KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
( Trích Truyện Kiều -Nguyễn Du)
I-Mục tiêu bài học:
1- Kiến thức:
-Thấy được đoạn thơ tả cảnh ngụ tình đặc sắc, cảnh chỉ là cái nền, cái phông thể hiện tâm
trạng nhân vật. Đó là nỗi cô đơn thăm thẳm của Thuý Kiều đang bị đặt trong âm mưu đê tiện của
Tú Bà, cảnh thấm đẫm tâm trạng, còn tâm trạng thì buồn, cô đơn trước biển trời bao la.
2- Kĩ năng:
-Rèn kĩ năng phân tích tâm trạng nhân vật trữ tình qua việc tả cảnh thiên nhiên, độc thoại
nội tâm, nghệ thuật sử dụng điệp cấu trúc câu đem lại hiệu quả cao.
3- Thái độ:
- Giáo dục ý thức đồng cảm, chia sẻ với những số phận bất hạnh trong xã hội.
II- Phương tiện thực hiện:
- Thầy: giáo án, sgk, bảng phụ, Truyện Kiều.
-Trò: vở soạn ,sgk, vở ghi.
III- Cách thức tiến hành:
- Nêu vấn đề, thảo luận.
-Phân tích, bình giảng.
IV- Tiến trình bài dạy:
A- Tổ chức:
B- Kiểm tra:
? Đọc thuộc lòng “Mã Giám Sinh mua Kiều”nêu ND và NT?
?Phân tích nhân vật MGS trong đoạn trích?
C- Bài tập:

1

2
I-Đọc – chú thích.

-GV hướng dẫn đọc: đọc chậm, giọng buồn.

+ 3 đoạn:

- 6 câu đầu

-6 câu đầu: cảnh vật trước lầu Ngưng Bích.

-8 câu tiếp

-8 câu tiếp: nỗi nhớ người thân.

-8 câu cuối.

-8 câu cuối: bức tranh tâm trạng Kiều.
? Đây là đoạn thơ tả cảnh hay tả tình?
- Tả cảnh ngụ tình.
=> đoạn tả cảnh ngụ tình.
3- Phân tích:
- HS đọc 6 câu đầu.

a- Bức tranh thiên nhiên ở lầu Ngưng
Bích.

-Không gian:lầu Ngưng Bích.
?Dưới con mắt của nàng Kiều, thiên nhiên ở
-Thời gian:mây sớm, đèn khuya, trăng
lầu Ngưng Bích hiện ra như thế nào?
-Cảnh vật:
- Thời gian
- Cảnh vật....


qua).Nhưng một nửa là tình cảm nhớ quê
=>vẻ đẹp trước lầu Ngưng Bích đã
hương,người thân và xót xa cho số phận.
được nàng gửi gắm và tình cảm nhớ
?Em có nhận xét gì về từ láy “bẽ bàng” ở đây? quê hương. Lúc này tình cảm và cảnh
+Tâm trạng chán ngán, buồn tủi thương mình vật cứ đan xen,hoà trộn làm cho tâm
trạng bẽ bàng, sầu tủi.
bơ vơ vô hạn trước cảnh vật
?Qua phân tích,em nhận xét gì về cảnh vật =>Cảnh vật dưới cái nhìn của Kiều
được hiện ra đẹp nhưng đượm buồn.
trước lầu Ngưng Bích?
+ “Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu
Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”
- Hs đọc tám câu thơ tiếp

b)Nỗi nhớ người thân

?Kiều nhớ về những ai?

-Nhớ người yêu

+Nỗi nhớ:-người yêu

-Nhớ cha mẹ

-cha mẹ
?Tại sao vốn là con người hiếu thảo mà kiều lại *Nỗi nhớ Kim Trọng
nhớ người yêu trước?
+Vì từ khi bán mình chuộc cha nàng chưa có
lúc nào nhớ về chàng Kim.Đứng trước lầu

gột rửa được cho dù nàng muốn lãng
quên nó đi.

=>Tác giả dùng từ chọn lọc diễn tả nỗi
nhớ người yêu đau đáu ,da diết,đầy
?Tình cảm của Kiều đối với cha mẹ được thể cảm động.
hiện qua những từ ngữ nào?
*Nỗi nhớ cha mẹ:
- Xót ...
-“xót”: xót thương cha mẹ ngày ngày
- Tựa cửa.
“tựa cửa” ngóng tin con.
-Quạt nồng ấp lạnh.....
-“Quạt nồng ấp lạnh”: lo cho cha mẹ,
thương cha mẹ già yếu mà mình không
được chăm sóc. Kiều tự trách mình
không chu đáo.
? Tác giả dùng nghệ thuật gì khắc hoạ nỗi nhớ? - Điển tích “Sân Lai” để nói đến tấm
- Điển tích “Sân Lai”: sân nhà lão Lai Tử, mỗi lòng hiếu thảo của Kiều chỉ biết lo cho
khi cha mẹ ốm, lão lại mặc áo xanh, đỏ làm trò người khác mà không nghĩ đến mình.
diễn kịch mua vui cho cha mẹ.
?Qua nỗi nhớ người thân, em có nhận xét gì về =>Kiều là người thuỷ chung, hiếu
tấm lòng của Kiều?
thảo,vị tha.
c- Bức tranh tâm trạng:
- HS đọc 8 câu cuối.
?Em có nhận xét gì về nghệ thuật ở 8 câu thơ - Điệp ngữ: “buồn trông” 4 lần, kết
cuối?
hợp một hệ thống từ láy và đặc biệt là
TaiLieu.VN

+Âm thanh của sóng kêu ầm ầm gợi sự hoảng + Cảnh vật: gió cuốn mặt duềnh, ầm
ầm tiếng sóng, kêu.. gợi tâm trạng hãi
hốt trước cuộc sống.
hùng, lo sợ trước số phận, cuộc sống
đang đe doạ vây bủa xung quanh nàng.
- Nghệ thuật: vần bằng, hệ thống từ
? Ngoài những nghệ thuật trên, em thấy tác giả láy tạo nên nỗi buồn tầng tầng lớp lớp.
còn sử dụng nghệ thuật nào nữa?
- Ngôn ngữ độc thoại, vần bắng, hệ thống từ
láy, lặp cấu trúc câu....nỗi buồn của cảnh vật đã
xâm chiếm lòng nàng.

- Miêu tả cảnh vật từ xa đến gần diễn
tả tâm trạng từ chỗ nhớ quê hương,
? Em có nhận xét gì về bức tranh tâm trạng ở
người thân đến lo buồn cho tương lai,
đây?
sợ hãi, rùng rợn cho số phận của mình.
- Nỗi buồn chất chứa lòng Kiều, thấm sâu vào
=> Với nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, tác
cảnh vật.
giả xây dựng một bức tranh tâm trạng
đặc sắc nhất, hay nhất của Truyện
Kiều: nỗi buồn đau của Kiều như lan
toả sang cảnh vật đã xâm chiếm lòng
nàng.
4 - Tổng kết:
TaiLieu.VN

Page 5

E- Hướng dẫn học bài:
-Học thuộc lòng đoạn trích
-Phân tích nội dung đoạn thơ.
-Soạn “Truyện Lục Vân Tiên”, đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga”.

TaiLieu.VN

Page 6