CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỔ
CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP TRƯỜNG TIỂU HỌC


Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Các công trình nghiên cứu về năng lực giáo viên tiểu
học trong các nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên
tiểu học
Trong lĩnh vực quản lý giáo dục đã có rất nhiều công
trình nghiên cứu lý luận và thực tiễn về phẩm chất, năng lực
nghề nghiệp của giáo viên tiểu học như: năng lực dạy học,
năng lực giáo dục, năng lực xây dựng môi trường giáo dục...
Một trong các nghiên cứu về năng lực giáo viên tiểu học đặc
biệt là thực trạng năng lực nghề nghiệp của giáo viên tiểu học
thể hiện trong các công trình nghiên cứu về quản lý, phát triển
đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp, theo
hướng chuẩn hóa, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục... có thể
kể ra một số nghiên cứu ở cấp độ thạc sỹ chuyên ngành quản
lý giáo dục: Lê Văn Chín (2010), quản lý đội ngũ giáo viên
tiểu học đồng bằng sông Cửu Long đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục [8]; Nguyễn Hữu Thiên (2008) quy hoạch phát triển
đội ngũ giáo viên tiểu học tỉnh Hải Dương giai đoạn 2010 –
2015 [31]; Đặng Thanh Bình (2013), phát triển đội ngũ giáo
viên tiểu học huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang theo chuẩn


nghề nghiệp [2]; Nguyễn Thị Hệ (2013), phát triển đội ngũ
giáo viên tiểu học thành phố Hòa Bình theo chuẩn nghề
nghiệp [20]...; Nguyễn Thị Thu Hiền (2014), quản lý phát
triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh


học

2010

2011

2012

2013

2014

Tốt

Khá

TB

SL

%

SL

%

SL

%


6

7

8

3

5

7

5

3

8

32

66,

32

66,

33

66,


5,0

20

4,0

17

3,4

15

3,0

12

2,4

Yếu

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Thơ (2016) trong tạp chí Quản lý giáo dục: “Hoạt động trải
nghiệm sáng tạo giúp cho học sinh có nhiều cơ hội trải
nghiệm, vận dụng những kiến thức học được vào thực tiễn từ


đó hình thành năng lực thực tiễn cũng như phát huy tiềm năng
sáng tạo bản thân” [32]...
Đứng ở góc độ quản lý giáo dục hiện tại có rất nhiều
nghiên cứu về quản lý hoạt động trải nghiệm cho học sinh để
từ đó phát triển kỹ năng năng lực cho học sinh, đồng thời phát
triển năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh
trong hoạt động trải nghiệm như: Tần Thị Thu Hà (2017)
Quản lý hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở trường Phổ thông
dân tộc nội trú tỉnh Điện Biên [18], Lã Huy Thắng (2014),
Quản lý hoạt động trải nghiệm sáng tạo theo tiếp cận năng
lực ở các trường trung học phổ thông huyện Tiên Lãng, thành
phố Hải Phòng [30], Hoàng Thị Thu Huyền (2016), Quản lý
dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm sáng tạo cho
học sinh trường trung học phổ thông thành phố Bảo Lộc, tỉnh
Lâm Đồng [23].... v.v
Các nghiên cứu về quản lý hoạt động trải nghiệm cho
học sinh đều trên cơ sở khảo sát thực tiễn tại các địa bàn
nghiên cứu khác nhau đưa ra các biện pháp quản lý, tổ chức
nhằm nâng cao chất lượng hoạt động trải nghiệm, từ đó giáo
dục học sinh và góp phần phát triển năng lực tổ chức hoạt
động trải nghiệm cho giáo viên các trường phổ thông.


Nhận xét:
Các nghiên cứu ở trong nước đều tập trung vào nghiên

bản thân theo mục tiêu hoạt động đã xác định.
Mục tiêu chung của hoạt động trải nghiệm: góp phần
hình thành và phát triển cho học sinh những phẩm chất và
năng lực chung, nhất là trách nhiệm với bản thân, cộng
đồng, đất nước, nhân loại và môi trường tự nhiên; tính tự
lập, tự tin, tự chủ; các năng lực sáng tạo, hợp tác, giao tiếp,
tự quản lý bản thân.
Mục tiêu cụ thể: Giúp học sinh củng cố, bổ sung và nâng
cao hiểu biết về các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội,


hoàn thiện những tri thức môn học được học trên lớp; Giáo
dục kỹ năng sống và giúp học sinh rèn luyện các kỹ năng cơ
bản, phát triển năng lực bản thân phù hợp với lứa tuổi như kỹ
năng tham gia hoạt động tập thể, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng
hợp tác, chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau giữa học sinh; Giúp học
sinh có nhận thức, thái độ, hành vi, cách ứng xử phù hợp
trong quan hệ với giáo viên, cán bộ quản lý, với gia đình,
cộng đồng và với môi trường tự nhiên.
- Vai trò hoạt động trải nghiệm đối với giáo dục trong
nhà trường
Hoạt động trải nghiệm trong nhà trường có vai trò vô cùng
quan trọng để phát triển nhân cách học sinh về kiến thức, về
thái độ, kỹ năng đối với cuộc sống hoạt động học tập. Thông
qua hoạt động học sinh biết vận dụng tích cực những kiến thức
đã học vào thực tiễn, có khả năng hành động, sáng tạo.
Hoạt động trải nghiệm là hoạt động tập thể trên tinh thần
tự chủ cá nhân, vì vậy sẽ giúp học sinh phát triển tâm lý nhân
cách của cá nhân nhưng đồng thời cũng phát triển khả năng
quan hệ, hợp tác biết chia sẻ và quan tâm đến mọi người xung

nguyện tự giác cao, học sinh tự nhận thấy trách nhiệm của bản
thân cá nhân và tăng cường sự hiểu biết xã hội, sự chia sẻ,
giúp đỡ, ý thức cộng đồng, tình đoàn kết, sự đồng tâm hiệp
lực... với môi trường xung quanh.
Nhóm các hoạt động định hướng (tìm hiểu thông tin về
bên ngoài, bản thân...). Thông qua các hoạt động này học sinh
một mặt thu thập thêm các thông tin về môi trường, tự nhiên,
xã hội bên ngoài và tìm hiểu sở thích, năng lực... của chính
bản thân mình.
- Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh trong
nhà trường
Tổ chức hoạt động trải nghiệm là hoạt động giáo dục có
mục đích, có chương trình kế hoạch của nhà giáo dục tác
động đến hoạt động trải nghiệm để thông qua đó giáo dục học
sinh nhằm đạt mục tiêu giáo dục toàn diện đã được đặt ra.


Tổ chức hoạt động trải nghiệm có vai trò chủ thể là
người giáo viên tổ chức các hoạt động giáo dục để học sinh
trải nghiệm và học sinh vừa giữ vai trò khách thể thực hiện
hoạt động trải nghiệm, chủ thể thực hiện hoạt động trải
nghiệm để thông qua đó tiếp thu tri thức, hình thành thái độ
và phát triển kỹ năng cho chính bản thân mình.
Tổ chức hoạt động trải nghiệm là một quá trình bao gồm
các khâu, giai đoạn: giai đoạn chuẩn bị hoạt động trải nghiệm
(lập kế hoạch, nguồn lực, nhân lực, vật lực, tài lực, phân công
công việc...). Giai đoạn triển khai hoạt động trải nghiệm (giáo
viên tổ chức và chỉ đạo học sinh thực hiện các nội dung của
hoạt động trải nghiệm...). Giai đoạn đánh giá kết quả hoạt
động trải nghiệm (tổng kết đánh giá, rút kinh nghiệm cả về


đồng thời cũng tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh để từ
đó hình thành và phát triển nhân cách của mỗi học sinh. Giáo
viên chủ nhiệm lớp vừa là người dạy chữ nhưng đồng thời
cũng là dạy người.
Chức năng đại diện: giáo viên chủ nhiệm lớp là người
đại diện của hiệu trưởng truyền đạt những yêu cầu, kế hoạch,
chủ trương của nhà trường tới học sinh và cha mẹ học sinh.
Đại diện bảo vệ học sinh phản ánh những nguyện vọng chính
đáng của các em đối với các giáo viên khác trong nhà trường,
với ban giám hiệu, với cha mẹ học sinh... Người đại diện của
nhà trường trong việc phối hợp với các tổ chức xã hội để
thống nhất việc giáo dục học sinh.
- Năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm của giáo
viên chủ nhiệm lớp trong nhà trường tiểu học
- Năng lực
Từ các quan niệm thể hiện trong chương trình giáo dục
phổ thông tổng thể mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo [7], Từ
điển tiếng Việt [36], ý kiến của các nhà khoa học: Trần Khánh
Đức, Bernd Meier và Nguyễn Cường, Lê Đình Trung và Phan
Thị Thanh Hội... có thể hiểu năng lực là một tổ hợp các kiến


thức, kỹ năng, phẩm chất, thái độ của con người, đảm bảo
cho con người hoàn thành công việc, hoạt động mà cá nhân
đang tiến hành. Với khái niệm trên cho thấy:
Năng lực là tổ hợp các kiến thức, kĩ năng, thái độ kết
hợp với nhau thành một hệ thống có quan hệ qua lại chặt chẽ
với nhau.
Năng lực thể hiện qua hành vi cụ thể có thể đo đếm

giáo viên chủ nhiệm lớp chuẩn bị tốt các nội dung của hoạt
động trải nghiệm (chuẩn bị về kế hoạch hoạt động, nội dung
hoạt động, hình thức hoạt động, phương pháp hoạt động trải
nghiệm, cơ sở vật chất kinh phí cho hoạt động trải nghiệm...).


Năng lực triển khai hoạt động trải nghiệm trong nhà
trường bao gồm các kiến thức, kỹ năng, thái độ tổ chức triển
khai hoạt động trải nghiệm cho học sinh trong nhà trường
(triển khai các hoạt động cụ thể, của giáo viên và học sinh)
đảm bảo cho người giáo viên chủ nhiệm tổ chức hoạt động
trải nghiệm cho học sinh trong nhà trường.
Năng lực kiểm tra đánh giá hoạt động trải nghiệm bao
gồm các kiến thức, kỹ năng, thái độ đảm bảo cho người giáo
viên chủ nhiệm lớp hoàn thành tốt công việc đánh giá hoạt
động trải nghiệm được tổ chức theo kế hoạch (tiến hành đánh
giá theo các hình thức với các nội dung khác nhau của việc
thực hiện kế hoạch hoạt động trải nghiệm...).
Năng lực giải quyết các vấn đề nảy sinh trong tổ chức
hoạt động trải nghiệm bao gồm các kiến thức, kỹ năng, thái
độ đảm bảo cho người giáo viên chủ nhiệm lớp giải quyết tốt
các vấn đề nảy sinh trong công tác tổ chức hoạt động trải
nghiệm (các vấn đề về nội dung, cách thức tổ chức, cơ sở vật
chất... của hoạt động trải nghiệm trong nhà trường).


- Phát triển năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm
của giáo viên chủ nhiệm lớp theo tiếp cận quản lý nguồn
nhân lực
- Vị trí và vai trò của Hiệu trưởng trường Tiểu học


sinh do nhà trường tổ chức; xét duyệt kết quả đánh giá, xếp loại
học sinh, ký xác nhận học bạ và quyết định khen thưởng, kỷ
luật học sinh.
Thực hiện các quyết nghị của Hội đồng trường về: Mục
tiêu, chiến lược, các dự án, kế hoạch và phương hướng phát
triển của nhà trường; Quy chế hoặc sửa đổi, bổ sung quy chế
tổ chức và hoạt động của nhà trường để trình cấp có thẩm
quyền phê duyệt; Chủ trương sử dụng tài chính, tài sản của
nhà trường. Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; xây
dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch nhiệm vụ năm học; báo
cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các
cấp có thẩm quyền;
Quản lý tài chính, tài sản của nhà trường. Thực hiện các
chế độ chính sách của Nhà nước đối với giáo viên, nhân viên,
học sinh; tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của
nhà trường; thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục của nhà
trường. Chỉ đạo thực hiện các phong trào thi đua, các cuộc vận
động của ngành; thực hiện công khai đối với nhà trường.
Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn,
nghiệp vụ và hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của


pháp luật.
- Mô hình quản lý nguồn nhân lực của Leonard Nadle
Theo lý thuyết quản lý nguồn nhân lực Leonard Nadle,
nhà xã hội học người Mỹ đã nghiên cứu quản lý nguồn nhân
lực có 3 nhiệm vụ chính là (a) Phát triển nguồn nhân lực (gồm
giáo dục và đào tạo, bồi dưỡng, phát triển, nghiên cứu, phục
vụ); (b) Sử dụng nguồn nhân lực (gồm tuyển dụng, sàng lọc,

trong hiện thực khách quan.
Xu hướng của sự phát triển không phải đi theo con đường
thẳng tắp, cũng không theo vòng tròn khép kín mà theo theo
đường xoáy ốc, tạo lên sự phát triển từ đơn giản đến phức tạp,
từ thấp đến cao và từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện.


- Khái niệm phát triển năng lực tổ chức hoạt động trải
nghiệm cho giáo viên chủ nhiệm lớp
Từ khái niệm “phát triển” “năng lực tổ chức hoạt động
trải nghiệm cho giáo viên chủ nhiệm lớp” luận văn xác định
phát triển năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm cho giáo
viên chủ nhiệm lớp là quá trình tăng lên về số lượng và chất
lượng của năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm ở người
giáo viên chủ nhiệm lớp (tri thức, phẩm chất, kỹ năng nghề
nghiệp).
Phát triển năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm cho
giáo viên chủ nhiệm lớp của hiệu trưởng trường tiểu học
theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực là tác động có mục
đích có kế hoạch của hiệu trưởng trường tiểu học cùng các
chủ thể quản lý khác trong nhà trường thông qua lập kế
hoạch, sử dụng, bồi dưỡng, đánh giá và tạo môi trường
thuận lợi cho việc phát triển năng lực tổ chức hoạt động trải
nghiệm để từ đó nâng cao cả về số lượng và chất lượng các
năng lực thành phần tổ chức hoạt động trải nghiệm của giáo
viên chủ nhiệm lớp.
+ Về lượng: là tăng lên về số lượng các năng lực thành