TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

======

NGUYỄN THỊ THANH BÌNH

THIẾT KẾ ĐỒ CHƠI CHO TRẺ TỪ 3 – 6 TUỔI
TRƯỜNG MẦM NON HOA MAI – ĐÔNG ANH –
HÀ NỘI THEO QUAN ĐIỂM “GIÁO DỤC
LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM”

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục học mầm non

HÀ NỘI - 2019


TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

======

NGUYỄN THỊ THANH BÌNH

THIẾT KẾ ĐỒ CHƠI CHO TRẺ TỪ 3 – 6 TUỔI
TRƯỜNG MẦM NON HOA MAI – ĐÔNG ANH –
HÀ NỘI THEO QUAN ĐIỂM “GIÁO DỤC
LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM”
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục học mầm non

Tôi xin cam đoan kết quả nghiên cứu của đề tài “Thiết kế đồ chơi cho
trẻ từ 3 – 6 tuổi Trường Mầm non Hoa Mai – Đông Anh – Hà Nội theo
quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” không có sự trùng lặp với bất kì
một đề tài nào khác. Nếu sai tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm.
Xuân Hòa, tháng 05 năm 2019
Sinh viên

Nguyễn Thị Thanh Bình


DANH MỤC VIẾT TẮT

GDMN

Giáo dục Mầm non

SPHN

Sư phạm Hà Nội

NXB

Nhà xuất bản

ĐHQGHN

Đại học Quốc gia Hà Nội

KHXH


TRẺ TỪ 3-6 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON HOA MAI – ĐÔNG ANH –
HÀ NỘI THEO QUAN ĐIỂM “GIÁO DỤC LẤY TRẺ ,LÀM TRUNG
TÂM”. ............................................................................................................... 6
1.1. ĐỒ CHƠI CHO TRẺ TỪ 3 – 6 TUỔI ....................................................... 6
1.1.1. Đặc điểm tâm – sinh lý của trẻ từ 3 – 6 tuổi ........................................... 6
1.1.2. Nhu cầu chơi và khái niệm đồ chơi của trẻ từ 3 – 6 tuổi ........................ 7
1.1.3. Vai trò đồ chơi trẻ em cho trẻ từ 3 – 6 tuổi ............................................. 9
1.2. Quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” .......................................... 12
1.2.1. Giới thiệu về quan điểm “ Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” ................. 12
1.2.2. Một số nguyên tắc và đặc điểm cơ bản của quan điểm “Giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm” ..................................................................................... 15
1.2.3. Các yếu tố trọng tâm và đặc trưng của quan điểm “Giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm”. ................................................................................................ 17
1.3. Thiết kế đồ chơi cho trẻ từ 3 – 6 tuổi theo quan điểm “ Giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm”. .......................................................................................... 19
1.3.1. Tổ chức các hoạt động chơi và thiết kế đồ chơi cho trẻ từ 3 – 6
tuổi theo quan điểm “ Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” .................................. 20


1.3.2. Phân chia các loại đồ chơi cho trẻ 3 – 6 tuổi theo quan điểm “Giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm” ............................................................................... 32
Tiểu kết chương 1............................................................................................ 37
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC, THIẾT KẾ
ĐỒ CHƠI CHO TRẺ 3 – 6 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON HOA
MAI – ĐÔNG ANH – HÀ NỘI ...................................................................... 38
2.1. Thực trạng tổ chức, thiết kế đồ chơi cho trẻ 3 – 6 tuổi trong Trường
Mầm non Hoa Mai .......................................................................................... 38
2.1.1. Thực trạng vận dụng cơ sở vật chất về đồ chơi và trò chơi ở trường
mầm non Hoa Mai ........................................................................................... 38
2.1.2. Thực trạng xây dựng mô hình lấy trẻ làm trung tâm ở trường mầm

động, ngôn ngữ, đạo đức và thẩm mỉ, việc sử dụng đồ chơi còn có vai to lớn
đối với trẻ em nói chung và trẻ mầm non nói riêng để giúp giáo dục và phát
triển nhận thức cho trẻ. Đồ chơi chơi giúp trẻ khám phá mọi thứ xung quanh,
đặc điểm, tính chất, công dụng của sự vật, sự việc trong cuộc sống sinh hoạt
và lao động hàng ngày của con người. Đồ chơi còn giúp cho tâm hồn trẻ trở
nên lạc quan hơn, trẻ có thể dần dần hình thành các mối quan hệ giữa trẻ với
mọi người trong gia đình và ngoài xã hội. Hoạt động với đồ chơi vừa làm thỏa
mãn nhu cầu vui chơi, vừa làm cho đôi bàn tay khéo léo, đôi chân dẻo dai cơ
thể mềm mại, hình dáng phát triển cân đối hài hòa, giúp cho thể lực của trẻ
ngày càng phát triển rõ rệt, từ đó xây dựng sự sáng tạo của trẻ theo thời gian.
Vấn đề là làm thế nào để đảm bảo được cùng một lúc các vai trò của việc sử
dụng đồ chơi có hiệu quả cao nhất.
Quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” được đánh giá là quan
điểm giáo dục tiến bộ hiện nay và mang lại hiệu quả giáo dục cao. Tổ chức
hoạt động giáo dục theo quan điểm này chú trọng vào nhu cầu hứng thú, phù
hợp với nhận thức của trẻ. Giáo viên đóng vai trò là người thiết kế, tổ chức,
hướng dẫn trẻ tích cực tham gia hoạt động, tạo mọi điều kiện để trẻ có cơ hội
trải nghiệm, phát huy khả năng sáng tạo. Trẻ hứng thú có nhu cầu tham gia
chơi tích cực, trải nghiệm cảm xúc trong quá trình diễn ra hoạt động. Mỗi đứa
trẻ là một cá thể riêng biệt nên từng trẻ sẽ có hứng thú, cách học, mức độ
1


nhận biết khác nhau, do đó mà quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” có
tầm quan trọng rất lớn đối với sự phát triển toàn diện của trẻ. Bởi theo quan
điểm này thì tất cả các hoạt động luôn hướng đến sự phát triển của trẻ, không
ép buộc chúng vào một khuôn khổ của bài học, của trò chơi hay đồ chơi nào
đó mà chúng luôn được tự do thể hiện cảm xúc, hiểu biết của mình trong quá
trình học mà chơi, chơi mà học tại trường. Sự quan tâm đến tiềm năng phát
triển của trẻ này đã tạo ra một môi trường học thân thiện giúp trẻ học hỏi, tìm

Tác giả Đặng Nhật Hồng, Tạo hình và phương pháp hướng dẫn hoạt
động tạo hình cho trẻ em – Làm đồ chơi – Quyển 1,2, NXB ĐHQGHN4
Hai cuốn sách này viết về phương pháp hướng dẫn trẻ mầm non tổ chức
hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non cũng đưa ra được một số cách tổ chức,
phân loại đồ chơi cho trẻ mầm non. Hơn thế nữa, cuốn sách có giới thiệu về
các kỹ thuật tạo hình như là làm đồ chơi xếp hình, đồ chơi học tập, đồ chơi có
chủ đề.
Tác giả Phạm Thị Việt Hà, Làm đồ chơi từ vật liệu thiên nhiên - Quyển
1, 2, 3, NXB SP. Trong 3 cuốn sách này tác giả đã phân loại và thiết kế ra
một số sản phẩm đồ chơi cho trẻ mầm non từ vật liệu tự nhiên.
Hiện nay chưa có đề tài nghiên cứu nào về việc vận dụng quan điểm “ giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm” vào tổ chức, thiết kế đồ chơi cho trẻ 3 – 6 tuổi
trong trường mầm non Hùng Mai – Đông Anh – Hà Nội. Do đó, tôi thấy
rằng đề tài “Thiết kế đồ chơi cho trẻ từ 3 đến 6 tuổi trường mầm non Hoa
Mai – Đông Anh- Hà Nội theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
là một đề tài mới và có tính khả thi trong thực tế.
Với đề tài này tôi hy vọng sẽ đưa ra thêm một số ý kiến tham khảo
trong lĩnh vực làm đồ chơi cho trẻ từ 3 – 6 tuổi.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động chơi của trẻ từ 3 đến 6 tuổi ở trường mầm non Hoa Mai –
Đông Anh – Hà Nội
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Việc thiết kế đồ chơi cho trẻ từ 3 đến 6 tuổi trường mầm non Hoa MaiĐông Anh – Hà Nội theo quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”

3


4. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Mục đích nghiên cứu

Tích hợp trong giáo dục mầm non là cung cấp cho trẻ những kiến thức,
kinh nghiệm sống một cách tổng thể. Quan điểm giáo dục tích hợp đòi hỏi cô
giáo phải quan tâm đến tiềm năng phát triển của đứa trẻ hơn là tạo ra cơ hội
tương ứng với mức độ phát triển hiện tại của chúng.
6.3. Quan điểm duy vật biện chứng
Theo quan điểm duy vật biện chứng thì tâm lí của trẻ mang tính chủ
thể, trẻ là một chủ thể hoạt động. Hơn nữa trẻ là một chủ thể tích cực có thể
thay đổi bản thân, có thể tự giáo dục. Tuy nhiên chúng vẫn không tác khỏi tác
động của môi trường ngoại cảnh, giáo dục gia đình và nhà trường. Vì thế mà
chúng ta cần tạo ra một môi trường phù hợp với từng cá nhân trẻ để chúng
phát triển một cách tốt nhất.
6.4. Quan điểm lịch sử
Trong nhận thức và thực tiễn cần xem kĩ sự vật, hiện tượng, các giai
đoạn phát triển, vận động cũng có sự xác định. Theo quan điểm này khi nhận
thức và xử lí các tình huống thực tiễn tránh quan niệm thiếu tính chính xác
lịch sử cụ thể, tránh quan niệm chung chung, ngụy biện.
7. Cấu trúc khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, nội dung chính của khóa
luận bao gồm 2 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận của việc thiết kế đồ chơi cho trẻ từ 3 – 6 tuổi
trường Mầm non Hoa Mai – Đông Anh – Hà Nội theo quan điểm “Giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm”
Chương 2: Thực trạng và biện pháp tổ chức, thiết kế đồ chơi cho trẻ 36 tuổi trường mầm non Hoa Mai – Đông Anh – Hà Nội theo quan điểm “giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm”
II. NỘI DUNG
CHƯƠNG 1

5



kết hợp với bạn để chơi, trẻ biết nhường nhịn, phối hợp với bạn một cách nhịp
6


nhàng. Ngoài ra, trẻ còn hứng thú khi chơi với các vật liệu khác như cát, sỏi,
nước, đất…Điều này kích thích khả năng tìm tòi, hiểu biết, sáng tạo của trẻ.
Cùng với đó, việc cho trẻ tham gia học và chơi với bút, màu, giấy, đất
nặn,…cũng kích thích phát triển trí tuệ ở trẻ.
1.1.2. Nhu cầu chơi và khái niệm đồ chơi của trẻ từ 3 – 6 tuổi
- Nhu cầu chơi của trẻ từ 3 – 6 tuổi:
Hoạt động chủ đạo của trẻ ngay từ khi còn nhỏ là hoạt động vui chơi.
Chính vì thế mà đồ chơi là một thứ không thể thiếu đối với cuộc sống của trẻ.
Trẻ từ 0 – 3 tuổi bắt đầu học cách cầm, nắm, khuấy, …vì thế mà đồ chơi của
trẻ rất đơn giản, nó chỉ là những chiếc cốc, thìa, muôi, đôi khi chỉ đơn giản là
chiếc áo trẻ đang mặc hay bất kì một vật dụng gì trước mặt trẻ. Trẻ từ 3 – 6
tuổi đã bắt đầu hình thành nên ý thức bản thân, thích “bắt chước” người lớn,
mong muốn mình được làm người lớn về mọi thứ như hành vi, lời nói, ăn mặc
Trẻ luôn muốn thể hiện mình với mọi người xung quanh . Tuy nhiên ở giai
đoạn này khả năng về tri thức, kỹ năng của trẻ chưa đáp ứng được mong
muốn thực hiện được. Do đó mà bên trong trẻ thường nảy ra mâu thuẫn. Trò
chơi đóng vai theo chủ đề đã giúp trẻ giải quyết được mâu thuẫn này. Khi
tham gia chơi, trẻ được thể hiện hết những gì trẻ mong muốn thông qua vai
diễn của trẻ. Trẻ thể hiện được tính độc lập và “cái tôi” qua “xã hội trẻ em”.
Thông qua hoạt động vui chơi trẻ sẽ được tiếp thu mọi thứ xung quanh
một cách chủ động, sáng tạo và phát triển các kỹ năng một cách tốt hơn. Nhờ
đó, trẻ tự khám phá ra khả năng của mình và dần trở nên tự tin hơn. Ngược
lại, nếu trẻ bị kìm hãm sự vui chơi thì lớn lên trẻ sẽ ương bướng, e dè. Do đó,
chơi chính là chương trình học tốt nhất cho trẻ. Hoạt động vui chơi cũng là
một phần trong bản năng phát triển tự nhiên của trẻ nhỏ qua các cuộc vui chơi
với mọi người ở cuộc sống hàng ngày. Việc trẻ vui chơi không chỉ là nền tảng

với đồ chơi, trẻ vừa được thỏa mãn nhu cầu vui chơi vừa làm cho đôi tay khéo
léo, linh hoạt hơn, đôi chân dẻo dai và trí tuệ sáng tạo. Do đó, đồ chơi có vai
trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành và phát triển toàn diện cho trẻ
đặc biệt là việc hình thành và phát triển thẩm mĩ.
Đồ chơi cho trẻ cần đảm bảo các yêu cầu sau đây:
- Đảm bảo tính giáo dục:
+ Đồ chơi phải phù hợp với từng lứa tuổi khác nhau để kích thích sự
phát triển cho trẻ một cách tốt nhất. Đồ chơi tương ứng với khả năng chơi của
trẻ sẽ làm cho trẻ thích chơi, không chóng chán.

8


+ Đồ chơi có tác dụng nuôi dưỡng tâm hồn và phát triển các kỹ năng
cho trẻ.
+ Đồ chơi có màu sắc phù hợp có thể giúp trẻ học màu sắc.
+ Đồ chơi cứng/ mềm/nhẵn/sần sùi giúp trẻ phát triển cảm giác.
- Đảm bảo sự an toàn:
+ Đồ chơi không gây ra các tai nạn thương tích đến cơ thể trẻ( tránh
những đồ chơi sắc, nhọn)
+ Đồ chơi có nguồn gốc rõ ràng, được làm bằng các chất liệu không
độc hại, làm ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ nhỏ.
+ Đồ chơi phù hợp với cơ thể trẻ, không quá to hay quá nhỏ. Đối với
những xe điều khiển như hiện nay thì bố mẹ cần chơi cùng trẻ để đảm bảo sự
an toàn tối đa cho trẻ.
- Đảm bảo tính thẩm mĩ:
+ Đồ chơi đẹp, hình dạng bắt mắt. Ví dụ có thể chọn các bạn búp bê có
khuôn mặt xinh xắn chứ không nên chọn những đồ chơi dữ dằn tránh làm ảnh
hưởng đến tâm lí trẻ.
+ Đồ chơi có màu sắc phù hợp với lứa tuổi, giới tính trẻ. (Bé trai có thể

các khái niệm cụ thể về vật thật mà trước đó trẻ đã quan sát được, trẻ sẽ nhớ
lâu hơn. Trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua việc chơi với đồ chơi.
- Đồ chơi là phương tiện giáo dục và phát triển thể chất
Khi chơi với đồ chơi, đồ chơi không những giúp trẻ hoạt động toàn bộ
vận động cơ thể, thúc đẩy quá trình trao đổi chất, hô hấp, tuần hoàn máu
nhằm tạo nên một cơ thể khỏe mạnh, năng động mà còn phấn khởi, thoải mái,
tích cực học tập và mang lại nhiêu giá trị tinh thần tốt cho trẻ.
- Đồ chơi là phương tiện giáo dục và phát triển thẩm mỹ
Thông qua các loại đồ chơi khác nhau, trẻ nhận biết được hình dạng,
kích thước, màu sắc, cảm nhận được vẻ đẹp của mỗi đồ chơi mà trẻ chơi, từ
đó trẻ dần hình thành ý thức về thẩm mỹ, về cái đẹp của cuộc sống xung
quanh. Biết yêu cái đẹp và phát triển không ngừng cái đẹp cho thế giới nói
chung và bản thân trẻ nói riêng.
- Đồ chơi là phương tiện giáo dục và phát triển lao động

10


Trong khi chơi với đồ chơi, trẻ sẽ hình thành được một số kỹ năng và
phẩm chất đạo đức, nét đẹp của người lao động, biết yêu lao động.
1.1.3.2. Phân loại đồ chơi cho trẻ em
Đồ chơi có rất nhiều cách phân loại khác nhau dựa trên các tiêu chí
khác nhau: phân loại đồ chơi theo mục đích giáo dục, phân loại đồ chơi theo
độ tuổi, phân loại đồ chơi theo góc chơi, phân loại đồ chơi theo chủ đề, phân
loại đồ chơi theo hình thức chơi…. Nhưng tóm lại việc phân loại đồ chơi
không có ảnh hưởng tới trẻ mà chỉ phục vụ mục đích giáo dục. Trẻ có thể
chơi bất cứ đồ chơi nào mà chúng thích.
Hiện nay, ở trường mầm non có một số cách phân loại đồ chơi cho trẻ
như sau(các cách phân loại đồ chơi ở đây chỉ mang tính chất tương đối)
- Phân loại đồ chơi theo độ tuổi của trẻ:

dạy, đào tạo hay nghiên cứu. Giáo dục thường được chia thành các giai đoạn
giáo dục tuổi ấu thơ, giáo dục tiểu học,giáo dục trung học và giáo dục đại học.
Với quan điểm “mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt” và quan điểm
“mỗi đứa trẻ đều có cơ hội được học bằng nhiều cách khác nhau” Bộ giáo dục
và đào tạo đã đưa ra quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” nhằm giúp
trẻ hứng thú với việc học và phát triển tiềm năng, những thế mạnh ở mỗi trẻ.
Quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” là quan điểm giáo dục tiến
bộ hiện nay và mang nhiều hiệu quả giáo dục. Theo quan điểm này, mỗi trẻ
đều là một các thể riêng biệt có nhu cầu, khả năng, hoàn cảnh…khác nhau.
Giáo dục tốt ngay từ mầm non sẽ có ảnh hưởng quan trọng cho sự phát triển
và thành công của trẻ sau này. Do vậy giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đã đáp
ứng được những yêu cầu đó, tức là nó đã dựa trên nhu cầu cá nhân của từng
trẻ cũng như từng lứa tuổi khác nhau, tạo cho trẻ hứng thú tìm tòi, học tập,
sáng tạo. Hơn thế nữa nó còn phản ánh được mức độ của từng cá nhân trẻ và
xây dựng dựa trên những gì trẻ biết và có thể làm. Quan điểm “ Giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm” là một quan điểm coi trọng tiềm năng phát triển và nỗ lực
của từng cá nhân bằng một môi trường vật chất cũng như giáo viên thân thiện,
cởi mở kèm theo đồ dùng học tập, đồ chơi phù hợp với từng độ tuổi, từng đối

12


tượng trẻ khác nhau. Trong quá trình học mà chơi, chơi mà học của trẻ, trẻ
không những là đối tượng trí tuệ mà chúng còn là một sản phẩm cực kì chất
lượng của thời đại và xã hội. Trẻ tiếp thu các tri thức một cách tự nhiên thông
qua hoạt động hàng ngày để phát triển chính bản thân mình trở thành chủ thể
tích cực, sáng tạo. Do đó, trẻ sẽ là chủ thể có nhu cầu, có ý thức, có hứng thú
học hỏi và tiếp thu. Theo quan điểm này, không phải là người giáo viên bị hạ
thấp xuống, chỉ đóng vai trò là người quan sát, chứng kiến trẻ hoạt động mà
ngược lại người giáo viên phải là người có năng , có tố chất, có khả năng tổ

tách nhiệm, tăng cường sự hợp tác giúp đỡ lẫn nhau. Đối với môi trường
ngoài lớp học cũng được tận dụng tối đa để giáo dục và phát huy tính tích
cực, chủ động của trẻ. Môi trường bên ngoài lớp học là một trong những yếu
tố góp phần tích cực phục vụ cho hoạt động vui chơi, học tập của trẻ. Trên các
mảng tường ở trường, các cô đã vẽ nhưng bức tranh rất đẹp về các bài tập, các
bức tranh giúp trẻ khám phá, cũng có khi bài tập để trẻ nhớ lại kiến thức đồng
thời tạo hình ảnh khuôn viên đẹp mắt, thu hút sự chú ý, niềm yêu thích của
trẻ. Ngoài ra thì còn có khu vui chơi với cát, sỏi, nước cũng thu hút được
nhiều trẻ tham gia trải nghiệm nhằm kích thích sự phát triển các giác quan.
Một trong những yếu tố giúp trẻ phát triển tốt đó là xây dựng cho trẻ
môi trường tâm lí xã hội tốt. Mục đích hoạt động của trẻ không chỉ là để phát
triển thể chất bên ngoài mà nó còn phát triển cả đời sống tâm lí bên trong trẻ.
Hoạt động chơi còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, khả năng giao tiếp cũng như
tương tác với mọi người. Do vậy mà cần có một môi trường giáo dục thân
thiện, cởi mở, an toàn, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí và nhu cầu của trẻ.
Thông qua chơi, trẻ sẽ được giao tiếp với bạn bè, biết chia sẻ, trò chuyện với
bạn về đồ chơi và cách chơi. Ở giai đoạn 3 – 6 tuổi trẻ phát triển ngôn ngữ rất
nhanh, trẻ có thể bắt chước mọi thứ khi trẻ nghe được, do đó mà sự giao tiếp
giữa giáo viên với giáo viên cũng làm ảnh hưởng không hề nhỏ đối với đời
sống tâm lí xã hội của trẻ. Giáo viên cần thường xuyên trò chuyện và khuyến
khích trẻ nói, tạo ra các kênh tương tác giữa giáo viên – giáo viên, giáo viên –
trẻ, trẻ- trẻ. Ngoài ra trẻ cũng cần được nghe các âm thanh khác nhau từ môi
trường giúp trẻ kích thích não bộ và các giác quan một cách nhanh chóng.
Bên cạnh đó, trẻ tích cực tham gia vào chơi các trò chơi để tích lũy cho trẻ
khả năng ngôn ngữ và giao tiêp với mọi người. Theo quan điểm này, trẻ còn
được tham gia rất nhiều các hoạt động ngoại khóa. Các hoạt động được thiết
kế đa dạng, phong phú. Qua đó trẻ tiếp nhận được rất nhiều kiến thức, kỹ
năng một cách tự nhiên mà không bị áp lực học tập . Việc tạo ra và rèn luyện
cho trẻ môi trường tâm lí xã hội một cách hiệu quả sẽ tạo ra những đứa trẻ


Quan điểm này dựa trên hai phương diện đó là phương diện vĩ mô và phương
diện vi mô:
Trên phương diện vi mô, trong quá trình dạy học, việc lấy trẻ làm trung
tâm bao gồm bốn đặc điểm cơ bản. Việc dạy học phải xuất phát từ chính nhu
15


cầu, mong muốn, đặc điểm, điều kiện, động cơ của trẻ. Giáo viên cần chú ý
đến những ưu điểm, nhược điểm của trẻ, những gì trẻ chưa biết, những gì trẻ
biết rồi để từ đấy có định hướng đúng đắn cho trẻ. Đòi hỏi trẻ phải tham gia
tích cực vào quá trình học tập, tiếp thu kiến thức một cách chủ động, sáng tạo.
Trẻ được tự do suy nghĩ, khám phá theo cách mà trẻ nghĩ rồi nói cho các bạn
cùng nghe chứ không phải là sự ép buộc trẻ phải làm y như hướng dẫn của cô.
Cô nên động viên, khuyến khích trẻ giúp trẻ có năng lượng tích cực để phát
triển, tạo điều kiện cho trẻ tự đánh giá bản thân trẻ và hình thành nên kỹ năng
tốt. Từ 3 – 6 tuổi, trí tuệ tiếp nhận của trẻ là tiếp nhận có ý thức do đó mục
tiêu giáo dục của giai đoạn này là khả năng trau dồi, tiếp thu, học hỏi một
cách tích cực, tự nhiên bằng cách hướng dẫn trẻ khám phá, dựa vào nhu cầu
của trẻ. Giai đoạn này cũng chính là giai đoạn vàng cho trẻ tiếp thu mọi tri
thức mà không biết mệt mỏi. Chính vì vậy mà đây là độ tuổi dễ giáo dục nhất
nhưng cũng dễ dẫn đến những hậu quả sai lầm nhất. Khi được học theo nhu
cầu cá nhân của mỗi trẻ, trẻ sẽ cảm thấy thích thú, hào hứng, chăm chú khám
phá. Khả năng tập trung vào “công việc” cao bởi sự tự do chứ không bị ép
buộc vào một khuôn khổ nào hết.
Trên phương diễn vĩ mô, cần quan tâm đến những yêu cầu của xã hội để
tạo ra những đứa trẻ có đầy đủ tố chất và năng lực để dáp ứng được những
yêu cầu đó. Trẻ đóng vai trò là trung tâm nhưng giáo viên lại là người quyết
định đến chất lượng của trẻ. Phương diễn vĩ mô này phải thỏa mãn được hai
yêu cầu cơ bản. Thứ nhất là “sản phẩm” của nhà trường cũng như hệ thống
giáo dục quốc dân đào tạo ra phải đáp ứng được đầy đủ yêu cầu xã hội. Thứ

làm trung tâm”.
Quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” gồm có bốn yếu tố trọng
tâm:
Thứ nhất là xây dựng môi trường vật chất cả ở trong và ngoài lớp. Bởi
có môi trường cơ sở vật chất tốt thì trẻ cũng phát triển tốt. Môi trường này
không những làm trẻ thoả mãn các nhu cầu cá nhân mà còn được hoạt động
một cách tự do không có những vật cản trở sự phát triển. Môi trường trong
lớp học được bố trí, sắp xếp một cách hợp lí, quen thuộc, gần gũi với cuộc
sống hàng ngày của trẻ. Cần có thêm các góc học tập, vui chơi mới, chi tiết
hơn về các lĩnh vực của cuộc sống giúp trẻ có những trải nghiệm thú vị, vui
vẻ hơn. Ký hiệu các góc đơn giản, gần gũi với trẻ. Đồ dùng đồ chơi đa dạng,
bày biện bắt mắt, hấp dẫn được trẻ. Đồ dùng, đồ chơi được làm bằng nhiều
nguyên vật liệu khác nhau cùng với sự an toàn và mang tính thẩm mỹ cao.
17


Môi trường vật chất bên ngoài cũng cần phân chia các góc chơi cần được bảo
dưỡng định kì để đảm bảo an toàn, không có đồ vật sắc nhọn, hợp vệ sinh.
Quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” tạo môi trường tốt giúp trẻ khám
phá, tìm tòi cuộc sống xung quanh. Xây dựng môi trường tốt sẽ là phương
tiện, điều kiện để trẻ phát triển toàn diện.
Thứ hai là xây dựng môi trường tâm lý xã hội. Môi trường này được tạo
dựng nên trên cơ sở giao tiếp, sự tương tác qua lại giữa trẻ - trẻ, giáo viên –
trẻ, giáo viên – giáo viên giúp cho trẻ thấy an toàn, được tôn trọng, được yêu
thương. Để xây dựng môi trường này một cách tốt nhất cần có những đặc
điểm sau:
+ Môi trường an toàn: đảm bảo cho trẻ được quan tâm mọi lúc mọi nơi,
cử chỉ, thái độ luôn trong sáng, chuẩn mực. Cô có thể giúp trẻ lĩnh hội xen kẽ
vào các giờ ăn trưa, trước khi ngủ để trẻ tiếp thu một cách nhẹ nhàng, tự
nhiên.