PHÒNG GIÁO DỤC HUYỆN CHÂU PHÚ
TRƯỜNG TIỂU HỌC “A”ĐÀO HỮU CẢNH

MỘT SỐ KINH NGHIỆM VÀ
PHƯƠNG PHÁP DẠY
ÂM NHẠC CHO HỌC SINH
LỚP 4
     

HỌ VÀ TÊN :LÂM TẾT XUYẾN
Năm học : 2009 - 2010
1
PHẦN THỨ NHẤT
ĐẶT VẤN ĐỀ
Âm nhạc có vai trò tích cực trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục Tiểu học, có
vị trí quan trọng trong việc giáo dục học sinh biết thưởng thức cái hay cái đẹp trong
nghệ thuật.Việc giáo dục một con người toàn diện không chỉ giáo dục cho học sinh ,có
trình độ hiểu biết,nắm bắt được các kiến thức khoa học, có sức khỏe tốt,biết lao
động,sẵn sàng lao động mà còn phải tiếp thu cái đẹp và biết làm đẹp cho cuộc sống
nói chung,cuộc sống cho mình nói riêng.Vì vậy có thể nói rằng giáo dục thẩm mỹ cho
con người là không thể thiếu được.
Một trong những con đường giáo dục thẩm mỹ nhanh và hiệu qủa nhất là giáo dục
thông qua các môn học nghệ thuật.Trong âm nhạc góp phần hình thành những cơ sở
ban đầu cho sự phát triển nhân cách cho học sinh,giúp học sinh tham gia ca hát, nghe
nhạc,tập biểu diễn nhằm cân bằng giữa trí lực và thể lực, giữa học tập và vui chơi.Bộ
giáo dục và đào đã điều chỉnh nội dung giáo dục nghệ thuật trong nhà trường và coi
đây là môn học bắt buộc.Âm nhạc là phương tiện hiệu qủa nhất trong giáo dục thẩm
mỹ cho học sinh,đặc biệt là học sinh Tiểu học,âm nhạc tuy không đào tạo các em
thành những ca sĩ,nhạc sĩ, nhưng thông qua môn học này đã hình thành cho các em
những kiến thức ban đầu,đặc biệt là trang bị cho các em có một thế giới tinh thần thoải
mái hơn,giúp các em phát triển toàn diện hơn,từ đó giúp các em học tốt các môn khác.

thực tế đó,qua những dòng chữ này, tôi mạnh dạn đưa ra một số kinh nghiệm và
phương pháp giảng dạy âm nhạc cho học sinh lớp 4.Đây là những kinh nghiệm mà tôi
đã đúc và rút kết được trong những năm giảng dạy môn âm nhạc tại trường tiểu học.
PHẦN THỨ HAI
NỘI DUNG
I.Cơ sở lý luận:
Sau 6 năm thực hiện đổi mới chương trình giáo dục môn âm nhạc ở Tiểu học, môn
âm nhạc cũng đã thu được kết qủa đáng khích lệ,nó được đổi mới một cách cơ bản từ
lớp 1 đến lớp 5, đáp ứng được mục tiêu giáo dục của cấp học nói chung và mục tiêu
giáo dục môn âm nhạc nói riêng.Xuất phát từ thực trạng giảng dạy âm nhạc cho học
sinh ở lứa tuổi Tiểu học ở nước ta còn hết sức mới mẻ.Vấn đề học và kết qủa học tập
của các em là rất quan trọng, điều đó không chỉ phụ thuộc vào phương pháp truyền
thụ của người thầy.Hơn nữa phương pháp giáo dục hoặc hình thức tổ chức dạy học
nào cũng cần phải phát huy được tính tự giác,tích cực ,chủ động,sáng tạo của học sinh
và điều kiện của từng lớp học,rèn luyện cho học sinh phương pháp tự học,khả năng
hợp tác và nhất là đem lại niềm vui,hứng thú trong giờ học.cùng với sự quan tâm
chăm sóc tạo điều kiện của gia đình và toàn xã hội.
Như chúng ta đã biết, âm nhạc là một môn học mang tính nghệ thuật cao,nó khác
rất nhiều rất nhiều so với môn học khác,tuy nó không đòi hỏi sự chính xác một cách
tuyệt đối nhưng lại đòi hỏi người học phải có sự yêu thích,sự đam mê thậm chí là một
chút cái gọi là “năng khiếu” ,điều này không phải học sinh nào cũng có được.Học âm
nhạc mang đến cho học sinh những phút giây thư giản,thoải mái,học mà chơi,chơi mà
học.Thông qua những câu hát,những lời ca,những cử chỉ,những điệu bộ,âm nhạc giúp
các em nhận thức những hình tượng âm thanh,giai điệu,kích thích sự cảm xúc của các
em,giúp các em cảm thụ những giai điệu qua từng bài hát, từng câu nhạc.
Vậy làm thế nào để các em hát đúng giai điệu, đúng tính chất các bài hát,đọc đúng
độ cao,trường độ,tiết tấu của các nốt nhạc trong một bài tập đọc nhạc?Trước tiên phải
xác định đúng tầm cử giọng phù hợp lứa tuổi của các em,giúp các em hiểu và phân
biệt được những âm thanh cao,thấp,dài, ngắn,tốc độ thể hiện khác nhau để phát triển
năng lực nghe nhạc cảm thụ âm nhạc.Ngoài việc xác định tầm cử giọng phù họp cho

năng khiếu.Còn lại các em khác chỉ học theo bản năng ít có sự sáng tạo trong vận
dụng kiến thức.
2 . Khảo sát trình độ học sinh:
a . Nội dung kiểm tra chất lượng đầu năm qua việc trình bày một bài hát mà em
yêu thích.
Qua kiểm tra chất lượng cho thấy các em rất thích học môn âm nhạc,nhưng để học
tốt thì số lượng rất khiêm tốn.Thực tế khi nghe các em thực hiện bài hát.bên cạnh
những em có phong cách trình bày tự nhiên và khá thoải mái vẫn còn có một số em
chưa thực sự mạnh dạn, tự tin,chỉ hát thuộc bài hoặc gần đúng giai điệu.
3 . Các giải pháp:
Để có một tiết học âm nhạc hiệu qủa,gây hứng thú cho học sinh trước tiên người
giáo viên phải xây dựng nề nếp học tập ngay từ bài học đầu tiên.Cụ thể như xác định
thái độ, ý thức học tập đối với môn âm nhạc.Các kỹ thuật cơ bản như tư thế ngồi
4
hát,kỹ năng phát âm, nhả tiếng, quan sát,nghe và cảm nhận tầm cử giọng,âm sắc, giai
điệu…Vì vậy, giáo viên phải nắm vững các phương pháp và các bước tiến hành để
truyền thụ lại cho các em các kiến thức của bài học một dễ hiểu nhất.
a . Xây dựng phương pháp dạy hát:
* Phương pháp dạy tập hát bài mới:
Có rất nhiều phương pháp để hướng dẫn học sinh tập một bài hát.Ở đây chỉ đưa ra
phương pháp mà theo tôi là giúp học sinh dễ tiếp thu bài học mớit, đó là phương pháp
kết hợp giữa đàn giai điệu để tập hát từng câu ngắn và hướng dẫn sửa lỗi dựa vào cây
đàn organ.Để làm được điều này trước tiên người giáo viên phải giới thiệu và dẫn dắt
bài hát một cách sinh động,gây sự chú ý, tò mò cho học sinh, làm cho các cảm nhận
được giai điệu của bài thông qua nghe hát mẫu.Các em còn nhỏ khả năng nhận thức
chủ yếu theo bản năng và cảm tính.Do đó các em nghe hát mẫu và đọc lời ca của bài
hát và việc đầu tiên phải làm,ở giai đoạn này việc giải nghĩa những từ khó sẽ giúp các
em hiểu được ý nghĩa của lời ca.Việc đọc lời ca theo tiết tấu sẽ giúp các em phần nào
cảm nhận được tính chất nhịp điệu của bài,người giáo viên chỉ cần hướng dẫn rõ thêm
một chút là các em có thể hình dung được những chỗ ngân hay nghỉ sau mỗi câu của

em thực hiện tự vỡ bài sẽ giúp cho tai nghe của các em phát triển nhanh hơn.Hơn nữa
sự cảm nhận giai điệu thành câu hát của chính các em sẽ dễ dàng chuẩn xác hơn.Sau
mỗi câu hoặc mỗi đoạn,giáo viên đàn và hát mẫu lại cho các em nghe và kiểm tra so
sánh giai điệu của bài.Việc tập hát từng câu và liên kết câu sẽ giúp các em mau nhớ
lời ca và hát chuẩn xác giai điệu hơn.Việc củng cố luyện tập từng đoạn của bài hát
ngoài việc giúp các em cảm nhận giai điệu và lời ca ra còn giúp các em tự tin hát đúng
cao độ,câu hát không rời rạc,không ê a, phát âm nhả tiếng rõ lời.Đặc biệt giúp các em
loại bỏ sự chán nản khi chưa thực hiện được bài tập.
Khi các em hát được lời ca và giai điệu của bài,để giúp cho việc luyện tập củng
cố,khắc sâu bài học giáo viên phải giúp các em vừa hát,vừa gõ đệm nhạc cụ để tạo sự
sinh động của bài hát và giúp các em giữ được nhịp độ của bài mà không bị cuốn
nhanh.Việc sử dụng các nhạc cụ để gõ đệm theo khi hát làm cho bài hát sinh động,gây
hứng thú và tránh sự nhàm chán đơn điệu của tiết học.Thông thường, có 3 cách gõ
đệm để luyện tập củng cố bài hát đó là:Hát gõ đệm theo nhịp,hát gõ đệm theo phách
và gõ đệm theo tiết tấu.Tuy nhiên tùy theo từng bài hát cụ thể mà vận dụng cho phù
hợp.
Để khích lệ các em trong học tập và tạo điều kiện cho các em chứng minh khả
năng cảm nhận của mình,sau khi nắm được cơ bản giai điệu của bài hát giáo viên phải
tổ chức cho các em thể hiện theo các hình thức đơn ca,song ca hoặc tốp ca,ở giai đoạn
này việc động viên, khuyến khích các em là hết sức là quan trọng cho dù các em có
thể chưa thực hiện được bài hát một cách chính xác và tốt nhất.
*Phương pháp luyện tập,cũng cố bài cũ:
Thông thường ,trong chương trình học hát ở Tiểu học,việc dạy một bài hát từ
đầu đến khi hoàn chỉnh phải thông qua 2 tiết học.Trong đó ,tiết đầu dạy lời ca mới,tiết
2 ôn tập vận động phụ họa ,trình bày bài hát.Luyện tập củng cố cách gõ đệm theo tiết
tấu, theo phách, theo nhịp(tùy theo từng bài).
Bắt đầu ở tiết thứ 2,việc chỉnh sửa cao độ ,tiết tấu của từng câu hát phải được
giáo viên hướng dẫn các em thực hiện đúng nguyên tắc cơ bản.Thông thường sau tiết
1 các em được học tiết 2 tiếp theo là sau khoảng thời gian 1 tuần.Việc nhớ lại hoàn
toàn giai điệu của bài hát không phải học sinh nào cũng làm được.Lúc này người giáo

câu 3,gõ đệm câu 4…cũng có thể cho các gõ theo tiết tấu của bài.
Tóm lại,phương pháp luyện tập cũng cố 1 bài hát là hết sức đa dạng,tùy theo từng
thời điểm,từng bài mà người giáo viên sử dụng,lựa chọn 1 phương pháp thích hợp,dù
chỉ có thực hiện phương pháp nào thì người giáo viên vẫn phải luôn sử dụng nhạc cụ
để thực hiện,có như vậy các em mới cảm nhận thực sự những âm thanh và đặc biệt là
gây sự hứng thú cho các em.
b . Xây dựng phương pháp tập đọc nhạc:
Ở lớp 4, do mới được tiếp xúc nên yêu cầu của phân môn tập đọc nhạc đặt ra cho
các em là hết sức nhẹ nhàng,đơn giản.Ở giai đoạn đầu tiếp cận với phân môn này,các
em phải thực hành các bài tập về cao độ,về tiết tấu người giáo viên phải giúp các em
nhận ra được âm thanh cao,thấp tương ứng với vị trí các nốt nhạc trên khuông trong
phạm vi 1 quãng 8.Sau đó, các em được tiếp cận với thang 5 âm:Đô-rê- mi- son-la và
tiến tới thang 7 âm:Đô-rê-mi-pha- son-la-si.
Về trường độ,các em được làm quen với các hình nốt và luyện tập thể hiện các
hình nốt trong mối quan hệ 2 hình nốt, rồi 3 hình nốt.Cách dạy thực hành các hình nốt
có thể thực hiện gõ theo tiết tấu,cũng có thể cho học sinh tập đọc bằng tên gọi các
hình nốt:Đơn,đen, trắng.Đôi khi để đỡ nhàm chán có thể thay bằng tiếng
trống:Tùng,rinh…
7
Việc giúp học sinh tập đọc 1 bài nhạc cũng phải được thực hiện theo đúng các
bước nhất định.Nếu như ở tập hát,bước đầu tiên là luyện thanh thì ở tập đọc nhạc sẽ
phải luyện tập cao độ .Cho các em đọc lại cao độ của các nốt nhạc không chỉ giúp các
em khởi động giọng mà còn giúp cá em nhớ vị trí các nốt trên khuông và cảm nhận
cao độ các nốt so với nhau.Muốn các em thực hiện tốt bài tập ,giáo viên phải đưa ra
yêu cầu để các em tìm hiểu,nhận xét bài nhạc,về cao độ gồm nốt gì?Về trường độ hình
nốt gì?Trong bài có sử dụng các ký hiệu âm nhạc nào?Sau khi đã tìm hiểu,nhận xét
trong bài nhạc,giáo viên đàn để các em nghe và cảm nhận giai điệu.Nên đọc mẫu
trước 2 hoặc 3 lần để các em so sánh cao độ của đàn.Trước khi tập từng câu,từng nhịp
nên cho học sinh đọc tên nốt.Tập đọc từng câu theo đàn,giáo viên sửa lỗi.Luyện tập
cũng cố theo nhóm,tổ hoặc cá nhân.Khi các em đọc đúng cao độ,trường độ của

TUẦN::22
KẾ HOẠCH BÀI HỌC
Ngày dạy:…… tháng………năm 2010
-Tên bài dạy:- Ôn tâp bài hát Bàn tay mẹ. (CKTKN:136.SGK:31)
-Tập đọc nhạc số 6.
A.Mục tiêu:(giúp học sinh)
-Biết hát theo giai điệu và đúng lời ca.
-Biết hát kết hợp vận động phụ họa.
-Biết đọc bài TĐN số 6.
B.Chuẩn bị:
*Giáo viên:
-Nhạc cụ(Đàn điện tử).
-Bảng phụ ba2iii TĐN số 6.
-Chuẩn bị vài động tác phụ họa đơn giản.
*Học sinh:
-Nhạc cụ gõ:Thanh phách,song loan,trống con, mõ…
-Sách giáo khoa,vở chép nhạc.
C.Hoạt động dạy học chủ yếu:
Giáo viên Học sinh
1.Phần mở đầu:
-Ổn định lớp:Giáo viên đàn.
-Kiểm tra bài cũ:(5 phút).GV đệm đàn.
+Nhận xét đánh giá học sinh.
- Giới thiệu bài mới(1 phút).
+Thuyết trình,ghi đầu bài lên bảng.
2.Phần hoạt động:
Hoạt động 1:Ôn tập bài hát Bàn tay mẹ
(20 phut).
-GV:Đệm đàn.
*Chia tổ:Trong lớp có 3 dãy bàn,mỗi dãy

Câu 4:Trời giá rét…ủ ấm con(giống động
tác câu 3,khác động tác cuối 2 tay gát
chéo trước ngực là động ủ ấm con).
Câu 5:Bàn tay mẹ con lớn khôn(chân
nhún , 2 tay gát chéo trước ngực,đổi
bên,hai tay đưa từ trong ra ngoài,nghiêng
trái,2 tay giữ khỏi đầu.
Hoạt động 3 :TĐN số 6(12 phút).
-Treo tranh giới thiệu TĐN số 6.
+Bài TĐN số nhịp mấy?
+Cao độ gồm có những nốt gì?
+Có những hình nốt gì?
-GV chỉ bài TĐN .
-Đàn cao độ.
-Gõ mẫu tiết tấu.
-Giáo viên đàn và đọc mẫu từng câu.
-Đàn từng câu.Liên kết câu.
-Giáo viên chọn điệu và đàn.
-Nhận xét –tuyên dương.
-Nhóm vận động phụ họa.
-Cá nhân vận động phụ họa.
-1-2 nhóm lên trước lớp vận động phụ
họa.
-Nhận xét-tuyên dương.
-Nhịp 2/ 4.
-Học sinh gồm những nốt.Đồ- rê-mi-
son.
-Hình nốt:móc đơn,nốt đen,nốt trắng.
-Cả lớp đọc tên nốt.
-Luyện cao độ.

Kết luận chung những đề xuất kiến nghị
I .ý nghĩa:
Trên cơ sở từ thực tiễn giảng dạy âm nhạc trong trường Tiểu học nói chung và
cho học sinh lớp 4 nói riêng.Xuất phát từ thực trạng khả năng nhận thức tiếp thu
những kiến thức đăc thù của môn âm nhạc,tôi đã lựa chọn và đưa vào thực tế những
phương pháp giảng dạy của mình trên cơ sở bám sát chương trình hướng dẫn của Bộ
giáo dục-Đào tạo tôi đã thu được những kết qủa đáng kể .Qua quan sát thực tế nhận
thấy các em yêu thích môn âm nhạc hơn,hào hứng học tập hơn.Đặc biệt là kết qủa học
tập cũng như chất lượng của công tác phong trào hóa văn nghệ đã nâng lên rõ rệt,các
em mạnh dạn,tự tin hơn .

Qua kiểm tra chất lượng học kỳ I kết qủa thu được như sau:
Lớp Số
HS
Hoàn thành(A+) Hoàn thánh(A) Chưahoàn thành(B)
4A 34 6=17,6% 28=82,4% 0=0%
4B 37 7=18,9% 30=81,1% 0=0%
Khả năng nhận thức của con người nói chung ,của học sinh Tiểu học nói
riêng.Điều cơ bản là người giáo viên giảng dạy phải nắm được đối tượng, tìm hiểu cụ
thể những sở thích của các em để tìm ra phương pháp giáo dục ,giảng dạy thích hợp
nhất các em tiếp thu một cách dễ dàng và tạo sự say mê trong việc vận dụng các kiến
thức đã học vào thực tế cuộc sống.
II . Những nhận định chung :
11
Âm nhạc là một môn học mang tính nghệ thuật.việc giảng dạy cho học sinh cấp
Tiểu học đòi hỏi phải có những phương pháp đặc thù riêng.Hơn nữa người giáo viên
còn phải biết lựa chọn các phương pháp sao cho phù hợp với từng đối tượng học
sinh.Về phía bản thân ,với một số phương pháp nêu trên,qua thực tế giảng dạy tại
trường Tiểu học”A” Đào Hữu Cảnh,tôi nhận thấy hiệu qủa của các phương pháp này
là khá cao.Điều đó thể hiện rõ qua thực tế kiểm tra chất lượng cuối học kỳ I.Tuy


ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CỦA
12
LÂM TẾT XUYẾN
CỦA HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT SÁNG KIẾN CÁC CẤP
ĐẠT GIẢI B CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2009-2010.

…………….