Tên đề tài “Một số biện pháp tạo hứng thú cho học sinh trong dạy học môn Toán 7
tại trường THCS Lê Quý Đôn”
MỤC LỤC
MỤC LỤC..................................................................................................................... 1
Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU...............................................................................................2
I. Đặt vấn đề............................................................................................................... 2
II. Mục tiêu nghiên cứu..............................................................................................3
Phần thứ 2: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ..............................................................................3
I. Cơ sở lí luận của vấn đề..........................................................................................3
2. Động cơ và vai trò trong việc hình thành hứng thú học tập của học sinh...............4
II. Thực trạng vấn đề..................................................................................................4
III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề...................................................5
1. Gây hứng thú cho học sinh từ việc xây dựng môi trường học tập thân thiện.............5
2. Tổ chức các trò chơi gây hứng thú trong các tiết dạy.................................................6
2.5.2. Trò chơi: “Trò chơi ô chữ”...................................................................................8
2.5.3 Trò chơi “Lật mảnh ghép”...................................................................................10
Ví dụ 2: Đối với tiết nghiệm của đa thức một biến – Đại số 7, tôi thiết kế trò chơi ở
giữa tiết học với các câu hỏi trắc nghiệm để các em cũng cố lại kiến thức trước khi
bước vào làm bài tập cũng cố.......................................................................................12
..................................................................................................................................... 12
2.5.4. Trò chơi “ Đuổi hình bắt chữ”............................................................................13
Hình 2: Học sinh hứng thú tham gia các trò chơi toán học..........................................15
3. Khai thác sử dụng phương tiện dạy học hiệu quả.....................................................15
4. Phân chia các đối tượng học sinh.............................................................................16
..................................................................................................................................... 16
Hình 3: Học sinh sôi nổi phát biểu xây dựng bài.........................................................16
IV. Tính mới của giải pháp.......................................................................................16
V. Hiệu quả SKKN...................................................................................................17
Tôi đã nhận thấy có sự thay đổi tích cực trong kết quả học tập bộ môn toán ở các lớp.
Đối với năm học 2018 - 2019 sáng kiến tiếp tục được áp dụng vào các lớp 7 mà tôi
lĩnh vực khác nhau như: kinh tế, tài chính, kế toán .... là tiền đề cơ bản cho các bộ môn
khoa học tự nhiên khác.
Để đạt được hiệu quả trong công tác đổi mới giáo dục thì sự hứng thú, thái độ
và sự quan tâm của người học đối với các môn học đóng vai trò rất quan trọng. Tuy
nhiên, hiện nay tại các trường trung học phổ thông tồn tại thực trạng là học sinh không
hứng thú với các môn học nói chung và môn Toán nói riêng. Vấn đề này đã gây ảnh
Người thực hiện: Bảo Long
2
Đơn vị : THCS Lê Quý Đôn
Tên đề tài “Một số biện pháp tạo hứng thú cho học sinh trong dạy học môn Toán 7
tại trường THCS Lê Quý Đôn”
hưởng rất nhiều cho quá trình dạy học trên lớp của giáo viên và không phát huy được
tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh.
Xuất phát từ những thực tế đó và một số kinh nghiệm trong giảng dạy bộ
môn Toán. Tôi thấy để có chất lượng giáo dục bộ môn Toán cao, người giáo viên
phải phát huy tốt các phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo
của học sinh, tạo hứng thú trong quá trình học tập. Đó chính là lí do tôi chọn đề tài:
“Một số biện pháp tạo hứng thú cho học sinh trong dạy học môn Toán 7 tại trường
THCS Lê Quý Đôn”.
Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp tạo hứng thú cho học sinh trong dạy
học môn Toán 7.
Phạm vi nghiên cứu: Học sinh khối 7 trường THCS Lê Quý Đôn.
Thời gian nghiên cứu: Từ năm học 2016 - 2017 đến năm học 2017 - 2018.
II. Mục tiêu nghiên cứu
Xây dựng các biện pháp tạo hứng thú cho học sinh trong dạy học Toán 7 tại
Đơn vị : THCS Lê Quý Đôn
Tên đề tài “Một số biện pháp tạo hứng thú cho học sinh trong dạy học môn Toán 7
tại trường THCS Lê Quý Đôn”
Có nhiều quan niệm khác nhau về hứng thú, tuy nhiên có thể coi quan niệm của
GS.TS. Nguyễn Quang Uẩn là bao hàm nhất: "Hứng thú là thái độ đặc biệt của cá
nhân đối với đối tượng nào đó, vừa có ý nghĩa đối với cuộc sống, vừa có khả năng
mang lại khoái cảm cho cá nhân trong quá trình hoạt động".
2. Động cơ và vai trò trong việc hình thành hứng thú học tập của học sinh
Động cơ học tập là cái thúc đẩy hoạt động học, vì nó mà học sinh thực hiện hoạt
động học. Động cơ học tập của học sinh được hiện thân ở đối tượng của hoạt động
học, tức là những tri thức, kỹ năng, thái độ mà giáo dục sẽ đưa lại cho họ.
Động cơ học tập không có sẵn, cũng không thể áp đặt, mà phải được hình thành
dần dần trong quá trình học sinh tự phát hiện ra vấn đề và giải quyết các vấn đề, hình
thành ở học sinh nhu cầu học tập, nhu cầu nhận thức, nhu cầu chiếm lĩnh đối tượng
học.
Cũng như các loại hoạt động khác, hoạt động học tập của học sinh cũng phải có
động cơ, người ta gọi đó là động cơ học tập. Không có động cơ học tập, học sinh sẽ
học theo kiểu chiếu lệ, ép buộc. Có động cơ học tập các em ngày càng yêu thích môn
học, say mê và hứng thú đối với việc học hơn và do đó sẽ có kết quả cao hơn trong học
tập. Do vậy, có thể khẳng định việc hình thành động cơ, hứng thú học tập cho học sinh
có một ý nghĩa rất quan trọng không thể thiếu trong quá trình dạy học. Có hứng thú
học tập thì tư duy học sinh luôn ở trạng thái hưng phấn, đó là điều kiện tốt để các em
bộc lộ quan niệm, kích thích hoạt động và phát triển năng lực tư duy, năng lực nhận
thức của học sinh.
II. Thực trạng vấn đề
Trường Lê Quý Đôn nơi tôi công tác nằm trên địa bàn xã Đray Sáp - một trong
Tỉ lệ %
31,4
Đáp án B
SL
24
Tỉ lệ %
68,6
Đơn vị : THCS Lê Quý Đôn
Tên đề tài “Một số biện pháp tạo hứng thú cho học sinh trong dạy học môn Toán 7
tại trường THCS Lê Quý Đôn”
7E
34
9
26,5
25
73,5
TỔNG
Yếu
Kém
Tỉ lệ
Tỉ lệ
số
SL
7B
35
2
5,7
5
14,3
17
48,6
8
TỔNG
69
3
4,3
9
13,1
35
50,7
17
24,6
5
7,3
%
SL
%
tự học không chỉ ở nhà mà còn tự học trong chính các tiết học.
Tôi thường xuyên giải đáp các thắc mắc của các em với thái độ tôn trọng đồng
thời có hệ thống câu hỏi phù hợp với từng đối tượng học sinh để có thể gây dựng sự
hứng thú của các em.
Người thực hiện: Bảo Long
5
Đơn vị : THCS Lê Quý Đôn
Tên đề tài “Một số biện pháp tạo hứng thú cho học sinh trong dạy học môn Toán 7
tại trường THCS Lê Quý Đôn”
Hình 1: Giáo viên kể những mẫu chuyện vui Toán học đầu tiết dạy
2. Tổ chức các trò chơi gây hứng thú trong các tiết dạy.
Bản chất của phương pháp sử dụng trò chơi học tập là dạy học thông qua việc tổ
chức hoạt động cho học sinh. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh được hoạt
động bằng cách tự chơi trò chơi trong đó mục đích của trò chơi truyền tải mục tiêu của
bài học. Luật chơi (cách chơi) thể hiện nội dung và phương pháp học, đặc biệt là
phương pháp học tập có sự hợp tác và sự tự đánh giá.Sử dụng trò chơi học tập để hình
thành kiến thức, kỹ năng mới hoặc củng cố kiến thức, kỹ năng đã học. Trong thực tế
dạy học, giáo viên thường tổ chức trò chơi học tập để củng cố kiến thức, kỹ năng. Tuy
nhiên việc tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi để hình thành kiến thức, kỹ năng mới
là rất cần để tạo hứng thú học tập cho học sinh ngay từ khi bắt đầu bài học mới. Để tổ
chức được trò chơi trong dạy học Toán có hiệu quả cao thì đòi hỏi mỗi giáo viên phải
có kế hoạch chuẩn bị chu đáo, tỉ mỉ, cặn kẽ và đảm bảo các yêu cầu sau: Trò chơi
mang ý nghĩa giáo dục. Trò chơi phải nhằm mục đích củng cố, khắc sâu kiến thức.Trò
chơi phải phù hợp với tâm sinh lý của học sinh, phù hợp với khả năng của giáo viên và
bìa hoặc bảng phụ, hệ thống câu hỏi.
2.2. Giai đoạn thực hiện trò chơi
Trình bày trò chơi: Nêu rõ luật chơi ngắn gọn, dễ hiểu, dẫn dắt người chơi từng
bước để tạo sự hấp dẫn, nêu hình thức khen phạt cho đội thắng thua.
Giáo viên có thể hướng dẫn mẫu (làm mẫu) hoặc chơi thử để giảng luật chơi đối
với những trò chơi có tính phức tạp.
Giáo viên yêu cầu học sinh nghiêm túc khi tham gia trò chơi, các thành viên
không được tham gia chơi làm “khán giả” quan sát trò chơi, giải nháp để nhận xét bài
làm của các đội chơi, cổ vũ các đội chơi tuy nhiên đảm bảo trật tự, không hò reo gây
ảnh hưởng tới việc học tập của lớp học khác.
Giáo viên công bố rõ thời gian cho mỗi trò chơi.
2.3. Điều khiển trò chơi
Đề cao tinh thần tự giác, thẳng thắn, trung thực, chơi “đẹp”
Thông thường với mỗi trò chơi tôi sẽ tìm ra một bạn học sinh khá – giỏi trong
lớp làm “trọng tài” để bắt lỗi của các đội chơi.
Yêu cầu dừng trò chơi đúng lúc khi học sinh có dấu hiệu mệt mỏi, chán nản
hoặc khi đội chơi đã có kết quả thắng thua rõ ràng hoặc vi phạm thời gian quy định
của trò chơi.
Khi chơi, giáo viên cần quan sát học sinh chơi để biết thái độ, cử chỉ, phong
cách của từng học sinh từ đó điều chỉnh phong cách cho phù hợp. Đôi khi trong quá
trình chơi, giáo viên cũng có thể chuyển hướng với những dự kiến để làm không khí
lớp học sôi nổi.
2.4. Giai đoạn kết thúc.
Giai đoạn này tôi để “trọng tài” làm việc. Trọng tài là một học sinh có khả năng
quản lý, điều khiển lớp tốt. Trọng tài sẽ yêu cầu các bạn học sinh là “khán giả” nhận
xét kết quả của các đội chơi, phân xử thắng thua.
Giáo viên là người đóng vai trò quan trọng nhất trong hoạt động trò chơi, phải
xử lý tình huống một cách khách quan, không thiên vị, không dễ dãi.
Giáo viên công bố kết quả chung cuộc chơi, có hình phạt đội thua nhẹ nhàng,
thoải mái, khen thưởng các thành viên của đội thắng cuộc bằng quà tặng hoặc khen
3) ÷ = ...
y
4) ( x m ) = ...
n
5) x m : x n = ...( x ≠ 0, m ≥ n)
Trọng tài cùng cả lớp nhận xét, đánh giá xác định đội thắng thua
Phần kết quả đúng
1) ( x. y ) = x n . y n
n
2) x m .x n = x m + n
n
x
xn
3) ÷ = n
y
y
4) ( x m ) = x m.n
n
5) x m : x n = x m −n ( x ≠ 0, m ≥ n)
2.5.2. Trò chơi: “Trò chơi ô chữ”
Ví dụ: Tiết dạy ôn tập chương I – Hình học 7 tôi có thể cho các em học sinh
cùng chơi trò trơi ô chữ để củng cố kiến thức của học sinh.
Từ hàng dọc:
Số 8:Có 9 chữ cái:Là đường thẳng vuông góc với đoạn thẳng tại trung điểm của
đoạn thẳng đó?
Đáp án: TRUNG TRỰC
Số 9:Có 8 chữ cái:hai góc đối đỉnh thì …
Đáp án: BẰNG NHAU
Sau khi có học sinh giải được ô chữ hàng dọc, tôi đã liên hệ mở rộng kiến thức:
Năm 1010, tương truyền khi vua Lý Công Uẩn rời kinh đô Hoa Lư đến đất Đại
La thì thấy rồng bay lên nên gọi tên kinh đô mới là Thăng Long, hay "rồng bay lên"
theo nghĩa Hán Việt. Ngày nay tên Thăng Long còn dùng trong văn chương, trong
những cụm từ như "Thăng Long ngàn năm văn vật"... Năm 2010 là kỷ niệm một thiên
niên kỷ của Thăng Long Hà Nội.
Năm 1243, nhà Trần tôn tạo sửa đổi và gọi Thăng Long là Long Phượng. Cuối
thời Trần, Hồ Quý Ly cho đặt tên là Đông Đô.
Người thực hiện: Bảo Long
9
Đơn vị : THCS Lê Quý Đôn
Tên đề tài “Một số biện pháp tạo hứng thú cho học sinh trong dạy học môn Toán 7
tại trường THCS Lê Quý Đôn”
Năm 1428, Lê Lợi đặt kinh đô tại Thăng Long và đổi tên là Đông Kinh, vì có
kinh đô thứ 2 là Tây Kinh tại Thanh Hóa. Vào khoảng thế kỷ 16, khi Đông Kinh trở
thành một đô thị sầm uất, có cả người Châu Âu đến buôn bán, thì trong dân gian bắt
đầu gọi Đông Kinh là Kẻ Chợ. Theo 1 người đã đến kinh đô Thăng Long là
ông William Dampier người Anh thì tại đây có tới 20.000 nóc nhà, thường thấp, tường
Đáp án: C
µ = 500;B
µ = 600 thì C
µ =?
Câu 2: Chọn câu trả lời đúng. Cho tam giác ABC có A
A. 700
B. 1100
C. 900
D. 500
Đáp án: A
Câu 3. Tam giác nào là tam giác vuông trong các tam giác có độ dài ba cạnh
như sau:
A. 1cm ; 2cm ; 3cm
B. 2cm ; 3cm ; 4cm
C. 3cm ; 4cm ; 5cm
D. 4cm ; 5cm ; 6cm
Đáp án: C
Câu 4. Góc ngoài của tam giác bằng:
A. Một góc trong không kề với nó
Người thực hiện: Bảo Long
B. 14 cm
C. 100 cm
D. 10 cm
Đáp án: D
Câu 8: ∆ ABC = ∆ DEF Trường hợp cạnh – góc – cạnh nếu
µ =F
µ ; BC = EF
A. AB = DE; B
µ =F
µ ; BC = DF
B. AB = EF; B
µ =E
µ ; BC = EF
C. AB = DE; B
µ =E
µ ; BC = EF
D. AB = DF; B
Đáp án: C
Câu 9: Cho ∆ MNP = ∆ DEF. Suy ra:
·
·
A. MPN
= DFE
tại trường THCS Lê Quý Đôn”
Ví dụ 2: Đối với tiết nghiệm của đa thức một biến – Đại số 7,
tôi thiết kế trò chơi ở giữa tiết học với các câu hỏi trắc nghiệm để các
em cũng cố lại kiến thức trước khi bước vào làm bài tập cũng cố.
Câu 1. Nghiệm của đa thức P(x) = 3x - 1 là:
A.
1
3
B. −
1
3
C. 3
D. - 3
Đáp án: A
Câu 2. Nghiệm của đa thức Q(x) = x2 + 9 là:
Người thực hiện: Bảo Long
12
Đơn vị : THCS Lê Quý Đôn
C. 3
D. 4
Đáp án: D
Câu 5. Bạn Hùng nói : “Ta chỉ có thể viết được một đa thức một biến có một
nghiệm bằng 1”
Bạn Sơn nói : “Có thể viết được nhiều đa thức một biến có một nghiệm bằng 1”
A. Cả 2 đều đúng
C. Hùng đúng, Sơn sai
B. Cả 2 đều sai
D. Hùng sai, Sơn đúng
Đáp án: D
Câu 6. a là nghiệm của đa thức P(x) khi:
A. P(a) = 0
B. P(a) > 0
C. P(a) < 0
D. P(a) ≠ 0
Đáp án: A
Câu 7. Chúc mừng bạn! Bạn đã được cộng 10 điểm
Đa thức
Đại số
Đồ thị
Người thực hiện: Bảo Long
14
Đơn vị : THCS Lê Quý Đôn
Tên đề tài “Một số biện pháp tạo hứng thú cho học sinh trong dạy học môn Toán 7
tại trường THCS Lê Quý Đôn”
Hàm số
Hình 2: Học sinh hứng thú tham gia các trò chơi toán học
3. Khai thác sử dụng phương tiện dạy học hiệu quả.
Để hỗ trợ cho quá trình dạy học được hiệu quả, giúp học sinh tự tìm hiểu, tự
chiếm lĩnh kiến thức mới, tôi đã sử dụng đồ dùng dạy học để kích thích hứng thú học
tập cho các em. Đồ dùng dạy học là yếu tố không thể thiếu trong dạy học nói chung và
dạy học Toán nói riêng. Trong quá trình dạy học, học sinh nhận thức nội dung bài học
dưới sự tổ chức dẫn dắt của giáo viên, với sự hỗ trợ của đồ dùng dạy học. Đồ dùng dạy
học đảm bảo cho học sinh lĩnh hội tốt nhất các biểu tượng, các khái niệm, quy tắc. Đồ
Người thực hiện: Bảo Long
15
được tri thức đồng thời giúp các em cũng cố và khắc sâu tri thức đó.
Tôi chọn đề tài nghiên cứu này nhằm giúp học sinh nắm kiến thức môn Toán
ngày càng vững vàng hơn, hăng say trong các giờ học toán, nâng cao chất lượng dạy
và học, làm nền tảng vững chắc cho các lớp trên.
Người thực hiện: Bảo Long
16
Đơn vị : THCS Lê Quý Đôn
Tên đề tài “Một số biện pháp tạo hứng thú cho học sinh trong dạy học môn Toán 7
tại trường THCS Lê Quý Đôn”
Điểm mới trong sáng kiến là việc lựa chọn các giải pháp dạy học toán phù hợp
với đối tượng học sinh của từng lớp, qua từng dạng bài - một nội dung ít được vận
dụng hoặc có thì cũng chưa thực sự mang lại hiệu quả cao
V. Hiệu quả SKKN
Bảng 3: Kết quả khảo sát độ hứng thú của học sinh sau khi áp dụng đề tài
(Cuối năm học 2017 – 2018)
Lớp
Sĩ số
7A
Đáp án A
Đáp án B
TỔNG
65
40
61,5
25
38,5
Sau khi áp dụng đề tài tôi thấy các tiết học đã nhận được sự hứng thú của các
em học sinh. Các em đã tham gia xây dựng bài nhiệt tình, học bài và làm bài tập trước
khi đến lớp
Bảng 4: Kết quả học tập môn Toán năm học 2017 –2018 của các lớp 7A, 7B
Lớp
Giỏi
Sĩ
Tỉ lệ
Khá
Tỉ lệ
Trung bình
Tỉ lệ
2
6,6
7B
35
4
11,4
10
28,6
15
42,9
5
14,3
1
2,8
TỔNG
%
SL
%
SL
%
Tôi đã nhận thấy có sự thay đổi tích cực trong kết quả học tập bộ môn toán ở
các lớp. Đối với năm học 2018 - 2019 sáng kiến tiếp tục được áp dụng vào các lớp 7
mà tôi trực tiếp giảng dạy.
Phần thứ 3: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
I. Kết luận
Trên đây là một số biện pháp tạo hứng thú cho học sinh trong quá trình giảng
dạy.Tôi nhận thấy qua việc thực hiện những biện pháp đó các tiết học trở nên hứng thú
hơn nhiều, kiến thức đã được các em tiếp thu một cách nhẹ nhàng không gò bó. Thông
qua đó tiết học các em không chỉ nhận về các kiến thức mà còn có cả các khả năng
giao tiếp, phân công, giúp đỡ nhau, rèn khả năng tư duy, hoạt động nhanh nhạy, chính
xác,… và chính những điều đó là ưu điểm lớn nhất mà có lẽ là tất cả các nhà hoạt động
giáo dục quan tâm.
Người thực hiện: Bảo Long
17
Đơn vị : THCS Lê Quý Đôn
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
(Ký tên, đóng dấu)
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP HUYỆN
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
Người thực hiện: Bảo Long
19
Đơn vị : THCS Lê Quý Đôn
Tên đề tài “Một số biện pháp tạo hứng thú cho học sinh trong dạy học môn Toán 7
tại trường THCS Lê Quý Đôn”
TÀI LIỆU THAM KHẢO
STT
Tên tài liệu
1