Đ.4. Dựng đặc tính ngoài của động cơ.
4.1. Khái quát
Đặc tính ngoài là đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của các chỉ
tiêu nh công suất có ích N
e
, mô men xoắn có ích M
e
, lợng tiêu hao
nhiên liệu trong một giờ G
nl
và suất tiêu hao nhiên liệu có ích g
e
vào số vòng quay của trục khuỷu n [v/ph] khi thanh răng bơm
cao áp chạm vào vít hạn chế (đối với động cơ diesel) hoặc bớm ga
mở hoàn toàn (đối với động cơ xăng).
Đồ thị này đợc dùng để đánh giá sự thay đổi các chỉ tiêu chính
của động cơ khi số vòng quay thay đổi và chọn số vòng quay sử
dụng một cách hợp lý khi khai thác.
Đặc tính ngoài đợc dựng bằng các phơng pháp nh thực
nghiệm, công thức kinh nghiệm hoặc bằng việc phân tích lý thuyết.
ở đây giới thiệu phơng pháp dựng bằng các công thức kinh nghiệm
của Khơ-l-stốp Lây-đéc-man. Dạng đờng đặc tính phụ thuộc vào
nhiều yếu tố khác nhau nh kiểu động cơ, phơng pháp tạo hỗn hợp,
v.v... nên ta xét riêng đối với từng trờng hợp cụ thể.
4.2. Thứ tự dựng các đờng đặc tính.
a- Đối với động cơ xăng:
Để dựng đờng đặc tính, ta chọn trớc một số giá trị trung gian
của số vòng quay n trong giới hạn giữa n
min
và n
max






+=
3
N
2
NN
max
ee
n
n
.c
n
n
.b
n
n
.aNN
[KW]
















+
=
2
NN
N
ee
n
n
0,8.b.
n
n
.a1,2gg






kWh
g
Trong đó:
Ne
max

e
: là các giá trị biến thiên của công suất, mô men xoắn
và suất
tiêu hao nhiên liệu có ích ứng với từng giá trị số vòng quay đợc
chọn trớc.
Giá trị M
e
còn có thể đợc xác định theo cặp giá trị của N
e
và n
tơng ứng theo biểu thức:
n
N3.10
M
e
4
e

=
[Nm]
Trong đó: N
e
[KW] ; n






ph





kWh
kg
và N
e
: [KW].
61
Kết quả tính toán đợc thống kê thành bảng (xem bảng 24)
thông qua thí dụ đối với động cơ xăng. Dựa vào các số liệu thu đợc,
ta dựng đờng đặc tính lên giấy kẻ ly.
Kết quả tính toán các chỉ tiêu. Bảng
24.
Số vòng quay [v/
ph]
Các thông số
600 800 1000 ... 2300 3400
N
e
[KW]
M
e
[Nm]
g
e

[ ]
g / KWh

N
e
M
và

n
M
,
đồng thời lấy thêm giá trị n
N
theo tính năng kỹ thuật củađộng cơ
để tính các giá trị N
emax
,
M g
e
N
e
N
,
. Công thức tính các thông số ấy
trong bài toán ngợc nh sau:
N
N
n
n
n
n
n
n






[KW]
M
M
1
n
n
n
n
n
n
e
N
e
max
M
N
M
N
M
N
2
=
+ +



M
N
2
=
+




















Sau đó thực hiện bài toán xuôi, lập bảng và dựng đồ thị theo
thứ tự đ trình bày.ã
b-- Đối với động cơ diesel
63
Phơng pháp tính các chỉ tiêu và dựng các đờng đặc tính đối với











dm
[KW]
M M 0,5 1,5
n
n
n
n
e e
N
dm dm
2
= +










g
KWh






Trong đó:
N
eđm
: công suất định mức thu đợc trong tính toán
n
đn
: số vòng quay ứng với công suất định mức
v
ph






M g
e
N
e
N
,

2 3
, ,
n
n
n
n
n
n
dm dm dm
+