ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN XUÂN CHIẾN

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THU HÚT DỰ ÁN ĐẦU TƯ
VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH LÀO CAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN, NĂM 2019


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN XUÂN CHIẾN

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THU HÚT DỰ ÁN ĐẦU TƯ
VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH LÀO CAI
Ngành: Quản lý Kinh tế
Mã số: 8.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ HỒNG YẾN

THÁI NGUYÊN, NĂM 2019



Tác giả luận văn

Nguyễn Xuân Chiến


iii
MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................... ii
MỤC LỤC ................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ..................................................... vii
DANH MỤC CÁC BẢNG.....................................................................viii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ.........................................viii
MỞ ĐẦU .................................................................................................. 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ........................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu .............................................................................. 3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ......................................................... 4
4. Một số đóng góp chủ yếu của luận văn ................................................. 4
5. Một số nghiên cứu có liên quan ............................................................ 5
6. Kết cấu của luận văn ............................................................................. 6
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ THU HÚT DỰ ÁN ĐẦU TƯ VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP ....... 7
1.1. Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu
công nghiệp ............................................................................................... 7
1.1.1. Các khái niệm cơ bản ...................................................................... 7
1.1.2. Đặc điểm của quản lý Nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các
khu công nghiệp ...................................................................................... 11
1.1.3. Nội dung quản lý nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu
công nghiệp ............................................................................................. 12

3.1.3. Khái quát thông tin về các khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai ....... 46
3.2. Thực trạng thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh
Lào Cai .................................................................................................... 49
3.2.1. Đặc điểm các dự án thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh
Lào Cai .................................................................................................... 49
3.2.2. Tình hình thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh Lào
Cai ........................................................................................................... 49


v
3.3. Thực trạng quản lý nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công
nghiệp tại tỉnh Lào Cai .............................................................................. 52
3.3.1. Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch .................................. 52
3.3.2. Ban hành chính sách và pháp luật ................................................. 55
3.3.3. Phê duyệt dự án đầu tư .................................................................. 59
3.3.4. Kiểm tra, thanh tra và giám sát ..................................................... 62
3.4. Kết quả của công tác quản lý Nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các
khu công nghiệp ....................................................................................... 64
3.4.1. Về chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển khu công
nghiệp ...................................................................................................... 64
3.4.2. Chính sách pháp luật về quản lý các khu công nghiệp ngày càng
hoàn thiện ................................................................................................ 65
3.4.3. Thay đổi cơ cấu GDP của tỉnh Lào Cai theo hướng CNH - HĐH 65
3.4.4. Tăng cường thu hút đầu tư hạ tầng trong các khu công nghiệp .... 68
3.4.5. Giải quyết việc làm cho người lao động và tăng nộp ngân sách cho
địa phương ............................................................................................... 68
3.5. Phân tích thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý Nhà nước về
thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai giai đoạn
2015 - 2017.............................................................................................. 71
3.5.1. Công tác quy hoạch khu công nghiệp ........................................... 71

4.2.4. Nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, thanh tra và giám sát đối
với các dự án đầu tư ................................................................................ 84
4.3. Một số kiến nghị............................................................................... 86
KẾT LUẬN ............................................................................................ 87
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................... 89


vii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BQL

:

Ban Quản lý

BVMT

:

Bảo vệ môi trường

DDI

:

Đầu tư trong nước

FDI


:

Ủy ban nhân dân

XHCN

:

Xã hội chủ nghĩa


viii
DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1:

Cơ cấu sử dụng đất của Khu công nghiệp Bắc Duyên Hải 47

Bảng 3.2:

Cơ cấu sử dụng đất của Khu công nghiệp Đông Phố Mới . 47

Bảng 3.3:

Cơ cấu sử dụng đất của Khu công nghiệp Tằng Loỏng ..... 48

Bảng 3.4:

Tình hình thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại
tỉnh Lào Cai qua các năm ................................................... 50

cao chất lượng đời sống nhân dân.
Trong những năm qua, Lào Cai được biết đến là một trong số ít những
tỉnh có tốc độ phát triển kinh tế nhanh và ổn định ở vùng núi phía Bắc, thu hút
đầu tư và chuyển dịch cơ cấu kinh tế đang diễn ra nhanh chóng, chỉ số năng lực
cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) nhiều năm liền đứng trong top đầu tiên của cả nước và
đang dần nổi lên trở thành điểm sáng kinh tế, đóng vai trò là hạt nhân kinh tế của
cả vùng Tây Bắc. Sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế của Lào Cai có sự đóng góp
to lớn của ngành sản xuất công nghiệp. Để có được những kết quả này đầu tiên
phải kể đến là do các chủ trương, đường lối chính sách phát triển công nghiệp
ngày càng quan tâm đến việc thu hút các dự án vào các khu công nghiệp, cụ thể
là việc tăng cường thu hút đầu tư được bổ sung thành các điều, khoản quy định
trong Luật và các văn bản quy phạm pháp luật dưới Luật. Đặc biệt từ năm 2008,
Chính phủ đã lần đầu tiên ban hành Nghị định quy định về Khu công nghiệp,
khu chế xuất và khu kinh tế (Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ngày 14/3/2008), từ
đó đến nay các chính sách này thường xuyên được cập nhật, điều chỉnh cho phù
hợp với từng thời kỳ cụ thể, nhờ đó các chính sách dành cho dự án đầu tư vào
khu công nghiệp được rõ ràng hơn rất nhiều.
Trên cơ sở quan điểm phát triển các khu công nghiệp theo quy hoạch của
cả nước, tỉnh Lào Cai định hướng “Coi phát triển công nghiệp là đột phá”, làm
động lực tăng trưởng, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng
nhanh tỷ trọng công nghiệp. Trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của tỉnh


2
luôn luôn nhấn mạnh việc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa với phương
châm phát triển bền vững. Khu công nghiệp giữ vai trò và vị trí quan trọng, là
điểm nhấn để thu hút nguồn vốn và tiếp thu khoa học công nghệ, khai thác triệt
để thế mạnh của tỉnh như có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, sở hữu
nhiều loại khoáng sản quý, chất lượng cao với trữ lượng lớn, nhiều mỏ khoáng
sản có trữ lượng xếp vào loại nhất nhì trong nước và khu vực, Lào Cai còn có vị

nhằm thu hút dự án đầu tư vào khu công nghiệp. Xuất phát từ những thực tế nêu
trên, làm sao để tăng cường thu hút được nhiều hơn nữa các dự án đầu tư đến với
các khu công nghiệp của tỉnh Lào Cai, linh hoạt trong việc áp dụng cơ chế chính
sách của Nhà nước để nâng cao chất lượng quản lý Nhà nước trong các khu công
nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các dự án hoạt động hiệu quả hơn, góp
phần tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đảm bảo phát triển bền
vững, hiệu quả trong thời gian tới vẫn là một nhiệm vụ hết sức cần thiết và cấp
bách. Xuất phát từ yêu cầu thực tế trên, tác giả chọn đề tài “Quản lý Nhà nước
về thu hút dự án đầu tư vào các Khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai” làm đề tài
Luận văn Thạc sĩ.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về
thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai giai đoạn 2015
- 2017, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý Nhà nước về
thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai để
từ đó đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước về
thu hút các dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai trong thời
gian tới.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Phân tích cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà
nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai.
- Phân tích được thực trạng và xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý
nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai.


4
- Đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước
về thu hút các dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh Lào Cai trong
thời gian tới.

5. Một số nghiên cứu có liên quan
Cho đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu đã các tổ chức, cá nhân
công bố có liên quan thu hút dự án đầu tư, có thể khái lược như: Lê Văn Học
(2005), “thành tựu và kinh nghiệm phát triển Khu công nghiệp Bình Dương;
Nguyễn Mạnh Hùng (2004), “một số vấn đề về quản lý và phát triển khu công
nghiệp, khu chế xuất”; Như Hùng (2005), “tác động của các khu công nghiệp
đối với tăng trưởng kinh tế ở Đồng Nai”; Trương Thị Linh (2011), “Thu hút
vốn đầu tư trong nước vào phát triển kinh tế xã hội tỉnh Kon Tum”; Trần Xuân
Vinh (2011), “các giải pháp thu hút vốn đầu tư để phát triển công nghiệp tỉnh
Quảng Nam”; Khuất Thị Hồng Nhung (2013), Quản lý nhà nước đối với các
khu công nghiệp Hà Nội,…
Nhìn chung các nghiên cứu trước đây đã đề cập đến các vấn đề lý luận,
phân tích vai trò của các Khu công nghiệp trong phát triển kinh tế, xã hội và
sự tác động của các cơ chế, chính sách quản lý nhà nước đến sự phát triển
của các khu công nghiệp, các bài học kinh nghiệm và các giải pháp thu hút
dự án đầu tư vào các địa phương hoặc cụ thể tại các khu công nghiệp. Dựa
trên cơ sở lý thuyết có liên quan, tiến hành nghiên cứu thực trạng về thu hút
dự án đầu tư, từ đó phân tích, đánh giá những khó khăn, bất cập và đề xuất
giải pháp nhằm tăng cường thu hút dự án đầu tư vào các địa phương hoặc cụ
thể là các khu công nghiệp, đề xuất các giải pháp hoàn thiện và tăng cường
vai trò của quản lý Nhà nước trong các khu công nghiệp nói chung và quản
lý Nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp nói riêng.
Những kết quả này sẽ được luận văn chọn lọc, kế thừa, đồng thời bổ sung


6
phát triển thêm. Đối với đề tài thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp
tại tỉnh Lào Cai hiện nay chưa có bất kỳ công trình nào đề cập và công bố.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, Luận văn được trình bày thành 4 Chương:

là hoạt động chấp hành và điều hành của các cơ quan hành chính nhà nước
được tiến hành trên cơ sở pháp luật và để thi hành pháp luật nhằm được mục
tiêu kinh tế xã hội nhất định, theo những thời gian nhất định với hiệu quả cao.
Quản lý nhà nước mang tính cưỡng bức, cưỡng chế, mệnh lệnh và tính chính
trị rõ nét, đại diện cho cả xã hội.


8
Theo nghĩa rộng, quản lý nhà nước là hoạt động tổ chức, điều hành của
cả bộ máy nhà nước, là sự tác động, tổ chức của quyền lực nhà nước trên các
phương diện lập pháp, hành pháp và tư pháp. Theo cách hiểu này, quản lý nhà
nước là hoạt động của cả ba hệ thống cơ quan nhà nước: cơ quan lập pháp, cơ
quan hành pháp, cơ quan tư pháp. Mục tiêu của quản lý nhà nước là phục vụ
nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển bền vững trong xã hội.
Theo nghĩa hẹp, quản lý nhà nước chủ yếu là quá trình tổ chức, điều hành
của hệ thống cơ quan hành chính nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành
vi hoạt động của con người theo pháp luật nhằm đạt được những mục tiêu yêu
cầu nhiệm vụ quản lý nhà nước.
Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp là một bộ phận, đồng thời là nội
dung cơ bản của quản lý nhà nước về kinh tế, nên Nhà nước có chức năng và
nhiệm vụ quản lý đối với tất cả các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế,
nhưng không được can thiệp trực tiếp vào hoạt động sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp. Doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế nói chung, Khu công
nghiệp nói riêng hoàn toàn có quyền tự chủ khi tiến hành hoạt động kinh doanh
những gì mà pháp luật không cấm.
1.1.1.2. Khái niệm Dự án đầu tư
Theo quy định tại Luật Đầu tư năm 2014, khái niệm dự án đầu tư được
phát biểu như sau: Dự án đầu tư là tập hợp đề xuất bỏ vốn trung hạn hoặc dài
hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư kinh doanh trên địa bàn cụ thể, trong
khoảng thời gian xác định [10, tr 1]. Như vậy khái niệm dự án đầu tư có thể

tiêu thu hút vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý từ bên ngoài và thực hiện
đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa đất nước, hướng về xuất khẩu. Trên thế
giới có nhiều loại hình khu công nghiệp khác nhau, tùy từng điều kiện khác
nhau của từng nước mà khu công nghiệp có những nội dung hoạt động kinh tế
khác nhau và có những tên gọi khác nhau, từ đó hình thành các định nghĩa khác
nhau về khu công nghiệp:


10
a) Định nghĩa 1: Khu công nghiệp là khu vực lãnh thổ rộng lớn, có ranh
giới địa lý xác định, trong đó chủ yếu là phát triển các hoạt động sản xuất công
nghiệp và có đan xen với nhiều hoạt động dịch vụ đa dạng; có dân cư sinh sống
trong khu. Ngoài chức năng quản lý kinh tế, bộ máy quản lý các khu này còn
có chức năng quản lý hành chính, quản lý lãnh thổ. Khu công nghiệp theo quan
điểm này về thực chất là khu hành chính - kinh tế đặc biệt như các công viên
công nghiệp ở Đài Loan, Thái Lan và một số nước Tây Âu.
b) Định nghĩa 2: Khu công nghiệp là khu vực lãnh thổ có giới hạn nhất
định, ở đó tập trung các doanh nghiệp công nghiệp và dịch vụ sản xuất công
nghiệp, không có dân cư sinh sống và được tổ chức hoạt động theo cơ chế ưu
đãi cao hơn so với các khu vực lãnh thổ khác. Theo quan điểm này, ở một số
nước và vùng lãnh thổ như Malaysia, Indonesia, ….đã hình thành nhiều khu
công nghiệp với qui mô khác nhau và đây cũng là loại hình khu công nghiệp
nước ta đang áp dụng hiện nay.
Từ các khái niệm ở trên có thể thấy quan niệm về khu công nghiệp giữa
các nước cũng không đồng nhất, nhưng thường được hiểu là một khu đất được
phân chia và phát triển có hệ thống theo một kế hoạch tổng thể nhằm cung cấp
địa điểm cho các ngành công nghiệp tương hợp với hạ tầng cơ sở, các tiện ích
công cộng, các dịch vụ phục vụ và hỗ trợ.
Theo quy định về quản lý các khu công nghiệp, Khu kinh tế tại Nghị định
số 82/2018/NĐ-CP ngày 22/5/2018 của Chính phủ thì khái niệm về khu công

hướng. Vì vậy, phải có chiến lược dài hạn, quy hoạch, kế hoạch hàng năm để
thực hiện.
Quản lý Nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp cũng
vậy. Để đạt được mục tiêu chung, việc thực hiện quản lý Nhà nước về thu hút
dự án đầu tư vào các khu công nghiệp đều phải có chiến lược dài hạn, quy
hoạch, kế hoạch hàng năm để thực hiện.
1.1.2.3. Có tính chủ động và sáng tạo
Quản lý hành chính Nhà nước nói chung và quản lý Nhà nước về thu hút
đầu tư trong các khu công nghiệp có tính chủ động và sáng tạo, thể hiện ở việc
các chủ thể quản lý hành chính căn cứ vào tình hình, đặc điểm của từng khu
công nghiệp để đề ra các biện pháp quản lý thích hợp. Tính chủ động sáng tạo


12
còn thể hiện rõ nét trong hoạt động xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp
luật hành chính để điều chỉnh các hoạt động quản lý Nhà nước, đòi hỏi cơ quan
quản lý Nhà nước trong các khu công nghiệp phải áp dụng biện pháp giải quyết
mọi tình huống phát sinh một cách có hiệu quả nhất, nhằm đạt mục tiêu chung.
1.1.2.4. Không vì mục tiêu lợi nhuận
Quản lý Nhà nước nói chung và quản lý Nhà nước về thu hút đầu tư trong
các khu công nghiệp lấy việc phục vụ lợi ích công làm động cơ và mục đích
của hoạt động. Thông qua việc cung cấp các dịch vụ hành chính công với mục
tiêu đạt hiệu quả hoạt động cao nhất của khu công nghiệp.
1.1.3. Nội dung quản lý nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công
nghiệp
Quản lý nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp là
việc Nhà nước sử dụng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách, pháp luật
và thông qua bộ máy hành chính để quản lý hoạt động thu hút dự án đầu tư vào
các khu công nghiệp. Đồng thời, quản lý nhà nước tạo môi trường kinh doanh
ổn định, các điều kiện cần thiết đảm bảo cho sự hình thành và hoạt động của

Trong nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị
trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN ở Việt Nam, các
doanh nghiệp đều có quyền tự chủ đầu tư các dự án, tuy nhiên mục tiêu xuyên
suốt của doanh nghiệp đó là việc tối đa hóa lợi nhuận của dự án nên đôi khi các
doanh nghiệp này sẽ bất chấp các quy định của pháp luật để tìm kiếm lợi nhuận.
Do đó, bên cạnh việc tăng cường thu hút các dự án đầu tư vào các khu công
nghiệp cũng cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc khai thác lợi thế của địa phương
để phát triển kinh tế, xã hội với những tác động tiêu cực trong quá trình dự án
triển khai.


14
Để thực hiện được mục tiêu trên thì việc xây dựng chiến lược, qui hoạch
và kế hoạch thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp đóng vai trò rất quan
trọng trong công tác quản lý Nhà nước.
Việc xây dựng chiến lược thu hút các dự án đầu tư vào khu công nghiệp
có tầm nhìn dài hạn, xuyên suốt. Chiến lược thu hút các dự án đầu tư dài hạn
cần phải bám sát vào các lợi thế sẵn có của địa phương nhằm phát huy tốt nhất
thế mạnh của địa phương và đề ra những mục tiêu cụ thể cho từng giai đoạn,
điều này được thể hiện rõ nhất khi thực hiện công tác quy hoạch đặc thù thu hút
dự án cho từng khu công nghiệp.
Công tác quy hoạch nhằm cụ thể hóa chiến lược thu hút đầu tư dự án,
thông qua quy hoạch thì Nhà nước có thể lựa chọn ra các dự án phù hợp nhất
với tình hình kinh tế xã hội của địa phương trên cơ sở phù hợp các lợi ích của
doanh nghiệp do việc thực hiện quy hoạch là của địa phương (nơi có nhu cầu
thu hút dự án đầu tư) và ngành nghề đầu tư (là do lựa chọn của doanh nghiệp).
Chỉ khi nào doanh nghiệp thấy quy hoạch là phù hợp với điều kiện, khả năng
của đơn vị mình thì mới đăng ký thực hiện đầu tư.
Kế hoạch triển khai nhằm thu hút dự án đầu tư được xây dựng trên cơ sở
các chiến lược thu hút, quy hoạch ngành nghề thu hút đầu tư đã được định

Bên cạnh việc xây dựng các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, Nhà nước
còn phải xây dựng và ban hành các chính sách, pháp luật về thu hút dự án đầu
tư trong các khu công nghiệp. Bởi vì sự tác động của quản lý nhà nước đối với
dự án đầu tư chủ yếu là thông qua hình thức gián tiếp hơn là cách thức tác động
trực tiếp mang tính chất hành chính. Tác động gián tiếp mang tính mềm dẻo,
uyển chuyển, vừa bảo đảm tính tự chủ của các doanh nghiệp, vừa bảo đảm mục
tiêu chung về phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đồng thời cho phép tôn
trọng các qui luật của thị trường. Vì thế, việc xây dựng, hoàn thiện chính sách
và pháp luật đối với dự án đầu tư được xem như là công cụ hữu hiệu nhất của
Nhà nước nhằm khai thác vai trò tích cực và hạn chế những tác động tiêu cực.
Hệ thống chính sách và pháp luật phải tạo điều kiện thuận lợi, cơ hội bình đẳng
trước pháp luật, không phân biệt đối xử trong tiếp cận các cơ hội đầu tư khai
thác giữa các dự án đầu tư.