Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn vẽ trang trí trong trải nghiệm sáng tạo môn mĩ thuật lớp
6 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana –Tỉnh Đăk Lăk

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề
1. Lý do lý luận
Mĩ thuật từ lâu đã đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống xã hội, nó
thể hiện bộ mặt của một xã hội văn minh và làm nên thành tựu to lớn cho
những đất nước phát triển. Ngày nay, mĩ thuật cũng góp phần không thể thiếu
ở bất cứ lĩnh vực nào, tạo nên xã hội hiện đại mà chúng ta đang sống. Vì vậy,
việc giúp các em lĩnh hội được các kiến thức về mĩ thuật chính là tạo hành
trang cho các em về sự sáng tạo, trí tưởng tượng phong phú hơn trong khi làm
việc và sinh hoạt hàng ngày.
Mĩ thuật có nhiều phân môn, trong đó phân môn vẽ trang trí đóng vai trò
vô cùng quan trọng, tác động không nhỏ đến nhận thức về màu sắc, bố cục,
họa tiết, cách bài trí trong đời sống của mỗi người. Do vậy, trong quá trình
giảng dạy, tôi đặc biệt quan tâm đến việc làm thế nào để giúp các em vận
dụng kiến thức vẽ trang trí một cách tốt nhất, mang đến những sản phẩm có ý
nghĩa thiết thực nhất để các em trải nghiệm sáng tạo một cách đầy hứng thú.
2. Lý do thực tiễn
Trong quá trình dạy phân môn vẽ trang trí, khi chưa được tiếp xúc với
chương trình mĩ thuật trải nghiệm sáng tạo, tôi nhận thấy đa số các em đặc
biệt là học sinh lớp 6 còn thiếu sự tìm tòi, tư duy, sáng tạo, các em còn rập
khuôn, máy móc trong quá trình vận dụng dẫn tới bài làm còn mang tính rập
khuôn, ít có sự mới mẻ.
Sau khi nghiên cứu và đưa ra các giải pháp giảng dạy phù hợp trong trải
nghiệm sáng tạo đối với phân môn vẽ trang trí ở các khối lớp, đặc biệt là lớp
6, các em đã có nhiều chuyển biến tích cực, các sản phẩm trang trí trở nên
sinh động, sáng tạo hơn so với trước đây.
Do đó, tôi đưa ra một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn
vẽ trang trí trong trải nghiệm sáng tạo môn mĩ thuật lớp 6 nhằm trao đổi

phong phú hơn, tạo điều kiện giúp các em học tốt các môn học khác. Vì vậy
đề tài nhằm đưa ra ra một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn vẽ
trang trí trong trải nghiệm sáng tạo môn mĩ thuật 6 giúp các em yêu thích
môn học và đặc biệt là phân môn vẽ trang trí ở trường THCS Lương Thế Vinh
– Huyện Krông Ana - Tỉnh Đăk Lăk
II. Thực trạng vấn đề
1. Thuận lợi
Ban giám hiệu luôn tạo điều kiện cho giáo viên tập huấn, tham gia các
lớp học bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ. Tạo điều kiện cho giáo viên Mĩ
thuật tham gia dự thi giáo viên dạy giỏi các cấp để nâng cao trình độ chuyên
môn, thực hiện các buổi chuyên đề, thường xuyên dự giờ góp ý cho giáo viên
mĩ thuật để rút kinh nghiệm. Tạo điều kiện cho học sinh tham gia các cuộc thi
vẽ tranh do các cấp tổ chức.
2. Khó khăn
Giáo viên: Nguyễn Thị Phỉ - Trường THCS Lương Thế Vinh- Kông Ana - Đăk Lăk

Trang 2


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn vẽ trang trí trong trải nghiệm sáng tạo môn mĩ thuật lớp
6 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana –Tỉnh Đăk Lăk

- Về cơ sở vật chất:
Mặc dù chất lượng trong nhà trường tương đối cao nhưng cơ sở vật chất
còn thiếu, chưa có phòng học riêng cho môn mĩ thuật. Tranh ảnh minh họa
cho môn mĩ nói chung, đặc biệt với phân môn trang trí hầu như không có.
- Nhận thức vai trò môn mĩ thuật của học sinh và phụ huynh
Học sinh còn coi nhẹ môn mĩ thuật, chưa ý thức được vai trò môn mĩ
thuật trong cuộc sống, trong học tập. Riêng đối với phân môn vẽ trang trí, hầu
hết các em chưa nhận ra được giá trị thẩm mĩ của các chủ đề vẽ trang trí, chưa


Câu hỏi 1: Các em có thường hay tạo bố cục, tạo họa tiết mới và thay đổi gam màu
qua mỗi bài vẽ trang trí hay không

Thường xuyên

45 phiếu

Thỉnh thoảng

78 phiếu

Rất ít

39 phiếu

Không

22 phiếu

Giáo viên: Nguyễn Thị Phỉ - Trường THCS Lương Thế Vinh- Kông Ana - Đăk Lăk

Trang 3


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn vẽ trang trí trong trải nghiệm sáng tạo môn mĩ thuật lớp
6 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana –Tỉnh Đăk Lăk

Như vậy, có thể các em hầu như không tạo được cái mới, không tạo
được cái riêng cho mình, đồng nghĩa với việc các em còn lơ là với môn mĩ


Thỉnh thoảng

35 phiếu

Rất ít

98 phiếu

Không

42 phiếu

Như vậy, các em vẫn chưa thường xuyên làm trang trí dạng cắt dán, xé
dán, ứng dụng
Câu hỏi 4: Từ các tiết học vẽ trang trí, các em có yêu thích môn Mĩ thuật và vẻ đẹp
của trang trí trong đời sống không

Yêu thích

149 phiếu

không thích

35 phiếu

Câu hỏi 5: Giáo viên có thường xuyên so sánh trang trí cơ bản với trang
trí ứng dụng ở mỗi bài vẽ trong phân môn vẽ trang trí không?
Thường xuyên


Cũng từ kết quả của phiếu điều tra cho thấy thực trạng của việc dạy học
phân môn vẽ trang trí lớp 6 ở trường THCS Lương Thế Vinh, vẫn còn tình
trạng nhiều em học sinh chưa muốn thay đổi mình, còn phụ thuộc vào mẫu
sẵn có trong sách giáo khoa, trong tranh ảnh có sẵn, nên các em luôn bị động
ít sáng tạo, thiếu hiểu biết về cuộc sống.
Phần lớn phụ huynh học sinh ít quan tâm đến việc giáo dục con em mình
học tập môn mĩ thuật, các em ít có sự chuẩn bị đồ dùng, dụng cụ học tập đến
việc sưu tầm tranh, ảnh…
Do vậy để giải quyết tình trạng này, bản thân tôi nhân thấy cần phải có
một số giải pháp nhằm phát triển khả năng sáng tạo ở học sinh, từ đó giúp các
em có cái nhìn tốt đẹp hơn về môn học mĩ thuật, về sự tồn tại của cái đẹp
trong cuộc sống. Đặc biệt là phân môn vẽ trang trí, phân môn đòi hỏi sự sáng
tạo thường xuyên và ý thức tự trau dồi bản thân ở giáo viên và lẫn học sinh.
III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Những giải pháp nhằm phát triển khả năng sáng tạo của học sinh qua
việc học vẽ trang trí ở trường THCS lương Thế Vinh, huyện Krông Ana, tỉnh
Đăk Lăk

Giáo viên: Nguyễn Thị Phỉ - Trường THCS Lương Thế Vinh- Kông Ana - Đăk Lăk

Trang 5


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn vẽ trang trí trong trải nghiệm sáng tạo môn mĩ thuật lớp
6 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana –Tỉnh Đăk Lăk

1. Giải pháp 1: Sử dụng dụng cụ trực quan trong tiết dạy để nâng
cao sự quan sát, sự hiểu biết và kích thích trí tưởng tượng, óc sáng tạo
của học sinh
Trong quá trình giảng dạy, mặc dù giáo viên đã cho học sinh quan sát


Trang 6


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn vẽ trang trí trong trải nghiệm sáng tạo môn mĩ thuật lớp
6 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana –Tỉnh Đăk Lăk

sắc); Chủ đề 4: Trang trí đường diềm và ứng dụng ( Tiết 1: Vẽ họa tiết trang
trí, tiết 2: Trang trí đường diềm, tiết 3: Trang trí đường diềm trên đồ vật); Chủ
đề 5: Tạo sản phẩm và quảng cáo trang phục (Tiết 1: Tạo nền bằng hình thức
in, tiết 2: Tạo sản phẩm thời trang, tiết 3: Thiết kế sản phẩm quảng cáo trang
phục); Chủ đề 6: Tranh tĩnh vật ( Tiết 2: Trang trí đồ vật, tiết 3: Vẽ tranh tĩnh
vật theo hình thức trang trí; Chủ đề 8: Khu nhà yêu thích ( Tiết 1: Vẽ ngôi
nhà, tiết 2: Tạo mô hình ngôi nhà, tiết 3: Tạo bối cảnh không gian cho ngôi
nhà); Chủ đề 9: Tranh chân dung ( Tiết 2: Vẽ tranh chân dung biểu cảm,Sơ
lược mĩ thuật Việt Nam thời Lý ( Tiết 2: Mô phỏng hoa văn thời Lý).
Trong một số tiết dạy như: Mô phỏng các họa tiết trên trống đồng Đông
Sơn, mô phỏng các họa tiết thời Lý, Trang trí đường diềm, trang trí đường
diềm trên đồ vật…Giáo viên hướng dẫn các em vẽ theo hình ảnh mà các em
sưu tầm, Hướng dẫn học sinh cắt, xé dán, đây là các loại chất liệu khá quen
thuộc dễ làm giúp các em sẽ thấy thích thú hơn với môn học đồng thời hiểu
được vẻ đẹp của chất liệu cắt, xé dán trong trang trí
`Một số tiết dạy khác như: Tạo sản phẩm và quảng cáo trang phục bằng
hình thức in các loại lá, hoa, con vật, các loại vỏ chai..., tạo sản phẩm thời
trang bằng nhiều loại chất liệu… cho các em mặc khi chấm bài như vậy rất
thú vị, tạo mô hình ngôi nhà và trang trí với nhiều loại chất liệu mà các em
tìm trong thực tế cuộc sống như, rơm, tre, nứa, lá dừa…Cụ thể tôi đã cho các
em làm được một số sản phẩm sau:

Tạo nền trang trí bằng hình thức in


Tạo bối cảnh không gian cho ngôi nhà

Tạo mô hình ngôi nhà bằng nhiều chất liệu

Giáo viên: Nguyễn Thị Phỉ - Trường THCS Lương Thế Vinh- Kông Ana - Đăk Lăk

Trang 10


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn vẽ trang trí trong trải nghiệm sáng tạo môn mĩ thuật lớp
6 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana –Tỉnh Đăk Lăk

Trang trí đường diềm ứng dụng trên sản phẩm (Vải hoa)

Tranh tĩnh vật trang trí

Mô hình nhà bằng nhiều chất liệu giấy

Thay đổi một số loại chất liệu trong bài để học sinh tăng thêm sự hứng
thú trong khi học, tăng thêm tính tư duy, tính sáng tạo, tìm tòi cái mới cho bản
thân, giúp các em vận dụng một cách linh hoạt các quá trình: Nghe - Thấy Hiểu - Làm được - Ứng dụng thực tiễn.

Giáo viên: Nguyễn Thị Phỉ - Trường THCS Lương Thế Vinh- Kông Ana - Đăk Lăk

Trang 11


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn vẽ trang trí trong trải nghiệm sáng tạo môn mĩ thuật lớp
6 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana –Tỉnh Đăk Lăk

Tiến hành thực nghiệm ở bài dạy sau:
Chủ đề 3: MÀU SẮC ( Tiết 1)
I. Mục tiêu chung: (HS cần đạt)
- Nắm được một số kiến thức cơ bản về màu sắc, hòa sắc; cách vẽ tranh
- Thể hiện được hòa sắc trên bài vẽ tranh bằng nhiều hình thức.
- Cảm nhận được vẻ đẹp của màu sắc để vận dụng trong học tập MT
và trong cuộc sống
- Giới thiệu, nhận xét và nêu được cảm nhận về sản phẩm.
II. Phương pháp và hình thức tổ chức
Phương pháp: Có thể vận dụng phương pháp
+ Trực quan gợi mở, luyện tập thực hành
+ Vẽ theo nhạc
Giáo viên: Nguyễn Thị Phỉ - Trường THCS Lương Thế Vinh- Kông Ana - Đăk Lăk

Trang 13


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn vẽ trang trí trong trải nghiệm sáng tạo môn mĩ thuật lớp
6 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana –Tỉnh Đăk Lăk

Hình thức tổ chức:
+ Hoạt động cá nhân
+ Hoạt động nhóm
III. Đồ dùng và phương tiện:
Chuẩn bị của GV:
- Hình minh họa phù hợp với chủ đề: Màu sắc.
+ Bảng pha màu
+ Các chất liệu màu khác nhau
- Sách Dạy Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực HS
- Thiết bị hỗ trợ âm thanh


1.1.
- - Giáo viên cho học sinh
Màu
chơi trò chơi.
sắc
- Chia lớp thành 4 nhóm
nghe nhạc và ghi lại các
màu sắc mà nhóm nghe
được lên bảng đội nào ghi
được nhiều màu sắc đội đó
thắng.

Nhóm 1

Nhóm 2

Tr.24,25,26
sách
Học
MT lớp 6.

Nhóm 3 Nhóm 4
Gi Giáo viên giới thiệu vào
bài học
Giáo viên cho học sinh
xem màu sắc 4 buổi trong
cùng một ngày, màu sắc 4
mùa trong năm, màu sắc
có ở con vật, hoa lá.....

- Màu cơ bản:
- Giáo viên giới thiệu màu
cơ bản
? Màu nào gọi là màu cơ
bản? Vì sao gọi là màu cơ
bản
M - Màu nhị hợp:
Giáo viên pha trộn hai
màu đỏ và màu vàng cho
cả lớp quan sát ? Màu sắc
được pha trộn là màu gì
? Màu da cam do mấy màu
tạo ra
Giáo viên chốt ý: Màu da
cam gọi là màu nhị hợp

Đỏ

Vàng

Lam

Đỏ +
Vàng => Da
? Thế nào là màu nhị hợp
? Tương tự cho học sinh cam
pha trộn các cặp màu nhị - Do hai màu cơ bản cộng lại
hợp tiếp theo
tạo thành màu thư ba. Màu
thứ ba gọi là màu nhị hợp

Vd:
Đỏ+Vàng=>Dacam Lam
? Tương tự cho học sinh
lấy vd các cặp màu tiếp
theo theo vòng màu thuần
sắc.

Đỏ + Vàng=>Da cam 
Lam
? Công dụng của màu bổ Đỏ + Lam=> Tím Vàng
túc
Vàng + Lam=> Lục  Đỏ
-

- Màu nóng:
- Cho HS quan sát một
số bài trang trí gam
màu nóng
? Kể tên màu sắc có trong
bài
? Màu nóng có những
màu nào theo vòng thuần
sắc
? Màu nóng tạo cho chúng
ta cảm giác cho chúng ta
như thế nào.
- Màu lạnh:
- Cho HS quan sát một
số bài trang trí có sắc
màu lạnh

mẻ, lạnh lẽo, u buồn..
- Hướng dẫn HS thực hành
vẽ theo nhạc. (HĐ này có
thể tổ chức HS vẽ theo
nhóm
1.2.
- Gợi ý HS quan sát hình - Mỗi nhóm 6 em
Trải
3.1 sách Học MT lớp
nghiệm
- Nghe nhạc và vẽ theo
6.
vẽ
nhac
tranh
theo Gi
nhạc
Giáo viên cho các nhóm
trình bày bài của nhóm lên
Học sinh các nhóm trình bày
bảng
bài của nhóm lên bảng
Cả lớp quan sát nhận xét
từng bài
Quan sát bài các nhóm cùng
1.3.
Nhận G Giáo viên nhận xét đánh nhận xét bài làm
giá tiết học
xét
Chuẩn bị tiết học sau


Học sinh hứng thú

159 em

Học sinh chưa hứng thú

15 em

2. Những điều chưa làm được
Một số ít học sinh còn vụng về trong việc tạo họa tiết, chưa chú ý đến
mẫu thực, chưa thực sự thấy được sự khác nhau giãu trang trí cơ bản và trang
trí ứng dụng.
Việc chuẩn bị mẫu thực ở giáo viên và học sinh đôi khi còn hạn chế

Giáo viên: Nguyễn Thị Phỉ - Trường THCS Lương Thế Vinh- Kông Ana - Đăk Lăk

Trang 19


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn vẽ trang trí trong trải nghiệm sáng tạo môn mĩ thuật lớp
6 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana –Tỉnh Đăk Lăk

Một số ít học sinh còn ỷ lại vào bạn, vào mẫu có sẵn chưa chủ động sáng
tạo
Vẫn còn học sinh chưa đạt yêu cầu
V. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Sáng kiến kinh nghiệm đã có kết quả khảo nghiệm, đối chứng:
Đã áp dụng sáng kiến kinh nghiệm vào phân môn vẽ trang trí mĩ thuật
trải nghiệm và sáng tạo môn mĩ thuật 6 trường THCS Lương Thế Vinh.

Điều kiện để thực hiện sáng kiến là giáo viên và học sinh dạy và học
môn mĩ thuật.
Phần thứ ba: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
I. Kết luận
Nói đến trang trí là nói đến nghệ thuật bài trí, sắp đặt, trang trí làm cho
mọi sự vật cũng như con người đều trở nên đẹp và sinh động hơn. Học trang
trí giúp con người phát triển một cách toàn diện, giúp tư duy con người sáng
tạo hơn. Mỗi sự sáng tạo trong trang trí đều đem đến sự mới mẻ cho xã hội,
đồng thời sự sáng tạo trong trang trí còn thể hiện một xã hội văn minh, tiên
tiến.

Giáo viên: Nguyễn Thị Phỉ - Trường THCS Lương Thế Vinh- Kông Ana - Đăk Lăk

Trang 20


Một số kinh nghiệm giúp học sinh học tốt phân môn vẽ trang trí trong trải nghiệm sáng tạo môn mĩ thuật lớp
6 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana –Tỉnh Đăk Lăk

Việt Nam đang trên đà phát triển không thể thiếu cái đẹp, càng không thể
thiếu những con người luôn biết tự khám phá làm mới mình và làm mới xã
hội, chính vì vậy việc học trang trí giúp các em trau dồi vốn hiểu biết xã hội,
tích lũy vốn hiểu biết đó để tư duy, sáng tạo.
Các giải pháp trên giúp học sinh yêu thích phân môn vẽ trang trí là một
trong những tâm huyết của tôi với mong muốn giúp những thế hệ trẻ tương
lai của đất nước có một cái nhìn toàn vẹn hơn, to lớn hơn, sáng tạohơn để
luôn bắt kịp với xu hướng thời đại.
Hi vọng với chút ít kinh nghiệm của tôi và tâm huyết của tôi có thể giúp
ích một phần nào đó trong việc đổi mới phương pháp dạy học mĩ thuật trải
nghiệm và sáng tạo, cũng hi vọng bạn bè đồng nghiệp góp ý để những giải