Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn
tập môn Toán lớp 9 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana – Tỉnh
Đăk Lăk
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Một trong những thành tố cơ bản và trọng yếu của đổi mới giáo dục là công
tác đổi mới phương pháp dạy – học. Chỉ có đổi mới phương pháp dạy – học
chúng ta mới có thể tạo được sự đổi mới thực sự trong giáo dục.
Cốt lõi của đổi mới phương pháp dạy – học là hướng tới hoạt động học
tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động, được tổ chức thông qua
phương pháp dạy học tích cực mà đặc trưng của nó là:
- Dạy – học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh.
- Dạy – học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học.
- Tăng cường học tập cá thể phối hợp với học tập hợp tác.
Trong dạy – học môn Toán, việc tổ chức tốt tiết dạy – học ôn tập chương,
hay ôn tập toàn chương trình môn học của một khối lớp là cực kỳ quan trọng. Tiết
dạy – học ôn tập giúp học sinh hệ thống lại kiến thức của từng phần, từng chương
từ đó vận dụng vào giải quyết các vấn đề toán học mới được đặt ra. Tiết dạy – học
ôn tập là một mô hình thể hiện năng lực chuyên môn Toán học.
Việc đổi mới phương pháp dạy - học, phương pháp đánh giá phù hợp với
tình hình thực tế hiện nay, giáo viên gặp không ít khó khăn khi lựa chọn phương
pháp, tình huống thích hợp để giải quyết vấn đề. Với việc giảng dạy môn Toán nói
chung và việc dạy một tiết ôn tập nói riêng thì việc lựa chọn phương pháp, tình
huống để giải quyết vấn đề mà một tiết ôn tập yêu cầu không phải là điều đơn giản.
Với thời đại hiện nay dạy học không còn là quá trình truyền thụ, chuyển giao
kiến thức mà phải là một quá trình tổ chức, định hướng giúp người học từng bước
có năng lực tư duy và năng lực hành động nhằm chiếm lĩnh các giá trị tinh thần,
các hiểu biết, các kỹ năng, các giá trị văn hóa; trên cơ sở đó có khả năng giải quyết
được các bài toán thực tế trong toàn bộ cuộc sống của mỗi người học. Đó chính là
lí do và cũng là mục đích của quan điểm "Lấy người học làm trung tâm".
Tư tưởng xem người học là trung tâm, là chủ thể của quá trình học tập đã
thức vấn đề mới; tập trung chú ý vào vấn đề đang học; kiên trì hoàn thành các bài
tập, không nản trước những tình huống khó khăn…Tính tích cực học tập thể hiện
qua các cấp độ từ thấp lên cao như:
+ Bắt chước: gắng sức làm theo mẫu hành động của thầy, của bạn…
+ Tìm tòi: độc lập giải quyết vấn đề nêu ra, tìm kiếm cách giải quyết khác
nhau về một số vấn đề…
+ Sáng tạo: tìm ra cách giải quyết mới, độc đáo, hữu hiệu.
Là giáo viên dạy toán ở trường THCS tôi nghĩ cần phải nghiên cứu làm thế
nào để học sinh ngày càng phát triển về tư duy logic, tự chủ trong việc ôn tập kiến
thức, kích thích trí tò mò, tính tích cực học tập, óc sáng tạo thông qua các dạng bài
tập, các câu hỏi trắc nghiệm mà học sinh được tiếp cận, được tìm tòi thông qua tiết
ôn tập.
Kiến thức trong các tiết ôn tập thường dài và đa dạng nếu giáo viên và học
sinh không chuẩn bị chu đáo các đơn vị kiến thức cần nắm trong một chương,
trong một học kỳ và các phương tiện dạy học phù hợp nhằm giúp tiết kiệm thời
gian thì rất khó có thể hoàn thành được nội dung bài ôn tập một cách trọn vẹn.
Trong các tiết ôn tập giáo viên luôn đóng vai trò là người tổng hợp kiến thức
đã học thông qua hình thức vấn đáp hoặc là giải bài tập, học sinh là người lãnh hội
kiến thức và trả lời các câu hỏi, giải các bài tập của giáo viên. Tuy nhiên nếu học
sinh học tập theo hình thức thụ động thì sẽ gây cho học sinh tâm lý nhàm chán, vậy
làm thế nào để học sinh phát huy tích tích cực học tập của bản thân trong việc lĩnh
hội kiến thức, nâng cao chất lượng học tập đối với tất cả các môn học. Từ thực tế
dạy học ở trường THCS Lương Thế Vinh tôi thấy cần bổ sung thêm một số phương
pháp dạy học sáng tạo hơn nữa của giáo viên giúp học sinh tích cực học tập nâng
Bùi Thị Ánh Tuyết - Trường THCS Lương Thế Vinh - Krông Ana - Đắk Lắk
2
Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn
tập môn Toán lớp 9 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana – Tỉnh
của bộ môn Toán 9 cấp THCS.
Một số phương pháp dạy học tích cực: phương pháp làm việc theo nhóm,
phương pháp đặt và giải quyết vấn đề, phương pháp đóng vai, phương pháp động
não....
4. Giới hạn của đề tài
Học sinh lớp 9A1, 9A2 năm học 2016 -2017 và học sinh lớp 9A1, 9A3, 9A4
trường THCS Lương Thế Vinh học kỳ I năm học 2017- 2018.
Bùi Thị Ánh Tuyết - Trường THCS Lương Thế Vinh - Krông Ana - Đắk Lắk
3
Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn
tập môn Toán lớp 9 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana – Tỉnh
Đăk Lăk
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu;
- Phương pháp thuyết trình vấn đáp;
- Phương pháp thực nghiệm;
- Phương pháp điều tra;
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục.
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
Bùi Thị Ánh Tuyết - Trường THCS Lương Thế Vinh - Krông Ana - Đắk Lắk
4
Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn
tập môn Toán lớp 9 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana – Tỉnh
học sinh dễ nắm bắt kiến thức, củng cố và khắc sâu kiến thức trong chương.
Từ đó ta có thể thấy công việc của hệ thống kiến thức là cần làm nổi bật được kiến
thức trọng tâm của chương, mối liên hệ chặt chẽ giữa các đơn vị kiến thức xung
quanh. Từ đó giáo viên có thể chọn phương pháp hệ thống bằng sơ đồ, bằng hình
vẽ, bằng kiến thức chọn lọc hoặc bằng sơ đồ tư duy.
Trong quá trình hệ thống kiến thức cơ bản, chúng ta cần giúp học sinh nắm
bắt phương pháp nắm kiến thức tức là phương pháp học theo đặc trưng bộ môn,
Bùi Thị Ánh Tuyết - Trường THCS Lương Thế Vinh - Krông Ana - Đắk Lắk
5
Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn
tập môn Toán lớp 9 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana – Tỉnh
Đăk Lăk
SKKN đầy đủ ở file: SKKN Full
Bùi Thị Ánh Tuyết - Trường THCS Lương Thế Vinh - Krông Ana - Đắk Lắk
6
Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn
tập môn Toán lớp 9 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana – Tỉnh
Đăk Lăk
Bùi Thị Ánh Tuyết - Trường THCS Lương Thế Vinh - Krông Ana - Đắk Lắk
7
Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn
Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn
tập môn Toán lớp 9 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana – Tỉnh
Đăk Lăk
Bùi Thị Ánh Tuyết - Trường THCS Lương Thế Vinh - Krông Ana - Đắk Lắk
12
Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn
tập môn Toán lớp 9 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana – Tỉnh
Đăk Lăk
Bùi Thị Ánh Tuyết - Trường THCS Lương Thế Vinh - Krông Ana - Đắk Lắk
13
Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn
tập môn Toán lớp 9 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana – Tỉnh
Đăk Lăk
Bùi Thị Ánh Tuyết - Trường THCS Lương Thế Vinh - Krông Ana - Đắk Lắk
14
Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn
tập môn Toán lớp 9 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana – Tỉnh
Đăk Lăk
Bùi Thị Ánh Tuyết - Trường THCS Lương Thế Vinh - Krông Ana - Đắk Lắk
Bùi Thị Ánh Tuyết - Trường THCS Lương Thế Vinh - Krông Ana - Đắk Lắk
19
Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn
tập môn Toán lớp 9 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana – Tỉnh
Đăk Lăk
Bùi Thị Ánh Tuyết - Trường THCS Lương Thế Vinh - Krông Ana - Đắk Lắk
20
Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn
tập môn Toán lớp 9 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana – Tỉnh
Đăk Lăk
Bùi Thị Ánh Tuyết - Trường THCS Lương Thế Vinh - Krông Ana - Đắk Lắk
21
Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn
tập môn Toán lớp 9 tại trường THCS Lương Thế Vinh – Huyện Krông Ana – Tỉnh
Đăk Lăk
Bùi Thị Ánh Tuyết - Trường THCS Lương Thế Vinh - Krông Ana - Đắk Lắk
22
Một số kinh nghiệm giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập thông qua tiết ôn