TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

======

BÙI THỊ HUYÊN

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ 5-6 TUỔI TẠI
TRƯỜNG MẦM NON ĐẠI MẠCH- ĐÔNG ANH- HÀ NỘI
THEO QUAN ĐIỂM “GIÁO DỤC LẤY TRẺ
LÀM TRUNG TÂM”

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục Mầm non

HÀ NỘI - 2019


TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

======

BÙI THỊ HUYÊN

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ 5-6 TUỔI TẠI
TRƯỜNG MẦM NON ĐẠI MẠCH- ĐÔNG ANH- HÀ NỘI
THEO QUAN ĐIỂM “GIÁO DỤC LẤY TRẺ
LÀM TRUNG TÂM”

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Sư phạm Hà Nội

- SL:

Số lượng

- %:

Tỷ lệ phần trăm

- LTLTT:

Lấy trẻ làm trung tâm


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU........................................................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài............................................................................................ 1
2. Mục đích nghiên cứu..................................................................................... 3
3. Nhiệm vụ nghiên cứu. ................................................................................... 3
4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu. ............................................................. 4
5. Phương pháp nghiên cứu............................................................................... 4
6. Giả thuyết khoa học. ..................................................................................... 5
7. Cấu trúc khóa luận. ....................................................................................... 5
NỘI DUNG ....................................................................................................... 7
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH
CHO TRẺ 5-6 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON ĐẠI MẠCH THEO QUAN
ĐIỂM GIÁO DỤC LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM........................................ 7
1.1. Tổng quan những nghiên cứu liên quan đến tổ chức hoạt động tạo hình
cho trẻ 5- 6 tuổi theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. .....................

mầm non Đại Mạch......................................................................................... 39
2.2. Thực trạng về việc vận dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
vào tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi tại Trường Mầm non Đại
Mạch................................................................................................................ 39
Kết luận chương 2: .......................................................................................... 42
CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG QUY TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO
HÌNH CHO TRẺ 5-6 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON ĐẠI MẠCH
THEO QUAN ĐIỂM GIÁO DỤC LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM. ............ 43
3.1. Cơ sở để xây dựng quy trình. ................................................................... 43
3.2. Quy trình tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi trong trường Mầm
non Đại Mạch theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm....................... 44


KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 54
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 55
PHỤ LỤC


MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài.

1


Hiện nay phương pháp giáo dục LTLTT đang rất phổ biến và đã được
thực hiện rất hiệu quả tại nhiều trường mầm non. Giáo dục LTLTT là việc các
nhà giáo dục không chỉ truyền đạt cho trẻ một lượng kiến thức một cách thụ
động và sắp xếp từ trước, mà các nhà giáo dục sẽ tạo điều kiện cho trẻ có cơ
hội sáng tạo, tư duy và để cho mọi trẻ chủ động hơn trong việc học của mình,
trẻ tự chiếm lĩnh kiến thức và kinh nghiệm trong khi học. Để đạt được điều

tạo hình. Đặc biệt hơn nữa thông qua hoạt động tạo hình trẻ tự do sáng tạo và
thể hiện tư duy logic của chính bản thân mình. Ngoài việc hoạt động tạo hình
nó giúp phát triển về lĩnh vực thẩm mĩ thì nó còn có ý nghĩa tích cực trong
việc chuẩn bị cho trẻ có các kĩ năng học tập để bước vào lớp 1 sắp tới như: tư
thế ngồi học, các kỹ năng cầm bút, cách sử dụng màu sắc,...trẻ được làm quen
với nền nếp thói quen học tập, làm quen với đồ dùng học tập (bút, giấy, màu,
bảng…)
Như vậy, hoạt động tạo hình là một phương tiện thích hợp và là ngôn
ngữ phong phú đa dạng giúp trẻ không chỉ tiếp cận thế giới xung quanh mà
còn phản ánh thế giới xung quanh thông qua nhận thức, cách nhìn nhận và thể
hiện tình cảm của trẻ như: yêu, ghét, mơ ước…
Thực tế ở các trường mầm non hiện nay thì việc tổ chức hoạt động tạo
hình cho trẻ theo nội dung chương trình mẫu giáo 5-6 tuổi cũng đã được chú
trọng hơn song bên cạnh đó vẫn còn nhiều những tồn tại, những hạn chế cần
được khắc phục, sửa chữa và quan tâm nhiều hơn. Giáo viên còn lúng túng và
gặp khó khăn trong việc tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ trong chương trình
Giáo dục Mầm Non mới. Chất lượng của các giờ hoạt động tạo hình còn thấp,
bởi các giờ học còn mang tính chất khuôn mẫu và áp đặt, thiếu đi sự mềm mại
và sáng tạo, kĩ năng dạy cho trẻ còn chưa được giáo viên quan tâm, đầu tư
nhiều. Giáo viên cũng chưa hướng cho trẻ tự mình sáng tạo nhiều mà chủ yếu
phụ thuộc vào sự chỉ dẫn của cô, trẻ chưa phát huy được tư duy logic của
mình, khiến cho trẻ trở nên thụ động hơn. Mặt khác, do các nguyên vật liệu
đồ dùng phục vụ cho hoạt động tạo hình giá thành còn khá cao cho nên việc
đầu tư vào hoạt động tạo hình của trẻ ở trường chưa được đầu tư đúng mức.
Việc sử dụng phương pháp LTLTT rất phù hợp để tổ chức hoạt động
tạo hình, ở đó trẻ sẽ tự mình thỏa thích sáng tạo và làm nên được những gì trẻ
muốn, phát huy được tính tích cực, chủ động, mạnh dạn, tự tin, tư duy, sáng
tạo.... Từ đây trẻ có thể tự khám phá, trải nghiệm và sáng tạo mọi thứ xung
quanh mà trẻ đã biết giúp trẻ nhớ lâu hơn, nhận thức được mọi thứ thế giới
3

Nghiên cứu cơ sở lí luận của hoạt động tạo hình về phương pháp giáo
dục LTLTT.
4


Nghiên cứu thực trạng của phương pháp lấy trẻ làm trung tâm nhằm phát
triển hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi.
Xây dựng quy trình dạy học tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi
tại trường Mầm Non Đại Mạch- Đông Anh- Hà Nội theo phương pháp lấy trẻ
làm trung tâm.
4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu.
Đối tượng: Mối liên hệ giữa tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi
trường mầm non Đại Mạch theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm.
Khách thể: Quá trình việc tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi
trường Mầm Non Đại Mạch – Đông Anh – Hà Nội
Phạm vi nghiên cứu: Đề tài giới hạn nghiên cứu việc tổ chức hoạt động
tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi. Việc thực hiện đề tài tổ chức hoạt động tạo hình cho
trẻ 5-6 tuổi theo quan điểm giáo dục LTLTT được tiến hành tại trường Mầm
Non Đại Mạch- Đông Anh- Hà Nội.
5. Phương pháp nghiên cứu.
5.1. Quan điểm nghiên cứu.
Quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm: Trẻ là chủ thể của tri thức vì
vậy khi hoạt động giáo viên nên hướng vào trẻ, tạo mọi điều kiện cho trẻ để
trẻ tiếp thu kiến thức một cách tốt nhất.
Quan điểm giáo dục tích hợp: Là việc giáo viên kết hợp các môn học với
nhau khi thực hiện để thể hiện bản chất của đối tượng.
Quan điểm duy vật biện chứng: Những mối liên hệ và sự phát triển của
đối tượng trong giáo dục.
Quan điểm lịch sử: Là quan điểm dựa vào đặc điểm tâm sinh lí và khả
năng nhận thức của trẻ để tiến hành hoạt động.

7. Cấu trúc khóa luận.
Ngoài phần mở đầu và kết luận thì nội dung chính của khóa luận tốt
nghiệp bao gồm các chương sau:
6


Chương 1: Cơ sở lí luận của tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6
tuổi tại Trường Mầm non Đại Mạch theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm.
Chương 2: Thực trạng về việc tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6
tuổi tại Trường Mầm non Đại Mạch theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm.
Chương 3: Xây dựng quy trình tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6
tuổi tại Trường Mầm non Đại Mạch theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm.

7


NỘI DUNG
CHƯƠNG 1:
CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO
TRẺ 5-6 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON ĐẠI MẠCH THEO QUAN
ĐIỂM GIÁO DỤC LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM.
1.1. Tổng quan những nghiên cứu liên quan đến tổ chức hoạt động tạo
hình cho trẻ 5- 6 tuổi theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
1.1.1. Các công trình nghiên cứu về tạo hình.
Tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ sao cho đạt được hiệu quả tối ưu và
tốt nhất là một điều mà các bậc phụ huynh cũng như các nhà trường mầm non
đang rất quan tâm và chú ý tới. Do vậy đã có rất nhiều nghiên cứu để làm cải

làm đồ chơi – Quyển 1,2” của tác giả Đặng Nhật Hồng đã nói đến việc hướng
dẫn trẻ tạo hình và các cách làm đồ chơi cho trẻ mầm non nhằm giúp trẻ có
khả năng tạo hình tốt và nhằm phát triển thẩm mĩ cho trẻ.
1.1.2. Các công trình nghiên cứu về quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm.
Quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm hiện nay đang rất phổ biến ở
ngoài và trong nước, đang được các trường học vận dụng vào việc giảng dạy
và đã có rất nhiều nhà nghiên cứu đã nghiên cứu về những vấn đề có liên
quan đến việc giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Có những bài báo, tạp chí giáo
dục đã viết về việc “Tiếp cận lí thuyết kiến tạo trong dạy học”, thuyết kiến tạo
đó đã viết về: Bản thân mỗi người học không phải là một cái “thùng rỗng” để
người dạy cho đầy kiến thức và kinh nghiệm vào đó mà là chủ thể hoạt động
dựa trên cơ sở vận dụng những kiến thức hoặc kinh nghiệm mà có từ trước đó
để giải quyết một tình huống mới nảy sinh và sự sắp xếp kiến thức mới vào hệ
thống kiến thức đã có từ trước và chỉ khi nào người học tạo được mối liên hệ
hữu cơ giữa kiến thức mới và cũ , sắp xếp vào hệ thống kiến thức đã có thì lúc
đó kiến thức mới sẽ có hiệu quả ứng dụng và không bị lãng quên”. Lí thuyết
kiến tạo đã nói về người học là chủ thể của hoạt động nhận thức, người học
phải tự ý thức được nhu cầu và việc học của mình từ đó rút ra được kiến thức
và kinh nghiệm cho bản thân mình mà không theo khuôn khổ và hình mẫu
người khác đặt cho mình. Như ông J.Piaget một người Thụy Sĩ đã nghiên cứu
về lý thuyết phát triển nhận thức của trẻ em và chia làm 4 giai đoạn phát triển
nhận thức. Đối với ông thì trẻ em là một chủ thể hoạt động, sống động, chủ
9


động trước môi trường sống. Một chủ thể khao khát tìm tòi và khám phá thế
giới xung quanh. Chính vì vậy mà nên để trẻ tự khám phá tìm tòi sẽ tốt hơn là
có sự chỉ dẫn của người lớn.
1.1.3. Nghiên cứu về tổ chức hoạt động tạo hình theo quan điểm giáo dục

Cắt, xé dán giấy (ngôi nhà, bông hoa,…)
Xếp hình (xếp các hình có sẵn thành đề tài)
Xem tranh,…(xem tranh truyện, tranh sinh hoạt,…)”
Hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non 5-6 tuổi là một chương trình giáo
dục Mầm non phù hợp với đặc điểm tâm, sinh lý và sự phát triển nhận thức
của trẻ lứa tuổi 5-6. Việc vận dụng chương trình tạo hình vào trẻ ở lứa tuổi
này giúp trẻ tiếp xúc với những màu sắc, sản phẩm và những nghệ thuật thẩm
mĩ của thế giới xung quanh trẻ. Vận dụng hoạt động tạo hình vào cho trẻ 5-6
tuổi còn giúp trẻ phát triển khả năng tạo hình và kĩ năng sáng tạo, kéo léo.
Chính vì thế mà việc tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình đã được xếp vào lĩnh
vực phát triển thẩm mĩ cho trẻ.
Hoạt động tạo hình trong chương trình giáo dục Mầm non cho trẻ 5-6
tuổi là một hoạt động vô cùng đặc biệt và quan trọng nó giúp cho trẻ phát
triển thẩm mĩ cũng như phát triển khả năng khéo léo và tinh tế ở trẻ, làm cho
trẻ phát triển một cách toàn diện nhất từ khi còn bé.
1.2.2. Đặc điểm hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi.
Theo “Phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non” của
Nguyễn Quốc Toản thì đặc điểm hoạt động tạo hình của trẻ:
Qua 4 năm ở trường mẫu giáo, các em lứa tuổi này đã quen với nền
nếp sinh hoạt, học tập:
Trẻ em đã nắm được các kỹ năng tạo hình và hoạt động hứng thú, có
kết quả khả quan;
Các sản phẩm các em tạo ra hồn nhiên, ngây thơ, trong sáng về hình
thức và màu sắc;
Thể hiện được sự cảm thụ, hiểu biết xung quanh.
Về quan sát nhận biết:
11


Trẻ em 5-6 tuổi đã quan sát có chủ định hơn- quan sát có nhận xét để


13


Về vẽ màu :
Vẽ màu tươi sáng ,đã chú ý đến độ đậm nhạt của màu và vẽ màu gọn
trong hình .
Tuy nhiên vẫn còn những hạn chế sau :
+ Khi vẽ màu sáp thường di nhiều lần làm cho nền lì, bóng lên, khó


đẹp ;
+ Còn yếu về vẽ màu bột và màu nước. Lý do vì nhiều nơi không có
chất liệu này ( vừa đắt vừa khó sử dụng).
Về xếp hình :
Trẻ 5-6 tuổi xếp được hình theo ý thích.
Hình xếp thành đề tài rõ nội dung như: gia đình, lễ hội, vui chơi, các
con vật.
Về vẽ dán :
Trẻ 5-6 tuổi xé được hình đã rõ đặc điểm.
Xé thêm các bộ phận, chi tiết hợp với đối tượng.
Sắp xếp hình vẽ theo đề tài. Tuy nhiên, kĩ thuật xé dán vẫn còn chưa
mạnh dạn, còn dụt dè nên nét hình xé giấy gẫy vụn, thiếu nét xơm để diễn
hình.
Về tập nặn :
Trẻ 5-6 tuổi có thể nặn được quả cây, các con vật quen thuộc, dáng
người rõ đặc điểm qua các bộ phận chính.
Nặn được các chi tiết phù hợp với đối tượng, như: cuống, lá khi nặn
quả; tai, mắt, khăn, mũ khi nặn người,…
Tạo được dáng: đi, chạy, vẫy chào,…

1.2.3. Nội dung của hoạt động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi.
Theo giáo trình “ Phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm
non” của TS.Lê Thanh Thủy nội dung hoạt động tạo hình:


“Hoạt động tạo hình chính là một hình thức hoạt động nhận thức đặc
biệt mang tính hình tượng. Bởi vậy, nội dung của chương trình tạo hình có thể
được xem như hệ thống những nhiệm vụ giáo dục và phát triển cụ thể nhằm
hình thành ở trẻ khả năng nhận thức thẩm mĩ, khả năng phản ánh thế giới
xung quanh, thâm nhập vào thế giới xung quanh thông qua hoạt động tạo
hình.
Việc thực hiện những nội dung giáo dục và phát triển trên cần thông
qua các nội dung miêu tả bap gồm các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên, con
người và các sự kiện trong xã hội và các mối quan hệ đa dạng giữa những đối
tượng đó. Các nội dung miêu tả phải được lựa chọn và sắp xếp theo hệ thống,
Phù hợp với yêu cầu về nội dung giáo dục và phát triển qua từng độ tuổi
của trẻ.
Nội dung giáo dục và phát triển của chương trình hoạt động tạo hình
Nội dung giáo dục và phát triển của hoạt động tạo hình tập trung vào
việc hình thành, bồi dưỡng ở trẻ những khía cạnh tâm lí sau:
• Các năng lực chuyên biệt cho hoạt động tạo hình:
Khả năng nhận biết, phân biệt, đánh giá bằng thị giác các hình dạng,
tương quan tỷ lệ về kích thức của các chi tiết ở đối tượng miêu tả, khả năng
định hướng không gian, các cảm xúc thẩm mĩ như cảm xúc về màu sắc, tính
nhịp điệu, thế cân bằng, vẻ hài hòa, cân dối,…
• Các kiến thức chuyên biệt cho hoạt động tạo hình:
Những hiểu biết sơ đẳng về kiến thức tạo hình cơ bản ( hiểu biết về
đường nét, hình dạng, màu sắc, bố cục…như những phương tiện tạo hình cơ
bản); hiểu biết về các chất liệu, vật liệu tạo hình và khả năng truyền cảm của
chúng,…

Chúng thường gặp rất nhiều khó khăn khi giải quyết các nhiệm vụ tạo hình do
cô giáo giao cho hoặc do tự trẻ đặt ra. Ví dụ như truyền đạt tỷ lệ tương đối
chính xác, sắp xếp cấu trúc hay xử lý màu sắc,…
Mặc dù trẻ mẫu giáo còn nhỏ và đối với chúng chỉ nên đưa ra những
nhiệm vụ tạo hình tương đối đơn giản, song chúng ta cần suy tính tới sự phát
triển nhận thức, nhân cách của trẻ mà quan tâm tới việc hướng cho trẻ lĩnh hội
dần dần các phương pháp phản ánh hiện thực vừa sinh động vừa gần gữi với