xét nghiệm giúp điều trò phân biệt suy thận cấp trước và tại thận
Xét nghiệm STC trước thận STC tạò thận
-Natri trong nước tiểu Una(mEq/l)
-Độ thẩm thấu nước tiểu(mosm/kg H20)
-Phân xuất bài tiết Na(FEna)
-Tỷ lệ BUN/Creatinin
-Cặn lắng nước tiểu
<20
>500
<1
>20
Trụ hyalin

>40
<350
>1
<10
Trụ hạt nâu đục

FEna%= [(Una/Pna)/Ucr/Pcr)]×100

B. Suy thận cấp tại thận
1. Điều trò trong giai đọan khởi đầu:
a) Điều trò ngay các nguyên nhân gây suy thận cấp: bù dòch, chống chóang, điều trò nhiễm
trùng, ngưng các thuốc độc thận…
b) Test lasix:
_ Lasix 80 -400 mg (trung bình 240mg) tiêm tónh mạch chậm.
Có thể lập lại mỗi 4 -6 h như trên nếu chưa đáp ứng, liều tối đa 1000mg/ 24h. Nếu có đáp
ứng trong vòng 30 phút lượng nước tiểu tăng lên qua sonde, bấy giờ phải cho lasix với liều
giảm dần trong 24 giờ sau đó, sao cho lượng nước tiểu duy trì khoảng 1 lít mỗi ngày
_ Nếu không đáp ứng: suy thận cấp thực thể, nên ngưng lasix và chuyển qua điều trò
bảo tồn.
2. Điều trò giai đọan thiểu niệu:
a) Cân bằng điện giải:
_ Na: hạn chế muối

4
_ Kali: Tăng kali máu luôn có trong suy thận cấp nguy cơ gây rung thất, ngưng tim
xảy ra nhanh không có triệu chứng báo trước, vì thế phải theo dõi ion đồ kết hợp với điện
tim.
• Hạn chế tăng kali:
_ Hạn chế nguồn nhập kali từ thức ăn, thuốc …
_ Lọai bỏ mô họai tử, điều trò nhiễm trùng nếu có
_ Giảm thóai biến đạm nội sinh.
• Khi có tăng kali điều trò ngay: có thể chọn một hay nhiều cách sau tùy tình huống lâm
sàng
_ Kayexalate 15 -30g và sorbitol 20 % 20ml uống mỗi 4 giờ cho đến khi kali trở về
bình thường
_ Glucose 20% 200ml + insulin (1 đơn vò cho mỗi 4 g glucose) TTM .
_ Sodium Bicarbonate ưu trương 88 – 132 mEq TTM.
_ Calcium gluconat 10% 10ml Tiêm tónh mạch chậm trong 3 – 5 phút.

Bệnh nhân suy thận cấp cần được điều trò ở nơi có phương tiện lọc máu
Theo dõi nước xuất nhập mỗi ngày
XN BUN , creatinin, Ion đồ , kiềm toan ít nhất 2 ngày/ lần
Nhiễm trùng là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong, cần phòng ngừa và kiểm soát tốt

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Charles L.Edelstein&Robert E. Cronin :The patient with acute renal failure. Manual of
Nephrology, 5
th
Ed,ed by Robert W.schrier 2000.132-153
2. Gopa B. Green& Daniel W.Coyne; Acute Renal Failure.The Washington manual of
Medical Therapeutics,31
st
Ed,254-259
3. Sudhir V.Shah:Acute renal failure.The Principles and Practice of Nephrology2
nd
ed 1995,
544-584