TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
======

NGUYỄN THỊ BÍCH

THIẾT KẾ HỆ THỐNG BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
NHIỀU LỰA CHỌN ĐỂ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
CỦA HỌC SINH LỚP 5 VỀ NỘI DUNG SỐ THẬP PHÂN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Phương pháp dạy học Toán ở Tiểu học

Người hướng dẫn khoa học:

Th.S Nguyễn Văn Đệ

HÀ NỘI, 2018


LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sự tri ân sâu sắc đến
quý thầy cô giáo trong khoa Giáo dục Tiểu học đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn
và trang bị cho tôi những kiến thức nền tảng quý báu trong suốt bốn năm học
vừa qua để tôi có thể thực hiện được khóa luận này.
Đặc biệt, tôi cũng muốn bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến giảng viên,
ThS. Nguyễn Văn Đệ, người đã trực tiếp giúp đỡ, động viên và luôn theo sát
chỉ dẫn cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành khóa luận.
Trong quá trình thực hiện đề tài khóa luận, dù đã cố gắng nhưng do thời
gian và bản thân còn thiếu kiến thức và kinh nghiệm nên tôi vẫn chưa đi sâu
khai thác hết được, vẫn còn nhiều thiếu sót và hạn chế. Vì vậy, tôi mong nhận

2. Mục đích nghiên cứu..................................................................................... 3
3. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................... 3
4. Đối tượng, khách thể nghiên cứu .................................................................. 3
5. Phạm vi nghiên cứu....................................................................................... 4
6. Phương pháp nghiên cứu............................................................................... 4
7. Giả thuyết khoa học ...................................................................................... 4
8. Cấu trúc đề tài khóa luận............................................................................... 5
NỘI DUNG ....................................................................................................... 6
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC THIẾT KẾ HỆ
THỐNG BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN NHIỀU LỰA CHỌN
ĐỂ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH LỚP 5
VỀ NỘI DUNG SỐ THẬP PHÂN ................................................................... 6
1.1. Cơ sở lí luận của việc thiết kế hệ thống bài tập trắc nghiệm khách quan
nhiều lựa chọn để kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh lớp 5 về nội
dung số thập phân.............................................................................................. 6
1.1.1. Một số vấn đề về kiểm tra, đánh giá ....................................................... 6
1.1.2. Vài nét về trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn.............................. 14


1.1.3. Mục tiêu dạy học và kết quả học tập..................................................... 19
1.1.4. Nội dung về chủ đề số thập phân .......................................................... 23
1.1.5. Đặc điểm nhận thức của học sinh lớp 5................................................ 29
1.2. Thực trạng giáo viên sử dụng hệ thống bài tập TNKQ nhiều lựa chọn để
kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh lớp 5 về nội dung số thập phân
......................................................................................................................... 30
1.2.1. Thực trạng nhận thức về việc sử dụng hệ thống bài tập trắc nghiệm
khách quan nhiều lựa chọn trong kiểm tra đánh giá kết quả học tập ............ 31
1.2.2. Thực trạng việc sử dụng hệ thống bài tập TNKQ nhiều lựa chọn trong
kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh lớp 5 về nội dung số thập
phân tại trường Tiểu học qua.......................................................................... 33

......................................................................................................................... 50
2.4.3. Bài tập TNKQ nhiều lựa chọn về viết số đo đại lượng dưới dạng số
thập phân......................................................................................................... 53
2.4.4. Bài tập TNKQ nhiều lựa chọn về các phép tính về số thập phân ......... 55
2.5. Đáp án của hệ thống bài tập trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn được
thiết kế ............................................................................................................. 58
2.5.1. Đáp án của bài tập trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn về khái
niệm số thập phân .......................................................................................... 58
2.5.2. Đáp án của bài tập trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn về so sánh,
sắp thứ tự các số thập phân ............................................................................ 59
2.5.3. Đáp án của bài tập trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn về viết số
đo đại lượng dưới dạng số thập phân ............................................................. 59
2.5.4. Đáp án của bài tập trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn về các phép
tính về Số thập phân ........................................................................................ 59


2.6. Hướng dẫn sử dụng hệ thống bài tập trắc nghiệm khách quan nhiều lựa
chọn đã thiết kế ............................................................................................... 60
Kết luận chương 2 ........................................................................................... 61
KẾT LUẬN ..................................................................................................... 62
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 64
PHỤ LỤC ........................................................................................................ 66


DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT

Viết tắt

Viết đầy đủ


Bảng 1.6: Bảng thống kê mức độ vận dụng bài tập TNKQ nhiều lựa chọn để
kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh lớp 5 về nội dung số thập
phân.................................................................................................................34


DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1: Vị trí của kiểm tra đánh giá trong quá trình giáo dục......................8
Sơ đồ 1.2: Phân loại phương pháp trắc nghiệm...............................................15


MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Giáo dục Tiểu học là bậc học quan trọng, đặt nền móng vững chắc cho
giáo dục. Mỗi môn học ở Tiểu học đều góp phần vào việc hình thành và phát
triển những cơ sở ban đầu rất quan trọng của nhân cách con người Việt
Nam. Trong các môn học ở Tiểu học thì môn Toán cũng có vai trò vô cùng
quan trọng vì nó cung cấp các kiến thức cơ bản, kĩ năng, kĩ xảo toán học
nhằm phát triển tư duy logic, bồi dưỡng và phát triển những thao tác trí tuệ
cần thiết. Đặc biệt môn Toán lớp 5 hệ thống lại nội dung ở các lớp 1, 2, 3, 4
đồng thời nâng cao, mở rộng, bổ sung và hoàn thiện các kiến thức khác. Các
kiến thức, kĩ năng của môn Toán lớp 5 có nhiều ứng dụng trong đời sống, rất
cần thiết để học tốt các môn học khác ở Tiểu học và học tiếp các môn học ở
trung học cơ sở.
Nội dung “Số thập phân” là nội dung dạy học rất quan trọng, chiếm
phần lớn trong dạy học môn Toán lớp 5, là nền tảng của quá trình học tập
môn Toán và các môn học khác ở Tiểu học. Mặt khác, số thập phân được sử
dụng hàng ngày gắn liền với hoạt động thực tiễn, là cầu nối giữa toán học và
thực tiễn. Hiện nay, việc dạy và học về số thập phân là một nội dung tương
đối khó đối với cả giáo viên và học sinh. Một số giáo viên chưa nắm được đầy
đủ bản chất, khái niệm số thập phân, chưa hiểu một cách sâu sắc mối quan hệ

tự học, tự đánh giá kết quả học tập của bản thân, gây hứng thú cho học sinh.
Không những thế, trong SGK toán và các sách tham khảo dạng bài tập
tự luận khá phong phú. Nhiều giáo viên cũng có kĩ năng khá tốt để tự thiết kế
dạng bài tập bổ sung tự luận. Tuy nhiên dạng bài tập TNKQ nhiều lựa chọn
lại xuất hiện rất ít, các dạng bài kiểm tra giáo viên đưa ra chủ yếu vẫn là các
bài tự luận chưa có nhiều đổi mới trong hình thức học tập vì không phải giáo
viên nào cũng có khả năng tự thiết kế hệ thống bài tập này kể cả với giáo viên
có nhiều kinh nghiệm. Các bài tập TNKQ nhiều lựa chọn nhằm chuẩn đoán
2


và ngăn ngừa lỗi sai của học sinh giúp giáo viên kiểm tra, đánh giá kết quả
học tập của học sinh và phát hiện nhanh nhất lỗi sai của học sinh. Từ đó, giáo
viên có phương pháp dạy học phù hợp, kịp thời điều chỉnh kiến thức cho học
sinh nâng cao được chất lượng dạy và học.
Từ những lý do trên, tôi quyết định chọn đề tài: “Thiết kế hệ thống bài
tập trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn để kiểm tra đánh giá kết quả
học tập của học sinh lớp 5 về nội dung số thập phân.” để nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
- Thiết kế hệ thống bài tập trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn
trong dạy học nội dung số thập phân lớp 5.
- Rút ra những kinh nghiệm cho bản thân về quy trình thiết kế và sử
dụng câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn nhằm nâng cao trình độ
chuyên môn góp phần thực hiện đổi mới kĩ thuật kiểm tra, đánh giá và nâng
cao chất lượng dạy và học nội dung số thập phân nói riêng và nội dung Toán
lớp 5 nói chung.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của việc thiết kế hệ thống
bài tập trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn để đánh giá kết quả học tập
của học sinh lớp 5 khi học nội dung số thập phân.

hiểu những lỗi sai thường gặp của học sinh khi dạy chủ đề này.
- Phỏng vấn giáo viên và học sinh để tìm hiểu mức độ hứng thú của
giáo viên và học sinh khi học tập với loại bài tập trắc nghiệm khách quan.
6.4. Phương pháp quan sát
Quan sát cả quá trình dạy học chủ đề số thập phân ở Tiểu học đặc biệt
là quá trình kiểm tra kiến thức học sinh trong quá trình kiểm tra viết.
6.5. Phương pháp thống kê Toán học
Xử lí, thống kê và đánh giá hệ thống câu hỏi trắc nghiệm.
7. Giả thuyết khoa học
Nếu xây dựng hệ thống bài tập trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn
để đánh giá kết quả học tập của học sinh lớp 5 về nội dung số thập phân phù
hợp với đặc điểm của học sinh lớp 5 và phù hợp với từng học sinh mỗi vùng

4


miền thì sẽ góp phần nâng cao hiệu quả và chất lượng dạy và học nội dung số
thập phân trong môn Toán ở nhà trường Tiểu học hiện nay.
8. Cấu trúc đề tài khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo khóa luận có 2
chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của việc thiết kế hệ thống
bài tập trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn để kiểm tra đánh giá kết quả
học tập của học sinh lớp 5 về nội dung số thập phân.
Chương 2: Thiết kế hệ thống bài tập trắc nghiệm khách quan nhiều lựa
chọn về nội dung số thập phân.

5




trong việc thu thập thông tin, tập hợp những đánh giá thực trạng và kết quả
học tập của học sinh.
 Đánh
giá
Đánh giá trong giáo dục có rất nhiều định nghĩa khác nhau tuy nhiên
trên phương diện nào thì nó vẫn phải phụ thuộc vào cấp độ đánh giá, đối
tượng và mục đích cần đánh giá.
Theo Đại từ điển Tiếng Việt của Nguyễn Như Ý, đánh giá là nhận xét
bình phẩm về giá trị. Còn theo Từ điển Tiếng Việt của Văn Tân thì đánh giá
lại là nhận thức cho rõ giá trị của một người hoặc một vật.
Trong giáo dục, đánh giá được hiểu là quá trình hình thành những nhận
định, phán đoán về kết quả công việc dựa vào sự phân tích những thông tin
thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đề ra, nhằm đề xuất những
quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh nâng cao chất lượng
và hiệu quả công việc. Theo Dương Thiệu Tống, đánh giá lại được định
nghĩa: “Đánh giá là quá trình thu thập và xử lý kịp thời, có hệ thống thông
tin về hiện trạng và hiệu quả giáo dục”. Căn cứ vào mục tiêu dạy học, làm cơ
sở cho những chủ trương, biện pháp và hành động trong giáo dục tiếp chúng
ta cũng có thể nói rằng đánh giá là quá trình thu thập phân tích và giải thích
thông tin một cách hệ thống nhằm xác định mức độ đạt đến của các mục
tiêu giáo dục về phía học sinh. Đánh giá theo tác giả J.M Deketele còn được
hiểu là: “Đánh giá có nghĩa là xem xét mức độ phù hợp của mục tiêu đã xác
định nhằm đưa ra các quyết định theo một mục đích nào đó”.
Còn theo tác giả Nguyễn Trọng Phúc thì đánh giá lại là “quá trình xác
định mức độ đạt tới mục tiêu của mục đích dạy học, là mô tả định tính và định
lượng những khía cạnh về kiến thức, kĩ năng, thái độ của học sinh đối chiếu
với những chỉ tiêu của mục đích dự kiến, mong muốn của môn học”. Trong
bài viết về Lý thuyết đánh giá của Phạm Xuân Thanh thì: “Đánh giá là một
thuật ngữ chung để chỉ việc thu thập thông tin một cách có hệ thống và xử lý,


Đánh giá

Kiểm tra

Sơ đồ 1.1: Vị trí của kiểm tra đánh giá trong quá trình giáo dục

9


Hoạt động này không chỉ nhằm ghi nhận kết quả đạt được của học sinh
mà còn hướng vào việc đề xuất những phương hướng đổi mới, cải thiện thực
trạng, điều chỉnh và nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục. Kiểm tra, đánh
giá có ảnh hưởng hai mặt trong giáo dục: Nó có thể tạo ra những thay đổi tích
cực trong quá trình đào tạo hoặc có thể mang lại những cản trở cho sự phát
triển của giáo dục. Nếu kiểm tra, đánh giá đi chệch hướng mục tiêu đào
tạo không phù hợp với mục đích của kiểm tra, đánh giá thì sẽ đưa đến những
tác động tiêu cực, cản trở quá trình cải tiến và phát triển chương trình, tài liệu
giảng dạy, phương pháp dạy học.
b) Vai trò của kiểm tra đánh giá trong giáo dục
 Đối với học sinh
- Việc đánh giá sẽ kích thích hoạt động học tập, cung cấp cho học sinh
những thông tin phản hồi về phía quá trình học tập của bản thân từ đó học
sinh tự điều chỉnh quá trình học tập.
- Hình thành ở học sinh nhu cầu thói quen tự kiểm tra, đánh giá, giáo
dục động cơ, thái độ đúng đắn.
- Đánh giá cung cấp những thông tin ngược để điều chỉnh hoạt động
học của mình.
- Khuyến khích học sinh có ý thức rèn luyện, bồi dưỡng tinh thần trách
nhiệm và hình thành thói quen tốt trong học tập.

nhiều tài liệu về lí luận đã đưa ra như sau:
 Kiểm tra đánh giá phải đảm bảo tính khách quan
- Để đảm bảo tính khách quan thì kiểm tra đánh giá cần kết hợp nhiều
phương pháp và kĩ thuật đánh giá khác nhau như: đánh giá định tính, đánh giá
định lượng, kĩ thuật đánh giá truyền thống và hiện đại.
- Đảm bảo môi trường, cơ sở vật chất của nhà trường không ảnh hưởng
tới việc thực hiện kiểm tra đánh giá của học sinh.


 Kiểm tra đánh giá phải đảm bảo tính công bằng
- Giúp học sinh có thể tự vận dụng một cách tích cực, phát triển các
kiến thức và kĩ năng đã học.
- Hình thức kiểm tra phải quen thuộc với học sinh.
- Ngôn ngữ sử dụng trong bài kiểm tra cần đơn giản, rõ ràng, phù hợp
với trình độ của học sinh và không mang hàm ý đánh đố học sinh.
 Kiểm tra đánh giá phải đảm bảo tính toàn diện
- Nội dung kiểm tra đánh giá cần bao quát được toàn bộ nội dung trọng
tâm còn mục tiêu đánh giá cần bao quát hơn về kiến thức, kĩ năng, thái độ.
- Công cụ kiểm tra không chỉ đo lường khả năng ghi nhớ mà còn đánh
giá khả năng vận dụng, phân tích, tổng hợp của học sinh.
- Ngoài ra công cụ kiểm tra không chỉ đánh giá kiến thức, kĩ năng của
học sinh mà còn đánh giá phẩm chất và thái độ của học sinh đối với môn học.
 Kiểm tra đánh giá đảm bảo tính hệ thống
- Việc xác định và làm rõ các mục tiêu và tiêu chí đánh giá phải được
đặt ở mức cao hơn công cụ đánh giá..
- Chuẩn đánh giá phải phù hợp với mục tiêu và chương trình dạy học
trong từng giai đoạn và điều kiện dạy học cụ thể với mọi đối tượng học sinh.
- Kĩ thuật đánh giá cũng phải được lựa chọn dựa trên mục đích đánh



người học nhằm giúp cho giáo viên biết được mức độ nắm tri thức của học
sinh qua câu trả lời của họ.
Kiểm tra vấn đáp được sử dụng ở mọi thời điểm trong tiết học cũng như
trong khi thi cuối học kì hoặc cuối năm, học sinh cần trình bày bằng ngôn ngữ
nói.
 Ưu điểm:
+ Thu được tín hiệu ngược nhanh chóng ở mọi đối tượng học sinh, thúc
đẩy học sinh học tập thường xuyên có hệ thống, kịp thời điều chỉnh hoạt động
của mình và của học sinh.


+ Kích thích học sinh tích cực, độc lập tư duy, tìm ra câu trả lời chính
xác, đầy đủ và ngắn gọn nhất đồng thời bồi dưỡng cho học sinh năng lực diễn
đạt bằng lời những vấn đề khoa học.
+ Giáo viên có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với học sinh, nhờ đó đánh
giá được thái độ của người học. Ngoài ra giúp giáo viên phát hiện ra được
những năng lực đặc biệt của học sinh và những khó khăn mà học sinh đang
gặp phải.
 Nhược điểm:
+ Nếu không vận dụng khôn khéo sẽ mất rất nhiều thời gian.
+ Số lượng câu hỏi ít nên khó bao quát được hết chương trình môn học.
+ Việc đánh giá bị ảnh hưởng bởi các yếu tố chủ quan, học sinh sẽ
được hỏi các câu hỏi khác nhau với thời lượng, điều kiện khách nhau do đó
ảnh hưởng đến tính khách quan.
b) Phương pháp kiểm tra viết
Bài kiểm tra viết yêu cầu học sinh xây dựng câu trả lời hoặc do giáo
viên tự giao cho học sinh dưới hình thức viết. Hình thức kiểm tra này được sử
dụng sau khi học xong một phần của chương, một hay nhiều chương, hoặc
sau khi học xong toàn bộ chương trình SGK và đây cũng là phương pháp
được dùng phổ biến nhất. Xét về dạng thức bài kiểm tra thì có hai loại kiểm