1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài.
Đã từ lâu, sinh hoạt tổ chuyên môn đã trở thành một công việc thường xuyên
đối với các giáo viên trong nhà trường. Sinh hoạt tổ chuyên môn là một công
việc hết sức cần thiết và quan trọng. Nó không chỉ làm cho các giáo viên có cơ
hội để giải quyết các vấn đề còn khúc mắc trong công việc mà nó còn giúp giáo
viên bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ của mình. Bên cạnh đó giáo viên còn
được nắm bắt những chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và nhà nước
cũng như các văn bản chỉ đạo của cấp trên về vấn đề giáo dục. Sinh hoạt tổ
chuyên môn còn giúp giáo viên ổn định các nền nếp, các quy định của nhà
trường trong quá trình thực hiện nhiệm vụ... Tuy nhiên, một số giáo viên vẫn
cho rằng, sinh hoạt tổ chuyên môn chẳng qua cũng chỉ là thực hiện các quy định
trong hội họp, trong sinh hoạt tổ của nhà trường. Nhiều giáo viên còn xem nhẹ
sinh hoạt tổ chuyên môn. Đi muộn, về sớm, trong quá trình sinh hoạt không chú
ý lắng nghe, không xây dựng ý kiến đóng góp, không tôn trọng nội dung cuộc
họp, ghi chép sơ sài... Hơn nữa, Tổ trưởng chuyên môn chưa dầu tư nhiều vào
nội dung tổ chức buổi sinh hoạt: Chuẩn bị nội dung cuộc họp chưa chu đáo,
trong quá trình triển khai còn mơ hồ về những vấn đề có liên quan, nội dung
rườm rà, không nổi bật trọng tâm, chưa có tính quyết đoán trong công việc, chưa
thực sự làm chủ trong cuộc họp, chưa gương mẫu trong quá trình hội họp....
Là một cán bộ quản lí trong nhà trường Tiểu học, bản thân tôi rất bức xúc về
những vấn đề nêu trên. Tôi thiết nghĩ, nếu buổi sinh hoạt chuyên môn tổ mà
không có chất lượng thì làm sao giúp các giáo viên thấu hiểu được công việc của
mình? Làm sao nâng cao được chất lượng giảng dạy trong nhà trường? Buổi
sinh hoạt chuyên môn mà giáo viên chưa hiểu được những ưu điểm và tồn tại
của mình, của đồng nghiệp, của khối tổ trong thời gian qua thì làm sao mà đánh
giá, rút kinh nghiệm được? Buổi sinh hoạt chuyên môn mà giáo viên chưa thấy
được những việc mà mình chưa làm được cũng như kế hoạch trong thời gian tới
thì làm sao mà hoàn thành công việc nhà trường giao cho? Làm sao nâng cao
chất lượng cho học sinh trong học tập? ... Đây cũng là mục tiêu mà xã hội đang
quan tâm. Phòng giáo dục và Đào tạo cũng đã chỉ đạo vấn đề này cho các nhà
giảng dạy trên lớp nhằm nâng cao chất lượng học tập của học sinh. Giáo viên
nắm được đường lối chủ trương của Đảng về vấn đề giáo dục trong thời kỳ hiện
nay. Nắm được những đổi mới trong giáo dục cũng như trong phương pháp dạy.
Giáo viên thấy được tầm quan trọng của sinh hoạt chuyên môn tổ: '' Sinh hoạt
chuyên môn tổ là việc làm thiết thực không thể thiếu được đối với một giáo
viên''. Nếu không sinh hoạt chuyên môn, giáo viên sẽ không tiếp cận được
những cái mới trong công tác giảng dạy, không đúc rút được kinh nghiệm trong
quá trình dạy học cũng như không thể học hỏi được đồng nghiệp qua các ý kiến
tham khảo, các buổi giao lưu về công tác chuyên môn. Vì vậy nghiên cứu đề tài
này sẽ là một vấn đề vô cùng quan trọng, giúp giáo viên trong trường tự học, tự
bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của bản thân, nhằm đưa chất
2
lượng của học sinh ngày một đi lên, xứng đáng với danh hiệu của nhà trường "
Trường chuẩn quốc gia mức độ 1''.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
Đề tài này sẽ nghiên cứu các vấn đề sau:
- Nghiên cứu về thái độ của giáo viên khi tham gia sinh hoạt tổ.
- Nghiên cứu về nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn.
- Nghiên cứu về chất lượng của buổi sinh hoạt chuyên môn.
- Nghiên cứu về thời gian sinh hoạt tổ chuyên môn.
- Nghiên cứu về năng lực của tổ trưởng khi tham gia đóng vai trò chỉ đạo
tổ sinh hoạt chuyên môn.
- Nghiên cứu về hiệu quả của buổi sinh hoạt chuyên môn tổ...
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
Khi thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng những phương pháp sau đây:
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế, thu tập thông tin.
nghỉ sinh hoạt chuyên môn, thậm chí nghỉ còn vô lý do, không xin phép, nếu
ban giám hiệu có nhắc nhở thì nói là quên...
+ Một số giáo viên tác phong lề mề trong việc tham gia sinh hoạt tổ, có
giáo viên đi chậm 5 phút, có những giáo viên đi chậm 10 phút, thậm chí 15 phút
khi đến trường rồi, vào họp không để ý, lơ là trong sinh hoạt.
+ Một số giáo viên đến sinh hoạt cho có mặt, trong buổi sinh hoạt thường
làm việc riêng. Nói chuyện hoặc sử dụng điện thoại... không tập chung chú ý
vào nội dung sinh hoạt.
+ Một số đồng chí ngồi nghe ghi chép nhưng không nhập tâm, xong buổi
sinh hoạt không nhắc lại được công việc nên làm, hỏi thì mơ hồ không nắm bắt
được chủ trương, kế hoạch của nhà trường, của cấp trên. Vì vậy khi thực hiện
nhiệm vụ trong tuần rối tung lên, không hoàn thành hoặc rất vất vả và hiệu quả
không cao, mất thời gian đi hỏi lại đồng nghiệp. Hoặc khi chuyên môn nhà
trường duyệt kế hoạch thì không hoàn thành nhiệm vụ, hoặc thực hiện lệch với
chỉ đạo của nhà trường.
+ Một số đồng chí chưa đầu tư vào việc phát biểu ý kiến đóng góp xây
dựng nội dung buổi sinh hoạt chuyên môn. Thông thường là ngồi nghe cho
xong, hoặc một số đồng chí phát biểu ý kiến thì bi quan không có tinh thần xây
dựng , hoặc gây những khó khăn cho chuyên môn, có thể là cố tình, có thể là
không cố ý, có thể thực tế là như vậy. Có đồng chí lại dông dài, không đúng
trọng tâm, không tìm ra được giải pháp để nâng cao hiệu quả công việc thường
là ỷ lại cho tổ, cho nhà trường, chỉ đâu đánh đấy.
+ Tổ trưởng chuyên môn chưa có nhiều năng lực trong công tác chỉ đạo
tổ. chuẩn bị nội dung sinh hoạt chưa chu đáo, chưa khoa học. Chưa xắp xếp nội
dung hợp lí: Cái gì cần nêu trước, cái gì cần triển khai sau, cần thảo luận vấn đề
gì? Thảo luận như thế nào thì có hiệu quả? Gọi ai phát biểu ý kiến? Ai cần rút
kinh nghiệm?... Đôi khi tổ trưởng chưa tự tin trong công tác chỉ đạo. Có thể là
chưa nắm vững công việc cần làm, có thể do tâm lí, do năng lực, do ý thức... Có
những tổ trưởng có năng lực chỉ đạo chuyên môn, xong lại do nhiều yếu tố khác
6
35
Tham gia không đầy
đủ, chất lượng chưa cao
SL
TL
3
15
* Tham gia các hoạt động giáo dục:
Tổng số giáo viên của hai tổ trong trường là: 20
Tham gia đầy đủ, có
chất lượng
SL
TL
11
55
Tham gia đầy đủ, chất
lượng chưa cao
SL
TL
7
35
Tham gia không đầy
đủ, chất lượng chưa cao
SL
TL
2
25
SL
1`
TL
5
* Về chất lượng học sinh:
Tổng số học sinh toàn trường là 528 em. Qua khảo sát chất lượng học sinh
toàn trường hai môn Toán và Tiếng Việt. Kết quả như sau:
Điểm 9-10
SL
TL
158
29,9
Điểm 7-8
SL
TL
163
30,8
Điểm 5-6
SL
TL
179
34,0
Điểm dưới 5
trường để giáo dục con em mình. Nếu giáo viên không đi dự sinh hoạt chuyên
môn, hoặc đi dự nhưng không nghiên cứu kĩ thông tư thì làm sao giáo viên có
thể đánh giá việc học tập và rèn luyện của học sinh theo đúng tinh thần của
thông tư được. Không những vậy, mà trong quá trình dạy học cũng sẽ gặp khó
khăn trong việc rèn luyện học sinh.
Nêu câu hỏi ngược lại cho giáo viên, để giáo viên xác định rõ mục tiêu của
buổi sinh hoạt chuyên môn tổ, thấy được tầm quan trọng không thể thiếu được
của buổi sinh hoạt chuyên môn. Sinh hoạt chuyên môn tổ là việc làm thường
xuyên chứ không phải là công việc phụ như giáo viên từng nghĩ, từ đó giúp giáo
viên có ý thức tham gia sinh hoạt tổ đều đặn và thực hiện nghiêm túc các quy
định của buổi sinh hoạt chuyên môn.
2.3.2. Giúp giáo viên đóng góp ý kiến, xây dựng nội dung của buổi sinh hoạt
tổ chuyên môn có chất lượng.
Sau khi các giáo viên đã hiểu được tầm quan trọng của buổi sinh hoạt chuyên
môn tổ, tôi từ từ giúp giáo viên thực hiện tốt nội dung của buổi sinh hoạt. Trước
tiên là giúp tổ trưởng xây dựng kế hoạch của nội dung buổi sinh hoạt tổ. Sau đấy
giúp tổ trưởng có cách điều hành buổi sinh hoạt làm sao để có chất lượng, thực
hiện nghiêm túc, khoa học, nổi bật trọng tâm. Sau đấy giúp các giáo viên tham
gia sinh hoạt tổ sao cho nghiêm túc, có chất lượng. Giúp giáo viên đóng góp ý
kiến xây dựng vào các văn bản, kế hoạch của nhà trường, của tổ cũng như rút
kinh nghiệm trong công việc của mình. Ý kiến tham gia phải hết sức xây dựng,
trọng tâm, mang lại hiệu quả cho công tác giảng dạy.
Ví dụ: Tham gia ý kiến đóng góp xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn. Nhà
trường đưa ra chỉ tiêu cho tổ là phải có 50 em học sinh cuối năm phải đạt danh
hiệu " Hoàn thành xuất sắc các nội dung học tập và rèn luyện" tương đương với
25,6% và 60 em đạt danh hiệu " Có thành tích vượt trội" tương đương với 32,7%
trong tổ. Vậy các giáo viên trong khối phải có ý kiến đóng góp xây dựng chỉ tiêu
cho các khối nói chung và khối mình phụ trách nói riêng. Khối nào ít học sinh
thì tương đương với tỉ lệ đó, số học sinh được khen thường phải ít đi, khối nào
nhiều học sinh thì số học sinh đạt danh hiệu đó phải nhiều lên. Từ đó suy ra, đối
hành không tốt thì trừ vào điểm thi đua. Xong, bên cạnh những hình thức về thi
đua, tôi lại động viên, khích lệ tinh thần tự giác của các giáo viên trong từng tổ.
Gặp gỡ, nói chuyện, tâm sự về những vấn đề có liên quan đến chuyên môn, giúp
họ vững vàng trong chuyên môn và thêm tự tin trong công việc. Qua một thời
gian làm việc tôi nhận thấy có sự chuyển biến rõ rệt của từng thành viên trong tổ
khối.
10
Đều đều 2 tuần/ 1 lần tôi đều dự sinh hoạt chuyên môn tổ để nắm bắt tình hình
nội dung sinh hoạt tổ: Về thời gian đã đảm bảo chưa? Chất lượng sinh hoạt như
thế nào? Việc xây dựng, đóng góp ý kiến của các thành viên trong tổ ra sao?...
Sau buổi sinh hoạt tôi đều đóng góp ý kiến xây dựng tổ. Hướng dẫn cho tổ quy
trình và nội dung sinh hoạt sao cho hợp lí mà vẫn khoa học. Hướng dẫn tổ
trưởng đưa ra kế hoạch, nội dung cho buổi sinh hoạt chuyên môn. Sau một thời
gian giúp đỡ, chất lượng sinh hoạt của tổ chuyên môn chuyển biến rõ rệt hẳn
lên. Có những thời gian Ban giám hiệu bận công việc , không cùng dự buổi sinh
hoạt chuyên môn với tổ được, xong tổ vẫn tự giác sinh hoạt đều đặn, nội dung
sinh hoạt luôn đa dạng và phong phú.
2.3.4. Bồi dưỡng nghiệp vụ chỉ đạo nội dung sinh oạt tổ cho Tổ trưởng
chuyên môn.
Trước hết tôi bồi dưỡng công tác nghiệp vụ cho đồng chí tổ trưởng như: Tổ
trưởng phải có tính cương quyết, phải gương mẫu trong mọi hoạt động, phải
luôn là người tiên phong trong các phong trào. Thường xuyên trau dồi về chuyên
môn, nghiệp vụ, học hỏi đồng nghiệp... để mình luôn là người có chuyên môn
vững vàng. Phải nhanh nhảu, tinh ý, nhạy bén, hoạt bát...trong mọi lúc, mọi nơi.
Phải biết hi sinh cho công việc dạy và học của nhà trường. Song song với sự
động viên, tôi cũng đã giúp tổ trưởng trong quá trình soạn thảo nội dung buổi
sinh hoạt. Phân tích cho tổ trưởng hiểu những vấn đề nào là quan trọng trong
về chuyên môn, nghiệp vụ, phục vụ cho công tác giảng dạy của giáo viên và học
sinh.
Hoặc có những thời điểm có lịch làm việc quan trọng vào chiều thứ sáu, ví
như có cuộc phỏng vấn của đoàn khảo sát về vệ sinh môi trường, về sức khỏe
cộng đồng chẳng hặn. Nhà trường phải phụ thuộc vào thời gian của họ, như vậy
chiều thứ sáu tuần này các tổ lại không sinh hoạt chuyên môn được. Vậy phải
làm thế nào? Hay lại để cho các tổ tranh thủ một lúc vào cuối buổi? Như vậy thì
buổi sinh hoạt chuyên môn có còn đúng nghĩa không? Hay chỉ gọi là hội ý giáo
viên trong tổ khối? ... Vì vậy, tôi lại phải đề xuất với nhà trường là chuyển sinh
hoạt chuyên môn vào buổi khác. Có hai cách chuyển: Một là chuyển vào chiều
thứ năm, hai là chuyển vào sáng thứ bảy. Nếu chuyển vào chiều thứ năm thì phải
tổ chức hoạt động giáo dục cho học sinh vào hôm khác, nếu chuyển vào sáng
thứ bảy thì phải động viên giáo viên đi thêm buổi. Cách nào cũng được, miễn là
buổi sinh hoạt chuyên môn thực sự có hiệu quả. Biết rằng thời gian và công việc
cho một người giáo viên có quy định theo các văn bản của cấp trên, tuy vậy đã
là một giáo viên yêu nghề đôi khi chúng ta phải biết hi sinh. Hi sinh cả về thời
gian, về trí tuệ và về công sức... Vì tương lai con em chúng ta; " Vì lợi ích mười
năm trồng cây- Vì lợi ích trăm năm trồng người" như Bác Hồ kính yêu của
chúng ta đã từng nói.
12
2.3.6. Chỉ đạo giáo viên tham gia sinh hoạt cụm chuyên môn đều đặn, có
chất lượng.
Song song với việc chỉ đạo tổ chuyên môn tham gia sinh hoạt tại trường, thì
bản thân tôi đã chỉ đạo các giáo viên, tổ chuyên môn phải tham gia sinh hoạt
chuyên môn cụm đều đặn, có chất lượng. Thực hiện đúng các yêu cầu của cụm
đề ra như: Đăng kí nội dung sinh hoạt; Nghiên cứu bài học để góp ý giờ dạy cho
trường bạn; Tham gia góp ý xây dựng nội dung buổi sinh hoạt; Thực hiện
nhất.
Hay khi nhà trường tổ chức một buổi giao lưu Câu lạc bộ Trí tuệ tuổi thơ,
chính vì buổi sinh hoạt chuyên môn có chất lượng nên các giáo viên trong khối
tổ đã chuẩn bị rất chu đáo từ nội dung sinh hoạt cho đến cách tổ chức sinh hoạt.
Nhìn chung, nhờ có hiệu quả của buổi sinh hoạt chuyên môn tổ mà các hoạt
động giáo dục của nhà trường ngày một có chất lượng hơn. Như các hoạt động
ngoài giờ lên lớp; Tổ chức buổi tuyên truyền về An toàn giao thông hay phòng
chống Ma túy; Tổ chức têm phòng cho học sinh cũng như Lao động dọn vệ sinh
sân trường, lớp học; Hay là một buổi tham quan ngoại khóa...
2.4.2. Hiệu quả của sáng kiến đối với bản thân.
Nhờ có việc chỉ đạo các tổ chuyên môn sinh hoạt có chất lượng mà bản thân
cũng đã rút ra được bài học bổ ích. Như hiểu rõ hơn về tâm tư tình cảm của các
giáo viên; Hiểu rõ hơn về nhu cầu của các giáo viên trong tổ; Hiểu rõ hơn về
trình độ, năng lực, tay nghề, về phẩm chất đạo đức cũng như tính cách mỗi con
người; Hiểu rõ hơn về sở trường cũng như là những khó khăn đối với từng giáo
viên. Từ đó bản thân đã có những thông cảm, những sẻ chia cũng như tìm ra
những giải pháp hữu hiệu để giúp các tổ chuyên môn sinh hoạt đều đặn hơn, có
chất lượng hơn. Tạo cho giáo viên không khí vui vẻ trong việc tự học tự bồi
dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ, tạo cho giáo viên tinh thần tự giác, có trách
nhiệm cao trong nghề nghiệp hơn. Bên cạnh đó bản thân cũng đã nâng cao kinh
nghiệm hơn trong công tác quản lí, nhằm tháo gỡ những khó khăn đang còn tồn
đọng trong nhà trường. Mục đích cuối cùng cũng chỉ vì nâng cao chất lượng dạy
và học trong nhà trường, nhằm giáo dục toàn diện học sinh có hiệu quả.
2.4.3. Hiệu quả của sáng kiến đối với đồng nghiệp.
Trong quá trình tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn, bước đầu các đồng nghiệp
của tôi rất khó chịu về cách quản lí, chỉ đạo của tôi. Họ thể hiện không đồng tình
bằng việc làm, bằng thái độ. Họ đã gây khó khăn cho bản thân tôi rất nhiều
trong công việc. Mặc dù vậy, tôi vẫn không nản lòng. Tôi biết những việc làm
của mình là đúng, chỉ có điều đồng nghiệp của tôi chưa hiểu thôi. Chính vì vậy,
tôi đã không giận, không xa cách mà ngược lại tôi thông cảm cho họ, đặt mình
chất lượng
SL
TL
15
75
Tham gia đầy đủ, chất
lượng chưa cao
SL
TL
5
25
Không tham gia
SL
0
TL
0
* Tham gia các hoạt động giáo dục:
Tổng số giáo viên của hai tổ trong trường là: 20
Tham gia đầy đủ, có
Tham gia đầy đủ, chất
Không tham gia
15
TL
25
Trung bình
SL
TL
2
10
Yếu
SL
0
TL
0
* Về chất lượng học sinh:
Tổng số học sinh toàn trường là 528 em. Qua khảo sát chất lượng học sinh
toàn trường hai môn Toán và Tiếng Việt. Kết quả như sau:
Điểm 9-10
SL
TL
214
40,5
Điểm 7-8
SL
TL
195
hoạt tổ chuyên môn. Không những sinh hoạt chuyên môn trong nhà trường mà
còn phải tham gia sinh hoạt chuyên môn cấp liên trường( SHCM cụm). Nắm bắt
được điều quan trọng đó, trước thực trạng của nhà trường tôi, tôi đã nhanh
chóng chỉ đạo giáo viên trong tổ khối tham gia sinh hoạt chuyên môn đều dặn,
có chất lượng. Chỉ trong một năm đổi mới về cách sinh hoạt chuyên môn mà ý
thức của các giáo viên đều chuyển biến rõ rệt. Chất lượng dạy và học trong nhà
trường ngày một đi lên. Sự nhiệt tình trong công tác của giáo viên cũng được
khẳng định; Chuyên môn nghiệp vụ cũng như tay nghề; Sự nhanh nhạy, nắm bắt
công việc, sự sáng tạo trong mỗi giáo viên đều được thể hiện qua hiệu quả của
công việc trong nhà trường. Kết quả khảo sát nội dung của BDTX cấp huyện rất
tốt; Các giáo viên dự khảo sát đều đạt điểm rất cao; Vì vậy, có những giáo viên
hợp đồng như cô Nguyễn Thị Dung đã đạt giờ dạy giỏi trong quá trình dạy
chuyên đề cụm. Từ chất lượng giảng dạy của giáo viên rất tốt dẫn đến chất
lượng học tập của học sinh cũng được đi lên.
Không những chất lượng đại trà được nâng cao mà chất lượng học sinh năng
khiếu cũng được khẳng định. Đội tuyển học sinh năng khiếu khối 5 tham gia
giao lưu cấp huyện đạt 17 giải; Đội tuyển học sinh năng khiếu khối 4 tham gia
giao lưu cấp huyện đạt 19 giải; Đội tuyển học sinh năng khiếu khối 3 tham gia
giao lưu cấp huyện đạt 15 giải; Đội tuyển học sinh năng khiếu TDTT tham gia
giao lưu cấp huyện đạt 5 giải; Đội tuyển CLB Tiếng Anh giao lưu cấp huyện đạt
14 giải; Học sinh tham gia thi ATGT cấp huyện đạt giải ba toàn đoàn. Bên cạnh
đó các hoạt động giáo dục cũng mang lại hiệu quả cao như: Hoạt động ngoài giờ
lên lớp, ca múa hát tập thể trên sân trường; Các hoạt động ngoại khóa; Công tác
tuyên truyền; Công tác xã hội hóa; Công tác chủ nhiệm; Tham gia triển lãm
VSCĐ... Kết quả giao lưu Câu lạc bộ cấp huyện đội tuyển nào cũng đạt giải. Vì
thế bản thân tôi đã khẳng định rằng: Sinh hoạt chuyên môn Tổ là nền tảng cho
việc nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường. Tham gia sinh hoạt
chuyên môn tốt sẽ làm cho chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh
trưởng nhà trường, của các cấp lãnh đạo... để đề tài của tôi được hoàn thiện hơn
nữa.
Xin chân thành cảm ơn.
XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG
Quảng Xương, ngày 10 tháng 4 năm 2019
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
18
viết, không sao chép nội dung của người
khác.
( Ký và ghi rõ họ tên)
Lê Thị Thắm
19