PHÒNG GD&ĐT KRÔNG ANA
TRƯỜNG TIỂU HỌC KRÔNG ANA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ KINH NGHIỆM RÈN KỸ NĂNG
NÓI TIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 4
Họ và tên giáo viên: Hoàng Thanh Nga
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Krông Ana
Trình độ đào tạo: Đại học sư phạm
Môn đào tạo: Tiếng Anh
1
PHÒNG GD&ĐT KRÔNG ANA
TRƯỜNG TIỂU HỌC KRÔNG ANA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ KINH NGHIỆM RÈN KỸ NĂNG
NÓI TIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 4
Họ và tên giáo viên: Hoàng Thanh Nga
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Krông Ana
Trình độ đào tạo: Đại học sư phạm
Môn đào tạo: Tiếng Anh
2
MỤC LỤC
STT
Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm
PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
Kết luận
Kiến nghị
Tài liệu tham khảo
Trang
4
4
5
5
6
6
12
15
16
18
20
21
22
22
24
PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề
Trong thời kỳ hội nhập quốc tế và với xu thế toàn cầu hóa hiện nay Tiếng
Anh là một trong những ngoại ngữ phổ biến nhất, đóng vai trò vô cùng quan
trọng trong các lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, ... . Tiếng Anh là
một ngôn ngữ quốc tế đã, đang và sẽ được nhiều người theo học do nhu cầu,
giao tiếp, học tập và nghiên cứu.
ngôn ngữ hiệu quả, mạnh dạn, tự tin hơn khi giao tiếp bằng tiếng Anh.
PHẦN THỨ HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.
Cơ sở lí luận của vấn đề
Việc dạy ngoại ngữ phải đảm bảo dạy đủ 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết cho
học sinh, trong đó cần tập trung phát triển hai kỹ năng nghe và nói. “Nói” là một
trong 4 kỹ năng mà khi dạy một ngoại ngữ lúc nào chúng ta cũng chú trọng vì
nó là một trong những nhân tố rất quan trọng trong các kỹ năng. Bởi vì khi học
bất cứ ngôn ngữ nào thì mục đích cuối cùng vẫn là giao tiếp và học Tiếng Anh
4
cũng vậy. Dạy và học Tiếng Anh tiểu học nhằm cung cấp cho học sinh những
kiến thức, hiểu biết cơ bản đầu tiên về môn học, giúp cho các em bước đầu làm
quen với ngôn ngữ mới ngoài tiếng mẹ đẻ.
Ngày 30/9/2008, thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định 1400/QĐTtg về phê duyệt Đề án "Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc
dân giai đoạn 2008 - 2020" gọi tắt là Đề án ngoại ngữ Quốc gia 2020 (Đề án
NNQG 2020). Mục tiêu của đề án là thực hiện đổi mới toàn diện việc dạy và học
ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, triển khai chương trình dạy và học
ngoại ngữ mới ở các cấp học, để "đến năm 2020, đa số thanh niên Việt Nam tốt
nghiệp trung cấp, cao đẳng và đại học có đủ năng lực ngoại ngữ sử dụng độc
lập, tự tin giao tiếp, học tập, làm việc trong môi trường hội nhập, đa ngôn ngữ,
đa văn hóa, biến ngoại ngữ trở thành thế mạnh của người dân Việt Nam".
Để đạt được mục tiêu trên thì từ các cấp học, mỗi giáo viên ngoại ngữ phải
xác định được việc dạy học như thế nào để mang lại hiệu quả cao nhất, nhắm
đến đích cuối cùng của người học ngôn ngữ là khả năng giao tiếp tốt. Vì vậy
việc rèn kỹ năng nói cho học sinh trong dạy và học môn Tiếng Anh rất quan
bài theo chương trình mới của Bộ giáo dục đối với học sinh lớp 4 còn nhiều và
tương đối khó nên đôi khi gây cho học sinh tâm lý nản.
Muốn việc dạy và học hiệu quả thì giáo viên cần phải không ngừng đổi mới
phương pháp dạy học sao cho sinh động và hiệu quả. Tuy nhiên đôi khi giáo
viên vẫn chưa linh hoạt trong việc đổi mới và vận dụng các hình thức tổ chức
dạy học phù hợp, sáng tạo nên học sinh đôi lúc cảm thấy nhàm chán.
Nhiều phụ huynh không am hiểu về bộ môn tiếng Anh, nên không thể
hướng dẫn, giúp đỡ các em tự học ở nhà.
Khảo sát thái độ sử dụng tiếng Anh vào giao tiếp và chất lượng kỹ năng nói
của học sinh lớp 4 trước khi thực hiện đề tài (Đầu năm học 2018-2019):
Lớp
Tổng
số
4A
4B
4C
4D
4E
31
33
32
31
28
Thái độ giao tiếp
Chưa tự
Tự tin
14
45.1
10
32.3
10
30.3
15
45.5
8
24.2
9
28.1
15
46.9
8
25.0
9
29.0
17
54.8
5
16.1
6
21.4
15
53.6
7
25.0
III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
giáo viên cần nắm vững nguyên tắc phát âm, bảng phiên âm quốc tế, nghe và
thực hành trước các âm để chính xác hơn trong việc hướng dẫn cho học sinh.
Bên cạnh đó, để dạy phát âm một cách hiệu quả, giáo viên nên sử dụng
những video ngắn về hướng dẫn cách phát âm, để học sinh có thể theo dõi cũng
như vị trí đặt lưỡi, răng, môi một cách chính xác nhất.
Ví dụ: Khi dạy phần ngữ âm của Unit 1: Nice to see you again – Lesson 3,
sách tiếng Anh lớp 4
Đầu tiên tôi sẽ giới thiệu chữ cái “l” và “n”, từ đó mới đưa ra âm của 2
chữ cái đó. Lần lượt hướng dẫn học sinh cách đọc âm của từng chữ cái, rồi đến
từ và sau đó là câu. Sau mỗi lần hướng dẫn tôi sẽ cho học sinh luyện tập cá nhân
và đồng thanh.
Trong phần hướng dẫn phát âm 2 âm trên, tôi sẽ cho học sinh xem video
phát âm của người bản xứ, từ đó các em có thể dễ dàng hiểu và làm theo một
cách chính xác nhất. Bên cạnh đó, tôi có thể dạy phần ngữ âm cho học sinh dựa
vào bài giảng trên trang web: tienganh123.com. Trong các bài dạy này, đội ngũ
xây dựng phần mềm cũng đưa ra những hướng dẫn chi tiết cách phát âm cho học
sinh qua cách đọc của người bản xứ.
Hình 3. Hình ảnh cắt trong video phát âm của người bản xứ với 2 âm /l/ và /n/
8
Sau khi hướng dẫn học sinh học âm, từ và câu. Tôi thường cho các em thảo
luận và tìm thêm các từ bắt đầu bằng các âm trên sau đó thực hành đọc. Để củng
cố, tôi sẽ tổ chức cho các em chơi các trò chơi như: Slap the board, jumping, …
Ngoài ra, để có thể phát âm giống người bản xứ, giáo viên cần chú ý luyện
lên luôn có một âm tiết phát âm khác biệt hẳn so với những âm tiết còn lại về độ
dài, độ lớn và độ cao. Âm tiết nào được phát âm to hơn, giọng cao hơn và kéo
dài hơn các âm khác trong cùng một từ thì ta nói âm tiết đó đươc nhấn trọng âm.
Hay nói cách khác, trọng âm rơi vào âm tiết đó.
Một từ có một trọng âm. Trọng âm của từ luôn rơi vào nguyên âm chứ
không phải phụ âm.
9
Một số quy tắc:
- Trọng âm rơi vào âm tiết thứ nhất
+ Với hầu hết các danh từ có hai âm tiết. Ví dụ: 'present, 'China, 'table, …
+ Với hầu hết các tính từ có hai âm tiết. Ví dụ: 'clever, 'happy, ..
- Trọng âm rơi vào âm cuối: Với hầu hết các động từ có hai âm tiết. Ví dụ:
re'peat, in'vite, en'joy,…
- Trọng âm rơi vào âm áp chót (Là âm thứ hai trở đi)
+ Với các từ kết thúc là -ic. Ví dụ: scien'tific
+ Với các từ kết thúc là -sion và -tion. Ví dụ: tele'vision
- Trọng âm rơi vào âm tiền giáp cuối (Là âm thứ ba từ cuối lên)
+ Với các từ kết thúc là -cy, -ty, -phy and –gy. Ví dụ: pho'tography,
ge'ography, …
+ Với các từ kết thúc là - al. Ví dụ: geo'logical, …
- Với các từ ghép
+ Với các danh từ ghép, trọng âm rơi vào âm tiết đầu tiên của từ. Ví dụ:
'bookshop, …
+ Với các tính từ ghép, trọng âm rơi vào âm tiết thứ hai của từ. Ví dụ: old 'fashioned, …
+ Với các động từ ghép, trọng âm rơi vào âm tiết thứ ba của từ. Ví dụ:
under'stand, …
Trọng âm câu: Những từ được nhấn trọng âm thì thường phát âm to hơn và
chậm hơn những từ còn lại trong câu. Trọng âm câu rất quan trọng, vì khi nói, từ
Từ đúng về mặt cấu trúc
Đại từ
Giới từ
Mạo từ
Từ nối
Trợ động từ
Động từ ‘to be’
Ví dụ
he, we, they,…
on, at, in, into,…
a, an, the,…
and, but, because,…
can, should, must,…
am, is, was, were,…
Những từ thuộc về mặt cấu trúc là những từ phụ trợ cấu tạo ngữ pháp cho
câu, làm cho câu đúng về mặt cấu trúc hoặc ngữ pháp. Chúng thường ít quan
trọng hơn và không được nhấn trọng âm khi nói.
Nếu trong một câu, các từ thuộc về mặt cấu trúc bị lược bỏ đi, chỉ còn
những từ thuộc về mặt nội dung thì người nghe vẫn hiểu được nghĩa của câu.
Ngược lại nếu bỏ đi các từ thuộc về mặt nội dung thì người nghe không thể hiểu
được ý nghĩa của câu.
Ví dụ: I want to buy a book.
She likes cooking and swimming.
Những từ được in đậm trong những ví dụ bên là các từ thuộc về mặt nội
dung và được nhấn trọng âm. Những từ không in đậm là các từ thuộc về mặt cấu
trúc, không được nhấn trọng âm.
1.3. Hướng dẫn học sinh nói đúng ngữ điệu
Ngữ điệu trong tiếng Anh là cách lên xuống giọng, ngắt nghỉ khi nói, khi
“Point and say”, “Listen and tick”, “Read and complete”, ... được thiết kế trong
tất cả các bài ở sách tiếng Anh.
Ví dụ: Khi dạy Unit 9: What are they doing? Part 1. Look, listen and repeat
ở Lesson 1- Tiếng Anh 4. Tôi sẽ đưa ra một số câu hỏi để khai thác các bức
tranh như: Who are they?/ Where are they? What are they doing?... Từ đó học
sinh luyện được cách trả lời câu hỏi.
Hình 4. Unit 9: What are they doing? Lesson 1 - Part 1- Tiếng Anh 4
2.2. Rèn kĩ năng nói qua hoạt động “Point and say” (Chỉ và nói)
Đây là hoạt động luyện nói có kiểm soát (controlled practiced). Ở hoạt
động này học sinh được luyện nói với mẫu câu của bài, các em sẽ luyện nói theo
nội dung của sách giáo khoa và thực hành theo cặp.
12
Để học sinh luyện tốt phần này thì giáo viên cần giới thiệu và hướng dẫn
học sinh đọc tốt từ mới, luyện tập mẫu câu hỏi và trả lời lưu loát. Sau đó học
sinh sẽ được thực hành với bạn của mình.
Hình 5. Học sinh lớp 4A thực hành theo cặp phần 2. Point and say
Khi học sinh thực hành, giáo viên cần đi quanh lớp quan sát và đưa ra sự
giúp đỡ khi cần thiết như sữa lỗi phát âm, hướng dẫn đọc nối hay nói theo ngữ
điệu,...
Nếu được luyện tập nói tốt phần này, học sinh sẽ tự tin và mạnh dạn hơn khi
áp dụng mẫu câu để nói trong thực tế.
2.3. Luyện nói qua hoạt động “Let’s talk” (Chúng ta hãy nói)
Trong phần này học sinh tiếp tục sử dụng mẫu câu trên để luyện nói nhưng
sẽ thực hiện một cách tự do (Free Practice), tức là học sinh sẽ dựa vào mẫu câu
thoại. Như mũ đội đầu hình các con vật mèo, chuột để thực hành câu chuyện
chuột và mèo. Hay râu giả, gậy, áo dài, cà vạt, cặp học sinh, … để đóng vai các
nhân vật như đàn ông, người già, cô giáo, thầy giáo, hay học sinh. Những điều
này sẽ tạo cho các em có cảm giác câu chuyện sống động hơn, chân thật hơn và
thực hành nói thoải mái và tự nhiên hơn.
14
Hình 7. Học sinh lớp 4D thực hành câu chuyện Cat and Mouse 1
3. Giải pháp 3: Rèn kỹ năng nói qua các chủ đề của bài học
Mỗi bài học trong sách giáo khoa tiếng Anh thường được gắn với một chủ
đề, như là nghề nghiệp, nơi chốn, môn học, thời tiết, hoạt động, … Và sau mỗi
bài học, học sinh đều có bài tập viết chủ đề đó về chính mình hoặc gia đình
mình. Việc đầu tiên cần làm là giáo viên sẽ hướng dẫn các em viết chủ để trong
yêu cầu của bài, sau đó các em sẽ được rèn kỹ năng nói bằng cách trình bày bài
viết của mình trước lớp. Hoạt động rèn nói này sẽ giúp học sinh mạnh dạn hơn,
tự tin hơn khi thuyết trình trước đám đông và ghi nhớ được nội dung bài học
cũng như phát triển được khả năng phát âm và ngữ điệu nói tiếng Anh của mình.
Ví dụ: Khi học phần 5 - Lesson 3 - Unit 12: What does your father do? Học
sinh được yêu cầu bài tập sau: Write about the jobs of your family members and
where they work (Viết về nghề nghiệp của các thành viên trong gia đình em và
nơi làm việc của họ).
Học sinh sẽ tiến hành viết bài cá nhân, sau khi các em hoàn thành tôi sẽ mời
một vài em trình bày bài viết của mình trước lớp. Giáo viên có thể hỏi thêm 1
hoặc 2 câu hỏi liên quan đến chủ đề em vừa trình bày xem em đã thực sự nắm
được nội dung của bài hay chưa.
Bài làm của học sinh: There are four people in my family. My father is a
doctor. He works in a hospital. My mother is a teacher. She works in a school.
15
What’s the weather like?/ How is the weather?
- Taking attendance (Điểm danh)
Who’s absent today? / Who’s not here today?
Please say “yes” when I call your name.
- Reviewing and collecting student work (Xem xét và thu thập công việc của
học sinh).
Let’s check your homework./ What’s answer to question 1?/ …
Please take out your homework. / Please pass your papers to me./ …
- Checking the student understanding (Kiểm tra việc hiểu bài của học sinh)
Is that clear?/ Do you understand the isnstructions?/ Are there any
questions?/ So what are we going to do?/ …
- Encouraging participation (Khuyến khích sự tham gia)
Who wants to volunteer?/ Who knows the answer?/ Can you read number 1,
please./…
- Assigning Homework (Giao bài tập về nhà)
Remember to learn by heart the chant./ Review the vocabulary in lesson 1./…
- Dismissing the class
Goodbye, see you next time./ Good job today./ You can finish exercise at
home/…
Ngôn ngữ trong lớp học đóng vai trò rất quan trọng trọng việc khuyến khích
học sinh quen với việc sử dụng tiếng Anh, tạo cho học sinh một môi trường để
rèn luyện kĩ năng nghe nói. Từ đó giúp các em tự tin hơn khi áp dụng kiến thức
ngôn ngữ vào giao tiếp. Chính vì vậy giáo viên cần khuyến khích học sinh sử
dụng tiếng Anh để giao tiếp, để trả lời câu hỏi, để thảo luận trong giờ học tiếng
Anh.
Bên cạnh tạo môi trường nói tiếng Anh trong lớp học, giáo viên tiếng Anh
cũng cần tạo cho các em những sân chơi tiếng Anh bổ ích, giúp cho các em thể
hiện năng lực ngôn ngữ của mình như giao lưu tài năng tiếng Anh, hùng biện
tiếng Anh, … Đây cũng chính là môi trường tốt để các em rèn luyện kỹ năng
giao tiếp bằng tiếng Anh của mình, nơi các em có thể học, có thể chơi và giao
như “Is it a pet?”, “Is it an animal?”, “Is it big?”, “Does it live in the zoo?”, ...
5.2. Trò chơi “Mine and guess” hoặc “Charade” (Làm điệu bộ và đoán)
Chuẩn bị: Tranh ảnh, thẻ từ
Cách chơi: 1 học sinh lên bảng nhìn vào bức tranh/ thẻ từ sau đó sẽ làm
điệu bộ, hành động để cả lớp quan sát và đoán xem nội dung của tranh/ thẻ từ.
Bạn nào đoán đúng thì sẽ được giáo viên tặng 1 sticker hoặc là một mặt cười.
Ví dụ: Khi dạy Unit 5: Can you swim? – Tiếng Anh lớp 4; giáo viên chuẩn
bị 1 vài tranh ảnh về các hoạt động. 1 học sinh lên làm điệu bộ của các các hoạt
động đó. Như khi cô giáo đưa hình ảnh/thẻ từ nhảy dây, trong khi làm điệu bộ
em vừa hỏi: “What can I do?”; Các bạn ở dưới lớp quan sát và đưa ra câu trả lời:
“You can skip”. Hoặc cô giáo có thể hỏi học sinh dưới lớp: “Can she skip?”; Các
bạn trả lời “Yes, she can.”
Hình 11. Học sinh thực hiện động tác nhảy dây
5.3. Trò chơi “Pass the ball” (Chuyền bóng)
Chuẩn bị: Hai quả bóng (Màu đỏ và màu vàng)
19
Cách chơi: Học sinh ngồi hoặc đứng thành hình tròn hoặc có thể ngồi theo
vị trí của lớp học. Giáo viên sẽ bật nhạc và học sinh bắt đầu chuyền bóng theo
vòng/hàng. Khi nhạc dừng em nào đang cầm quả bóng màu đỏ sẽ đặt câu hỏi,
cầm quả bóng màu vàng thì trả lời. Cứ như thế cho đến khi hết bài nhạc và giáo
viên sẽ đưa ra hình phạt vui đối với các bạn chưa hỏi hay trả lời được như hát
một bài hát bằng hoặc nhảy điệu bộ vui nhộn,…
Ví dụ: Khi dạy Unit 8: What subjects do you have today? - Tiếng Anh 4; tôi
thiết kế trò chơi “Pass the ball”. Chủ đề là nói về môn học ưa thích. Học sinh sẽ
chơi chuyền bóng và đặt câu hỏi “What is your favourite subject?” và câu trả lời
“My favourite subject is + môn học.”
nên sôi nổi, các em có thái độ tích cực trong việc học tập môn Tiếng Anh, có
hứng thú với môn học cũng như các hoạt động của bài học. Nhiều học sinh thể
hiện tốt năng lực ngoại ngữ, áp dụng tốt kiến thức vào thực hành nghe nói một
cách lưu loát.
Giáo viên đánh giá được thái độ và năng lực học tập của học sinh, từ đó
điều chỉnh các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phong phú, linh hoạt
phù hợp với tình hình thực tế về đối tượng học sinh và điều kiện cơ sở vật chất
để việc dạy và học ngoại ngữ ngày càng hiệu quả và lôi cuốn học sinh hơn.
Kết quả khảo sát thái độ và chất lượng kỹ năng nói của học sinh lớp 4 sau
khi thực hiện đề tài (Giữa kì II, NH 2018-2019)
Lớp
Tổng
số
4A
4B
4C
4D
4E
31
33
32
31
28
Thái độ giao tiếp
Chưa tự
Tự tin
54.5
13
39.4
2
6.1
16
50.0
15
46.9
1
3.1
17
54.8
14
45.2
0
0.0
9
32.1
18
64.3
1
3.6
Căn cứ vào bảng kháo sát trên có thể thấy các giải pháp, biện pháp rèn kỹ
năng nói Tiếng Anh cho học sinh lớp 4 có hiệu quả rõ rệt, thái độ sử dụng tiếng
Anh vào giao tiếp của học sinh được cải thiện hơn, đặc biệt chất lượng kỹ năng
nói của học sinh ngày càng được nâng cao.
Đề tài này được thực hiện trong phạm vi khối lớp 4 của trường tiểu học
Krông Ana và đã đạt được những hiệu quả đáng kể. Ngoài ra đề tài còn có thể áp
Tạo điều kiện cho giáo viên Tiếng Anh tổ chức các câu lạc bộ, các sân
chơi nhằm giúp các em có tinh thần học tập và yêu thích môn học.
Trên đây là một số kinh nghiệm rèn kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinh
lớp 4 mà tôi đã áp dụng trong thời gian qua. Mặc dù những biện pháp trên tôi đã
sử dụng và mang lại hiệu quả nhất định tuy nhiên cũng còn nhiều thiếu sót. Rất
mong nhận được sự góp ý của các thầy cô đồng nghiệp để đề tài được hoàn
chỉnh và đem lại hiệu quả cao hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn.
Buôn trấp, ngày 10 tháng 4 năm 2019
Người viết
Hoàng Thanh Nga
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SKKN CẤP TRƯỜNG
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
22
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SKKN CẤP HUYỆN
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
5
myelt.heinle.com
6
Quyết định 1400/QĐ-TTG Về việc phê duyệt
Đề án "Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống
giáo dục quốc dân giai đoạn 2008 – 2020"
24
Tây Nguyên
Bộ GD&ĐT