1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn sáng kiến kinh nghiệm
Tiếng Anh là một ngôn ngữ Quốc tế có tính thông dụng và là một công cụ
giao tiếp thiết yếu trong mọi lĩnh vực hoạt động của xã hội. Trong thời đại toàn cầu
hoá, nhu cầu giao tiếp giữa mọi người thuộc mọi quốc gia là bắt buộc. Do vậy, việc
học tiếng Anh đang trở thành một nhu cầu cần thiết và cấp bách giúp chúng ta tiếp
cận, mở rộng hiểu biết với nguồn tri thức tiên tiến trên thế giới. Đối với Việt Nam,
một nước đang đứng trước thời đại phát triển, mở rộng ra với cánh cửa toàn cầu
hoá, việc học tiếng Anh lại càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết đặc biệt ở lứa tuổi
Tiểu học vì nó làm tiền đề cho các cấp học sau.
Cũng như môn tiếng Việt, môn tiếng Anh muốn biết đọc, biết viết thì trước
tiên phải biết “nói”. Nói là một trong bốn kỹ năng quan trọng trong việc dạy tiếng
Anh để học sinh có khả năng thực hành giao tiếp nhanh và đạt hiệu quả cao nhất.
Qua nhiều năm giảng dạy, tôi thấy học sinh khó khăn kỹ năng nghe và nói.
Các em rất ngại nói tiếng Anh trong giờ học do nhiều nguyên nhân khác nhau như:
tâm lý ngượng ngùng, dè dặt, sợ các bạn cười khi mình nói sai. Tổ chức luyện nói
tốt sẽ giúp khắc phục những hạn chế trên.
Là một giáo viên giảng dạy tiếng Anh, nhận thức được vai trò quan trọng của
kĩ năng nói tiếng Anh, bản thân tôi luôn trăn trở làm thế nào để học sinh nói tốt
tiếng Anh tôi mạnh dạn chọn sáng kiến “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả rèn
kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinh lớp 4, 5”. Sáng kiến nhằm chia sẻ một số
biện pháp rèn kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinh lớp 4, 5; tạo cho các em hứng
thú và tự tin trong giao tiếp và giúp chất lượng giáo dục bộ môn Tiếng Anh trong
nhà trường được nâng cao.
1.2. Điểm mới của sáng kiến
Sáng kiến này tôi căn cứ vào kinh nghiệm thực tế, từ hoạt động dạy học trên
lớp, qua thực tiễn mấy năm áp dụng đổi mới phương pháp dạy học theo Mô hình
trường học mới và qua tham khảo một số ý kiến của đồng nghiệp từ đó đi sâu tìm
hiểu và đưa ra một số biện pháp rèn kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinh tiểu học
có hiệu quả cao.
Việc nghiên cứu và xây dựng sáng kiến này được tiến hành trong thời gian

các giờ học, đa số các em thường thụ động, thiếu sự linh hoạt, ngại việc đọc - nói
Tiếng Anh và ít tham gia phát biểu để tìm hiểu bài học.
Học sinh phát âm tiếng địa phương nên khi đọc Tiếng Anh không chuẩn,
phát âm Tiếng Anh bị Việt hóa, một số em nói ngọng nên khó khăn khi phát âm
Tiếng Anh.
Tiếng Anh không phải là tiếng mẹ đẻ nên các em ngại trong giao tiếp, sợ mắc
lỗi, hay xấu hổ với bạn bè và thầy cô.
Công cụ học tập Tiếng Anh đối với học sinh còn hạn chế.
Do vậy đòi hỏi giáo viên phải có phương pháp sư phạm tốt, chủ động sáng
tạo, luôn cải tiến phương pháp luyện tập bằng nhiều hình thức khác nhau, nhiều
dạng bài tập khác nhau phù hợp cho từng nội dung bài học để gây hứng thú và
động viên tất cả học sinh nhiệt tình luyện tập.
2.1.3 Khảo sát đánh giá chất lượng đầu năm 2017 - 2018
Khảo sát đánh giá chất lượng đầu năm của môn Tiếng Anh:
Hoàn thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn thành
Khối lớp
Tổng số
SL
%
SL
%
SL
%
4
104
33
31,7
62

6,7
5
82
15
18,3
57
69,5
10
12,2


2.2. Các biện pháp thực hiện
Trong quá trình dạy học, tôi đã luyện tập cả 4 kỹ năng cho học sinh nhưng kỹ
năng nói của các em có phần hạn chế. Vì vậy, tôi đã quan sát, chú ý xem các em nói
như thế nào, cái gì được và cái gì chưa được để tìm ra biện pháp và phương pháp
giảng dạy thích hợp cho từng bài học với từng đối tượng học sinh. Qua thực tiễn
dạy học, tôi đã áp dụng một số biện pháp rèn kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinh
lớp 4, 5 như sau:
2.2.1. Rèn luyện cách phát âm cho học sinh
Trong quá trình giao tiếp bằng tiếng Anh muốn người khác hiểu nội dung
mình nói gì học sinh cần phải phát âm từ và câu đúng, rõ ràng. Vì vậy khi giới thiệu
ngữ liệu, mẫu câu tôi phải đọc chuẩn về cả ngữ âm, ngữ điệu có trọng âm để các
em bắt chước, đây là yếu tố cơ bản trong việc dạy nghe - nói. Tất nhiên không thể
chuẩn như người bản xứ nói Tiếng Anh nhưng để có một kết quả phát âm chuẩn
xác nhất thì chúng ta nên chịu khó nghe băng đĩa của người bản địa. Tôi phải kiên
trì luyện phát âm cho học sinh để tạo cho các em có thói quen phát âm đúng và phải
phát âm đúng. Bởi lẽ, các em mới bước đầu học Tiếng Anh nhưng phát âm không
đúng sẽ thành thói quen ảnh hưởng không tốt trong quá trình học và giao tiếp sau
này.
Chú ý luyện tập cho học sinh phát âm có các âm cuối.

Ví dụ:
Khi phát âm từ oranges thì học sinh đọc là /ɒrindʒiz/.
Khi phát âm từ nurses thì học sinh đọc là /nə:siz/.
Ngoài ra, trong Tiếng Anh có một số âm rất khó phát âm, ngay cả với học
sinh nhỏ bản ngữ. Âm /r/ là âm khó, khi gặp âm này tôi nhắc học sinh cần chú ý
môi thầy cô, chu môi ra sau đó mở tròn miệng r r r. Âm /th/ chỉ cho học sinh đặt
lưỡi giữa hai hàm răng. Chú ý cắn nhẹ đầu lưỡi khi đọc âm này.
Ví dụ:
Khi phát âm các từ this, they, these thì tôi nhắc học sinh đặt lưỡi giữa hai
hàm răng. Cho học sinh đọc lại theo cá nhân và luyện theo nhóm.
Cần chú ý: dấu nhấn (Stress), nhịp điệu (Rhythm), ngữ âm, ngữ điệu
(Intonation) là những yếu tố quan trọng trong khi nói Tiếng Anh. Nó giúp người
nghe dễ hiểu nội dung cuộc nói chuyện.
Có ba mức độ nhấn: nhấn chính (The Primary Stress), nhấn phụ (The
Secondary Stress), không nhấn (The None- Stress). Thông thường trong Tiếng Anh,
dấu nhấn chính thường đặt vào những từ mang ý nghĩa nội dung quan trọng trong
câu.
Âm điệu, ngữ điệu: thường lên giọng ở cuối câu hỏi Yes-No và hạ giọng ở
câu hỏi Wh-questions.
Trong quá trình dạy, nếu một HS gặp khó khăn khi phát âm một yếu tố nào
đó, giáo viên không nên bắt học sinh đó đứng dậy đọc đi đọc lại nhiều lần mà nên
yêu cầu cả lớp đọc đồng thanh mẫu đó vài lần. Sau đó học sinh tiếp tục luyện đôi
và khi đó chúng ta có thể tiếp tục giúp đỡ những học sinh khó khăn.
2.2.2. Tập cho học sinh cách phản xạ nhanh bằng Tiếng Anh
Với các em điều kiện sống ở nông thôn, môi trường Tiếng Anh chưa được
nhiều, vốn từ vựng cũng còn hạn chế. Dù vậy, tôi vẫn tăng cường nói Tiếng Anh
trên lớp, thường thường là các câu mệnh lệnh đơn giản như: Stand up, please; Sit
down, please; Open your book, please; Close your book, please; Look at your
book/ the picture on page...; Listen and repeat; Come on; Go to the board...
Nhìn chung, lúc đầu nhiều học sinh còn bỡ ngỡ, chưa hiểu nhưng dần dần

nó. Cái cách chép đi chép lại 1 câu, 1 từ mới không còn hữu dụng nữa. Mà khi các
em học được 1 từ mới, một mẫu câu mới thì phải sử dụng nó ngay trong tình huống
thực tiễn hàng ngày. Do vậy, phương pháp luyện tập theo mẫu là rất quan trọng.
Các em nên sử dụng Tiếng Anh ở nhiều nơi chứ không phải chỉ trong lớp học.
Đừng làm cho học sinh sợ hay ngại nói Tiếng Anh vì lo mình nói bị sai.
Khuyến khích các em đừng bao giờ sợ mắc lỗi khi nói và viết Tiếng Anh. Chính sự
mạnh dạn là điều học tốt Tiếng Anh. Dạy các em biết cách hỏi lại hoặc đề nghị
người nói nhắc lại nếu chưa hiểu rõ nghĩa.
Ví dụ: Can you say it again ?
Can you repeat your question?
Mặt khác, giờ học Tiếng Anh luôn phải sôi nổi và tạo tâm lí nhẹ nhàng không
gò bó về điểm số đánh giá kết quả học tập. Tôi luôn dành những lời khen cho học
sinh, luôn hài lòng về học sinh.
Dạy Tiếng Anh qua tình huống giao tiếp là hay nhất. Dạy các em cố gắng
đoán nghĩa của từ, câu bằng cách căn cứ nội dung bài đọc, bài nghe hoặc tình
huống giao tiếp.
Can you guess the content of the dialogue ?
How do you answer it ?
Ví dụ: Tiếng anh 5 – Unit 18 – Phần 1: Look, listen and repeat
Học sinh quan sát tranh và trả lời một số câu hỏi:
Who are they?
Where are they?
What are they talking about?
Từ những câu hỏi gợi ý đó, tôi tiếp tục đặt câu hỏi Can you guess the content
of the dialogue? để xem học sinh có nắm được nội dung tình huống giao tiếp đó


không. Sau đó hướng dẫn học sinh dựa vào tình huống đó và xây dựng một đoạn
hội thoại dựa vào ngôn ngữ của mình.
2.2.3. Rèn cho học sinh sử dụng ngữ điệu

đưa ra chủ đề nói về nghề nghiệp mơ ước với một số câu hỏi gợi ý và làm mẫu cho
học sinh, sau đó học sinh dựa vào đó và nói với nhau.
A: What would you like to be in the future?
B: I’d like to be a nurse.
A: Why would you like to be a nurse?
B: Because I would like to look after patients.
A: Where would you like to work?
B: I would like to work in a big hospital in the city.
A: Who would you like to work with?
B: With other doctors and nurses.
Hình thức này tôi thường áp dụng khi dạy phần Let’s talk Tiếng Anh 3, 4, 5.


b. Ask and answer: Đặt câu hỏi và trả lời
Học sinh có thể tự thực hành theo cặp.
Nếu thực hành theo nhóm thì nhóm trưởng đặt một số câu hỏi, các thành viên
khác của nhóm có nhiệm vụ trả lời.
Tôi thường tổ chức như cuộc thi thông qua các trò chơi như: Lucky number,
Passing the ball…Các câu trả lời được tính điểm dựa trên độ chính xác về ngôn
ngữ, cũng như các thông tin.
Bài tập này được áp dụng khi dạy Phần Point and say, Read and match, Read
and answer.
Ví dụ:
Tiếng Anh 4 – Review 1 – Phần Read and match:
Trước hết, tôi cho học sinh làm cá nhân, nối các câu lại với nhau. Sau đó, tôi
tổ chức trò chơi Lucky number. Tôi chia lớp làm hai nhóm Boys và Girls. Hai đội
thi nhau chọn số và trả lời câu hỏi trong bài tập vừa làm. Đội nào trả lời nhiều câu
đúng nhất thì đội đó thắng.
Tổ chức hoạt động theo cặp- nhóm:
Đây là hoạt động đắc lực và lý tưởng nhất trong quá trình luyện nói.

You
: What’s the weather like?
Your friend: It’s sunny. What are you going to do today?
You
: Let’s me see... I’m going to the library. Do you want to go with me?
Your friend: Ok. What time?
You
: 2 p.m
Your friend: Ok.
2.2.5. Sử dụng linh hoạt các thủ thuật trong các bước luyện nói cho học
sinh
Kỹ năng nói là một trong những kỹ năng vô cùng quan trọng trong việc học
Tiếng Anh, giúp học sinh vận dụng những kiến thức đã học về ngữ âm, từ vựng,
ngữ pháp… vào thực tế giao tiếp. Việc rèn kỹ năng này cần được sự phối hợp chặt
chẽ với các kỹ năng khác, tiến hành từng bước, thường xuyên để học sinh có thể
vận dụng vào các tình huống giao tiếp cụ thể. Muốn vậy người thầy đóng vai trò rất
quan trọng trong việc hướng dẫn, tổ chức để học sinh có cơ hội rèn luyện và thực
hành nói Tiếng Anh với thầy, với bạn trong các tình huống giao tiếp cụ thể một
cách uyển chuyển, tự tin và có hiệu quả. Việc rèn luyện kỹ năng nói phải được tiến
hành thường xuyên trong các tiết học, nhưng tập trung nhiều nhất là trong các tiết
Lesson 1 (Part 1,2,3), Lesson 2 (Part 1,2,3), Lesson 3 (Part 1,2,3), Lesson 3
(Activity 4 - Project).
Tùy theo mỗi bài học mà tôi áp dụng phương pháp dạy học khác nhau. Về cơ
bản trong quá trình luyện nói thường được tiến hành theo ba giai đoạn:
Giai đoạn 1: Chuẩn bị nói (Pre-Speaking)
Đây là giai đoạn mà hoạt động chủ yếu là của giáo viên, thời gian cho phần
này chỉ khoảng 7 phút nhưng vô cùng quan trọng, giúp học sinh thực hiện được
mục tiêu của tiết học. Giáo viên giới thiệu ngữ liệu mới, mẫu câu mới. Ở hoạt động
này học sinh nghe hoặc viết, giáo viên giới thiệu mẫu câu. Hoạt động nói của học
sinh chủ yếu là trả lời câu hỏi.

Half
Half
Close pairs
Open pairs
Điều này giúp học sinh tự tin, hào hứng hơn khi đứng lên nói trước lớp. Tùy
thuộc vào nội dung, yêu cầu của từng bài học mà tôi có thể vận dụng phương pháp
một cách linh hoạt, phù hợp. Một số thủ thuật thường dùng trong giai đoạn này:
Wordcues/ Picture cues
Situations
Questionnaires
………..
Khi học sinh luyện nói, tôi luôn quan sát chú ý xem các em nói như thế nào,
cái gì được, cái gì chưa được để sửa chữa giúp cho các em có khả năng giao tiếp
tốt. Nếu học sinh mắc lỗi tôi không quát mắng mà ân cần chỉ bảo, động viên giúp
đỡ các em. Bản thân tôi luôn tạo không khí vui tươi, thân thiện và tạo tình huống
giao tiếp ngay trong lớp học, như vậy học sinh sẽ cảm thấy thoải mái, tự tin khi
được luyện tập nói.
Giai đoạn này thường được áp dụng vào phần Point and say Tiếng Anh 3,4,5.
Giai đoạn 3: Luyện nói tự do (Free Practice/ Production)
Đây là giai đoạn sản sinh lời nói, tôi thường mở rộng hoạt động để hoàn
chỉnh kỹ năng nói cho học sinh, giúp các em sử dụng ngôn ngữ riêng, kiến thức vốn


có của mình với mẫu câu vừa mới luyện vào tình huống cụ thể.
Những hoạt động của phần này thường là trò chơi (Game), một cuộc thảo
luận (Discussion), khảo sát lấy thông tin (Survey), đóng vai (Role play). Trong giai
đoạn này, thời gian nói dành cho học sinh chiếm khoảng 90%, tôi chỉ là người giao
nhiệm vụ, hỗ trợ cho học sinh khi cần thiết.
Một số thủ thuật thường sử dụng trong giai đoạn này như:
Chain games

dụng các kiến thức mà các em đã có: đi đâu, bằng phương tiện gì, với ai… Sau đó
tôi đưa mẫu học sinh quan sát và tiến hành phỏng vấn.
- Make an interview with their classmates about where they will be and


what they will do next week.
Nam What will you How will you Who will you What will you do?
e
be next week? get there?
go with?
Lan
Phong
Nha By motorbike My family
epxlore the caves and
cave
go sightseeing around
the cave.
…..
……
…....
- Each student select their classmates to interview and take notes.
- When they finish interviewing, select two or three students to report the
results of their interviews to the class.
- Ask Ss give the comment and correct Ss’ errors.
- T gives feedback.
Eg: Hello, everyone!
Now I would like to present my interview. Her name is Lan. She thinks she will be
Phong Nha cave next week. She will go by motorbike. She will go with her family.
She thinks she will epxlore the caves and go sightseeing around the cave.
Sau đó học sinh sẽ luyện nói mở rộng theo cặp hoặc nhóm. Khuyến khích

động rèn luyện giao tiếp của các em.
Mỗi giáo viên chúng ta cần có thái độ tích cực đối với lỗi ngôn ngữ của học
sinh. Chấp nhận lỗi như một phần tất yếu trong quá trình học ngoại ngữ, giúp học
sinh học tập được từ chính lỗi của bản thân và bạn bè.
2.2.7. Tổ chức cho học sinh sinh hoạt Câu lạc bộ nói Tiếng Anh
Mỗi đơn vị bài học, chúng ta chỉ dừng lại ở phần học sinh được luyện nói
trong lớp, nói theo mẫu thì kỹ năng sử dụng ngôn ngữ vào thực tiễn sẽ bị lắng
xuống. Vậy nên để học sinh thường xuyên sử dụng Tiếng Anh trong lớp và thực tế
giao tiếp, chúng ta nên tạo một môi trường nói Tiếng Anh cho học sinh thông qua
hình thức sinh hoạt Câu lạc bộ nói Tiếng Anh. Tạo cho các em môi trường giao lưu,
thực hành Tiếng Anh một cách tự nhiên, sôi động và hiệu quả. Giúp cho các em học
sinh mạnh dạn, tự tin giao tiếp Tiếng Anh, hình thành cho các em kỹ năng thuyết
trình và cải thiện khả năng phát âm.
Để tổ chức cho các em sinh hoạt câu lạc bộ nói Tiếng Anh, tôi chia lớp thành
các nhóm 4 - 6 em, sinh hoạt nói bằng Tiếng anh là chính, cứ sau 1 chủ điểm (5
units) sinh hoạt 1 lần vào buổi chiều thứ 7, 2 lần/tháng. Các em được luyện nói theo
các chủ đề, chủ điểm mà các em được học. Tôi sẽ tổ chức, hướng dẫn cách thức
làm việc cho các em trong 2 - 3 lần đầu. Sau đó, các em hình thành thói quen và tự
sinh hoạt dưới sự điều hành của lớp trưởng đóng vai trò là chủ nhiệm câu lạc bộ và
các nhóm trưởng.
Ví dụ: Trong buổi sinh hoạt đầu tiên của lớp 5C, sau khi hoàn thành chương trình 5
units đầu tiên, tôi tổ chức cho học sinh sinh hoạt “Talk about yourself and your
holiday” giúp các em rèn luyện các cách nói: chào hỏi, giới thiệu về bản thân, hỏi
nhau về tuổi tác, nơi ở, các thói quen hàng ngày… Để làm được điều này tôi làm
như sau:
Trước buổi sinh hoạt: nhắc nhở các em ôn lại các cách nói thuộc chủ điểm
các em đã được học:
Greeting.
Introduce yourself and others.
Ask and answer about age, people, address, daily routines, past holiday…

đầu tuần mỗi tháng). Mỗi lần tôi bổ sung thêm trò chơi hoặc thay đổi hình thức sinh
hoạt một chút để các em không nhàm chán. Cách làm này tạo không khí vui tươi,
phấn khởi cho học sinh, thu hút các em tham gia câu lạc bộ một cách tự nhiên,
không bị gò ép.
Với phương pháp dạy học mới “Lấy học sinh làm trung tâm” thì các giải
pháp cho học sinh luyện tập nói như trên rất có hiệu quả trong việc phát triển kỹ
năng nói cho học sinh.
Kết quả đạt được:
Qua quá trình thực tiễn vận dụng các phương pháp trên khi rèn kĩ năng nói
cho học sinh, thì chất lượng bộ môn Tiếng Anh và kỹ năng nói Tiếng Anh của học
sinh trong các lớp tôi giảng dạy có nhiều chuyển biến:
Các em tự tin, hào hứng khi nói, khi giao tiếp bằng Tiếng Anh. Các em đã
mạnh dạn hơn khi trao đổi với nhau bằng Tiếng Anh, không ngần ngại, lo sợ vì nói
sai, phát âm sai.
Phần lớn các em học sinh đã chú tâm và đầu tư cho môn ngoại ngữ, chuẩn bị
bài chu đáo trước khi đến lớp. Trong các giờ học, đa số các em đã tích cực, chủ
động làm việc theo các hoạt động được giao và phát biểu để tìm hiểu bài học sôi
nổi. Chính nhờ đó mà kỹ năng nói của học sinh nói riêng và chất lượng học tập
môn Tiếng Anh được nâng lên đáng kể. Cụ thể:
Đánh giá chất lượng cuối năm 2017 - 2018 của môn Tiếng Anh:
Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành
Khối lớp
Tổng số
SL
%
SL
%
SL
%
4

37,5
65
62,5
0
0
5
82
22
26,8
60
73,2
0
0
Bên cạnh đó, nhờ vận dụng các phương pháp rèn kỹ năng nói Tiếng Anh một
cách linh hoạt và phù hợp với từng bài dạy mà chất lượng tham gia các hội thi của
bộ môn Tiếng Anh trong năm học 2017 - 2018 được nâng cao rõ rệt:
Cụ thể:
Thi OTE cấp trường: 01 em đạt giải nhất, 01 em đạt giải nhì, 01 em đạt giải
ba.
Thi OTE cấp cụm: 01 em đạt giải nhì, 01 em đạt giải ba.
Thi OTE cấp huyện: 01 em đạt giải nhất, 01 em đạt giải ba.
Thi OTE cấp tỉnh: 01 em đạt giải ba.
Chính những kết quả đó đã cho thấy rằng song song với việc rèn luyện kỹ
năng nghe, đọc, viết thì rèn luyện kỹ năng nói cho học sinh là một yếu tố rất quan
trọng để chúng ta đánh giá chất lượng công tác giảng dạy bộ môn Tiếng Anh.
3. PHẦN KẾT LUẬN
3.1. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm
Việc áp dụng các biện pháp nâng cao hiệu quả rèn kỹ năng nói Tiếng Anh
cho học sinh lớp 4, 5 đã làm cho chất lượng môn Tiếng Anh của nhà trường ngày
càng được nâng lên và duy trì vững chắc, khả năng nói Tiếng Anh của học sinh

Tăng cường đổi mới phương pháp dạy học, cùng chia sẻ học hỏi kinh
nghiệm dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh.
Đối với lãnh đạo các cấp:
Đề nghị Nhà trường phối hợp với Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
duy trì hoạt động giao lưu “ Hùng biện tiếng Anh” trong từng khối lớp.
Nên tổ chức nhiều buổi hội thảo, các chuyên đề thảo luận về phương pháp
dạy học, các biện pháp rèn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết Tiếng Anh.
Trên đây là kinh nghiệm nhỏ mà bản thân tôi đã rút ra trong quá trình giảng
dạy. Tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến của Hội đồng khoa học và đồng nghiệp
để các giải pháp trên được hoàn thiện hơn.