PHÒNG GIÁO DỤC HUYỆN CHÂU PHÚ
TRƯỜNG TIỂU HỌC “A”ĐÀO HỮU CẢNH



MỘT SỐ KINH NGHIỆM VÀ
PHƯƠNG PHÁP DẠY
ÂM NHẠC CHO HỌC SINH
LỚP 4








 

HỌ VÀ TÊN :LÂM TẾT XUYẾN

Năm học : 2018 - 2019

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM


Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

PHIẾU ĐĂNG KÝ SÁNG KIẾN
1. Họ và tên người đăng ký: Lâm Tết Xuyến
2. Chức vụ: Giáo viên

nội dung học hát làm chủ yếu,biết hát theo giai điệu và lời ca,nhằm xây dựng cho học
sinh có một trình độ văn hóa âm nhạc phổ thông nhất định và tạo điều kiện phát triển
năng khiếu âm nhạc trong mỗi học sinh.Việc học âm nhạc ở các lớp chủ yếu là học các
bài hát, kết hợp với các hoạt động phụ họa,thông qua học hát các em được rèn luyện
về tay nghe,trí nhớ.phát triển nhạc cảm và làm quen với việc thể hiện chính xác các
cao độ,trường độ của âm thanh trên cơ sở giai điệu bài hát.Cuối lớp 3 các em mới bắt
đầu được làm quen tiếp cận với ký hiệu đọc và ghi chép nhạc,kết quả kiểm tra sau tiết
dạy như sau:
TS học Hoàn thành

Chưa hoàn thành

sinh

SL

TL

SL

TL

32

23

72%

9


1

18

20

chưa thuộc lời ca
Hát đùng giai điệu giai 16


điệu,thuộc lời ca
Có chất giọng tốt, hát hay

6

9

11

* Chất lượng môn Âm nhạc: Tổng số học sinh: 32em.
xếp loại

Khảo sát

Cuối kỳ I

Cuối kỳ II

Hoàn thành


Âm nhạc cho học sinh lớp 4

I. Sơ lược lý lịch tác giả:
- Họ và tên:Lâm Tết Xuyến

Nam, nữ: Nam

- Ngày tháng năm sinh: 10/11/1967
- Nơi thường trú: Ấp Ba Xưa,Xã Thạnh Mỹ Tây,huyện Châu Phú,tỉnh AnGiang
- Đơn vị công tác:Trường tiểu học A Đào Hữu Cảnh
- Chức vụ hiện nay: Giáo viên
- Trình độ chuyên môn: Đại học
- Lĩnh vực công tác:Dạy môn Âm nhạc
II. Sơ lược đặc điểm tình hình đơn vị:
1.Thuận lợi:
Từ năm 2008 ,tôi được phân công giảng dạy môn âm nhạc của trường Tiểu học A
Đào Hữu Cảnh,huyện Châu Phú,tỉnh AnGiang.Được sự quan tâm của Ban giám hiệu
nhà trường ,thầy và trò chúng tôi luôn có được những điều kiện thuận lợi nhất để
giảng dạy và học tập.Nhà trường trang bị đầy đủ các trang thiết bị phục vụ cho công
tác dạy-học như đàn,thanh phách,băng nhạc,máy nghe.
Giáo viên luôn tham khảo chương trình âm nhạc trước khi lên lớp,điều chỉnh
chương trình cho phù hợp với từng đối tượng học sinh,áp dụng phương pháp dạy học
tích cực gây được hứng thú cho học sinh.
Đa số các em là người kinh,các em có mặt bằng vế trình độ rất tốt,tiếp thu bài
nhanh,sáng tạo trong thể hiện các ca khúc dành cho thiếu nhi và đặcbiết là các em rất
thích được biểu diễn.
2. Khó khăn :
Những năm trước đây việc truyền đạt và giúp các em tiếp thu kiến thức âm nhạc là
hết sức khó khăn,việc truyền thụ kiến thức âm nhạc chỉ qua phương pháp truyền khẩu
thuần tý,ít phát triển khả năng tư duy của các em.Do đó không tạo được sự thu hút,ít

kiến thức ban đầu,đặc biệt là trang bị cho các em có một thế giới tinh thần thoải mái
hơn,giúp các em phát triển toàn diện hơn,từ đó giúp các em học tốt các môn khác.
2. Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến:
Như vậy ở lớp 4 việc học âm nhạc của học sinh Tiểu học đã chuyển sang một giai
đoạn mới.Bản thân tôi là giáo viên được phân công trực tiếp giảng dạy môn âm nhạc,


tôi nhận thấy rằng đại đa số các em rất thích học môn này.Qua thực tế giảng dạy từ
những năm trước đây,đặc biệt là năm học 2017-2018,năm mà các em được học chương
trình chuẩn kiến thức kĩ năng của Bộ Giáo Dục và đào tạo ban hành.Tôi nhận thấy
rằng trước một bài hát,một bài tập đọc nhạc hoặc ghi chép nhạc,để các em hiểu,nắm
được và thực hiện tốt yêu cầu cần đạt của bài hát,người giáo viên cần có một phương
pháp truyền đạt tốt nhất,đơn giản nhất nhưng lại hiệu quả nhất,để các em nắm bắt
nhanh nhất kiến thức bài học.
Trong thực tại, việc đưa ra một phương pháp giảng dạy thích hợp cho bộ môn âm
nhạc ở Tiểu học đang còn rất nhiều vấn đề cần phải bàn.Những năm trước đây việc
giảng dạy môn âm nhạc giao cho giáo viên đứng lớp giảng dạy,không có giáo viên
chuyên nhạc.Bên cạnh đó là sự thiếu hụt các phương tiện dạy học,đặc biệt là nhạc
cụ,cùng với những phương pháp giảng dạy lạc hậu,chủ yếu là dạy hát và dạy đọc nhạc
theo phương pháp truyền miệng khô cứng.Do đó kết qủa đạt được là chưa cao,ít gây
hứng thú cho các em trong việc học tập và tiếp thu kiến thức của môn âm nhạc.Từ
thực tế đó,qua những dòng chữ này, tôi mạnh dạn đưa ra một số kinh nghiệm và
phương pháp giảng dạy âm nhạc cho học sinh lớp 4.Đây là những kinh nghiệm mà tôi
đã đúc và rút kết được trong những năm giảng dạy môn âm nhạc tại trường tiểu học.
3. Nội dung sáng kiến:
Do vậy để các em học tốt và có hứng thú học tập bộ môn này,đòi hỏi người thầy
có một phương pháp truyền đạt,phương pháp thu hút,tạo sự hứng thú cho các em với
môn học.Đại bộ phận các em còn nhược điem rất phổ biến là hát theo thói quen cũ, hát
tự do,tùy tiện không theo một giai điệu cụ thể.Vì vậy người giáo viên phải từng bước
giúp các em có được sự tự tin, nắm được các kiến thức,các kỹ năng cơ bản của ca hát

SL

TL

SL

TL

32

23

72%

9

28%

3 . Các giải pháp:
Để có một tiết học âm nhạc hiệu qủa,gây hứng thú cho học sinh trước tiên người
giáo viên phải xây dựng nề nếp học tập ngay từ bài học đầu tiên.Cụ thể như xác định
thái độ, ý thức học tập đối với môn âm nhạc.Các kỹ thuật cơ bản như tư thế ngồi
hát,kỹ năng phát âm, nhả tiếng, quan sát,nghe và cảm nhận tầm cử giọng,âm sắc, giai
điệu…Vì vậy, giáo viên phải nắm vững các phương pháp và các bước tiến hành để
truyền thụ lại cho các em các kiến thức của bài học một dễ hiểu nhất.
a . Xây dựng phương pháp dạy hát:
* Phương pháp dạy tập hát bài mới:
Có rất nhiều phương pháp để hướng dẫn học sinh tập một bài hát.Ở đây chỉ đưa ra
phương pháp mà theo tôi là giúp học sinh dễ tiếp thu bài học mớit, đó là phương pháp
kết hợp giữa đàn giai điệu để tập hát từng câu ngắn và hướng dẫn sửa lỗi dựa vào cây

Yêu từng góc đa bờ tre đường làng…
x x

x

x x

x

x

x

Để các em đọc đúng tiết tấu và ngắt cuối câu, giáo viên chỉ bảng phụ và hướng
dẫn các em đọc câu theo mẫu.
Công việc kế tiếp sau khi giúp học sinh đọc đúng lời ca và tập lần lượt các câu
hát theo liên kết từng câu.Do cao độ,trường độ của các câu hát thường xuyên thay đổi
tác động rất lớn đến thanh quản của các em,để bảo vệ thanh đới, bảo vệ giọng và giúp
cho giọng của các em phát triển bình thường giáo viên phải hướng các em qua bước
khởi đọng giọng, còn gọi là luyện thanh.
&====r=======s=======t======s========r=====
==!
Là

la

lá

la


giúp các em cảm nhận giai điệu và lời ca ra còn giúp các em tự tin hát đúng cao độ,câu
hát không rời rạc,không ê a, phát âm nhả tiếng rõ lời.Đặc biệt giúp các em loại bỏ sự
chán nản khi chưa thực hiện được bài tập.
Khi các em hát được lời ca và giai điệu của bài,để giúp cho việc luyện tập củng
cố,khắc sâu bài học giáo viên phải giúp các em vừa hát,vừa gõ đệm nhạc cụ để tạo sự
sinh động của bài hát và giúp các em giữ được nhịp độ của bài mà không bị cuốn
nhanh.Việc sử dụng các nhạc cụ để gõ đệm theo khi hát làm cho bài hát sinh động,gây
hứng thú và tránh sự nhàm chán đơn điệu của tiết học.Thông thường, có 3 cách gõ
đệm để luyện tập củng cố bài hát đó là:Hát gõ đệm theo nhịp,hát gõ đệm theo phách và
gõ đệm theo tiết tấu.Tuy nhiên tùy theo từng bài hát cụ thể mà vận dụng cho phù hợp.
Để khích lệ các em trong học tập và tạo điều kiện cho các em chứng minh khả
năng cảm nhận của mình,sau khi nắm được cơ bản giai điệu của bài hát giáo viên phải
tổ chức cho các em thể hiện theo các hình thức đơn ca,song ca hoặc tốp ca,ở giai đoạn
này việc động viên, khuyến khích các em là hết sức là quan trọng cho dù các em có thể
chưa thực hiện được bài hát một cách chính xác và tốt nhất.
*Phương pháp luyện tập,cũng cố bài cũ:
Thông thường ,trong chương trình học hát ở Tiểu học,việc dạy một bài hát từ đầu
đến khi hoàn chỉnh phải thông qua 2 tiết học.Trong đó ,tiết đầu dạy lời ca mới,tiết 2 ôn
tập vận động phụ họa ,trình bày bài hát.Luyện tập củng cố cách gõ đệm theo tiết tấu,
theo phách, theo nhịp(tùy theo từng bài).
Bắt đầu ở tiết thứ 2,việc chỉnh sửa cao độ ,tiết tấu của từng câu hát phải được giáo
viên hướng dẫn các em thực hiện đúng nguyên tắc cơ bản.Thông thường sau tiết 1 các
em được học tiết 2 tiếp theo là sau khoảng thời gian 1 tuần.Việc nhớ lại hoàn toàn giai
điệu của bài hát không phải học sinh nào cũng làm được.Lúc này người giáo viên phải
lấy giọng cho các em,lại phải thực hiện hát mẫu hoặc cho các em nghe bài hát qua


băng, để các em nhớ lại giai điệu của bài.Giáo viên dạo đàn,học sinh hát lại bài hát tay
trái đệm hợp âm,tay phải đàn giai điệu.Việc đầu tiên là phát hiện những câu,những từ
trong bài,việc tiếp theo là giúp các em luyện tập ,củng cố .Giáo viên cần đưa ra nhữmg

chỉ có thực hiện phương pháp nào thì người giáo viên vẫn phải luôn sử dụng nhạc cụ
để thực hiện,có như vậy các em mới cảm nhận thực sự những âm thanh và đặc biệt là
gây sự hứng thú cho các em.
b . Xây dựng phương pháp tập đọc nhạc:
Ở lớp 4, do mới được tiếp xúc nên yêu cầu của phân môn tập đọc nhạc đặt ra cho
các em là hết sức nhẹ nhàng,đơn giản.Ở giai đoạn đầu tiếp cận với phân môn này,các
em phải thực hành các bài tập về cao độ,về tiết tấu người giáo viên phải giúp các em
nhận ra được âm thanh cao,thấp tương ứng với vị trí các nốt nhạc trên khuông trong
phạm vi 1 quãng 8.Sau đó, các em được tiếp cận với thang 5 âm:Đô-rê- mi- son-la và
tiến tới thang 7 âm:Đô-rê-mi-pha- son-la-si.
Về trường độ,các em được làm quen với các hình nốt và luyện tập thể hiện các
hình nốt trong mối quan hệ 2 hình nốt, rồi 3 hình nốt.Cách dạy thực hành các hình nốt
có thể thực hiện gõ theo tiết tấu,cũng có thể cho học sinh tập đọc bằng tên gọi các hình
nốt:Đơn,đen, trắng.Đôi khi để đỡ nhàm chán có thể thay bằng tiếng trống:Tùng,rinh…
Việc giúp học sinh tập đọc 1 bài nhạc cũng phải được thực hiện theo đúng các bước
nhất định.Nếu như ở tập hát,bước đầu tiên là luyện thanh thì ở tập đọc nhạc sẽ phải
luyện tập cao độ .Cho các em đọc lại cao độ của các nốt nhạc không chỉ giúp các em
khởi động giọng mà còn giúp cá em nhớ vị trí các nốt trên khuông và cảm nhận cao độ
các nốt so với nhau.Muốn các em thực hiện tốt bài tập ,giáo viên phải đưa ra yêu cầu
để các em tìm hiểu,nhận xét bài nhạc,về cao độ gồm nốt gì?Về trường độ hình nốt gì?
Trong bài có sử dụng các ký hiệu âm nhạc nào?Sau khi đã tìm hiểu,nhận xét trong bài
nhạc,giáo viên đàn để các em nghe và cảm nhận giai điệu.Nên đọc mẫu trước 2 hoặc 3
lần để các em so sánh cao độ của đàn.Trước khi tập từng câu,từng nhịp nên cho học
sinh đọc tên nốt.Tập đọc từng câu theo đàn,giáo viên sửa lỗi.Luyện tập cũng cố theo
nhóm,tổ hoặc cá nhân.Khi các em đọc đúng cao độ,trường độ của bài,mới chuyển sang
ghép lời ca.Công việc này đòi hỏi sự kết hợp luyện tập nhịp nhàng giữa đọc nhạc, hát
lời và gõ đệm nhạc cụ .Cuối cùng là việc đánh giá,đây là giai đoạn động viên khích lệ
các em học tập.Phải thường xuyên động viên học sinh có thể bằng lời.Hoặc tích
chứng cư bắng nhận xét.
c . Xây dựng phương pháp ghi chép nhạc:

A.Mục tiêu:(giúp học sinh)
-Biết hát theo giai điệu và đúng lời ca.
-Biết hát kết hợp vận động phụ họa.
-Biết đọc bài TĐN số 6.
B.Chuẩn bị:
*Giáo viên:

(CKTKN:136.SGK:31)


-Nhạc cụ(Đàn điện tử).
-Bảng phụ ba2iii TĐN số 6.
-Chuẩn bị vài động tác phụ họa đơn giản.
*Học sinh:
-Nhạc cụ gõ:Thanh phách,song loan,trống con, mõ…
-Sách giáo khoa,vở chép nhạc.
C.Hoạt động dạy học chủ yếu:

Giáo viên

Học sinh

1.Phần mở đầu:
-Ổn định lớp:Giáo viên đàn.

-Học sinh khởi đông giọng.À a á á à.

-Kiểm tra bài cũ:(5 phút).GV đệm đàn.

-2 học sinh trình bày bài hát trước lớp.

Câu 1:Bàn tay mẹ…chăm chúng con.(Chân -Cả lớp vận động phụ họa.
nhún bên trái,tay trái chống hông,tay trái -Nhóm vận động phụ họa.
đưa ra phía trước,sau đó đổi bên).
-Cá nhân vận động phụ họa.
Câu 2:Cơm con ăn ….tay mẹ đun.(Chân
-1-2 nhóm lên trước lớp vận động phụ
nhún bên trái,nghiêng đầu bên trái,hai tay
họa.
đưa lên miệng làm vòng tròn,sau đó đổi
-Nhận xét-tuyên dương.
bên).
Câu3:Trời nóng bức…con ngũ ngon(Chân
nhún bên trái,tay trái quạt từ trong ra
ngoài,sau đó đổi bên,con ngũ ngon 2 tay
nắm lại,nghiêng đầu bên trái làm động tác
ngũ).
Câu 4:Trời giá rét…ủ ấm con(giống động
tác câu 3,khác động tác cuối 2 tay gát chéo
trước ngực là động ủ ấm con).
Câu 5:Bàn tay mẹ..con lớn khôn(chân nhún
, 2 tay gát chéo trước ngực,đổi bên,hai tay
đưa từ trong ra ngoài,nghiêng trái,2 tay giữ
khỏi đầu.
Hoạt động 3 :TĐN số 6(12 phút).
-Treo tranh giới thiệu TĐN số 6.
+Bài TĐN số nhịp mấy?
+Cao độ gồm có những nốt gì?
+Có những hình nốt gì?
-GV chỉ bài TĐN .


đúng lời ca.

-Nhận xét –tuyên dương.

*Học sinh hoàn thành tốt:Gõ đệm theo
nhịp 2/4.

*Liên hệ thực tế : Mẹ là người chăm sóc và
nuôi các em khôn lớn,biết bao nhiêu là vất
vả cực khổ,các em phải học thật giỏi để trở
thành con ngoan trò giỏi,phụ giúp mẹ làm
những việc vừa với sức mình.
4. Củng cố:(2 phút)
-Tiết âm nhạc vừa rồi thầy dạy các em bài
gì?

-Ôn tập bài hát Bàn tay mẹ,TĐN số 6.

-Giáo viên đệm đàn.
5.Nhận xét-dặn dò:(1 phút)

-Cả lớp hát lại bài hát 1 lần.

Về nhà xem trước bài mới và hát lại bài cũ.

IV. Hiệu quả đạt được:
Trên cơ sở từ thực tiễn giảng dạy âm nhạc trong trường Tiểu học nói chung và
cho học sinh lớp 4 nói riêng.Xuất phát từ thực trạng khả năng nhận thức tiếp thu
những kiến thức đăc thù của môn âm nhạc,tôi đã lựa chọn và đưa vào thực tế những
phương pháp giảng dạy của mình trên cơ sở bám sát chương trình hướng dẫn của Bộ


chưa thuộc lời ca
Hát đùng giai điệu giai 16
điệu,thuộc lời ca
Có chất giọng tốt, hát hay

6

* Chất lượng môn Âm nhạc: Tổng số học sinh: 32em.
xếp loại

Khảo sát

Cuối kỳ I

Cuối kỳ II

Hoàn thành

22

27

32

Chưa hoàn thành

10

5

học sinh yếu học tập hiệu qủa hơn,học sinh yêu trường ,yêu lớp,yêu bạn bè,yêu thầy cô
dẫn đến thích học,học ngày càng tiến bộ chính là lợi ích thiết thực của việc dạy học
theo chuẩn KTKN ở trường Tiểu học.
Tôi cam đoan những nội dung báo cáo là đúng sự thật.

Xác nhận của đơn vị áp dụng sáng kiến

Người viết sáng kiến

Lâm Tết Xuyến