PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO SÔNG LÔ
TRƯỜNG THCS ĐỒNG THỊNH

CHUYÊN ĐỀ
Tên chuyên đề : “ VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG
GIẢNG DẠY LỊCH SỬ 7 ”
Tác giả chuyên đề : Đỗ Thị Thu Hiền
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Đồng Thịnh, Sông Lô, Vĩnh Phúc

Đồng Thịnh, tháng11 năm 2018
- Tác giả: Đỗ Thị Thu Hiền
1


- Chức vụ: Giáo viên
- Đơn vị công tác: Trường THCS Đồng Thịnh, Sông Lô, Vĩnh Phúc
- Tên chuyên đề:
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG GIẢNG DẠY LỊCH SỬ 7
- Đối tượng: học sinh lớp 7
NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ
Trong bộ môn Lịch sử 7 có rất nhiều nội dung cần có sự phối hợp kiến thức
sử học với các bộ môn khoa học khác, đặc biệt là các bộ môn khoa học xã hội
như Ngữ văn, Địa lí, Mĩ thuật, GDCD… Do vậy việc tìm hiểu chương trình,
SGK các môn khoa học khác để chọn nội dung liên quan đến môn Lịch sử là
việc làm cần thiết.
Tích hợp liên môn một cách nhẹ nhàng, linh hoạt, đúng địa chỉ sẽ làm cho
bài học thêm sinh động mà không nặng nề, phức tạp thêm.
1. Tích hợp với môn Ngữ văn:
Trong giảng dạy bộ môn Lịch sử, người giáo viên đóng vai trò quan trọng
trong việc làm sống lại các sự kiện lịch sử. Tuy nhiên nếu chỉ dựa vào những

Ngày 25 bá tước Lương Minh đại bại tử vong
Ngày 28 Thượng thư Lý Khánh cùng kế tự vẫn
… Xương Giang ,Bình Than máu trôi đỏ nước… "
( Bình Ngô đại cáo - Nguyễn Trãi)
* Dạy bài 11"Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống (1075 1077)", để khắc họa “ Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt ” giáo viên
có thể sử dụng bài “ Thơ thần” của Lý Thường Kiệt:
“Sông núi nước Nam vua Nam ở
Rành rành định phận ở sách trời
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm
Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời”
Giáo viên cần đọc minh họa khổ thơ trên và phân tích cho học sinh thấy
bài thơ đã có tác dụng một phần làm cho quân giặc càng thêm hoang mang lo sợ,
mặt khác còn động viên khích lệ tinh thần chiến đấu của quân sĩ.

3


*Dạy bài 25 "Phong trào Tây Sơn", để làm nổi bật tinh thần chiến đấu
quật cường của nghĩa quân Tây Sơn, với ý chí quyết tâm đánh giặc bảo vệ nền
độc lập dân tộc giáo viên có thể sử dụng bài thơ:
“Đánh cho để dài tóc
Đánh cho để đen răng
Đánh cho nó chích luân bất phản
Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn
Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ”
* Yêu cầu:
- Giáo viên phải nghiên cứu, chắt lọc trích các đoạn thơ, văn ngắn gọn, có nội
dung tiến bộ, phản ánh lịch sử một cách chân thực nhất, phù hợp với yêu cầu
giáo dục của bài học, tránh ôm đồm làm loãng bài lịch sử.
2. Tích hợp với môn Địa lí:

về pháp luật nước ta qua các triều đại
MỘT SỐ VÍ DỤ TÍCH HỢP LỊCH SỬ - GDCD:
* Dạy bài 10 “Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước”, khi tìm
hiểu về bộ Hình thư thời Lý, thấy được ngay từ khi bộ luật thành văn đầu tiên
của nước ta ra đời, ông cha ta đã xem trọng việc bảo vệ của công và tài sản nhân
dân, bảo vệ sản xuất nông nghiệp
* Dạy bài 13 “Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII”, nhà Trần sau khi thành lập đã
ban hành Quốc triều hình luật. Hình luật thời Trần cũng giống như thời Lý,
nhưng được bổ sung thêm. Cơ quan luật pháp thời Trần được tăng cường hoàn
thiện hơn. Nhà Trần đặt cơ quan Thẩm hình viện đưể xét xử kiện cáo. Vua Trần
để chuông lớn ở thềm điện Long Trì cho dân đến kêu oan khi cẩn
Liên hệ đến luật pháp của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam ngày nay
* Dạy bài 9 “Nước Đại Cồ Việt thời Đinh-Tiền Lê”, bài 11 “Cuộc kháng
chiến chống quân xâm lược Tống”, bài 14 “Ba lần kháng chiến chống quân xâm
lược Mông-Nguyên”: qua những cuộc kháng chiến chống quân xâm lược giáo
dục học sinh lòng yêu nước, biết ơn cha ông đã hi sinh xương máu để bảo vệ Tổ
quốc

6


VÍ DỤ MINH HỌA:
Tiết 18. Bài 12
ĐỜI SỐNG KINH TẾ VÀ VĂN HOÁ(Tiếp theo)
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức: Giúp hs hiểu:
- Sự biến chuyển trong xã hội dưới thời Lý
- Những biến chuyển về văn hoá - giáo dục thời Lý
* Tích hợp liên môn:
- Ngữ văn: văn học chữ Hán, tác phẩm Nam quốc sơn hà – Lý Thường Kiệt


? Trong xã hội thời Lý gồm những

- Vua quan là bộ phận chính trong g/c

tầng lớp nào? đời sống của các tầng

thống trị

lớp đó?

- Quan lại, hoàng tử, công chúa được

? So với thời Đinh - Tiền Lê sự phân

cấp hoặc có ruộng trở thành địa chủ.

biệt giai cấp ở thời Lý như thế nào?

- Nông dân được chia ruộng đất  họ

(Sâu săc hơn: địa chủ ngày càng tăng

phải làm nghĩa vụ cho nhà nước, nộp

nông dân tá điền ngày càng nhiều).

tô cho địa chủ.

- GV sử dụng bảng phụ vẽ sơ đồ các


? Những hạn chế trong giáo dục thời
Lý?
(- Chế độ thi cử chưa quy củ, nề nếp.
- Con nhà giàu, quan lại mới có điều
kiện đi học).
- GV: Liên hệ đến tính ưu việt của hệ
thống giáo dục ngày nay (Mọi người
8


không phân biệt trai, gái, giàu,
nghèo…đều được tạo điều kiện tốt
nhất để tham gia học tập)

* Văn hoá:

? Những biến chuyển trên lĩnh vực - Văn học chữ Hán phát triển.
văn hoá?

- Đạo phật được rất phát triển

* Tích hợp với môn Ngữ văn:
- Tác phẩm văn học tiêu biểu “Nam
quốc sơn hà” của Lý Thường Kiệt
Để động viên, khích lệ tinh thần
chiến đấu của quân sĩ trong cuộc
kháng chiến chống quân xâm lược
Tống, đêm đêm Lý Thường Kiệt cho
người vào một ngôi đền trên bờ sông

? Em có nhận xét gì về công trình KT, VH, XH đã đánh dấu sự ra đời của
9


kiến trúc và điêu khắc đó?

1 nền văn hóa riêng biệt, văn hóa

(Quy mô lớn, trình độ tinh vi thanh Thăng Long.
thoát...)
HS QS H26. Em có nhận xét gì về
hình rồng thời Lý?
( Mình trơn, toàn thân uốn khúc, uyển
chuyển...)
? Sự phát triển kinh tế văn hoá dưới
thời Lý chúng tỏ điều gì?
(Nhà lý đã xây dựng được một quốc
gia phong kiến độc lập, phát triển toàn
diện...)
4. Củng cố:
-GV khắc sâu kiến thưc cơ bản
5. Hướng dẫn về nhà :
- Học bài, làm bài tập
- Ôn tập lại các kiến thức cơ bản đã học để tiết sau làm bài tập lịch sử

10