Sáng Kiến Kinh Nghiệm Âm Nhạc
BIỆN PHÁP DẠY ÂM NHẠC CHO HỌC SINH LỚP 4,5
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở khoa học vấn đề nghiên cứu
1. Cơ sở lý luận:
Giáo dục thẩm mỹ cho con người là không thể thiếu được trong mục đích giáo
dục hiện nay của chúng ta là đào tạo những con người phái triển toàn diện.Việc giáo
dục con người toàn diện không chỉ giáo dục cho họ có đạo đức tốt, có trình độ hiểu
biết,nắm chắc các kiến thức khoa học và xã hội,có sức khỏe,biết lao động,sẵn sàng
lao động mà phải còn giáo duc cho họ biết nhìn nhận, phân biệt,biết thưởng thức cái
đẹp và biết làm đẹp cho cuộc sống.Một trong những con đường giáo dục thẩm mỹ
nhanh và hiệu quả nhất là giáo dục thông qua các môn học nghệ thuật.Trong đó có
môn âm nhạc
Để nâng cao dân tri về văn hóa,thẩm mỹ về nghệ thuật là công việc không hề dễ
dàng,không thể thực hiện trong một sớm một chiều,nhưng đó là một việc vô cùng
quan trọng như Khổng Tử đã nói: “Đi qua nhà nào nghe thấy tiếng nhạc,biết được
nhà đó có hiền đức”,hoặc văn hào Vích_to Huy_gô đã xác nhận “Nghệ thuật
giúp một dân tộc nô lệ trở thành tự do,giúp một dân tôc tự do trở thành vĩ đại”.Để
nâng cao trình độ văn hóa âm nhạc đòi hỏi có sự nổ lực lớn của nghành của toàn xã
hội của bản thân.
Âm nhạc là một trong những con đường giáo dục thẩm mỹ nhanh và hiệu quả
nhất là giáo dục thông qua các môn học nghệ thuật. Trong đó Âm nhạc có vị trí rất
quan trọng. Trong những năm gần đây, nắm bắt tình hình thực tế những đòi hỏi của
sự phát triển xã hội, bộ giáo dục và đào tạo đã điều chỉnh nội dung giáo dục nghệ
thuật trong nhà trường và coi đây là môn học bắt buộc. Âm nhạc là phương tiện hiệu
quả nhất trong giáo dục thẩm mỹ. Trong nhà trường phổ thông, đặc biêt là ở bậc tiểu
học, Âm nhạc tuy không đào tạo các em thành những ca sĩ, nhạc sĩ chuyên nghiệp
nhưng thông qua môn học này đã hình thành cho các em những kiến thức ban đầu,
đặc biệt là trang bị cho các em có một thế giới tinh thần thoải mái hơn,giúp cá em
phát triển hiền hòa,toàn diện hơn,từ đó giúp các em học tốt môn học khác.
2. Cơ sở thực tiển :

và sự yêu thích học tập bộ môn chỉ rơi vào một số em gọi là có “năng khiếu” . Còn
lại các em khác chỉ học theo bản năng phải học nên it có sự sáng tạo trong vận dụng
kiến thức.
Bản thân tôi là giáo viên được phân công giảng dạy bộ môn tôi nhận thấy đại đa
số các em rất thích ca hát nhưng thường hát sai cao độ,trương độ, sai tiết tấu.Qua
thực tế giảng dạy từ những năm trước đây,tôi nhận thấy rằng trước một bài hát,bài
tập đọc nhạc,để các em hiểu,nắm được và thực hiện tốt yêu cầu của bài người giáo
viên cần có một phương pháp truyền đạt,hướng dẫn thật tốt,đơn giản nhưng lai hiệu
quả nhất,để giúp các em nắm bắt,tiếp thu nhanh nhất bài học.
Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài: “ Một số biện pháp dạy âm nhạc cho học sinh
lớp 4 và lớp 5 ”.
a. Mục đích nghiên cứu:
Nhằm giúp các em học sinh trường tiểu học Lê Thị Hồng Gấm nâng cao chất
lương hiệu quả hứng thú trong học tập.
Hình thành một trình độ văn hóa âm nhạc tối thiểu cho hoc sinh.
Bước đầu giúp các em làm quen với một số kỹ năng đơn giản về ca hát và thói
quen tập hát đúng.
Huỳnh Thị Khuyên
2
Sáng Kiến Kinh Nghiệm Âm Nhạc
Tạo cho học sinh hứng thú, niềm vui khi hoc hát, nghe ca nhạc. Giáo dục năng
lực cảm thụ âm nhạc,kích thích tiềm năng nghệ thuật, làm cho đời sống tinh thần của
trẻ em thêm phong phú. Góp phần giáo dục tính tập thể, tính kỉ luật, tính chính xác,
tính khoa học.
Phát triển trí tuệ, bồi dưỡng tình cảm trong sáng , lành mạnh, hướng tới cái tốt ,
cái đẹp. Góp phần làm thư giãn đầu óc trẻ em, làm cân bằng các nội dung học tập ở
tiểu học.
b. Đối tượng nghiên cứu:
học sinh lớp 4;5 trường Tiểu hoc Lê Thị Hồng Gấm
c. Phạm vi nghiên cứu:

Học sinh rất hứng thú ,mạnh dạn,tự tin khi tham gia trình diễn các bài hát
cũng như các bài tập đọc nhạc.
Học sinh phối hợp tốt với giáo viên trong các hoat động.Tạo động lực tốt
giúp học sinh hoàn thành tốt các nội dung bài học.
2. Khó khăn:
Trường tiểu học Lê Thị Hồng Gấm là điểm trường tương đối khó khăn ,bởi
địa bàn khá rộng có một điểm chính và ba điểm lẻ,riêng học sinh ở hai điểm lẻ là
chiếm đa số.
Cơ sở vật chất thiếu thốn.
Trình độ tiếp thu còn hạn chế.
Đa số học sinh là người dân tộc thiểu số như:Tầy,Nùng,Vân kiều Êđê….hạn
chế nhiều về ngôn ngữ trong quá trình giao tiếp,trao đổi,lắng nghe nội dung bài dạy
do giáo viên truyền đạt.
Do trường thuộc khu vực Tây Nguyên với kiểu thời tiết hai mùa rõ rệt với
mùa nắng thì thời tiết nóng,đường đi bụi, mùa mưa thì lầy lội.Do đó làm ảnh hưởng
tới duy trì sĩ số cũng như chất lượng giáo dục thẩm mỹ trong nhà trường không đạt
kết quả như mong muốn.
Một số giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh học sinh còn có tâm lý coi âm nhạc
là môn học phụ,không quan trọng.chính do vậy không nhắc nhở học sinh khi tham
gia học tập dẫn tới một số em tham gia học tập còn chưa nghiêm túc,chưa đảm bảo
sĩ số.
Tuy đã có sự quan tâm và đầu tư nhưng những dụng cụ ,thiết bị để phục vụ
cho giờ học vẫn còn hạn chế,nhiều lúc không đáp ứng được nhu cầu giờ học.
Huỳnh Thị Khuyên
4
Sáng Kiến Kinh Nghiệm Âm Nhạc
II. Nội dung:
Trường Tiểu Lê Thị Hồng Gấm là một trường có phong trào văn hoá văn nghệ
khá tốt. Các hoạt động văn hoá văn nghệ diễn ra rất sôi nổi trong suốt năm học qua
các đợt thi đua. Các hoạt động đó được tác động nhiều bởi bộ môn Âm nhạc. Do vậy

âm sắc, giai điệu Vì vậy, giáo viên phải nắm vững các phương pháp và các bước
tiến hành để truyền thụ lại cho các em các kiến thức của bài học một cách dễ hiểu
nhất.
a. Xây dựng phương pháp dạy hát:
Phương pháp dạy tập hát bài mới.Có rất nhiều phương pháp để hướng
dẫn học sinh tập một bài hát. ở đây chỉ đưa ra phương pháp mà theo tôi là giúp học
sinh dễ tiếp thu bài học nhất, đó là phương pháp kết hợp giữa nghe giai điệu tập hát
Huỳnh Thị Khuyên
5
Sáng Kiến Kinh Nghiệm Âm Nhạc
và hướng dẫn sửa lỗi thông qua truyền miệng từng câu. Để làm được điều này trươc
tiên người giáo viên phải giới thiệu và dẫn dắt bài hát một cách sinh động, gây sự
chú ý, tò mò cho học sinh, làm cho các em cảm nhận được giai điệu của bài
thông qua nghe hát mẫu. Các em còn nhỏ, khả năng nhận thức chủ yếu theo bản
năng và cảm tính. Do đó, cho các em nghe hát mẫu và đọc lời ca của bài hát là việc
đầu tiên phải làm, ở giai đoạn này việc giải nghĩa những từ khó sẽ giúp các em hiểu
ược ý nghĩa của lời ca. Việc đọc lời ca theo tiết tấu sẽ giúp các em phần nào cảm
nhận được tính chất nhịp điệu của bài, người giáo viên chỉ cần hướng dẫn rõ thêm
một chút là các em có thể hình dung được những chỗ ngân hay nghỉ sau mỗi câu của
bài hát. Công việc kế tiếp sau khi giúp học sinh đọc đúng lời ca là tập lần lượt các
câu hát theo lối móc xích. Do cao độ, trường độ của các câu hát thường xuyên thay
đổi tác động rất lớn đến thanh quản của các em, để bảo vệ thanh đới, bảo vệ giọng
và giúp cho giọng của các em phát triển bình thường giáo viên phải hướng dẫn các
em qua bước khởi động, đây là giai đoạn chuẩn bị còn gọi là luyện thanh. Tuy
nhiên chỉ cần hướng dẫn các em thực hiện bài tập thay đổi cao độ, tiết tấu đơn giản
dễ thực hiện.
Khi tập hát cần tới sự đồng đều hoà giọng chính xác và diễn cảm với
những trạng thái khác nhau và đặc biệt là hát rõ lời giáo viên luôn phải đặt ra kế
hoạch hướng dẫn các em thực hiện tốt. Việc lấy giọng một bài hát cụ thể, phù hợp
đúng tầm cữ chung cho cả lớp là hết sức quan trọng, điều đó giúp các em dễ dàng

cho dù các em có thể chưa thực hiện được bài hát một cách chính xác và tốt nhất.
+ Phương pháp luyện tập, củng cố bài cũ.
Thông thường, trong chương trình học hát ở Tiểu học, việc dạy một bài
hát từ đầu đến khi hoàn chỉnh phải thông qua 3 tiết học. Trong đó, tiết đầu dạy lời ca
mới, tiết 2 củng cố; sửa chữa lời của tiết trước; dạy tiếp lời ca còn lại (lời 2 nếu có).
Luyện tập củng cố cách gõ đệm theo tiết tấu; theo phách nhạc; theo nhịp (tuỳ theo
từng bài), tiết thứ 3 là ôn luyện, tập vận động phụ hoạ và trình bày bài hát.
Bắt đầu ở tiết thứ 2, việc chỉnh sửa cao độ, tiết tấu của từng câu hát phải
được giáo viên hướng dẫn các em thực hiện đúng nguyên tắc cơ bản. Thông thường
sau tiết 1 các em được học tiết 2 tiếp theo là sau khoảng thời gian 1 tuần. Việc nhớ
lại hoàn toàn giai điệu của bài hát không phải học sinh nào cũng làm được.
Lúc này người giáo viên phải lấy giọng cho các em, lại phải thực hiện hát mẫu hoặc
cho các em nghe bài hát qua băng để các em nhớ lại giai điệu của bài . Giáo viên
dạo đàn, học sinh hát lại bài hát. Việc đầu tiên là phát hiện những câu, những từ
trong bài các em hát chưa đúng để sửa chữa cho các em. Khi các em thực hiện đúng
cao độ của các câu hát trong bài, việc tiếp theo là giúp các em luyện tập, củng cố.
Giáo viên cần đưa ra những yêu cầu, phải nêu rõ những nhiệm vụ mà các em phải
thực hiện khi luyện tập.
Việc luyện tập bắt đầu từ từng nhóm rồi từng bàn thậm chí từng cá nhân. Giáo
viên lắng nghe, chữa từng lỗi sai sót nhỏ của các em, cũng có thể dùng đàn tấu các
câu các em hát chưa đúng đó để các em nghe và tự sửa lỗi cho mình. Việc luyện tập
hay sửa lỗi cho học sinh phải thực hiện một cách tổng quát, mặc dù ở thời điểm đó
có thể chỉ sửa lỗi cho 1 em.Giải quyết vấn đề này, giáo viên chỉ cần đàn đúng theo
bản nhạc cho học sinh nghe khoảng 2 lần, sau đó hát mẫu lại câu hát đó và bắt nhịp
cho tập lại theo đúng bản nhạc.Làm như vậy sẽ giúp các em tự nhận biết và sửa lỗi
cho mình.
Việc củng cố lại bài hát không chỉ ở việc hát lại lời hát mà còn thực hiện
theo một số phương pháp khác, như gõ đệm nhạc cụ theo tiết tấu, nhắc lại tính chất
nhạc điệu của bài. Các hình thức luyện tập này vừa hiệu quả lại vừa thu hút học sinh
tham gia. Yêu cầu là giáo viên phải nêu và giao rõ nhiệm vụ cho các em.

rút ngọn của bài bằng cách gõ nhạc cụ hoặc đọc tên nốt. Tập đọc từng câu theo đàn,
giáo viên sửa lỗi truyền miệng. Luyện tập củng cố theo nhóm, tổ hoặc cá nhân.
Khi các em đọc đúng cao độ, trường độ của bài, mới chuyển sang ghép lời ca.
Công việc này đòi hỏi sự kết hợp luyện tập nhịp nhàng giữa đọc nhạc, hát lời và gõ
đệm nhạc cụ. Cuối cùng là việc đánh giá, đây là giai đoạn động viên khích lệ các
em học tập. Phải thường xuyên động viên học sinh, việc động viên có thể bằng lời
hoặc bằng điểm số ngay cả khi các em thực hiện bài đọc chưa thật tốt.
c. Xây dựng phương pháp ghi chép nhạc.
Ghi chép lại các bài nhạc đã học giúp các em nắm chắc vị trí các nốt trên
khuông cũng như nhớ các hình nốt, ký hiệu đã học. Nếu như tập đọc nhạc mang
nhiều tính chất trìu tượng vì nó còn phụ thuộc vào tai nghe của từng em thì ghi chép
nhạc mang tính cụ thể hơn, hiện thực hơn. Do vậy, việc hướng dẫn các em ghi chép
đơn giản và dễ thực hiện. Tuy nhiên, đơn giản không có nghĩa là không quan trọng,
ngược lại tập ghi chép nhạc là sự đúc kết giữa 2 phân môn tập hát và tập đọc nhạc để
khắc sâu kiến thức. Do đó đòi hỏi phải có sự chính xác tuyệt đối từng vị trí nốt trên
khuông nhạc, quan trọng hơn nữa là qua chép nhạc các em phải nhớ được tên các nốt
nhạc là gì, nằm ở vị trí nào, cách viết các hình nốt ra sao, các hình nốt đó có ý nghĩa
gì và phải thể hiện thế nào. Việc ghi chép nhạc còn giúp các em ghi nhớ các ký hiệu
Huỳnh Thị Khuyên
8
Sáng Kiến Kinh Nghiệm Âm Nhạc
khác về âm nhạc. Các kiến thức đó bổ trợ cho việc tập đọc nhạc hoặc thực hiện các
bài hát theo yêu cầu của tác giả.
Việc ghi chép nhạc là công việc đòi hỏi phải hướng dẫn các em thực hiện một
cách thường xuyên. Tuy nhiên không nhất thiết lúc nào cũng phải thực hiện ngay tại
lớp vì như thế sẽ mất rất nhiều thời gian. Ở lớp chỉ hướng dẫn các em cách thực hiện
việc ghi chép, nhận ra cách trình bày thế nào cho đúng, cho đẹp còn việc ghi chép
lại bài nên cho các em thực hiện về nhà.
Một phương pháp ghi chép nhạc nữa có thể nêu ra ở đây bởi phương pháp
này hỗ trợ rất nhiều cho sự phát triển tai nghêcủa các em là phương pháp “Nghe đàn

1. Ổn định tổ chức:
- Kiểm tra sĩ số tư thế ngồi , kiểm tra đồ dùng
sáh vở HS
2. Kiểm tra bài cũ:
- Gọi 3 em lên bảng hát bài “Chúc mừng”.
- HS nhận xét bạn
- Giáo viên nhận xét ghi điểm.
3. Bài mới
a. Giới thiệu bài, ghi bảng
- Trong tiết học hôm nay các em sẽ ôn lại bài
hát “Chúc mừng” và tập đọc nhạc bài TĐN
số 5
b. Nội dung:
* Hoạt động 1: Ôn bài hát “Chúc mừng”
- Giáo viên chỉ huy cho học sinh ôn tập bài
hát một vài lượt dưới nhiều hình thức cả lớp,
dãy, tổ, nhóm.
- Tổ chức cho học sinh hát kết hợp thể hiện
một số động tác phụ họa (cả lớp, nhóm)
- Nhận xét
* Hoạt động 2: TĐN số 5
? Nhìn vào bài đọc nhạc em cho biết cao độ
từ thấp đến cao
? Trong bài có những hình nốt gì
- Cho học sinh luyện cao độ
Đ - R - M - S - L
- Thực hiện
- Cả lớp hát 1 bài
- 3 học sinh lên bảng thể hiện
- Học sinh lắng nghe

viên.
- Ghi nhớ
- Thực hiện
- Hát lại HB và bài tập đọc
nhạc
- Ghi nhớ
- Ghi nhớ

Huỳnh Thị Khuyên
11
Sáng Kiến Kinh Nghiệm Âm Nhạc
III. Kết quả nghiên cứu:
Qua quá trình áp dụng phương pháp mới,học theo phương pháp dạy học ở lớp
thực nghiệm(5B) tôi nhận thấy đã thu những kết quả tích cực.
Tính tích cực,tự giác,sáng tạo,năng động,tinh thần trách nhiệm của học
sinh.Học sinh đã biết tự thể hiện,tự tin,khẳng định mình hơn khi trình diễn bài hát.
Học sinh có tinh thần đoàn kết giúp đỡ nhau trong học tập,không khí lớp học
cũng sôi nổi,hứng thú thoải mái,không còn cảm thấy nhàm chán khi học.
Qua số liệu cụ thể của bảng thống kê về chất lượng đạt được của hai lớp thì
nhận thấy rằng nhóm thực nghiệm(5B) tỉ lệ phần trăm của nhóm thực nghiệm ở mức
độ hoàn thành tốt tăng lên so với nhóm đối chứng(5A) và không còn học sinh không
hoàn thành.
Điều này chứng tỏ biện pháp và hình thức tổ chức dạy học đối với học am nhạc
đối với học sinh lớp4;5 là có kết quả tích cực.Qua đó thấy tính khả thi của đề với
bảng đánh giá như sau:
Tên nhóm
Đối chứng
(Lớp 5A)
Thực nghiệm
(Lớp 5B)

cho học sinh khi thực hiện các bài hát các bài tập đọc nhạc,bản thân tôi đã rút ra một
số kinh nghiệm như :
Chuẩn bị đầy đủ về tranh ảnh trực quan ,đồ dùng dạy học như:Đàn, Đĩa,Bảng
phụ bài hát,Bảng phụ bài tập đọc nhạc,thanh phách,v.v Dạy học kiến thức mới,ôn
lại kiến thức cũ,phối hợp hài hòa các phương pháp.
Luôn sửa sai liền ở mỗi câu hát để uốn nắn điều chỉnh sai sót kịp thời,để tổ
chức cho các em thực hiện đạt hiệu quả cac nhất.
Bồi dưỡng tình cảm trong sáng lành mạnh,hướng tới cái tốt,cái đẹp.
Sau mỗi tiết dạy giáo viên cần rút kinh nghiệm bổ sung những thiếu sót để tiết
sau dạy hoàn thiện hơn.
Trong giờ học âm nhạc,học sinh thể hiện được tính tích cực,tính tự giác,mạnh
dạn, tự tin ,sôi nổi,hào hứng khi tham gia học âm nhạc.
Từ những kinh nghiệm trên,tôi thấy học sinh trường Tiểu Học Lê Thị Hồng
Gấm ngày một hăng hái và say mê tự tin mạnh dạn tham gia văn nghệ lớp,trường
nhiều hơn.
Trên đây là một số biện pháp dạy âm nhạc cho học sinh lớp 4;5 trường Tiểu
học Lê Thị Hồng Gấm.Bản thân tôi thấy rằng cần phải nghiên cứu thêm các tài liệu
học hỏi trao đổi kinh nghiệm từ các đồng nghiệp,dự giờ đánh giá,thao giảng,hội
giảng,mở chuyên đề Nhằm nâng cac hiệu quả của việc dạy và học mon âm nhạc
được tốt hơn.
Huỳnh Thị Khuyên
13
Sáng Kiến Kinh Nghiệm Âm Nhạc
III. Kiến nghị đề xuất:
Mong được sự tiếp tục quan tâm giúp đỡ,đóng góp ý kiến xây dựng về chuyên
môn của ban giám hiệu.
Ban giám hiệu tạo điều kiện để giáo viên tham gia học tập nâng cao qua các
lớp đào tạo và các buổi tập huấn về chuyên môn nghiệp vụ.
Trang bị về cơ sở vật chất,trang thiết bị dạy và học.
Mong bộ phận thiết bị-đồ dùng cấp thêm một số đồ dùng dạy học cho phân