ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÒ ANH VĂN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG
PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TIỂU HỌC
HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÒ ANH VĂN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG
PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TIỂU HỌC
HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Trịnh Văn Cường


Mặc dù rất cố gắng, song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót.
Rất mong nhận được sự đóng góp chân thành của quý thầy giáo, cô giáo
cùng các đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 12 năm 2018
Tác giả luận văn

Lò Anh Văn

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ......................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.................................................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 6
1. Lí do chọn đề tài .............................................................................................. 6
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 8
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu................................................................. 9
4. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 9
5. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 9
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu .......................................................................... 9
7. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................... 10
8. Cấu trúc luận văn ........................................................................................... 10
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY
HỌC MÔN TIẾNG VIỆT Ở CÁC TRƯỜNG PTDT BÁN
TRÚ TIỂU HỌC.................................................................................. 11


iii


1.3.2. Môn Tiếng Việt trong chương trình tiểu học ........................................ 23
1.4.

Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở các trường PTDT
Bán trú tiểu học ..................................................................................... 29

1.4.1. Mục đích, ý nghĩa của Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt
ở các trường PTDT Bán trú tiểu học ..................................................... 29
1.4.2. Vai trò của hiệu trưởng trong việc Quản lý hoạt động dạy học môn
Tiếng Việt ở các trường PTDT Bán trú tiểu học................................... 30
1.4.3. Nội dung Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở các trường
PTDT Bán trú tiểu học ............................................................................
31
1.4.4. Một số yếu tố ảnh hưởng tới Quản lý hoạt động dạy học môn
Tiếng Việt ở các trường PTDT Bán trú tiểu học................................... 41
Kết luận chương 1.............................................................................................. 45
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN
TIẾNG VIỆT Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN
TRÚ TIỂU HỌC HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN ...................... 46

2.1.

Vài nét khái quát về đặc điểm kinh tế xã hội, giáo dục huyện Nậm Pồ,
tỉnh Điện Biên......................................................................................... 46

2.1.1. Khái quát đặc điểm địa lý, kinh tế, xã hội huyên Nậm Pồ, tỉnh

2.3.4. Thực trạng quản lý hoạt động học môn Tiếng Việt của học sinh
tiểu học .................................................................................................. 56
2.3.5. Thực trạng quản lý các điều kiện phục vụ hoạt động dạy học môn
Tiếng Việt cho học sinh tiểu học........................................................... 59
2.3.6. Thực trạng quản lý hoạt động công tác kiểm tra, đánh giá kết quả
học tập của học sinh .............................................................................. 60
2.4.

Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động dạy học môn
Tiếng Việt ở các trường PTDT Bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh
Điện Biên................................................................................................ 63

2.4.1. Các yếu tố khách quan........................................................................... 63
2.4.2. Các yếu tố chủ quan .............................................................................. 64
2.5.

Nhận xét chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn
Tiếng Việt ở các trường PTDT Bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ,
tỉnh Điện Biên........................................................................................ 65

2.5.1. Ưu điểm và hạn chế ............................................................................... 65
2.5.2. Các nguyên nhân thành công và hạn chế trong quản lý hoạt động dạy
học môn Tiếng Việt ở các trường PTDT Bán trú tiểu học huyện
Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.............................................................. 67
Kết luận chương 2.............................................................................................. 69

v


Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN

3.2.8. Biện pháp 8. Tăng cường đầu tư và phát huy tác dụng của cơ sở vật
chất, thiết bị hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ......................................
96
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ................................................................. 97
Kết luận chương 3.............................................................................................. 98
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 99
1. Kết luận.......................................................................................................... 99
2. Khuyến nghị................................................................................................. 101
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................. 103
PHỤ LỤC
vi


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CBQL

: Cán bộ quản lý

GD&ĐT

: Giáo dục và đào tạo

GV

: Giáo viên

HDDH

: Hoạt động dạy học



Bảng 2.3.

Quản lý giờ dạy lên lớp của giáo viên........................................... 53

Bảng 2.4.
57

Thống kê kết quả học tập môn Tiếng Việt giai đoạn 2016-2018 ......

Bảng 2.5.

Kết quả kiểm tra về hoạt động học tập của học sinh .................... 58

Bảng 2.6.

Thực trạng quản lý phương tiện và các điều kiện phục vụ
hoạt động giảng dạy ...................................................................... 60

Bảng 2.7.

Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh........................... 61

Bảng 2.8.

Nội dung quản lý hoạt động học tập của học sinh ........................ 62

5



nhiều phần nói chung chưa phù hợp với học sinh của từng vùng, nhất là với các
em học sinh tiểu học vùng cao thuộc huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên thì việc

7


nhận thức còn là một vấn đề phức tạp do ngôn ngữ Tiếng Việt của các em còn
hạn chế nhiều vì vậy hiệu quả học tập của học sinh chưa cao.
Với thời gian được công tác tại huyện vùng cao biên giới với nhiều học
sinh và nhiều dân tộc. Cùng với thực tế giảng dạy của giáo viên tiểu học, tôi đã
thấy rõ khó khăn của các em học sinh trong việc học phân môn Tập đọc như
các em còn hạn chế rất nhiều về vốn ngôn ngữ phổ thông, còn ảnh hưởng sâu
sắc ngôn ngữ mẹ đẻ (Tiếng Hmông) dẫn đến việc phát âm của các em chưa
chuẩn, và khi viết chính tả các em phát âm thế nào thì viết thế đó dẫn tới sai lỗi
chính tả có rất ít các vốn từ và không hiểu được nghĩa của từ trong tiếng việt,
các em còn nhầm lẫn giữa các dấu thanh, hạn chế rất nhiều về vốn từ, vốn
Tiếng việt, ngữ pháp, chưa biết cách mở rộng vốn từ. Từ những hạn chế đó mà
dẫn tới hạn chế về tâm lý như các em rất nhút nhát khi đứng trước đám đông,
không dám bày tỏ ý kiến của mình trước tập thể dần dần các em sẽ mất đi kỹ
năng quan sát, nhận xét và đánh giá một cách tinh tế về sự vật, sự việc và một
số kỹ năng khác. Với kinh nghiệm của mình, tôi đã tìm ra và áp dụng quản lý
hoạt động dạy học phân môn tập đọc cho học sinh các trường tiểu học huyện
Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên nhằm để giúp các em có được kĩ năng sử dụng Tiếng
việt tốt nhất.
Xuất phát từ những lí do trên, thấy rõ được tầm quan trọng của dạy đọc
nên tôi đã chọn đề tài: "Quản lý hoạt động dạy học Tiếng Việt ở các trường
PTDT Bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên". Với mong muốn
phần nào giúp các em học sinh các trường tiểu học hoàn thiện về học tập, góp
phần giữ gìn trong sáng của Tiếng Việt thông qua sự hoàn thiện về nghe - nói đọc - viết Tiếng Việt một cách thành thạo.
2. Mục đích nghiên cứu

kiện các trường tiểu học sẽ giúp học sinh nghe - nói - đọc - viết, và sử dụng
Tiếng Việt một các thành thạo, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của các
trường PTDT Bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên đáp ứng được
yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- Về địa bàn nghiên cứu: Nghiên cứu các trường PTDT Bán trú tiểu học
trên địa bàn huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên.
- Đối tượng khảo sát: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên,
Giáo viên, học sinh của các trường PTDT Bán trú tiểu học.
- Các số liệu khảo sát: 2 năm học trở lại đây.

9


7. Phương pháp nghiên cứu
Gồm: Phương pháp nghiên cứu lý luận, Phương pháp nghiên cứu thực
tiễn, phương pháp hỗ trợ, phương pháp hỏi ý kiến chuyên gia.
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
Các phương pháp nghiên cứu gồm: Phương pháp phân tích, phương pháp
so sánh, nghiên cứu tài liệu, văn bản.
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Nghiên cứu báo cáo sơ kết, tổng kết chuyên môn của các trường PTDT
Bán trú tiểu học về Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở các trường
PTDT Bán trú tiểu học trên địa bàn huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.
Khảo sát, theo dõi hoạt động chuyên môn của các trường PTDT Bán trú
tiểu học và kết quả học tập của học sinh trên địa bàn huyện Nậm pồ, tỉnh Điện
Biên.
Xin ý kiến chuyên gia góp ý về cách xử lý về các biện pháp quản lý hoạt
động dạy học môn Tiếng Việt ở các trường PTDT Bán trú tiểu học trên địa bàn
huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.


- Biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy ở trường tiểu học huyện Thuận
Thành tỉnh Bắc Ninh của tác giả Nguyễn Văn Thịnh (2011).
Các đề tài nghiên cứu trên đã tiến hành nghiên cứu thực trạng, biện pháp
quản lý hoạt động dạy học của phòng GD&ĐT hoặc của hiệu trưởng đối với
giáo viên của các trường tiểu học bằng những cách tiếp cận khác nhau và đã đề
xuất được một số biện pháp cần thiết, khả thi để nâng cao hiệu quả quản lý.
Tuy nhiên các đề tài này mới chỉ dừng lai ở việc nghiên cứu một số biện pháp
quản lý nói chung của cấp học chưa có đề tài nào đề cập tới các biện pháp quản
lý hoạt động dạy học môn tiếng Việt trong các trường tiểu học. việc chỉ ra được
những biện pháp quản lý hiệu quả hoạt động dạy học môn tiếng Việt trong các
trường tiểu học nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Việt, là cơ sở để
nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học của huyện Nậm Pồ chính là vấn đề mà
tôi rất tâm huyết và quan tâm nghiên cứu trong luận văn này.
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Quản lý - Quản lý của nhà trường
* Quản lý (QL), là một hoạt động quan trọng, gắn liền với quá trình phát
triển của xã hội loài người. Từ khi có sự phân công lao động trong xã hội đã
xuất hiện một dạng lao động đặc biệt đó là tổ chức, chỉ đạo, điều khiển, kiểm
tra các hoạt động lao động theo những yêu cầu nhất định. dạng lao động đặc
biệt này còn được gọi là hoạt động quản lý.
Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về QL. Theo những định nghĩa kinh
điển nhất, hoạt động quản lý là hoạt động có định hướng, có chủ đích của chủ
thể QL (người quản lý) đến khách thể QL trong một tổ chức, nhằm làm cho tổ
chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức.
Theo F. W Taylor (1856-1915) cha đẻ của thuyết QL khoa học cho rằng:
"QL là biết chính xác điều muốn người khác làm, sau đó hiểu được rằng họ đã
hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất" [3].
Theo C. Marx, QL là chức năng được sinh ra từ tính chất xã hội hóa lao
động. Nó có tầm quan trọng đặc biệt vì mọi sự phát triển của xã hội đều thông

thống giáo dục. Do đó quản lý trường học nhất thiết phải có tính nhà nước và
tính xã hội.
Quản lý nhà trường(QLNT) là một bộ phận trong quản lý giáo dục.
Trường học (cơ sở giáo dục) chính là nơi trực tiếp làm công tác giáo dục có
nhiệm vụ trang bị kiến thức cho một nhóm dân cư nhất định. Chất lượng giáo
dục đạt được là do thành tích đích thực của nhà trường cùng với hệ thống quản
lý giáo dục.

15


Tác giả Phạm Minh Hạc đã đưa ra khái niệm về quản lý nhà trường là: "
QLNT là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của
mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục
tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng
học sinh.
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang "Quản lý nhà trường là quản lý các
hoạt động dạy và học, tức là làm sao đưa các hoạt động đó từ trạng thái này
sang trạng thái khác để dần dần tiến tới mục tiêu giáo dục".[15]
Mục tiêu của QLNT được cụ thể hóa trong kế hoạch nhiệm vụ năm học
tập trung vào việc phát triển toàn diện nhân cách của học sinh. Để thực hiện
được mục tiêu này, người hiệu trưởng phải tiến hành các hoạt động quản lý,
xây dựng môi trường giáo dục, xây dựng cơ sở vật chất nhà trường và các điều
kiện phục vụ cho công việc dạy và học, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, tạo lập,
duy trì tốt mối quan hệ nhà trường, gia đình và xã hội, thực hiện dân chủ hóa
trong quản lý nhà trường và các hoạt động khác.
Từ những định nghĩa trên cho thấy: QLNT là việc người hiệu trưởng xây
dựng mục tiêu, kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo thực hiện, kiểm tra, đánh giá các kết
quả đạt được so với yêu cầu, chuẩn mực đề ra trong chương trình giáo dục và
nhiệm vụ năm học về chất lượng phát triển toàn diện nhân cách của học sinh.

dục diễn ra ở trường, nhằm thực hiện mục tiêu đào tạo. Nội dung chủ yếu của
quản lý dạy học là:
- Quản lý mục tiêu dạy học.
- Quản lý nội dung, chương trình, kế hoạch dạy học.
- Quản lý phương pháp dạy học.
- Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên.
- Quản lý hoạt động học tập của học sinh.
- Quản lý cơ sở vật chất, thiết bị và đồ dùng dạy học.
- Quản lý kiểm tra, đánh giá trong dạy học.
- Mục tiêu quản lý dạy học:
+ Đảm bảo thực hiện đầy đủ các mục tiêu kế, hoạch đào tạo và nội dung
chương trình giảng dạy theo đúng tiến độ, thời gian quy định.
+ Đảm bảo hoạt động dạy học đạt chất lượng cao.
- Nội dung quản lý dạy học:
+ Quản lý mục tiêu, nội dung dạy học: Quản lý việc xây dựng,quản lý
việc thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục, thái độ và phát triển trí tuệ cho học
sinh, việc chấp hành nội quy, quy chế đào tạo như: Điều lệ, nội quy, chế độ...
+ Quản lý chất lượng dạy học: Việc phát hiện kịp thời những nguyên
nhân dẫn đến tình trạng yếu kém, đề ra và tổ chức các biện pháp khắc phục

19