ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRỊNH THỊ THƠM

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO HỌC SINH
Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ
TIỂU HỌC HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRỊNH THỊ THƠM

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO HỌC SINH
Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ
TIỂU HỌC HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN THỊ TÍNH

THÁI NGUYÊN - 2018


Trịnh Thị Thơm

ii


MỤC LỤC
Lời cam đoan .................................................................................................................. i
Lời cảm ơn .....................................................................................................................ii
Mục lục ........................................................................................................................ iii
Các cụm từ viết tắt trong luận văn ................................................................................ iv
Danh mục các bảng ........................................................................................................ v
MỞ ĐẦU .......................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .......................................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu .................................................................................................2
3. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................................2
4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu ...........................................................................2
5. Giả thuyết khoa học ...................................................................................................2
6. Phạm vi nghiên cứu ...................................................................................................3
7. Phương pháp nghiên cứu ...........................................................................................3
8. Cấu trúc luận văn .......................................................................................................4
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA TỔ CHỨC

HOẠT ĐỘNG TRẢI

NGHIỆM CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC
BÁN TRÚ TIỂU HỌC .................................................................................................5
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ......................................................................................5
1.1.1. Những nghiên cứu về tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở nước ngoài ......5
1.1.2. Nghiên cứu về tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở trong nước ..........7
1.2. Một số khái niệm cơ bản .........................................................................................9

thông dân tộc bán trú tiểu học ......................................................................................25
Kết luận chương 1 ........................................................................................................27
Chương 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO
HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TIỂU HỌC
HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN .......................................................................29
2.1. Một vài nét về khách thể khảo sát và tổ chức khảo sát.........................................29
2.1.1. Một vài nét về các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm
Pồ, tỉnh Điện Biên ........................................................................................................29
2.1.2. Tổ chức khảo sát ................................................................................................ 32
2.2. Thực trạng hoạt động trải nghiệm của học sinh ở các trường phổ thông dân
tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ....................................................34

iv


2.2.1. Thực trạng nhận thức của CBQL và GV về hoạt động trải nghiệm của học
sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ....34
2.2.2. Thực trạng nội dung hoạt động trải nghiệm của học sinh ở các trường phổ
thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ...................................35
2.2.3. Hình thức hoạt động trải nghiệm của học sinh ở các trường phổ thông dân
tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ....................................................36
2.2.4. Thực trạng về điều kiện hoạt động trải nghiệm của học sinh ở các trường
phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ............................ 39
2.2.5. Các yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động trải nghiệm của học sinh ở các trường
phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ............................ 40
2.3. Thực trạng tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở các trường phổ
thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ...................................42
2.3.1. Lập kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở trường phổ
thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ...................................42
2.3.2. Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở trường phổ thông dân tộc

3.2.4. Bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý và giáo viên trường phổ thông
dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ về tổ chức hoạt động trải nghiệm .......................68
3.2.5. Chỉ đạo giáo viên đa dạng hóa các loại hình hoạt động trải nghiệm cho học
sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm pồ, tỉnh Điện Biên ....71
3.2.6. Đảm bảo các điều kiện cho hoạt động trải nghiệm của học sinh ở các
trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ................73
3.2.7. Xây dựng cơ chế thực hiện giám sát hoạt động trải nghiệm của học sinh ở
các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ..........75
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ...........................................................................77
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp ............................. 77
3.4.1. Mục tiêu khảo sát ............................................................................................... 77
3.4.2. Nội dung, phương pháp, đối tượng khảo sát .....................................................78
3.4.3. Kết quả ...............................................................................................................78
Kết luận chương 3 ........................................................................................................81
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ............................................................................82
TÀI LIỆU THAM KHẢO .........................................................................................85
PHỤ LỤC

vi


CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

1. CBQL

Cán bộ quản lý

2. GV

Giáo viên



DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên các trường phổ thông dân
tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ về tầm quan trọng của hoạt động
trải nghiệm đối với học sinh .....................................................................34
Bảng 2.2: Nội dung hoạt động trải nghiệm đã triển khai cho học sinh ở các trường
phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ..............35
Bảng 2.3: Hình thức hoạt động trải nghiệm đã triển khai cho học sinh ở các trường
phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ...............37
Bảng 2.4: Điều kiện hoạt động trải nghiệm của học sinh ở các trường phổ thông
dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên .......................... 39
Bảng 2.5: Các yếu tố ảnh hưởng tới tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh
ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh
Điện Biên ..................................................................................................40
Bảng 2.6: Công tác lập kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở
trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên....42
Bảng 2.7: Thực trạng công tác tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở trường
phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ...............44
Bảng 2.8: Chỉ đạo thực hiện kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học
sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh
Điện Biên ..................................................................................................46
Bảng 2.9: Kiểm tra đánh giá thực hiện kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm
cho học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm
Pồ, tỉnh Điện Biên ....................................................................................48
Bảng 2.10: Các yếu tố ảnh hưởng tới tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở
trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên....50
Bảng 3.1: Kết quả khảo sát về mức độ cần thiết của các biện pháp tổ chức hoạt
động trải nghiệm cho học sinh tiểu học bán trú huyện Nậm Pồ, tỉnh
Điện Biên ..................................................................................................78

TH, đặc biệt là học sinh các trường PTDT bán trú TH, vì vậy dẫn tới tình trạng học
sinh hạn chế về kỹ năng thực hành, đặc biệt là kỹ năng sống, năng lực thích ứng chưa
cao. Huyện Nậm Pồ là một huyện biên giới đặc biệt khó khăn, có nhiều dân tộc thiểu
số sinh sống, tính đa dạng về nguồn gốc của người dân tộc tạo cho học sinh các
trường bán trú TH huyện Nậm Pồ cũng được xuất thân từ nhiều hoàn cảnh khác nhau,
tuy nhiên trong quá trình giáo dục ở các trường bán trú TH huyện Nậm Pồ nơi tôi
công tác, các hoạt động về trải nghiệm của học sinh chưa được quan tâm và tổ chức

1


theo đúng nghĩa của nó, do đó chất lượng giáo dục toàn diện học sinh TH chưa cao.
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Tổ chức hoạt động trải
nghiệm cho học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm
Pồ, tỉnh Điện Biên” làm đề tài nghiên cứu khoa học.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu về lý luận và thực trạng tổ chức hoạt động trải nghiệm
cho học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học, tác giả luận văn nhằm đề
xuất các biện pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở các trường phổ
thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện học sinh các trường bán trú TH.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở trường
phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
3.2. Thực trạng tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở các trường phổ thông
dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.
3.3. Đề xuất các biện pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở các trường
phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.
4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu

- Điều tra, khảo sát thực tế bằng các phiếu hỏi, thu thập thông tin, xử lý số liệu nhằm
mô tả thực trạng hoạt động trải nghiệm của học sinh và quản lý hoạt động trải nghiệm của
học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.
- Phỏng vấn trực tiếp cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh nhằm bổ sung cho kết
quả điều tra bằng phiếu hỏi.
- Nghiên cứu thực tế, tổng kết kinh nghiệm tổ chức hoạt động trải nghiệm cho
học sinh ở trường TH bán trú huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên và một số kinh nghiệm
quản lý hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú
tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.
- Phương pháp xin ý kiến chuyên gia nhằm khảo nghiệm tính hiệu quả, tính
khả thi của các biện pháp đề xuất.
7.3. Phương pháp bổ trợ
Sử dụng phương pháp thống kê toán học và phần mềm tin học để xử lý số liệu
và phân tích, đánh giá các kết quả nghiên cứu.

3


8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị, luận văn gồm 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận của tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở
trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
- Chương 2: Thực trạng tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở các
trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.
- Chương 3: Các biện pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở các
trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.

4




5


mùa; nghề xây dựng... Như vậy, giáo dục trải nghiệm ở Anh: Cung cấp hàng loạt tình
huống, bối cảnh đa dạng, phong phú cho học sinh và đòi hỏi phát triển, ứng dụng
nhiều tri thức, kĩ năng trong chương trình, cho phép học sinh sáng tạo và tư duy; giải
quyết vấn đề làm theo nhiều cách thức khác nhau nhằm đạt kết quả tốt hơn; cung cấp
cho học sinh các cơ hội sáng tạo, đổi mới, dám nghĩ, dám làm…[2].
Ở Hàn Quốc Viện nghiên cứu Khoa học Giáo dục Hàn quốc đã nghiên cứu
chương trình Giáo dục trải nghiệm cho học sinh phổ thông, coi hoạt động trải nghiệm
là một hoạt động tiến hành đồng thời với hoạt động dạy học các môn học. Hoạt động
này được tiến hành xuyên suốt từ tiểu học đến trung học phổ thông theo tỉ lệ từng cấp
tiểu học, THCS, THPT là 13,4%, 9,1%, 11,8% so với thời lượng các môn học. Tuy
nhiên, điểm quan trọng nhất trong nhà trường Hàn Quốc, hoạt động giáo dục trải
nghiệm là hoạt động ngoại khóa sau các giờ học trên lớp, có mối quan hệ bổ sung, hỗ
trợ cho hoạt động dạy học; được thực hiện nhằm mục tiêu đào tạo ra các thế hệ nhân
tài có định hướng tương lai với sự phát triển toàn diện nhân cách và có sức sáng tạo;
biết vận dụng một cách tích cực các kiến thức đã học vào thực tế; đồng thời biết chia
sẻ và quan tâm tới mọi người xung quanh. Hoạt động trải nghiệm sáng tạo về cơ bản
mang tính chất hoạt động tập thể trên tinh thần tự chủ cá nhân, với sự nỗ lực giáo dục
nhằm phát triển khả năng sáng tạo và cá tính riêng của mỗi cá nhân trong tập thể. Đặc
biệt, ở Hàn Quốc, chú ý tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo dựa theo đặc điểm
hoạt động chủ đạo của từng lứa tuổi tiểu học, THCS, THPT. Cấp Tiểu học và cấp
Trung học cơ sở nhấn mạnh cảm xúc và ý tưởng sáng tạo, cấp Trung học phổ thông
phát triển công dân toàn cầu có suy nghĩ sáng tạo. Mục tiêu hoạt động trải nghiệm
sáng tạo hướng đến con người được giáo dục, có sức khỏe, độc lập và sáng tạo. Nội
dung khái quát các hoạt động trải nghiệm sáng tạo bao gồm: Hoạt động tự chủ; Hoạt
động câu lạc bộ; Hoạt động tình nguyện; Hoạt động định hướng và mỗi nhóm hoạt
động này đều được cụ thể hóa: Mục tiêu, nội dung, phương pháp, kiểm tra - đánh giá.

nước phát triển là cơ sở quan trọng trong nghiên cứu và vận dụng vào việc tổ chức
hoạt động trải nghiệm cho học sinh phổ thông nước ta; trong đó có học sinh các
trường PTDTBT Tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.
1.1.2. Nghiên cứu về tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh ở trong nước
Hoạt động giáo dục trải nghiệm là các hoạt động định hướng giáo dục. Cách
gọi tên có thêm cụm từ “sáng tạo” nhằm mục đích nhấn mạnh vai trò của chủ thể hoạt
động và mục đích, ý nghĩa của loại hoạt động này. Triển khai hoạt động giáo dục trải
nghiệm chính là thực hiện quan điểm, định hướng “học đi đôi với hành, giáo dục kết
hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội” [16].

7


Từ thời kỳ đầu của nền giáo dục nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Chủ tịch Hồ
Chí Minh đã chỉ rõ phương pháp để đào tạo nên người có đức tài là “Học đi đôi với
hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội” [16].
Đây cũng là nguyên lý giáo dục được quy định trong Luật giáo dục Việt Nam.
Tuy vậy, trong thời gian vừa qua, do cách hiểu và cách làm, Giáo dục và Đào
tạo chưa đạt được nhiều thành công trong việc thực hiện nguyện lý này.
Trong thời gian gần đây, theo yêu cầu của đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục
và đào tạo, một hoạt động giáo dục được biết đến với tên gọi là “hoạt động giáo dục
trải nghiệm sáng tạo” đã nhận được nhiều sự quan tâm của các nhà khoa học, các nhà
quản lý giáo dục và giáo viên:
- Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa hoạt động giáo dục trải nghiệm sáng tạo vào
trong chương trình giáo dục phổ thông, giúp các nhà trường khắc phục những hạn chế
tồn tại trong chương trình giáo dục hiện nay, đáp ứng yêu cầu cấp thiết của đổi mới
căn bản, toàn diện giáo dục.
- Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ GDTrH năm học 2014-2015, 2015-2016;
2017 - 2018 của bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các sở Giáo dục và Đào tạo đa dạng
hóa các hình thức học tập, chú trọng các hoạt động giáo dục trải nghiệm sáng tạo,

xếp vào loại trải nghiệm vật chất.
Trải nghiệm tinh thần (Mental Experiences). Trải nghiệm tinh thần liên quan
đến các khía cạnh trí tuệ và ý thức, là sự kết hợp giữa tư duy, nhận thức, trí nhớ, cảm
xúc, ý chí và tưởng tượng. Nó bao gồm cả các quá trình nhận thức vô thức.Theo
chúng tôi, trải nghiệm này thường được sử dụng trong việc học tập các môn học (đặc
biệt là các môn khoa học) hoặc việc học được một khái niệm nào đó không có chủ
định (ví dụ như làm nhiều một dạng bài toán nào đó rồi tự dưng phát hiện ra nguyên
lí chung của việc giải những bài toán này). Có thể nói, trải nghiệm tinh thần là hình
thức bên trong của hoạt động để chiếm lĩnh đối tượng. .[dẫn theo 14].
Trải nghiệm tình cảm (Emotional Experiences).Trải nghiệm tình cảm được
diễn ra khi yêu hay kết bạn. Yêu là trải nghiệm tình cảm. Khái niệm trải nghiệm tình
cảm cũng xuất hiện trong khái niệm đồng cảm. Theo chúng tôi, học các môn học
thuộc các lĩnh vực giáo dục nghệ thuật, giáo dục đạo đức, lối sống, trẻ cần được trải
nghiệm tình cảm thì hiệu quả mới tốt.[dẫn theo 14].
Trải nghiệm tâm thần (Spiritual Experiences). Trải nghiệm tâm thần diễn ra
khi có sự cố như sốt cao, viêm màng não, thiếu ngủ, thiếu ô xy, rối loạn tâm thần, tai
nạn chấn thương… Con người cũng có thể có được trải nghiệm như vậy bằng cách
thôi miên, thiền, thần chú, yoga… Hoặc một số trải nghiệm tâm thần có được bằng
cách uống thuốc, uống rượu, chích thuốc phiện…..[dẫn theo 14].
Trải nghiệm xã hội (Social Experiences). Lớn lên, sinh sống trong xã hội, con
người hình thành trải nghiệm xã hội. Trải nghiệm xã hội cho con người kĩ năng và
thói quen cần thiết để sống trong xã hội của mình, chia sẻ kinh nghiệm, hình thành
các chuẩn mực, phong tục, truyền thống, giá trị, vai trò xã hội, biểu tượng và ngôn

10


ngữ. Trong học tập, việc cho trẻ tham gia vào các hoạt động tập thể, hoạt động thực tế
tại nhà máy, trang trại, câu lạc bộ, hoạt động trao đổi, thảo luận… giúp trẻ có trải
nghiệm xã hội, hình thành nhân cách. Hoạt động này mang tính chất thuần tuý người,



người học có được kiến thức, kĩ năng, tình cảm và ý chí nhất định. Sự sáng tạo sẽ có
được khi phải giải quyết các nhiệm vụ thực tiễn phải vận dụng kiến thức, kĩ năng đã
có để giải quyết vấn đề, ứng dụng trong tình huống mới, không theo chuẩn đã có,
hoặc nhận biết được vấn đề trong các tình huống tương tự, độc lập nhận ra chức năng
mới của đối tượng, tìm kiếm và phân tích được các yếu tố của đối tượng trong các
mối tương quan của nó, hay độc lập tìm kiếm ra giải pháp thay thế và kết hợp được
các phương pháp đã biết để đưa ra hướng giải quyết mới cho một vấn đề.
Hoạt động trải nghiệm là hoạt động giáo dục trong nhà trường được tổ chức
phù hợp với bản chất hoạt động của con người nhằm huy động vốn sống, vốn kinh
nghiệm, khả năng sáng tạo của học sinh trong giải quyết vấn đề thực tiễn và phát triển
năng lực cho học sinh.
Theo chúng tôi, Hoạt động trải nghiệm trong nhà trường tiểu học bán trú cần
được hiểu là hoạt động có động cơ, có đối tượng để chiếm lĩnh, được tổ chức bằng
các việc làm cụ thể của học sinh, được thực hiện trong thực tế, dưới sự định hướng,
hướng dẫn của giáo viên.
Qua trải nghiệm thực tiễn, người học có được kiến thức, kĩ năng, tình cảm và ý
chí nhất định. Năng lực sẽ được hình thành và phát triển khi phải giải quyết các
nhiệm vụ thực tiễn phải vận dụng kiến thức, kĩ năng đã có để giải quyết vấn đề, ứng
dụng trong tình huống mới, không theo chuẩn đã có, hoặc nhận biết được vấn đề
trong các tình huống tương tự, độc lập nhận ra chức năng mới của đối tượng, tìm
kiếm và phân tích được các yếu tố của đối tượng trong các mối tương quan của nó,
hay độc lập tìm kiếm ra giải pháp thay thế và kết hợp được các phương pháp đã biết
để đưa ra hướng giải quyết mới cho một vấn đề.
Hoạt động trải nghiệm của học sinh tiểu học là hoạt động giáo dục trong và
ngoài nhà trường được tổ chức phù hợp với bản chất hoạt động của học sinh nhằm
huy động vốn sống, vốn kinh nghiệm, khả năng sáng tạo của học sinh trong giải quyết
vấn đề thực tiễn để phát triển năng lực cho học sinh.
1.2.2. Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh trường phổ thông dân tộc bán

1.3.1. Đặc điểm của trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học: Là trường phổ thông chuyên biệt
được Nhà nước thành lập cho con em các dân tộc thiểu số, con em gia đình các dân
tộc định cư lâu dài tại các xã, thôn đặc biệt khó khăn nhằm góp phần tạo nguồn đào
tạo cán bộ cho các vùng núi, vùng khó khăn về vị trí địa lý, kinh tế vv... Trường phổ
thông dân tộc bán trú tiểu học có số lượng học sinh bán trú theo quy định hiện hành.
Học sinh bán trú: Là học sinh mà bản thân và bố, mẹ hoặc người giám hộ có
hộ khẩu thường trú tại các xã, thôn đặc biệt khó khăn được Ủy ban nhân dân cấp

13


huyện cho phép ở lại trường hoặc khu vực gần trường để học tập trong tuần, do
không thể đi đến trường và trở về nhà trong ngày. Mọi hoạt động học tập của học sinh
về cơ bản được diễn ra tại trường và ký túc xá dành cho học sinh hoặc nhà trọ học
sinh ở. Học sinh dân tộc thiểu số tiểu học bán trú phải tự lập ngay từ khi còn nhỏ tuổi,
các em phải rèn các kỹ năng tự phục vụ bản thân trong sinh hoạt hàng ngày. Vì vậy sự
quan tâm hỗ trợ, tư vấn của thầy cô và nhà trường đối với các em là rất quan trọng và có
ý nghĩa rất lớn đối với học sinh trong quá trình hình thành phát triển nhân cách.
Mô hình trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học là mô hình trường học ở
miền núi, vùng sâu, vùng xa, nơi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống,
thường có địa hình phức tạp, việc đi lại khó khăn, cách trở; có một bộ phận học sinh
ở vùng này đến trường học nhưng không thể trở về nhà trong ngày, phải ở lại trong
trường hoặc trong nhà dân gần trường để theo học đủ các ngày trong tuần.
1.3.2. Mục tiêu của hoạt động trải nghiệm của học sinh ở trường phổ thông dân
tộc bán trú tiểu học
Hoạt động trải nghiệm ở tiểu học là các hoạt động giáo dục bắt buộc, trong đó
học sinh dựa trên sự huy động tổng hợp kiến thức và kỹ năng từ nhiều lĩnh vực giáo
dục khác nhau để trải nghiệm thực tiễn đời sống nhà trường, gia đình, xã hội, và hoạt
động phục vụ cộng đồng dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà giáo dục, qua đó hình

động lao động; Hoạt động xã hội và phục vụ cộng đồng;
Hoạt động trải nghiệm được tổ chức trong và ngoài lớp học, trong và ngoài
trường học; theo quy mô nhóm, lớp học, khối lớp hoặc quy mô trường; với các hình
thức tổ chức chủ yếu: thực hành nhiệm vụ ở nhà, sinh hoạt tập thể (sinh hoạt dưới cờ;
sinh hoạt lớp; sinh hoạt Sao Nhi đồng, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, …),
dự án, làm việc nhóm, trò chơi, giao lưu, diễn đàn, hội thảo, tổ chức sự kiện, câu lạc
bộ, cắm trại, tham quan, khảo sát thực địa, thực hành lao động, hoạt động thiện
nguyện,… Cơ sở giáo dục quyết định lựa chọn những nội dung, hình thức hoạt động
trong chương trình phù hợp với điều kiện của nhà trường và địa phương.
Hoạt động trải nghiệm thực hiện mục tiêu hình thành các phẩm chất, thói
quen, kỹ năng sống,... thông qua sinh hoạt tập thể, câu lạc bộ, tham gia các dự án học
tập, các hoạt động xã hội, thiện nguyện, hoạt động lao động,... Bằng hoạt động trải
nghiệm của bản thân, mỗi học sinh vừa là người tham gia, vừa là người thiết kế và tổ
chức các hoạt động cho chính mình, qua đó tự khám phá, điều chỉnh bản thân, điều
chỉnh cách tổ chức hoạt động, tổ chức cuộc sống để sinh hoạt và làm việc có kế
hoạch, có trách nhiệm. Ở giai đoạn này, mỗi học sinh cũng bắt đầu xác định được
năng lực, sở trường và chuẩn bị một số năng lực cơ bản của người lao động tương lai
và người công dân có trách nhiệm.

15