NÂNG CAO NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO
CỦA ĐẢNG BỘ KHỐI CÁC CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG
THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người sáng lập và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt
Nam, Bác luôn quan tâm đến việc nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng và coi đó
là yếu tố quan trọng quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam, của công cuộc
kiến thiết và phát triển đất nước. Theo Người, năng lực lãnh đạo của Đảng được
thể hiện thông qua nhiều nội dung, trước hết là ở trình độ hoạch định cương lĩnh,
chiến lược, đường lối, chủ trương, chính sách các lĩnh vực của đời sống xã hội một
cách đúng đắn. Hai là Đảng phải đề ra được những quan điểm, tư tưởng chỉ đạo
đáp ứng yêu cầu thực tiễn cách mạng trong từng thời kỳ, từng giai đoạn cách
mạng. Ba là Đảng phải định hướng sự hoạt động của Nhà nước và các tổ chức
trong hệ thống chính trị, mọi giai tầng trong xã hội thực hiện nhiệm vụ chính trị,
kinh tế - xã hội nhằm hiện thực hóa đường lối, nghị quyết trong thực tiễn cuộc
sống. Năng lực lãnh đạo của Đảng phải được thể hiện qua năng lực lãnh đạo của
các tổ chức đảng, của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Vì vậy, Người cho rằng, việc
nâng cao năng lực lãnh đạo là vấn đề thuộc về bản chất và là cơ sở tạo nên sức
sống cho Đảng, góp phần củng cố mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao vai trò lãnh đạo của Đảng đối
với cách mạng Việt Nam, Người xác định nó là nhân tố cơ bản, có ý nghĩa quyết
định mọi thắng lợi của cách mạng nước ta. Ngay từ những năm 1927, trong tác
phẩm “Đường cách mệnh”, Người đã khẳng định: “Cách mạng trước hết phải có
Đảng lãnh đạo. Đảng có vững mạnh, cách mạng mới thành công”. Do vậy, việc
nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng là việc làm cần thiết, thường xuyên, lâu dài
và là trách nhiệm của các tổ chức đảng và mọi cán bộ, đảng viên. Có như vậy,
Đảng mới luôn thực sự là hiện thân của trí tuệ, danh dự và lương tâm của dân tộc
và thời đại, luôn xứng đáng là người lãnh đạo, người đầy tớ thật sự trung thành của
nhân dân trong mọi thời kỳ cách mạng. Người thường nhắc nhở: “Một dân tộc, một
Đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất
định ngày hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng

bạn tỉnh táo nhanh nhẹn hơn vượt đi trước”(4). Người xác định: “Trong mỗi giai
đoạn cách mạng, Đảng căn cứ vào tình hình trong nước và diễn biến trên thế giới
để đề ra những khẩu hiệu, mục đích và kế hoạch đấu tranh. Đảng quy định ở giai
đoạn nào thì phải dựa vào lực lượng nào, cô lập và phân hoá lực lượng nào để tiêu
diệt kẻ thù của giai cấp, của nhân dân”(5).
Hai là, phát huy dân chủ trong mọi hoạt động của Đảng. Đây là nhiệm vụ lâu
dài, thường xuyên trong quá trình lãnh đạo cách mạng. Người cho rằng, để đảm
đương được vai trò lãnh đạo sự nghiệp cách mạng, Đảng phải mạnh về chính trị, tư
NGUYỄN MINH CHUNG/D/Hội thảo Noi gương Chủ tịch Hồ Chí Minh - 2019


3

tưởng và tổ chức, phải giữ vững truyền thống đoàn kết, thường xuyên thực hiện tự
phê bình và phê bình, luôn xây dựng và tự chỉnh đốn; đồng thời Đảng phải thực
hành dân chủ... Người khẳng định: “Để làm cho Đảng mạnh, thì phải mở rộng dân
chủ”(6), “muốn đoàn kết chặt chẽ trong Đảng, ắt phải thống nhất tư tưởng, mở
rộng dân chủ nội bộ, mở rộng tự phê bình và phê bình”(7); trong Đảng “phải thật
sự mở rộng dân chủ để tất cả đảng viên bày tỏ hết ý kiến của mình”(8). Mặt khác,
mỗi đảng viên bất cứ ở địa vị nào cũng phải làm gương dân chủ.
Thực hiện dân chủ trong hoạt động của Đảng được biểu hiện trong quá trình
xây dựng đường lối, chủ trương của Đảng, trong sinh hoạt đảng, trong lãnh đạo
thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, trong công tác cán bộ… Khi nói về dân
chủ trong lãnh đạo, Bác viết: “Nhà nước ta phải phát triển quyền dân chủ và sinh
hoạt chính trị của toàn dân để phát huy tính tích cực sáng tạo của nhân dân, làm
cho mọi công dân Việt Nam thực sự tham gia quản lý công việc của Nhà nước”(9).
Phải làm sao để: “Khiến cho cán bộ cả gan nói, cả gan đề ra ý kiến… Khiến cho
cán bộ có gan phụ trách, có gan làm việc”(10). Do vậy, vấn đề phát huy dân chủ
trong Đảng phải được nhận thức vừa là mục tiêu, vừa là động lực để nâng cao năng
lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng.

bộ, đảng viên phải “phụng công, thủ pháp, chí công vô tư”(12).
Đồng thời, một trong những yêu cầu cơ bản của công tác xây dựng, chỉnh đốn
Đảng là nâng cao bản lĩnh chính trị và năng lực lãnh đạo của Đảng, nâng cao trình
độ kiến thức, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên; khắc phục có
hiệu quả tệ tham nhũng, lãng phí, các hiện tượng sa sút, suy thoái về phẩm chất,
đạo đức lối sống của cán bộ, đảng viên một cách có hiệu quả; tăng cường dân chủ
và kỷ luật, củng cố khối đoàn kết thống nhất trong Đảng; tiếp tục đổi mới phương
thức lãnh đạo của Đảng, khắc phục bệnh quan liêu, bao biện, xa rời, coi thường
quần chúng, củng cố mối liên hệ giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân. Vì vậy, đấu
tranh phòng chống quan liêu, tham nhũng, các hiện tượng sa sút, suy thoái về phẩm
chất, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên là một nhiệm vụ trọng tâm của công
tác xây dựng Đảng.
Nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng ở Trung ương, ngày
7/11/1948 tại Chiến khu Việt Bắc, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã
quyết định thành lập Liên chi cơ quan Trung ương (nay là Đảng bộ Khối các cơ
quan Trung ương) với 6 chi bộ và vài chục đảng viên công tác trong các cơ quan
Trung ương. Sự ra đời của Liên chi các cơ quan Trung ương là minh chứng chính
xác cho việc đổi mới phương thức lãnh đạo góp phần rất quan trọng trong việc đẩy
mạnh công tác xây dựng Đảng ở các cơ quan Trung ương, nâng cao năng lực lãnh
đạo, sức chiến đấu của Đảng để lãnh đạo toàn quốc kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc
và xây dựng xã hội chủ nghĩa ở nước ta.
Trải qua các thời kỳ, theo yêu cầu của thực tiễn cách mạng, Đảng bộ Khối đã
có 4 lần được sắp xếp, tổ chức lại. Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4, 5

NGUYỄN MINH CHUNG/D/Hội thảo Noi gương Chủ tịch Hồ Chí Minh - 2019


5

(khóa X), ngày 11/4/2007 Bộ Chính trị ban hành Quyết định số 47-QĐ/TW về lập

luôn đổi mới phương thức hoạt động, vừa bám sát chức năng, nhiệm vụ, vừa tập
NGUYỄN MINH CHUNG/D/Hội thảo Noi gương Chủ tịch Hồ Chí Minh - 2019


6

trung vào những vấn đề trọng tâm, cấp bách để lãnh đạo, tổ chức thực hiện. Trước
mỗi vấn đề trọng tâm, Đảng ủy ban hành nghị quyết chuyên đề, đề ra giải pháp cụ
thể, có phương pháp chỉ đạo phù hợp với các loại hình tổ chức đảng, khắc phục
tình trạng làm qua loa, chiếu lệ. Hằng năm, Đảng ủy chọn một số nội dung trọng
tâm làm chủ đề hành động, như lấy năm 2013 là Năm nâng cao chất lượng chi bộ;
năm 2014 là Năm tăng cường công tác dân vận,… Sau Đại hội nhiệm kỳ 20152020, Đảng ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy Khối ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị
về: nâng cao chất lượng chi bộ; đổi mới học tập, quán triệt, thực hiện nghị quyết;
vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên; công tác dư luận xã hội và
xây dựng đội ngũ báo cáo viên; ngăn chặn đẩy lùi suy thoái, “tự diễn biến”, “tự
chuyển hóa”… Các vấn đề nêu trên là sự tiếp nối tinh thần chỉ đạo của Đảng ủy từ
những năm trước, khóa trước. Song, cái mới trong nhiệm kỳ này là tinh thần chỉ
đạo quyết liệt hơn, cụ thể hơn, gắn kết chặt chẽ các mặt công tác, giữa tư tưởng với
tổ chức, cán bộ; giữa việc giáo dục, rèn luyện nêu cao tính tự giác với kiểm tra,
giám sát, thi hành kỷ luật đảng. Mỗi việc làm, mỗi chủ đề đều có trọng tâm, trọng
điểm theo từng chuyên đề và thực hiện đồng bộ, quyết liệt từ Đảng ủy Khối đến
các cơ sở đảng.
Việc đổi mới phương thức lãnh đạo còn thể hiện rõ hơn sự phối hợp của Đảng
ủy Khối, các cấp ủy với ban cán sự đảng, đảng đoàn và lãnh đạo các cơ quan, đơn
vị thường xuyên được tăng cường, đạt kết quả thiết thực, nhất là trong lãnh đạo
thực hiện nhiệm vụ chính trị và công tác xây dựng Đảng. Qua đó, tạo sự đồng bộ,
thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành giữa các cấp ủy, cấp ủy với lãnh
đạo cơ quan; nhiều khó khăn, vướng mắc về mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ
và công tác cán bộ từng bước được giải quyết.
Thứ hai, nâng cao năng lực lãnh đạo và vai trò của tổ chức Đảng, Đảng ủy

chuyển hóa” ngay từ chi bộ. (3) Tăng cường kiểm tra, giám sát đảng viên trong
thực thi nhiệm vụ, kịp thời phát hiện những dấu hiệu vi phạm, biểu hiện tiêu cực,
lệch lạc để uốn nắn, xử lý và giải quyết. (4) Chú trọng và tăng cường đoàn kết nội
bộ, đoàn kết trong cấp ủy; nâng cao về chất lượng đội ngũ cấp ủy, cán bộ chuyên
trách công tác đảng. Rà soát, sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các quy chế, quy
định, quy trình để tổ chức thực hiện thống nhất, hiệu quả được tập trung triển khai
từ khi mới thành lập và những năm đầu các nhiệm kỳ đại hội.
Từ những việc làm đó, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng,
chất lượng, hiệu quả công tác của cán bộ, đảng viên và vai trò, vị thế của tổ chức
đảng trong các cơ quan Trung ương từng bước được nâng cao.
Thứ ba, nâng cao đạo đức công vụ, Đảng bộ Khối luôn xác định việc triển
khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI), Nghị quyết Trung ương 4 (khóa
XII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng gắn với thực hiện Chỉ thị 03-CT/TW của Bộ
Chính trị (khóa XI) và Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa XII) là việc làm
quan trọng, thường xuyên. Từ đó, Đảng bộ Khối xác định lấy việc xây dựng đạo

NGUYỄN MINH CHUNG/D/Hội thảo Noi gương Chủ tịch Hồ Chí Minh - 2019


8

đức công vụ là việc làm trọng tâm. Các tổ chức đảng xây dựng và thực hiện có
hiệu quả các đề án học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; tăng
cường thông tin và đối thoại, định hướng tư tưởng; đấu tranh ngăn chặn tình trạng
suy thoái, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Nhiều hoạt động thiết thực
được thực hiện tại cơ sở như: Tọa đàm “Từ lời dạy của Bác Hồ đến chuẩn mực
đạo đức nghề nghiệp”; thi thuyết trình “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công
vụ”; cán bộ, đảng viên đăng ký thực hiện chuẩn mực đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí
Minh,... Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là bí thư cấp ủy và
cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp đã được xác định rõ hơn. Việc xây dựng và thực

lượng, hiệu quả công tác dân vận của đảng bộ các cơ quan nhà nước; về tăng
cường công tác bảo vệ chính trị nội bộ; tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy
đảng trong cơ quan Trung ương về thực hiện chủ trương hỗ trợ phát triển doanh
nghiệp đến năm 2020; tiến hành rà soát, sửa đổi chức năng, nhiệm vụ, xây dựng vị
trí việc làm của các cơ quan tham mưu, giúp việc của cấp ủy; sửa đổi, bổ sung các
quy chế, quy định, quy trình công tác của Đảng ủy Khối và cấp ủy trong các cơ
quan Trung ương.
Với những phương thức chỉ đạo quyết liệt, cách làm sáng tạo, nghiêm túc,
phù hợp với thực tiễn, hoạt động của Đảng bộ Khối đã mang lại những kết quả tích
cực; nhiều khuyết điểm, hạn chế của tập thể và cá nhân được chỉ ra trong đợt kiểm
điểm, tự phê bình và phê bình đã cơ bản được sửa chữa, khắc phục, có chuyển biến
rõ rệt. Thông qua đó, tạo được chuyển biến tích cực trong công tác xây dựng Đảng
và thực hiện nhiệm vụ chính trị của các cơ quan Trung ương.
Bước sang giai đoạn mới, tình hình quốc tế và trong nước tiếp tục tạo ra
nhiều thuận lợi và cơ hội phát triển; đồng thời có những diễn biến phức tạp, mau lẹ
và khó lường tác động mạnh đến công tác xây dựng Đảng và hoạt động của Đảng
bộ Khối.
Vận dung tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, kế thừa và phát huy truyền
thống đạt được trong hơn 70 năm xây dựng và phát triển, toàn Đảng bộ tập trung
thực hiện mục tiêu “Xây dựng các tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh; phát huy
vai trò tiền phong, gương mẫu và nâng cao năng lực công tác của cán bộ, đảng
viên; phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị của các cơ quan Trung
ương”, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XII của Đảng với nhiệm
vụ trọng tâm sau:
(1) Bám sát các nghị quyết, quy định của Đảng, sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ
Chính trị, Ban Bí thư tiếp tục triển khai toàn diện, sâu sắc các mặt công tác về xây
dựng Đảng, giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy vai trò lãnh đạo, hạt
nhân chính trị của tổ chức đảng; chú trọng công tác cán bộ, nâng cao tính tiên
phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ chốt các cấp.


Quy định số 08-QĐi/TW, ngày 25/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương về
trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Uỷ viên Bộ Chính trị,
Uỷ viên Ban Bí thư, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương); cũng như tiếp tục thực
hiện Nghị quyết số 06-NQ/ĐUK, ngày 25/01/2017 của Đảng ủy Khối về tăng
cường tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu
cấp ủy, cơ quan, đơn vị trong tình hình hiện nay.

NGUYỄN MINH CHUNG/D/Hội thảo Noi gương Chủ tịch Hồ Chí Minh - 2019


11

(5) Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cấp ủy triển khai thực hiện có hiệu quả
Nghị quyết Trung ương 6 và Nghị quyết Trung ương 7 (khóa XII), trong đó, trọng
tâm là việc rà soát, sửa đổi, bổ sung và đề nghị Bộ Chính trị ban hành quy định
mới về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm, mối quan hệ công tác, tổ
chức bộ máy của Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương; tổ chức, sắp xếp lại bộ
máy cơ quan chuyên trách Đảng ủy Khối; làm rõ mô hình tổ chức đảng trực thuộc
Đảng ủy Khối và mối quan hệ công tác của Đảng ủy Khối với các đơn vị có liên
quan. Đồng thời, xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp trong toàn Đảng bộ, nhất là đội
ngũ cán bộ chuyên trách công tác đảng của Đảng bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy
tín, ngang tầm nhiệm vụ.
Mục tiêu cuối cùng là tổ chức đảng phải thực sự trong sạch, vững mạnh;
đội ngũ cán bộ, đảng viên yên tâm công tác và nhiệm vụ chính trị phải hoàn
thành./.

(1), (11) Hồ Chí Minh, toàn tập, tập 12, Nxb CTQG, H. 2002, tr.557-558;
tr.503.
(2) Hồ Chí Minh, toàn tập, tập 8, Nxb CTQG, H. 2002, tr.493.
(3),(8) Hồ Chí Minh, toàn tập, tập 10, Nxb CTQG, H. 2002, tr.5; tr.118.