Tiết 120 TV
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Nắm được cách sắp xếp và hiệu quả của sự sắp xếp trật tự từ trong câu. Từ đó có
ý thức lựa chọn trật tự từ phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.
II.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1. Kiến thức:
- Cách sắp xếp trật từ từ trong câu.
- Tác dụng diễn đạt của những trật tự từ khác nhau.
2. Kĩ năng:
- Phân tích hiệu quả diễn đạt của việc lựa chọn trật tự từ trong một số văn bản
văn học.
- Phát hiện và sửa được một số lỗi trong sắp xếp trật tự từ.
III.CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên:

- Xem sgk, sgv, sbt, thiết kế bài giảng

- Tìm thêm các ví dụ thích hợp.
2. Học sinh:- Xem sgk, sbt.
- Trả lời câu hỏi Tìm hiểu bài.
- Tìm hiểu các ví dụ trong thực tế cuộc sống.
IV. CÁC BƯỚC LÊN LỚP:


1. Ổn định lớp:

Tổng số: 18
Vắng:


6. Gõ dầu roi xuống đất, bằng giọng khàn
khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ
thét.

(H) Sau khi biến đổi như vậy, em có nhận
xét gì?

Trả lời: Với một câu cho trước, nếu thay
đổi trật tự các từ có trong câu, chúng ta có
thể có 6 cách diễn đạt khác nhau mà không
làm thay đổi nghĩa cơ bản của nó.

(H)Vì sao tác giả lại chọn trật tự từ như
trong đoạn trích?

- Cách viết của tác giả có thể nhằm mục đích
sau: nhấn mạnh vị thế xã hội, thái độ hung
hãn của cai lệ, tạo liên kết câu, tạo nhịp điệu
cho câu văn...
- Từ roi tạo liên kết với câu trước.
- Từ thét tạo liên kết với câu sau.
- Cụm từ gõ đầu roi xuống đất nhấn mạnh vị
thế xã hội và thái độ hung hãn của cai lệ.


(H) Hãy thử chọn một trật tự từ khác và
nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy?
Thảo luận nhóm và cử đại diện trả lời:
(Nhận xét các cách đã nêu)
1. Nhấn mạnh vị thế xã hội, liên kết câu.

đứng trước: cai lệ mang roi song, người nhà lí
trưởng mang tay thước và dây thừng.

- Cách viết của nhà văn Thép Mới cớ hiệu quả
diễn đạt cao hơn vì nó có nhịp điệu hơn (đảm
bảo được sự hài hòa về ngữ âm).
Trả lời: Cách sắp xếp trật tự từ có tác dụng:


GV Gọi HS đọc đoạn trích 2, sgk/112.
- Hs đọc

- Thể hiện thứ tự của sự việc, hành động…
- Thể hiện vị thế xã hội của các nhân vật
- Nhấn mạnh tính chất, đặc điểm của sự việc,
hành động.

(H) So sánh cách sắp xếp trật tự từ (in đậm)
của nhà văn Thép Mới với những cách sắp - Tạo liên kết câu.
xếp khác?
- Tạo nhịp điệu cho câu.
- Hs trả lời
.
2. Ghi nhớ (SGKT112).
(H)Từ các ví dụ trên, hãy rút ra nhận xét về
tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong
câu?

III. Luyện tập:
Câu a:


B

Hắt hiu lau xám, đậm dà lòng son.

Thể hiện thứ tự trước sau của hoạt
động.

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi.

Nhấn mạnh đặc điểm của sự vật được
nói đén trong câu.

Hắn ho khẽ một tiếng, bước từng bước
dài ra sân.

Thể hiện thứ bậc quan trọng của sự vật
được nói đến.

Trong tay đủ cả quản bút, lọ mực, giấy
trắng và giấy thấm.

Tạo nhịp điệu mềm mại, uyển chuyển
cho câu nói.


4. Dặn dò:
1. Học bài, làm bài tập.
2. Ôn tập kiến thức văn nghị luận để chuẩn bị cho tiết trả bài viết.