CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG ĐẠO
ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CHO GIÁO VIÊN MẦM NON


Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Chất lượng người giáo viên có đủ tài và đức là nhân tố quyết
định đến chất lượng giáo dục và đào tạo. Người giáo viên cần hội
tụ đầy đủ năng lực sư phạm và đạo đức nghề nghiệp, bởi nghề sư
phạm là nghề có tính mô phạm. Hình ảnh người Thày cho dù ở
cấp học nào cũng luôn là tấm gương cho học sinh noi theo. Phẩm
chất đạo đức của người giáo viên là yếu tố quan trọng để làm nên
chất lượng giáo dục và giữ gìn giá trị của người làm nghề dạy học
trong cộng đồng và xã hội.
Chính vì vậy việc thường xuyên trau dồi bồi dưỡng và quản
lý bồi dưỡng kĩ năng nghiệp vụ,bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp
cho giáo viên mầm non là việc hết sức thiết thực và cấp bách để
giáo dục mầm non có được đội ngũ đủ mạnh đáp ứng yêu cẩu đổi
mới giáo dục hiện nay.
Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài
Trên thế giới từ lâu vấn đề về đạo đức người Thày đã được
quan tâm và được đề cao. Khổng Tử (551- 479 TCN ) là nhà giáo
dục vĩ đại của Trung quốc đã cho rằng: Người Thày giáo trước hết
là người mẫu mực về đạo đức để làm nên tấm gương cho học sinh
noi theo. Muốn có được điều đó người Thày phải thường xuyên “


sửa mình theo lễ”; phải “dạy không biết mỏi” để trò học không biết
chán và tình cảm của thày - trò gắn bó như tình cảm cha - con. Như
vậy Khổng Tử đã đánh giá rất cao về đạo đức người Thày trong
nghề dạy học.
C. Mác và PH. Ăngghen là những người đầu tiên đặt nền

tưởng, hoài bão ước mơ, sống lạc quan. Muốn vậy nhà giáo phải
rèn luyện và học tập không chỉ về phẩm chất tư cách mà cả về tri
thức, năng lực nghệ thuật giáo dục dạy học. Ông đã nói với các
thày,cô giáo rằng “Chúng ta không những phải cố gắng tối đa mà
phải có phẩm chất cao và tài năng khác thường” [28,tr 272]
Từ lâu nội dung đào tạo bồi dưỡng giáo viên đã được nhiều
nhà giáo dục trên thế giới nghiên cứu và công tác bồi dưỡng này
ngày càng được ngành giáo dục khẳng định là vô cùng quan trọng


và cần thiết. Ở Trung quốc: Chính phủ đã coi công tác đào tạo bồi
dưỡng giáo viên là “ máy cái ” của ngành giáo dục, là nền tảng
cho việc đào tạo thế hệ trẻ, để tạo nên những con người có đạo
đức tốt, có học vấn cao và sẵn sàng thích ứng với sự đi lên của thế
giới tương lai. Họ dành cho giáo viên những danh hiệu cao quí
như: “ Người vun trồng các bông hoa của dân tộc”, “Viên kim
cương của nhân loại”.... Họ đã tăng đầu tư ưu tiên xây dựng và
củng cố các trường sư phạm trọng điểm, coi đó là đối sách chiến
lược của toàn bộ sự nghiệp giáo dục coi việc làm tốt công tác giáo
dục sư phạm là chức năng của chính phủ” [ 15,tr15]
Ở Pháp: Đất nước có truyền thống coi trọng nghề dạy học. Họ
quan niệm:
“ Giảng dạy là một nghề đòi hỏi có trình độ chuyên sâu và
được đào tạo về nghề nghiệp rất cao” [15,tr 21]. Việc bồi dưỡng
giáo viên ở Pháp được thực hiện theo 3 hướng chính: Coi trọng
việc tự nâng cao trình độ nghề nghiệp của giáo viên. Tạo ra sự
phù hợp với công việc đối với tất cả giáo viên đặc biệt là đối với
giáo viên dạy các môn học mà lĩnh vực đó luôn có sự phát triển
mạnh mẽ và các thiết bị trở nên lạc hậu. Định kỳ xác định những
kiến thức sẽ phải đưa vào tổng thể chương trình bồi dưỡng để tổ

để đáp ứng yêu cầu của nghề nghiệp.
Nội dung giáo dục bồi dưỡng đạo đức giáo viên được hình
thành từ rất sớm trong lịch sử và là một phần không thể thiếu
trong chiến lược phát triển của mỗi quốc gia, mỗi nhà trường.
Các công trình nghiên cứu trong ở trong nước
Cùng với nội dung giáo dục bồi dưỡng đạo đức giáo viên thì
nội dung quản lý bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp giáo viên cũng
được nhiều nhà khoa học đã đầu tư công sức trí tuệ để nghiên cứu
và tổng kết những vấn đề lý luận liên quan đến quản lý để nâng
cao chất lượng giáo dục và chất lượng đội ngũ giáo viên qua đó
cũng nhằm bồi dưỡng phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ
quản lý, giáo viên.
Nhà bác học Lê Quý Đôn đã từng nói: “ Phi trí bất hưng”,
nghĩa là quốc gia muốn hưng thịnh thì không thể không quan tâm
đến sự nghiệp giáo dục. Giáo dục là sinh mệnh mỗi quốc gia. Đảng
và nhà nước ta cũng xác định:


“ Giáo dục là quốc sách hàng đầu”. Nhiệm vụ của ngành
giáo dục và đào tạo là “ nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực bồi
dưỡng nhân tài”, đào tạo ra những con người mới có đạo đức cách
mạng, có kiến thức khoa học, có tình yêu tổ quốc. Để thực hiện
được công việc đó không ai khác chính là các nhà giáo và cán bộ
quản lí ngành giáo dục, những người đang thực hiện sự nghiệp “
trồng người ”.
Nhân cách của học sinh được hình hành và chịu ảnh hưởng
lớn từ tấm gương đạo đức của nhà giáo Bởi vậy việc các nhà giáo
nâng cao đạo đức nghề nghiệp là vấn đề vô cùng quan trọng đặt ra
ở bất cứ giai đoạn phát triển nào, thời đại nào.
Việt Nam với truyền thống “ tôn sư trọng đạo” khi đến

dân, thì làm sao mà xây dựng chủ nghĩa xã hội được”. Vì vậy
nghề thày giáo rất là quan trọng, rất là vẻ vang. Bác thường nhắc


nhở các Thày, cô giáo “ Dạy cũng như học phải biết chú trọng cả
tài lẫn đức. Đức là đạo đức cách mạng đó là cái gốc rất là quan
trọng. Nếu không có đạo đức cách mạng thì có tài cũng vô dụng.
đạo đức cách mạng là triệt để trung thành với cách mạng, một
lòng một dạ phục vụ nhân dân[ 14].
Đề cao vai trò và coi đạo đức cách mạng là linh hồn của
người Thày giáo vì thế Bác thường căn dặn: “Muốn cho học sinh
có đức thì giáo viên phải có đức. Cho nên Thầy cô giáo phải
gương mẫu …” [14], phải thường xuyên tu dưỡng rèn luyện đạo
đức nâng cao trình độ chuyên môn“ dù khó khăn đến đâu cũng
phải thi đua dạy tốt học tốt” Hồ Chí Minh luôn coi trọng và dành
sự quan tâm đặc biệt cho giáo dục, đặc biệt là người luôn nhắc
nhở đến sự trau dồi rèn luyện đạo đức nghề nghiệp của người làm
công tác giáo dục. Người cho rằng cùng sự trau dồi đạo đức là
nguyên tắc để phát triển các phẩm chất đạo đức cách mạng.
Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng cũng là người luôn dành sự
quan tâm đến sự nghiệp giáo dục của đất nước. Ông cho rằng nghề
thày giáo là nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý. Người
Thày là nhân tố quyết định đến chất lượng giáo dục đóng vai trò
quan trọng đến việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh. Vì
thế Ông đòi hỏi “ Thày ra thày”, phải “sẵn sàng cống hiến cuộc


đời, tâm hồn, trí tuệ tài năng của mình, phong cách làm việc và
những thành quả của mình vào sự nghiệp giáo dục cao quý, coi đó
là lẽ sống”.

tinh như sợi chỉ đỏ xuyên suốt cuộc sống và sự nghiệp của người
thày giáo. Đó là các phẩm chất lý tưởng nghề nghiệp, tính trung
thực trong cuộc sống, hoạt động nghề nghiệp và lòng tin. Khi đã
hội tụ đầy đủ những phẩm chất này thì nhân cách của người thày
mới hoàn thiện và có bản lĩnh nhà giáo để thực hiện nhiệm vụ cao
cả mà xã hội giao phó. Việc hình thành các phẩm chất là nhiệm vụ
bắt buộc và thông qua hai con đường; trường sư phạm và trong cả
quá trình hành nghề.[17 ]
Thực tế đã chứng minh việc nhận thức tầm quan trọng của bồi
dưỡng đạo đức nghề nghiệp và quản lý bồi dưỡng phẩm chất đạo


đức nghề nghiệp cho giáo viên nói chung và giáo viên mầm non
nói riêng nên trong những năm trở lại đây đã có rất nhiều các công
trình, đề tài nghiên cứu về nội dung trên:
Luận văn Thạc sĩ của Dương Bích Ngọc (2010) “ Biện pháp
bồi dưỡng giáo viên mầm non ngoài công lập thành phố Việt Trì
tỉnh Phú Thọ theo Chuẩn nghề nghiệp ”
Luận văn Thạc sĩ của Hoàng Thanh Hương (2010) “ Biện
pháp quản lí công tác bồi dưỡng giáo viên mầm non của Sở GD &
ĐT thành phố Hà Nội”
Luận văn Thạc sĩ của Nguyễn Thị Hồng Diễm (2012) “ Quản
lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên mầm non của Sở GD & ĐT tỉnh
Lâm Đồng ”
Luận văn Thạc sĩ của Trương Thị Hải Yến (2014) “ Quản lí
hoạt động bồi dưỡng giáo viên mầm non của phòng giáo dục và
đào tạo huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương ”
Luận văn Thạc sĩ của Nguyễn Thị Kim Cúc (2015) “ Quản lí
hoạt động bồi dưỡng phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cho giáo
viên mầm non thành phố Hòa Bình”

của con người trong mọi thời đại. Giá trị đạo đức không bao giờ
thay đổi, có chăng nó chỉ thay đổi cách nhìn và đánh giá về giá trị
ấy. Thời đại ngày nay con người có cách nhìn nhận và cách đánh
giá về những giá trị đạo đức nghề nghiệp mới.
Trong cuộc sống mỗi người cần có một công việc để làm để
sống và để khảng định mình. Theo E.A.Kimov: “ Nghề nghiệp là
một lĩnh vực sử dụng lao động vật chất và tinh thần con người
một cách có giới hạn, cần thiết cho xã hội (do sự phân công của xã
hội mà có), nó tạo cho con người có khả năng sử dụng lao động
của mình để thu lấy những phương tiện cần thiết cho sự tồn tại và
phát triển ”.
Nhưng mỗi công việc lại cần có tiêu chí về đạo đức nghề
nghiệp riêng. Đạo đức nghề nghiệp là một khái niệm nhạy cảm
đối với bất cứ một ngành nghề nào trong xã hội đặc biệt trong thời
đại ngày nay.
Đạo đức nghề nghiệp là đạo đức xã hội, thể hiện một cách
đặc thù cụ thể trong mọi lĩnh vực hoạt động nghề nghiệp cụ thể.


Với tính cách là một dạng của đạo đức xã hội, nó có mối quan hệ
chặt chẽ với đạo đức cá nhân, thông qua đạo đức của cá nhân để
thể hiện. Đồng thời đạo đức nghề nghiệp liên quan đến hoạt động
nghề và gắn với một kiểu quan hệ sản xuất trong một giai đoạn
lịch sử nhất định nên nó cũng mang tính giai cấp tính dân tộc.
Đạo đức nghề nghiệp là một hệ thống chuẩn mực đạo đức
của người lao động trong một lĩnh vực sản xuất, hoạt động xã hội
cụ thể. Nó thể hiện ra ngoài là ý thức với công việc với người
xung quanh với môi trường.... Đạo đức nghề nghiệp của nghề dạy
học là yếu tố quan trọng phản chiếu về nhân cách sư phạm của
người Thày, là thước đo phẩm chất giá trị đạo đức, nội lực bên

dung quản lý, phương pháp quản lý, phương tiện quản lý, kết quả
của từng công đoạn trong quy trình quản lý (Lập kế hoạch quản
lý; Tổ chức các nguồn lực để thực hiện kế hoạch quản lý; Thực


hiện kế hoạch quản lý; Kiểm tra thực hiện kế hoạch quản lý; Hành
động hiệu chỉnh để đạt mục tiêu chung của quản lý trong kế hoạch
quản lý đã lập)[1;Tr 74]
Tác giả Trần Kiểm: “ Quản lý là nhằm phối hợp nỗ lực của
nhiều người, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những
thành tựu của xã hội ” [18,Tr 28].
Tác giả Bùi Minh Hiền cho rằng; “ Quản lí là sự tác động có
tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý
nhằm đạt mục tiêu để ra” [13 Tr 48].
Qua các khái niệm trên, ta có thể hiểu khái niệm “ Quản lý là
hoạt động được thực hiện trong một tổ chức tác động có tính định
hướng của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý, nhằm phối hợp
sự nỗ lực của các cá nhân để thực hiện và hoàn thành mục tiêu của
tổ chức đó” [13].
Như vậy bản chất của hoạt động quản lý là “sự tác động có
mục đích của người quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đạt mục
tiêu quản lý”[13]. Trong giáo dục nhà trường đó là “ tác động của
người quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và các lực lượng
khác nhằm thực hiện các mục tiêu kế hoạch giáo dục của nhà
trường” [13,tr31].


Dù có nhiều quan niệm khác nhau về khái niệm quản lý nhưng
đều đề cập đến các nhân tố cơ bản của quản lý đó là: chủ thể quản
lý; đối tượng quản lý; mục tiêu quản lý. Hai yếu tố cơ bản cuả quản

ngày 22 tháng 01 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục Đào tạo”
[29] quy định:
“ Giáo viên mầm non có nhận thức tư tưởng đạo đức chính
trị, thực hiện trách nhiệm của một công dân, một nhà giáo đối với
nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Bao gồm các tiêu chí sau:
+ Tham gia học tập, nghiên cứu các Nghị quyết của Đảng,
chủ trương chính sách của Nhà nước;
+.Yêu nghề, tận tụy với nghề, sẵn sàng khắc phục khó khăn
hoàn thành nhiệm vụ;
+ Giáo dục trẻ yêu thương, lễ phép với ông bà,cha mẹ. người


lớn tuổi thân thiện với bạn bè và biết yêu quê hương;
+ Tham gia các hoạt động và bảo vệ quê hương đất nước góp
phần phát triển đời sống kinh tế,xã hội, cộng đồng.
Chấp hành pháp luật, chính sách của Nhà nước. Bao gồm
các tiêu chí sau:
+ Chấp hành các quy định của pháp luật, chủ trương chính
sách của Đảng và Nhà nước;
+ Thực hiện các quy định của địa phương;
+ Giáo dục trẻ thực hiện các quy định ở trường,lớp, nơi công
cộng.
+ Vận động gia đình và mọi người xung quanh chấp hành
các chủ trương chính sách pháp luật của Nhà nước, các quy định
của địa phương.
Chấp hành các quy định của ngành, quy định của trường, kỉ
luật lao động. Gồm các tiêu chí sau:
+ Chấp hành quy định của ngành, của nhà trường;
+ Tham gia đóng góp xây dựng và thực hiện nội quy hoạt
động của nhà trường;

Đạo đức nghề nghiệp theo Điều lệ trường mầm non
Đạo đức nghề nghiệp giáo viên mầm non theo Điều lệ
trường Mầm non đã quy định:
“Bảo vệ an toàn sức khỏe, tính mạng của trẻ em trong thời
gian trẻ ở nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập;
Thực hiện tốt công tác nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ em
theo Chương trình Giáo dục mầm non;lập kế hoạch chăm sóc,giáo
dục; xây dựng môi trường giáo dục, tổ chức các hoạt động nuôi
dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ em; đánh giá và quản lý trẻ em; chịu
trách nhiệm về chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ em;
tham gia các hoạt động Tổ chuyên môn, của nhà trường, nhà trẻ,
nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập.


Trau dồi đạo đức, giữ gìn phẩm chất danh dự uy tín của nhà
giáo; gương mẫu thương yêu trẻ em, đối xử công bằng và tôn trọng
nhân cách trẻ em; bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của trẻ
em; đoàn kết giúp đỡ đồng nghiệp.
Tuyên truyền phổ biến kiến thức nuôi dạy trẻ cho cha mẹ trẻ.
Chủ động phối hợp với gia đình trẻ để thực hiện mục tiêu giáo dục
trẻ em.
Rèn luyện sức khỏe; học tập văn hóa; bồi dưỡng chuyên môn
nghiệp vụ để nâng cao chất lượng nuôi dưỡng,chăm sóc, giáo dục
trẻ.
Thực hiện các nghĩa vụ công dân các quy định của pháp luật
và của ngành, các quy định của nhà trường, quyết định của Hiệu
trưởng” [30]
Đạo đức nghề nghiệp theo Quy định về đạo đức nhà giáo
của Bộ GD và ĐT
Trong Quy định về đạo đức nhà giáo của Bộ giáo dục và đào