Phần thứ nhất: PHẦN MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề
Lý do lý luận: Tiếng Anh là một môn học mới và lạ, dễ thu hút sự chú ý của
học sinh Tiểu học đặc biệt là các em ở khu vực vùng sâu, vùng xa, các em học sinh
người Êđê. Mặc dù các loại sách ngoại ngữ có chứa nhiều hình ảnh minh họa sinh
động và vốn từ ngữ gần gũi với từng lứa tuổi học sinh, nhưng Tiếng Anh vẫn là một
môn học khá bỡ ngỡ. Bước đầu học làm quen từ lớp 3 nhưng khi lên lớp 4, việc
tiếp tục học Tiếng Anh đối với các em học sinh người Êđê vẫn còn là một vấn đề
nan giải, không tránh khỏi sự nhàm chán, mất tập trung khi phải cố gắng nắm bắt
kiến thức mới. Bên cạnh đó, các em còn phải học cùng một lúc ba thứ tiếng(Tiếng
Việt, Tiếng Êđê, Tiếng Anh) cho nên đã gây không ít khó khăn trong quá trình dung
nạp kiến thức, khó có được sự tập trung chú ý trong tiết học.
Lý do thực tiễn: Điều tôi sắp nói ở đây không phải là một vấn đề mang tầm tư
duy thời đại, theo cách mà có thể làm thay đổi thế giới hoặc thay đổi một nền giáo
dục, nhưng không thể phủ nhận rằng, nó đang tác động đến tất cả các giáo viên,
một cách đơn giản, mỗi buổi sáng khi chúng ta bắt đầu một ngày với công việc
giảng dạy, điều khiến chúng ta cảm thấy mệt mỏi nhất đó là, học sinh không tập
trung chú ý khi giáo viên dạy.
Làm cho các em học lớp 4B, 4C chú ý tập trung nghe giảng trong tiết học
không phải là điều dễ dàng. Những năm đầu tiên khi tôi bắt đầu công việc giảng
dạy, tôi luôn tưởng tượng ra một viễn cảnh học sinh sẽ ngồi yên nắm bắt từng lời
giảng của giáo viên, nhưng ngay từ buổi học đầu tiên tôi đã cảm thấy vô cùng căng
thẳng khi mà một số học sinh đang cố gắng nghe giảng, ngược lại một số em thì lại
rất ồn ào, vì vậy tôi đã phải tìm đến nhiều biện pháp khác nhau để truyền tải kiến
thức đến các em.
Cần phải chú ý rằng, nhiều “chiến thuật” thực sự chỉ được thực hiện dựa trên
sự phù hợp với tính cách của giáo viên. Hãy hình dung bạn bước vào một lớp học
đông tới 30 học sinh ( hoặc đông hơn ) việc mà bạn cố gắng dành chút sức lực cuối
cùng của một ngày để quát lên “KEEP SILENT, PLEASE !!! ” dường như không
phải là điều lí tưởng, để giúp cải thiện tình trạng này, bản thân tôi đã tiến hành thực
nghiệm đề tài “Vài kinh nghiệm thu hút sự chú ý trong giờ học Tiếng Anh đối

sức bạn mà thôi.
Nhà nước cũng như Bộ GD-ĐT đã phê duyệt rất nhiều đề án liên quan đến dạy
và học Tiếng Anh, trong đó có:

-2-


Quyết định 1400/QĐ-TTg Quyết định số 1400/QĐ-TTg ngày 30/9/2008 của
Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án "Dạy và học ngoại ngữ trong hệ
thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008 – 2020".
Quyết định 2658/QĐ-BGDĐT Quyết định số 2658/QĐ-BGDĐT ngày
23/7/2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành kế hoạch triển khai Đề án
dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2017-2025.
II. Thực trạng vấn đề:
1. Thực trạng
Trường Tiểu học Ea Bông nằm tại vùng khó khăn của Huyện Krông Ana, hầu
hết học sinh là người Êđê cho nên việc giao tiếp bằng Tiếng Việt đối với các em
còn gặp rất nhiều khó khăn. Học sinh ở bậc tiểu học còn nhỏ nên tốc độ viết – nói
bằng Tiếng Việt của các em còn chậm. Đây là một lí do chủ yếu dẫn đến việc hạn
chế thời gian tổ chức các trò chơi.
Hạn chế về trang thiết bị dạy học, các hình thức tổ chức, các loại hình hoạt
động giao lưu bằng Tiếng Anh vẫn chưa được phổ biến.
Đa số phụ huynh và học sinh chưa ý thức được tầm quan trọng của môn học
này, vẫn cho rằng môn Tiếng Anh ở bậc tiểu học là môn học tự chọn, các em rất ít
chú trọng học và chưa có sự tập trung cao trong việc học, nhất là phần từ vựng.
Việc nhận biết mặt chữ Tiếng Việt đối với các em học sinh lớp 4 người Êđê
vẫn còn gặp nhiều khó khăn.
1.1 Thuận lợi – khó khăn
* Thuận lợi
Ban giám hiệu rất quan tâm đến công tác chuyên môn, coi chuyên môn là một

nhưng không phải bằng cách quát thật to hay mắng các em, bạn hãy đứng yên đợi
và không bắt đầu cho đến khi mọi người ngồi yên, trật tự. Biện pháp đứng im
không nói gì cả được đánh giá là khá hiệu quả. Thông thường, bạn nên đợi sau khi
cả lớp im lặng (khoảng 10 giây) rồi nói bằng giọng điệu vừa đủ nghe.
Trước khi bạn bắt đầu bài học phải chắc chắn rằng tất cả các em học sinh
trong lớp chú ý nghe bạn giảng dạy. Đừng cố giảng dạy khi các em đang ồn ào và
không chú ý.

Hình minh họa
Đôi khi một số thầy cô ít kinh nghiệm nghĩ rằng cứ bắt đầu bài học thì lớp sẽ
chú ý thôi. Có thể cách này sẽ có kết quả, nhưng làm như thế các em nghĩ rằng các
bạn chấp nhận việc các em không tập trung và cho phép các em nói chuyện khi các
bạn giảng bài.
-4-


Dưới đây là một vài biện pháp giúp học sinh chú ý hơn trong giờ học Tiếng
Anh. Việc chúng ta sử dụng nó hiệu quả đến đâu còn phụ thuộc vào năng lực giảng
dạy, tính cách, sở thích, phong cách học tập và đối tượng học sinh.
Giải pháp 1: Sử dụng những trò chơi, câu chuyện kể liên quan đến nội
dung bài học kèm theo các bài hát, bài “chant” vào tiết học.
Trong chương trình đổi mới phương pháp giáo dục hiện nay có khá nhiều hình
thức tổ chức tiết học rất hay chẳng hạn như: tổ chức trò chơi, thi đua tổ, thi đua cá
nhân, thảo luận nhóm… Với các hình thức tổ chức các tiết học như vậy sẽ tạo
không khí sôi nổi, hứng thú cho học sinh. Thông qua trò chơi, thảo luận nhóm,.. sẽ
thỏa mãn được nhu cầu chơi và giao tiếp của học sinh.
Việc sử dụng các trò chơi trong dạy học Ngoại ngữ nhằm thu hút sự chú ý của
học sinh trong giờ học là một nhiệm vụ quan trọng, giáo viên cần phải biết vận
dụng sao cho phù hợp, linh hoạt cho học sinh theo hình thức ” học mà chơi, chơi
mà học”. Tuy nhiên, tùy vào từng bài cụ thể mà giáo viên có thể chọn ra trò chơi

Mặt khác, giáo viên cũng có thể tổ chức cho các em đóng vai theo câu chuyện
để tạo sự phấn khích. Chắc chắn rằng quá trình này sẽ giúp các em có thói quen tập
trung chú ý trong khoảng thời gian lâu hơn. Thông qua đó, học sinh giữ được trật tự
trong suốt tiết học mà không bị gò bó hay gượng ép. Và một khi đã khắp phục được
tình trạng mất trật tự hay nói chuyện riêng trong giờ học thì học sinh sẽ trở nên
ngoan hơn, học tập tốt hơn, bài học được các em tham gia trong sự nghiêm túc.
Chính vì thế, chất lượng giáo dục sẽ ngày càng được cải thiện.
Một phần cũng không thể thiếu trong giảng dạy Tiếng Anh đó là âm nhạc. Tiết
học có chứa âm điệu cộng hưởng cùng nhạc điệu sẽ làm kích thích sự chú ý, tăng
mức độ hào hứng học cho các em. Điều này không chỉ làm các em tích cực học mà
còn tạo ra được hiệu ứng tốt cho cả thầy lẫn trò trong mỗi tiết học.

Hình minh họa - The Song and Chant
Giải pháp 2: Linh hoạt trong việc sắp xếp chỗ ngồi
Đối với bất cứ một cấp học nào, chọn chỗ ngồi trong lớp luôn được xem là
việc hết sức quan trọng đối với các em học sinh và nếu không sắp xếp một chỗ ngồi
thích hợp và khoa học cho HS thì có thể gây ra những hậu quả không mong muốn.
Bởi lẽ, điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tập trung của các em trong giờ
học mà còn kéo theo nhiều yếu tố khác nữa. Tùy theo giới tính, cá tính, năng lực
-7-


học tập, thể chất của học sinh, giáo viên có thể xếp chỗ ngồi cho HS theo các
hướng sau:
Xếp những em hiếu động, hay nói chuyện riêng ngồi cũng dãy với những em
trầm tính, ngoan và không nói chuyện, các bàn đều xen kẽ nam và nữ( nhằm bình
đẳng giới, hạn chế HS làm việc riêng, dung hòa cá tính hiếu động của HS nam).
Xếp theo nhóm đối tượng: học sinh giỏi ngồi một dãy, khá một dãy, trung bình
một dãy để dễ hoạt động hoặc giao bài vở theo nhóm cá thể hóa ( không để


như: Stop! Be quiet!.
Ở một khía cạnh nào đó, những cách làm này vẫn nhận được kết quả là học
sinh tạm thời giữ được trật tự, nhưng sự chú ý không được lâu, theo thói quen học
sinh miệng thì trả lời: Trật tự nhưng sau đó lại nói chuyện riêng ngay được. Kết quả
là, dần dần học sinh chỉ trả lời như một thói quen mà không ý thức được mình đang
nói gì.
Một khía cạnh nữa, tôi muốn đề cập đến đó là việc sử dụng tam ngữ trong quá
trình dạy. Bản thân là người Êđê, hiểu được những trở ngại mà các em học sinh gặp
phải, nếu trường hợp các em không hiểu được nhanh nội dung bài thì tôi vẫn sử
dụng Tiếng Êđê để giải nghĩa cho các em hiểu nhưng với mức độ vừa phải, không
lạm dụng để mất đi tính chất của việc dạy học môn Tiếng Anh.
Giải pháp 4: Sử dụng dụng cụ dạy học trực quan, ứng dụng công nghệ
thông tin
Theo quan điểm của tôi, tất cả các đồ dùng dạy học như loa, đài, máy chiếu,
máy tính và các phương tiện dạy học trực quan như tranh ảnh minh họa, con rối, đồ
vật thật đều thu hút sự chú ý cho học sinh trong giờ học. Việc sử dụng đồ dùng trực
quan, ứng dụng công nghệ thông tin là phương pháp gây sự chú ý hiệu quả nhất
trong việc giảng dạy Ngoại ngữ vì phương tiện trực quan đóng vai trò quan trọng
trong việc thiết lập mối quan hệ giữa ngôn ngữ và ý nghĩa, giúp học sinh liên tưởng
-9-


được ý nghĩa của ngôn ngữ một cách dễ dàng, dễ khắc sâu mà không cần phiên
dịch.
Giáo cụ trực quan trong giảng dạy ngoại ngữ có thể chia làm ba loại: Giáo cụ
trực quan thị giác (giáo cụ “nhìn”): hiện vật, tranh ảnh, mô hình, bảng biểu, đồ họa;
giáo cụ trực quan thính giác (giáo cụ “nghe”): cát sét, máy ghi âm, loa; giáo cụ tổng
hợp: máy chiếu, phim ảnh, tivi, camera, phòng thực nghiệm ngôn ngữ.

Hình minh họa - Giáo cụ trực quan

rôki và treo lên bảng nhằm tạo sự chú ý của các em, sau đó đưa ra các câu hỏi gợi
mở về chủ đề bài học.
GV: Em hãy nhìn vào tranh và cho cô biết về đặc tính của những con vật này.

HS:
Giáo viên đưa ra chủ đề: animal do you want to see
Ngoài việc sử dụng đồ dùng trực quan để giới thiệu từ mới, chủ đề hay tình
huống của bài, giáo viên có thể sử dụng lại chúng để củng cố bài học nhằm giúp
học sinh khắc sâu nội dung của bài và học sôi nổi hơn.
Ví dụ: sau khi dạy xong Unit 12, giáo viên có thể sử dụng tranh để củng cố lại
từ mới cũng như kiến thức mà các em đã học trong bài bằng cách: Giáo viên treo
các bức tranh nói về gia đình và công việc.

- 11 -


Sau đó giáo viên yêu cầu học sinh gấp sách vở lại, nhìn vào tranh và nói về
nghề nghiệp.
Ví dụ: Picture a: My mother is a nurse.
Picture b: My brother is a worker.
Qua thực tế giảng dạy trên lớp, tôi thấy các giáo cụ trực quan luôn làm cho tiết
học trở nên sôi nổi, học sinh chú ý học hơn, đạt hiệu quả cao và gây hứng thú học
hơn cho học sinh.
Giải pháp 5: Sử dụng hình thức dạy học “mở” pha chút “hài hước” trong
tiết học
Có một định lý trong giáo dục học là: Tâm trạng của học sinh khi học ảnh
hưởng rất lớn đến khả năng tiếp thu và kết quả học tập.
Trạng thái tâm lý thuận lợi cho việc học là: thoải mái, vui vẻ, phấn khích, tập
trung. Học mà vui sướng, tập trung và hăng say như là đang được chơi một trò thú
vị, là học nhanh vào nhất. Ngược lại, nếu rơi vào một trong các trạng thái như

in Mathematical
Thinking and learning. In:
- 12 -


J. Maaß & W. Schlöglmann eds., New mathematics education research and
practice, 2006).
Nhiều phương pháp giáo dục cổ điển chỉ chú trọng đến phần kiến thức, nhồi
nhét kiến thức, mà không quan tâm đến tâm lý học sinh.
Các phương pháp giáo dục hiện đại đang chú ý hơn đến việc làm sao cho học
sinh “học mà phấn khởi như chơi”, nhằm tăng hiệu quả của quá trình tiếp thu kiến
thức. Một trong các phương pháp đó thậm chí có tên rất ngộ là CheCha (viết tắt của
hai chữ Cheerful và Challenging gép lại với nhau), được giới thiệu trong bài báo có
nhắc tới phía trên của Shmakov & Hannula. Phương pháp CheCha dựa trên các câu
truyện tranh ảnh hài hước và các “riddles” (bài toán đố) cũng như các trò chơi để
kích thích trí tò mò của học sinh, và tạo không khí vui vẻ trong quá trình học.
Những giáo viên luôn tìm kiếm những cách thức vui nhộn, hài hước để tạo
động lực cho học sinh. Chúng ta cũng biết rằng ở các trường Sư phạm giáo viên
thường không được lựa chọn hay được đào tạo để trở thành một “diễn viên hài. Tuy
nhiên, một không khí tích cực học tập và sự hứng thú học có mối liên hệ mật thiết
với năng lực ghi nhớ thông tin và khả năng ứng dụng kiến thức vào mọi tình huống
của cuộc sống hàng ngày (bao gồm cả các bài kiểm tra).

Hình 3 - Ý nghĩa của phương pháp dạy học “mở” và pha chút “hài hước”.
Nhưng trên hết, hài hước mang đến cảm giác thoải mái và dễ chịu, tạo sự đồng
cảm, những trải nghiệm tích cực liên quan đến cảm xúc mà học sinh chia sẻ với
giáo viên và các bạn cùng lớp.
Đôi khi những tiếng cười lại giúp "kéo" mạch lớp học trở lại như cũ. Tuy
nhiên, nhiều GV nhầm lẫn giữa những câu hỏi hài hước với lời châm chọc. Trong
khi sự hóm hỉnh có thể nhanh chóng "hóa giải" tình huống sư phạm thì lời mỉa mai

cũng ức chế mà học sinh thì căng thẳng. Quan trọng hơn cả là không khí lớp học
chưa thể hiện được phong cách của một giờ ngoại ngữ đặc trưng, do vậy chưa thu
hút được sự chú ý học tập của học sinh hiệu quả. Giáo viên vẫn chưa có thói quen
sử dụng một câu chuyện hay một trò chơi làm chủ đề xuyên suốt một giờ học. Các
hoạt động trong bài sẽ được thiết kế theo mạch của câu chuyện để tạo ra sự lôi
cuốn.
- 14 -


V. Hiệu quả SKKN:
Qua quá trình giảng dạy thực tế ở hai lớp 4B, 4C và sau khi áp dụng các biện
pháp thu hút sự chú ý của các em học sinh lớp 4 người Êđê vào các tiết học Tiếng
Anh, tôi thấy có hiệu quả rõ rệt:
Thứ nhất, tâm sinh lý của các em về môn học đã có sự thay đổi rõ rệt, các em
học sinh ở hai lớp này đã chú ý hơn trong giờ học, đa số các em đã thể hiện tinh
thần học tập một cách chủ động hơn. Những giáo viên kiên trì áp dụng các biện
pháp này đều thu được các kết quả khả quan. Bản thân người giáo viên như tôi cũng linh
hoạt hơn trong việc sử dụng các phương pháp giảng dạy, do đó, chất lượng giảng dạy cũng được
nâng cao hơn rất nhiều.

Lớp

Chưa áp dụng các phương
Đã áp dụng các phương pháp thu
pháp thu hút sự chú ý
hút sự chú ý
( cuối kì I 2018-2019)
(giữa kì II 2018-2019)
4B: 20 HS
T

SL % SL % SL
%
SL
%
SL
%
SL %
1 5.6 16 89
1
5.4
3 16.7 15 83.3 0
0
Hình 5 - Kết quả thực nghiệm thu được
Thứ hai, điều quan trọng hơn cả là kết quả học tập của các em tiến bộ theo
từng tuần. Các biện pháp này có sức hấp dẫn, lôi cuốn học sinh, gây hứng thú cũng
như thu hút sự chú ý của các em trong mỗi tiết học, giúp cho giáo viên truyền đạt
kiến thức một cách hiệu quả.
Phần thứ ba: PHẦN KẾT LUẬN
I. Kết luận
Thông qua sáng kiến này, các giáo viên ngoại ngữ đã tạo được không khí thoải
mái, giờ học nhẹ nhàng kích thích sự sáng tạo và phát triển tư duy cho học sinh,
nhưng thực tế giảng dạy cho thấy vô hình họ bị chi phối bởi cách đứng lớp của giáo
viên cơ bản về tác phong, thái độ. Bên cạnh đó, ngay bản thân nhiều giáo viên
ngoại ngữ cũng không tự thay đổi mình, không ít người cho rằng thân thiện quá sẽ
khiến học sinh “nhờn mặt”, dẫn đến tiếng nói của giáo viên không còn có uy nữa.
Quan sát thái độ của thầy cô giáo người nước ngoài trong khi giảng dạy, chúng ta
có thể thấy rằng họ luôn khen ngợi, động viên học sinh ngay cả khi học sinh nói
hoặc làm chưa đúng, luôn sử dụng óc hài hước để giải quyết vấn đề trong giờ học
để tạo cảm giác thân thiện, cởi mở với học sinh khiến học sinh không sợ học. Điều
này không phải giáo viên người Việt nào dạy Tiếng Anh cũng làm được.

Tiếng Anh. Vì sáng kiến có phạm vi rộng nhưng thời gian nghiên cứu còn hạn chế
nên chưa minh họa hết được nội dung cũng như các khía cạnh của đề tài. Rất mong
đồng nghiệp cùng hội đồng nghiệm thu sáng kiến góp ý thêm để sáng kiến của tôi
được hoàn thiện và áp dụng rộng rãi hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Ea Bông, ngày 25 tháng 03 năm 2019

NGƯỜI THỰC HIỆN
H’ Bé Ya Hđơk
- 16 -


NHẬN XÉT HĐKH TRƯỜNG TIỂU HỌC EA BÔNG
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
P. CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN

Trần Năng Hiếu
NHẬN XÉT CỦA HĐKH HUYỆN KRÔNG ANA
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………