PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của sáng kiến
Cùng với sự phát triển của xã hội, cuộc cách mạng khoa học công nghệ
như một luồng gió mới thổi vào nhiều lĩnh vực của cuộc sống. Rất nhiều những
nhiệm vụ và yêu cầu ngành giáo dục đào tạo nói chung và các nhà quản lý giáo
dục nói riêng phải giải quyết ngay, đó là làm sao định hướng được cho học sinh
về nghề nghiệp sau này của các em để đáp ứng được công nghiệp, hóa hiện đại
hóa.
Nhiệm vụ trên đây đã đặt ra cho các nhà quản lý giáo dục bên cạnh bồi
dưỡng kiến thức chuyên môn thì phải làm tốt công tác giáo dục hướng nghiệp
cho học sinh để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới. Như chúng ta đã biết, việc
giáo dục hướng nghiệp có vị trí và tầm quan trọng đối với việc định hướng
nghề nghiệp sao này cho học sinh.
Từ những hiểu biết về nghề nghiệp, học sinh hiểu rõ về công việc phù
hợp với sở trường của mình, xác định được nghề nghiệp trong tương lai, có thái
độ đúng đối với sự phát triển của đất nước. Vì thế, Nghị quyết số 29-NQ/TW
ngày 14 tháng 11 năm 2013 của Đảng về Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục
và đào tạo đã khẳng định mục tiêu: “...Bảo đảm cho học sinh có trình độ trung
học cơ sở có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau
trung học cơ sở , THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn
học sau phổ thông có chất lượng....”, Nghị quyết cũng chỉ rõ: “...Chú trọng giáo
dục nhân cách, đạo đức, lối sống, tri thức pháp luật và ý thức công dân. Tập
trung vào những giá trị cơ bản của văn hóa, truyền thống và đạo lý dân tộc, tinh
hoa văn hóa nhân loại, giá trị cốt lõi và nhân văn của Chủ nghĩa Mác-Lenin và
tư tưởng Hồ Chí Minh. Tăng cường giáo dục thể chất, kiến thức quốc phòng, an
ninh và hướng nghiệp.....”. Như vậy, hướng nghiệp cho học sinh phổ thông
trong giai đoạn hiện nay góp phần rất lớn trong công cuộc xây dựng và phát
triển đất nước.
II. Lý do chọn giải pháp
1. Về lý luận
Đảng và Nhà nước ta hết sức coi trọng giáo dục và đào tạo và đã khẳng

hàng năm ... cần hàng vài trăm công nhân có tay nghề, trong khi nguồn lao
động tại chỗ chỉ đáp ứng được khoảng 1/3. Tuy vậy, hiệu quả của hoạt động
GDHN trong thời gian qua còn thấp chưa đáp ứng yêu cầu xã hội, nhiều học
sinh rất lúng túng trong việc lựa chọn hướng đi của mình sau khi tốt nghiệp
trung học cơ sở và không xác định được khả năng của mình để định hướng
nghề nghiệp tương lai ảnh hưởng nguồn nhân lực.
- Tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn huyện bình quân giai đoạn
2015-2018 là 6,06%. Năm 2015 đạt 104,92%; năm 2016 đạt 89,98%; năm 2017
đạt 118,93%; năm 2018 đạt 110,13%. Thu nhập bình quân đầu người đạt
khoảng 19 triệu đồng/người/năm.
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn sáng kiến: “Một số giải pháp
nhằm nâng cao chất lượng quản lý giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
Trường trung học phổ thông Sốp Cộ,p tỉnh ... trong giai đoạn hiện nay” thực
sự cần thiết.
III. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
1. Phạm vi nghiên cứu
- Sáng kiến chỉ giới hạn nghiên cứu về GDHN ở cấp trung học phổ
thông;
- Giới hạn phạm vi nghiên cứu thực tiễn ở trường Trung học phổ
thông ..., tỉnh ....
2. Đối tượng nghiên cứu
2


- Quản lý hoạt động GDHN của trường THPT huyện ... tỉnh ....
IV. Mục đích nghiên cứu
Từ những phân tích lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động GDHN
nhằm định hướng, tạo nguồn nhân lực cho huyện, tỉnh và toàn quốc, đề xuất
những giải pháp phù hợp với quản lý hoạt động GDHN cho học sinh Trường
THPT ..., tỉnh .... Mục đích của sáng kiến tập trung giải quyết các nhiệm vụ

học phổ thông quốc gia năm 2019, Sở Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu nhà
trường xây dựng kế hoạch ôn tập, tăng cường ôn luyện giúp học sinh nắm vững
kiến thức cơ bản, rèn luyện kỹ năng làm bài của các bộ môn thi trung học phổ
thông quốc gia mà các em tham gia thi. Nhà trường đã hoàn thành thu hồ sơ
đăng ký dự thi trung học phổ thông quốc gia năm 2019 trước ngày 20/4/2019:
399 thí sinh.
Nhà trường tiếp tục củng cố và tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị
dạy học, phối hợp để tăng cường hoạt động của các trung tâm học tập cộng
đồng, góp phần nâng cao nhận thức cho mọi người về học tập suốt đời và xây
dựng xã hội học tập đáp ứng nhu cầu học tập, nâng cao trình độ dân trí ở địa
phương. Sở Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo tiếp tục nâng cao chất lượng giảng
dạy chương trình Giáo dục thường xuyên, tích cực đổi mới phương pháp giảng
dạy; thực hiện kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thức, kỹ năng theo chương
trình giáo dục thường xuyên. Triển khai Đề án “Xây dựng xã hội học tập giai
đoạn 2012-2020” của tỉnh và Đề án “Xóa mù chữ đến năm 2020”.
Trong năm học 2018-2019 Nhà trường tiếp tục tổ chức phối hợp đào tạo
với các trường cao đẳng và trung cấp thực hiện đa dạng hóa các hình thức giáo
dục và đào tạo, vừa dạy chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT, vừa
dạy trung cấp nghề và nghề phổ thông, tăng cường các hoạt động chuyên môn,
khai thác sử dụng có hiệu quả các thiết bị dạy học đã được trang bị, chú trọng
việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý và giảng dạy tại đơn
vị. Tiếp tục thực hiện phối hợp đào tạo nhiều ngành nghề góp phần đáp ứng
được nhu cầu học tập của nhân dân gắn với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội
của huyện và đào tạo nguồn nhân lực cho địa phương.
1.2. Hoạt động GDHN ở trường THPT ..., tỉnh ... hiện nay
Trang bị cho các em những hiểu biết cơ bản về thế giới nghề nghiệp, về
cơ cấu phát triển kinh tế của địa phương, từ đó biết được cơ cấu ngành nghề và
cơ cấu nhân lực mà xã hội cần, những phẩm chất, năng lực mỗi ngành nghề.

4

về cơ sở vật chất, trang thiết bị và kinh phí, tài liệu phục vụ chương trình
GDHN cũng là các yếu tố khó khăn tỷ lệ đánh giá là khá cao.
3.2. Vai trò của các cơ sở, tổ chức tham gia vào hoạt động giáo dục
hướng nghiệp
Đánh giá về vai trò của các cơ sở có tác động tích cực đến hoạt động
GDHN: theo thứ tự: trung tâm GDNN-GDTX (nhưng đã giải thể ngày
15/11/2018), trường THPT, các doanh nghiệp, các cơ quan tuyền thông, cuối
cùng là các doanh nghiệp. Ý kiến của cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh
học sinh có sự thống nhất đánh giá vai trò tham gia của các cơ sở, tổ chức tham
gia hoạt động GDHN. Trường THPT có mức đánh giá cao nhất (75,0% cán bộ
quản lý – 73,3% giáo viên và 76,5% phụ huynh học sinh). Bên cạnh đó, các cơ
5


sở, tổ chức tham gia GDHN hạn chế như: các doanh nghiệp; các cơ quan truyền
thông. Vì vậy, công tác tuyên truyền về GDHN cần phải được đẩy mạnh hơn
nữa, các cơ sở sơ sở kinh doanh cần quan tâm nhiều hơn đến GDHN.
3.3. Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh, học sinh và
các lực lượng xã hội về giáo dục hướng nghiệp.
- Nhận thức của xã hội về giáo dục hướng nghiệp
Kết quả khảo sát: Tính cần thiết: 75,0% cán bộ quản lý; 63,3% giáo viên
và 61,2% phụ huynh học sinh cho rằng các tổ chức xã hội có vai trò lớn trong
hoạt động GDHN; Tính khả thi (mức trung bình): 50,0% cán bộ quản lý; 63,3%
giáo viên và 61,2% phụ huynh học sinh, chứng tỏ nhận thức của xã hội về
hướng nghiệp là tốt, song về tính khả thi khó thực hiện, công tác tuyên truyền
của các tổ chức thực sự chưa mạnh, chưa hiệu quả.
- Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về giáo dục hướng nghiệp
Hai chỉ số tính cần thiết và tính khả thi nhận thức về vai trò của cán bộ
quản lý và giáo viên về GDHN, tuy ở cán bộ quản lý và giáo viên đánh giá trên
50%, song các bậc phụ huynh học sinh cảm thấy lo ngại khi đánh giá vai trò

Từ kết quả khảo sát: Tính cần thiết: 75,0% cán bộ quản lý; 73,3% giáo
viên và 69,4% phụ huynh học sinh; Tính khả thi: 75,0% cán bộ quản lý; 66,7%
giáo viên và 65,8% phụ huynh học sinh. Cơ sở vật chất và trang thiết bị dành
cho GDHN cần mang tính độc lập và cần được đầu tư đúng mức là việc làm hết
sức cần thiết để đảm đương công tác GDHN một cách tốt nhất.
3.6. Sự kết hợp giáo dục thường xuyên với hoạt động giáo dục hướng
nghiệp trongNhà trường với các cơ sở sản xuất
- Sự kết hợp các cơ sở đào tạo nghề với hoạt động GDHN
Tính cần thiết: 50,0% cán bộ quản lý; 53,3% giáo viên và 61,2% phụ
huynh học sinh. Tính khả thi: 75,0% cán bộ quản lý; 60,0% giáo viên và 52,9%
phụ huynh học sinh. Việc kết hợp giữa hai chức năng GDTX và hướng nghiệp
là cần thiết để thực hiện tốt chức năng hướng nghiệp đối với học sinh.
- Sự kết hợp các cơ sở đào tạo nghề với trường trung học phổ thông
Tính cần thiết: 75,0% cán bộ quản lý; 73,3% giáo viên và 58,8% phụ
huynh học sinh. Tính khả thi: 75,0% cán bộ quản lý; 56,6% giáo viên và 57,6%
phụ huynh học sinh. Việc tồn tại đối với các đơn vị thực hiện chức năng hướng
nghiệp đối với học sinh trung học là thực tế, cần kết hợp chặt chẽ hơn.
- Xây dựng cơ chế về sự phối hợp các ngành, các cơ sở sản xuất trong
hoạt động giáo dục hướng nghiệp
Tính cần thiết: 75,0% cán bộ quản lý; 70,0% giáo viên và 54,1% phụ
huynh học sinh. Tính khả thi: 75,0% cán bộ quản lý; 56,6% giáo viên và 58,8%
phụ huynh học sinh. Các đơn vị truyền thông có thế mạnh rất lớn trong thông
tin nói chung và về GDHN nói riêng.
3.7. Chính sách thực hiện giáo dục hướng nghiệp
- Chính sách khuyến khích người học nghề
Tính cần thiết: 75,0% cán bộ quản lý; 73,3% giáo viên và 56,5% phụ
huynh học sinh. Tính khả thi: 75,0% cán bộ quản lý; 60,0% giáo viên và 60,0%
phụ huynh học sinh. Xây dựng chính sách khuyến khích cho người học như:
chế độ học bổng và học phí, chính sách cho học sinh nghèo, tạo cơ hội việc làm
để các em yên tâm học tập.

huynh học sinh.
- Tính khả thi: 75,0% cán bộ quản lý; 66,6% giáo viên và 51,7% phụ
huynh học sinh. Một trong các chức năng quan trọng của quản lý, quản lý kế
hoạch được đánh giá ở tỷ lệ cao.
4.2. Quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động giáo dục hướng
nghiệp
Khảo sát từ cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh học sinh cho biết:
Tính cấn thiết: 75,0% cán bộ quản lý; 70,0% giáo viên và 56,4% phụ huynh
học sinh. Tính khả thi: 79,1% cán bộ quản lý; 62,1% giáo viên và 55,2% phụ
huynh học sinh. Theo ý kiến của cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh học
sinh đánh giá cao công tác quản lý việc đánh giá, kiểm tra hoạt động GDHN.
Theo ý kiến của cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh học sinh đánh
giá cao công tác quản lý việc đánh giá, kiểm tra hoạt động GDHN.
Các báo cáo về GDHN cần đi sâu vào những đánh giá tồn tại chủ quan
và khách quan, tìm hiểu nguyên nhân, từ đó tìm ra những giải pháp phù hợp
cho kế hoạch thời gian tiếp theo.

8


Xây dựng các tiêu chí đánh giá học sinh trong GDHN theo yêu cầu:
“đảm bảo tính khách quan, công bằng, kết quả đánh giá chung được coi là tiêu
chí để đánh giá thi đua của các cơ sở giáo dục. Kết quả đánh giá của cá nhân
được coi là một trong các tiêu chí để đánh giá hạnh kiểm và ghi vào học bạ”.
Về tiêu chí đánh giá, đó là đánh giá toàn bộ nỗ lực của học sinh về các mặt
nhận thức, thái độ tình cảm với nghề, khuynh hướng nghề nghiệp đúng đắn, ý
thức tích cực tham gia vào các GDHN. Việc đánh giá sẽ giúp các em tự tin
trong việc chọn nghề phù hợp với bản thân, điều kiện gia đình và xã hội. Nội
dung đánh giá bao gồm trên ba mặt kiến thức, kỹ năng và thái độ. Có 4 mức độ
để đánh giá kết quả học tập của học sinh là loại tốt, khá, trung bình và yếu.

đúng đắn và khá tự tin hơn trong việc chọn nghề phù hợp với khả năng của
mình, đồng thời về kỹ năng các em đã có khả năng định hướng tốt hơn về việc
9


lựa chọn nghề nghiệp tương lai. Tuy nhiên về kiến thức, các em vẫn còn hạn
chế, nhất là về thị trường lao động, trong và ngoài nước kể cả tại địa phương.
4.4. Quản lý nội dung hoạt động giáo dục hướng nghiệp
Sự đánh giá về nội dung hoạt động GDHN giữa cán bộ quản lý và giáo
viên không có sự chênh lệch nhiều, mỗi chủ đề chênh lệch từ 1- 2%, điều này
chứng tỏ có sự tương đồng về tính thống nhất cao nội dung của hoạt động
GDHN ở các khối lớp 10, 11 và 12.
Từ kết quả khảo sát thực tế đã minh chứng được Ban giám hiệu trường
THPT quan tâm đến công tác hướng nghiệp cho học sinh, bám sát chương trình
giáo dục hướng nghiệp theo chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Sở Giáo
dục và Đào tạo. Thông qua các môn giáo dục nghề phổ thông đã góp phần định
hướng nghề nghiệp tương lai cho các em qua các môn học như: Tin học, kỹ
thuật Điện, điện tử, điện dân dụng, kỹ thuật may, thêu, trồng rừng, chăn nuôi...
Tuy nhiên, GDHN vẫn còn gặp nhiều khó khăn vì hầu hết giao viên dạy
hướng nghiệp đều kiêm nhiệm, điều kiện cơ sở vật chất dựa vào nhà trường
thiếu tính độc lập, ý thức học sinh về GDHN chưa cao, các em học nghề phổ
thông cốt là để có thêm điểm khuyến khích khi tham gia các kỳ thi cuối cấp
chứ chưa thấy vai trò chính của giáo dục nghề phổ thông nhằm định hướng
tương lai cho các em sau này.
Nhà trường cũng hoàn toàn không có kinh phí riêng cho hoạt động
GDHN, hàng năm chỉ sử dụng nguồn kinh phí hoạt động nghề phổ thông thông
qua các kỳ thi tốt nghiệp nghề phổ thông được cấp theo thực tế của Hội đồng
tham gia kỳ thi mà thôi. Từ đó đã có ảnh hưởng không nhỏ đến lĩnh vực
GDHN. Đã có đến 75,0% cán bộ quản lý, 66,6% giáo viên và 72,9% phụ huynh
học sinh cho rằng cơ sở vật chất và thiết bị phục vụ GDHN có ảnh hưởng đến

và sở trường sẽ phát huy được tiềm năng của học sinh thông qua các cơ hội
cùng nhau làm việc, cùng nhau học tập, cùng nhau tham gia, tham quan các
môi trường, các cơ sở sản xuất, cơ quan, xí nghiệp … điều đó sẽ khắc sâu thêm
lĩnh vực mà các em yêu thích, tác dụng GDHN sẽ mang lại thiết thực, tích cực
và đúng hướng hơn.
Giáo dục nghề phổ thông hiện nay vừa là nội dung GDHN vừa là hình
thức GDHN, các em có cơ hội tiếp cận các môn, ngành nghề như: điện, cơ khí,
tin học, may công nghiệp, đan, thêu, chăn nuôi, trồng rừng … thời lượng chiếm
khá lớn trong giáo dục nghề phổ thông. Các thầy, cô giáo đảm trách lĩnh vực
này vừa giáo dục chuyên môn nghề, giáo dục kỹ năng nghề, kỹ năng sống cho
học sinh. Trong quá trình tổ chức, triển khai và thực tập nghề cho học sinh cấp,
người thầy cần giáo dục định hướng cho các em vào các ngành nghề gần gũi
với địa phương, các lĩnh vực nghề nghiệp mà địa phương đang cần, hết sức
tránh việc lệch lạc trong việc nhận thức và chọn nghề không phù hợp với nhu
cầu kinh tế xã hội của địa phương, dẫn đến việc lãng phí đào tạo của gia đình
và xã hội, làm mất cơ hội nghề nghiệp các em đồng thời ảnh hưởng rất lớn đến
sự nghiệp và tương lai của các em. Tuy nhiên giáo dục nghề phổ thông còn hạn
chế nhất định về chất lượng đào tạo, số lượng ngành nghề còn ít, thiếu các
ngành truyền thống và hiện đại nên không tạo được động lực cho học sinh lẫn
các bậc phụ huynh. Qua khảo sát, tác dụng giáo dục nghề phổ thông còn thấp
(cán bộ quản lý 50,0%; giáo viên 46,6%, phụ huynh học sinh 29,4%)

11


II. Nội dung của sáng kiến
1. Bản chất của giải pháp mới
1.1. Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh,
học sinh và các lực lượng khác về GDHN
Mục đích:

Đối tượng là cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh học sinh khi được
khảo sát ở trường THPT ... đã cho ý kiến về tính cần thiết đều trên 60%, tính
khả thi trên 50% khẳng định:

12


Vị trí và vai trò của các lực lượng xã hội tác động đến hiệu quả của
GDHN. Các lực lượng xã hội ở đây rất rộng lớn, bao gồm chính quyền địa
phương, cơ quan hành chính sự nghiệp, các đơn vị bạn v.v… Tất cả các lực
lượng này tùy theo đặc trưng của ngành nghề và chức năng nhiệm vụ, đều có
ảnh hưởng lớn tới GDHN của nhà trường. Trong các mối quan hệ này, nhà
trường phải đóng vai trò chủ động trong việc cộng tác phối hợp để khai thác tối
đa sự hỗ trợ của các lực lượng cho hoạt động của nhà trường nói chung và
GDHN nói riêng.
Chính quyền địa phương luôn quan tâm đến vấn đề hướng nghiệp vì đó
chính là cơ sở cho sự phát triển nguồn nhân lực của chính quyền có ảnh hưởng
lớn đến hướng nghiệp của nhà trường.
1.1.2. Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về giáo dục
hướng nghiệp
Tuyên truyền cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh của nhà trường và
các lực lượng khác về tầm quan trọng của hoạt động GDHN. Đối với đội ngũ
giáo viên và cán bộ phụ trách công tác hướng nghiệp là những người trực tiếp
thực hiện các nội dung hướng nghiệp, vì vậy cần phải làm cho mọi người nhận
thức rõ bản chất của hoạt động này, các nội dung hướng nghiệp, các yêu cầu
cần phải đạt được và cách thức tổ chức các con đường hướng nghiệp. Làm cho
họ hiểu rõ, hướng nghiệp không phải là nhiệm vụ của những người có trách
nhiệm mà là nhiệm vụ chung của tất cả giáo viên trong nhà trường. Tác động
đến gia đình về vấn đề ủng hộ, tạo điều kiện cho học sinh lựa chọn nghề nghiệp
trong tương lai phù hợp với năng lực, sở trường. Xác định mục tiêu, động cơ

Công tác tuyên truyền là một khâu quan trọng trong mắt xích các chuỗi
công việc của GDHN. Thông qua bảng tin hoạt động, qua trang web của nhà
trường, qua các ấn phẩm văn hóa vv… các bộ phận chức năng đều tận dụng để
tuyên truyền nhận thức cho GDHN. Trong đó các buổi sinh hoạt hướng nghiệp
hoặc trong các buổi họp triển khai, sơ kết và tổng kết đánh giá đều chú trọng
đến vấn đề nhận thức của lực lượng cán bộ giáo viên, công nhân viên và học
sinh về hoạt động GDHN.
1.2. Xây dựng đội ngũ tư vấn hướng nghiệp và cơ sở vật chất phục vụ
hoạt động giáo dục hướng nghiệp
Mục đích:
Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về GDHN trong thời gian tới, chúng
ta cần có một đội ngũ có phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ chuyên môn sâu, có
năng lực sư phạm về dạy nghề và hướng nghiệp, đặc biệt có tay nghề thực hành
giỏi. Cơ sở vật chất là phương tiện cần thiết và là nhu cầu thiết yếu cho hoạt
động giáo dục hướng nghiệp ở trường. Cần xây dựng mạng lưới tư vấn hướng
nghiệp, có biên chế trong nhà trường.
Nội dung và cách thực hiện:
1.2.1. Về xây dựng đội ngũ giáo dục hướng nghiệp
Về công tác đội ngũ: Đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng
của giáo dục và được xã hội tôn vinh (Nghị quyết TW2 khóa VIII trang 40).
Đổi mới đội ngũ cán bộ giáo viên là khâu đột phá trong Chiến lược phát triển
giáo dục giai đoạn 2011 - 2020.
Nhà trường phải có một đội ngũ cán bộ quản lý, đội ngũ giáo viên có
phân công cụ thể về trách nhiệm về hoạt động GDHN, đồng thời đội ngũ này
phải có kinh nghiệm chuyên môn, có khả năng tư vấn, nhạy bén nắm bắt thông
tin và nhất là thông tin về thị trường lao động, nhu cầu nghề nghiệp trong xã
hội.
1.2.2. Tư vấn hướng nghiệp cho học sinh
Xuất phát từ thực tiễn hiện nay, Trường THPT ... chưa có tổ chức bộ máy
hoạt động tư vấn việc làm bài bản, tôi thấy cần thiết phải đưa công tác tư vấn

sinh, phân luồng học sinh sau THPT, tạo nguồn nhân lực phát triển kinh tế - xã
hội của địa phương.
Xây dựng mối kết hợp chặt chẽ giữa GDTX ở trong Trường THPT về
lĩnh vực GDHN để nâng cao hiệu quả đào tạo.
Nội dung và cách thực hiên:
Các mô hình phối hợp giữa Nhà trường với các cơ sở dạy nghề; giữa hai
chức năng GDTX với kỹ thuật hướng nghiệp là điểm mới ở Trường THPT ....
Nhà trường phải thể hiện được vai trò hoạt động GDHN thực sự không chỉ thực
hiện nhiệm vụ dạy nghề phổ thông như hiện nay. Trong quá trình dạy nghề phổ
thông, bản thân Nhà trường đã có phối hợp để thực hiện dạy nghề phổ thông
nhưng chỉ ở khâu kế hoạch giảng dạy để không bị động về thời gian chứ chưa
bàn về lĩnh vực GDHN. Việc phối hợp giữa Nhà trường với các cơ sở khác về

15


lĩnh vực hướng nghiệp vừa đẩy mạnh hoạt động một cách tích cực, đồng thời
phát triển mô hình GDTX với hoạt động GDHN theo đặc điểm của Nhà trường.
1.3.1. Đẩy mạnh mô hình kết hợp giáo dục thường xuyên với giáo dục
hướng nghiệp
Bản thân Nhà trường phải đa dạng hóa việc tổ chức dạy nghề cho học
sinh; Với việc tổ chức dạy nghề cho học sinh, Nhà trường cần có thêm một số
ngành nghề phù hợp hơn với đa số học sinh, đồng thời cũng phải phù hợp với
điều kiện về giáo viên và cơ sở vật chất của trường. Đa dạng hóa các ngành
nghề đào tạo giúp cho học sinh có nhiều cơ hội lựa chọn học tập, học sinh có
nhiều cơ hội phát huy khả năng hứng thú nghề nghiệp. Các ngành nghề mà
trường có thể tổ chức dạy cho học sinh nghề điện gia dụng, tin học văn phòng,
nấu ăn, vẽ kỹ thuật, nhiếp ảnh, trồng rừng, chăn nuôi, làm vườn vv… Những
ngành nghề mà Nhà trường chưa sẵn giáo viên thì có thể liên hệ với các cơ sở
dạy nghề trên địa bàn để họ hỗ trợ. Hoặc có thể gửi học sinh đến các cơ sở đào

nghề, vận động xã hội xây dựng quỹ hỗ trợ hỗ trợ người học nghề, hỗ trợ
trường đào tạo nghề.
1.4.2. Xây dựng cơ chế về sự phối hợp các ngành, các cơ sở sản xuất
trong hoạt động giáo dục hướng nghiệp
Các lực lượng như các cơ sở sản xuất, đơn vị kinh doanh, ngoài sự cộng
tác thân thiện phi lợi nhuận thì còn có thể là mối quan hệ tương hỗ, họ có thể
giúp Nhà trường về phương diện hỗ trợ kỹ thuật, công nghệ, tài chính, cho học
sinh thực tập, tham quan vv… đó chính là những hình ảnh sinh động về môi
trường nghề nghiệp mà học sinh sẽ là một chủ thể trong tương lai.
1.5. Xây dựng kế hoạch hóa, tăng cường hoạt động chỉ đạo, tổ chức,
kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục hướng nghiệp
Mục đích:
Nhằm thực hiện và nâng cao hiệu quả về công tác quản lý, xây dựng kế
hoạch thực hiện GDHN tại trường THPT. Kế hoạch phải phản ánh được hướng
nghiệp vừa là một môn học bắt buộc vừa là một hoạt động tích hợp trong các
môn học và các hoạt động khác trong nhà trường.
Nội dung và cách thực hiện:
Các nội dung xây dựng kế hoạch GDHN phải thể hiện việc đổi mới nội
dung chương trình theo hướng tiếp cận năng lực, đảm bảo sau khi học xong
chương trình mỗi học sinh đều có khả năng tự xác định được nghề nghiệp
tương lai phù hợp với tiềm năng nghề nghiệp của bản thân, hứng thú với nghề
nghiệp lựa chọn và phù hợp với nhu cầu nhân lực của thị trường lao động.
Các cấp quản lý từ Sở đến Nhà trường có trách nhiệm tổ chức kiểm tra,
đánh giá hoạt động GDHN một cách nghiêm túc, bài bản để một mặt điều chỉnh
hoạt động GDHN đúng hướng, đồng thời kịp thời khen thưởng, khích lệ tinh
thần giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh. Xếp loại được mức độ học
tập của học sinh.
1.5.1. Tăng cường công tác quản lý kế hoạch, tổ chức chỉ đạo GDHN
Kế hoạch phải đạt được các mục tiêu về giáo dục bao gồm kiến thức, kỹ
năng và thái độ theo quy định của chương trình, đáp ứng được các mục tiêu

chí để đánh giá thi đua của các cơ sở giáo dục. Kết quả đánh giá của cá nhân
được coi là một trong các tiêu chí để đánh giá hạnh kiểm và ghi vào học bạ”.
Về tiêu chí đánh giá, đó là đánh giá toàn bộ nỗ lực của học sinh về các mặt
nhận thức, thái độ tình cảm với nghề, khuynh hướng nghề nghiệp đúng đắn, ý
thức tích cực tham gia vào các GDHN. Việc đánh giá sẽ giúp các em tự tin
trong việc chọn nghề phù hợp với bản thân, điều kiện gia đình và xã hội. Nội
dung đánh giá bao gồm trên ba mặt kiến thức, kỹ năng và thái độ.
2. Ưu, nhược điểm của giải pháp
2.1. Ưu điểm
- Giải pháp thứ nhất: Nâng cao nhận thức xã hội về ý nghĩa và tầm quan
trọng của GDHN.
- Giải pháp thứ hai: Xây dựng đội ngũ cán bộ thực hiện nhiệm vụ tư vấn
nghề nghiệp tại Trường THPT ....
- Giải pháp thứ ba: Xây dựng và triển hai các hình thức và biện pháp đổi
mới về GDHN trong Nhà trường.
- Giải pháp thứ tư: Xây dựng mô hình mới về trường THPT nhằm tạo
được sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa trường THPT với các trường Trung học cơ
sở.
- Giải pháp thứ năm: Xây dựng các chính sách thu hút sự tham gia dạy
nghề phổ thông cho học sinh trong trường của các doanh nghiệp, nhà máy, xí
nghiệp trên dịa bàn huyện và tỉnh.
18


2.2. Nhược điểm
Việc áp dụng những giải pháp trên vào Nhà trường vẫn còn gặp nhiều
khó khăn, hiệu quả chưa được như mong muốn của tác giả. Cũng có nhiều
nguyên nhân khách quan cũng như chủ quan của Nhà trường như:
- Nhà trường chưa đầu tư thích đáng về hoạt động GDHN cả thời gian và
trí tuệ để làm sinh động hoạt động GDHN, chưa cuốn hút học sinh yêu thích

+ Yếu tố do tác động từ họ hàng, dòng tộc giảm từ 8 – 18%;
19


- Các yếu tố về tư vấn, tài liệu tuyển sinh, hoạt động ngoài giờ lên lớp:
+ Yếu tố về tài liệu tuyển sinh đại học, cao đẳng tăng từ 15 – 20%;
+ Yếu tố về tuyên truyền, tư vấn nghề nghiệp từ 10 – 12%;
+ Yếu tố hoạt động ngoài giờ lên lớp tăng từ 8 -12%.
- Các yếu tố do ảnh hưởng các môn học như các môn công nghệ, học
nghề phổ thông tăng thấp trong khoảng từ 3 – 8%.
Các nhà quản lý cần làm tốt hơn nữa những yếu tố tích cực đồng thời có
những giải pháp khắc phục một cách hữu hiệu các hạn chế để công tác quản lý
hoạt động GDHN đạt hiệu quả mong muốn.
* Thử nghiệm giải pháp phối hợp giữa nhà trường THPT và các cơ sở
sản xuất.
Theo các tiêu chí:
1. Xây dựng mô hình giáo dục thường xuyên gắn với hoạt động GDHN
nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo;
2. Xây dựng mối kết hợp chặt chẽ giữa các trường THPT với các cơ sở
sản xuất trên địa bàn huyện, tỉnh trong việc GDHN;
3. Phát triển mô hình GDTX gắn với hoạt động GDHN và dạy nghề phổ
thông theo đặc điểm của huyện;
4. Sự phối hợp giữa các cơ sở doanh nghiệp, nhà máy, xí nghiệp tham gia
GDHN cho học sinh.
Phân tích kết quả thử nghiệm:
Tiêu chí thứ nhất: Nhà trường gắn với hoạt động GDHN:
Về mặt hình thức có sự kết hợp với nhau, song thực tế chức năng trường
THPT ở huyện nhìn chung chưa thể hiện rõ nét hoạt động GDHN, quy định
chức năng, nhiệm vụ từ cấp vĩ mô đến các địa phương cũng chưa thể hiện rõ,
theo Thông tư số: 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo

định hướng nghề của học sinh thì đa số các em có những định hưỡng đúng đắn
trong việc chọn ngành, nghề trong tương lai cho bản thân.
- Nâng cao nhận thức cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh học sinh và
học sinhvề các yếu tố tác động đến việc lựa chọn ngành nghề tương lai của học
sinh trước và sau khi có sự tác động:
+ Yếu tố định hướng về giá trị các lĩnh vực nghề nghiệp tăng từ 5 - 11%;
+ Yếu tố về cơ hội tiếp cận với nghề nghiệp giảm từ 9 – 12%;
+ Yếu tố nhu cầu về nghề nghiệp xã hội tăng từ 3 – 12%.
- Các yếu tố có tác động tương đối thấp do ảnh hưởng thân trong gia
đình:
+ Yếu tố về vị thế của cha, mẹ hoặc anh em giảm từ 5 – 14%;
+ Yếu tố do tác động từ họ hàng, dòng tộc giảm từ 8 – 18%;
- Các yếu tố về tư vấn, tài liệu tuyển sinh, hoạt động ngoài giờ lên lớp:
+ Yếu tố về tài liệu tuyển sinh đại học, cao đẳng tăng từ 15 – 20%;
+ Yếu tố về tuyên truyền, tư vấn nghề nghiệp từ 10 – 12%;
+ Yếu tố hoạt động ngoài giờ lên lớp tăng từ 8 -12%.
- Các yếu tố do ảnh hưởng các môn học như các môn công nghệ, học
nghề phổ thông tăng thấp trong khoảng từ 3 – 8%.
- Kết quả nghiên cứu sáng kiến đã đưa ra những điểm mới về quản lý
hoạt động GDHN và dạy nghề phổ thông trong giai đoạn hiện nay phù hợp với
yêu cầu phát triển nguồn nhân lực có chất lượng của đất nước.
21


PHẦN KẾT LUẬN
1. Những bài học kinh nghiệm
Để thực hiện mục tiêu giáo dục phát triển toàn diện học sinh Nhà trường
phải nghiên cứu cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn, đối chiếu thực trạng và tình hình
thực tiễn của trường, của địa phương để có tầm nhìn chính xác hệ thống, khoa
học, sau đó nhân rộng và rút ra bài học kinh nghiệm về công tác tổ chức

hơn.
- Tham mưu cho UBND tỉnh ... chỉ đạo các Sở, Ngành, nhất là Sở Thông
tin và Truyền thông tuyên truyền công tác hướng nghiệp; Quy hoạch lại mạng
22


lưới cơ sở dạy nghề, các trường trung cấp, các cơ sở sản xuất kinh doanh…,
hình thành mối quan hệ liên kết với các trường THPT trong công tác hướng
nghiệp, dạy nghề. Có kế hoạch sử dụng lao động sau hướng nghiệp và dạy nghề
2.2. Đối với Trường THPT ...
- Có kế hoạch tham mưu với các cơ quan hữu quan khác huy động các
lực lượng xã hội tham gia vào công tác giáo dục hướng nghiệp, hỗ trợ kinh phí
bằng nguồn xã hội hóa cho hoạt động GDHN. Hàng năm cần có nội dung nhận
xét, đánh giá công tác giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường và có chính
sách khen thưởng đối với những cá nhân thực hiện tốt công tác giáo dục hướng
nghiệp học sinh.
- Nhà trường và các cơ sở sản xuất luôn giữ mối liên hệ chặt chẽ thường
xuyên và nhất là trong công tác quản lý học sinh tham gia hoạt động GDHN.
3. Cam kết
Tôi xin cam kết bản sáng kiến này là kết quả nghiên cứu của cá nhân
tôi. Các số liệu và tài liệu được trích dẫn trong sáng kiến là trung thực. Kết
quả nghiên cứu này không trùng với bất cứ sáng kiến nào đã được công bố
trước đó. Tôi chịu trách nhiệm với lời cam đoan của mình.
XÁC NHẬN CỦA CỦA TRƯỜNG
THPT SỐP CỘP

..., ngày 17 tháng 4 năm 2019
TÁC GIẢ SÁNG KIẾN

HIỆU TRƯỞNG