ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGÔ VĂN ĐÔ

TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC
CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI
Ở HUYỆN ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2019

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGÔ VĂN ĐÔ

TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC
CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI
Ở HUYỆN ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.01.14.01


luận văn này.
Xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ của tập thể lãnh đạo, chuyên viên
Phòng giáo dục Tiểu học Sở giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên, Phòng giáo
dục và Đào tạo huyện Điện Biên, cán bộ quản lý, giáo viên các trường tiểu học
trên địa bàn huyện Điện Biên đã tạo điều kiện cho tôi thực hiện luận văn này.
Đề tài “Tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên tiểu học
đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới ở huyện Điện Biên,
tỉnh Điện Biên ” đã hoàn thành đúng kế hoạch. Tuy nhiên do thời gian và năng
lực còn hạn chế cho nên đề tài không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong
các thầy cô hội đồng khoa học đóng góp ý kiến để luận văn hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 3 năm 2019
HỌC VIÊN
Ngô Văn Đô

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN......................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ..........................................................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG ..................................................................................v
MỞ ĐẦU.............................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .............................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu .......................................................................................3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.................................................................3

1.3.3. Hình thức tổ chức bồi dưỡng...................................................................26
1.3.4. Đánh giá kết quả bồi dưỡng.....................................................................27
1.4. Tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên tiểu học đáp ứng
yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới ..................................28
1.4.1 Quy trình bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên tiểu học đáp
ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới...............................................
1.4.2. Tổ chức các nguồn lực thực hiện kế hoạch bồi dưỡng............................30
1.4.3. Chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng....................................................31
1.4.4. Kiểm tra đánh giá các kết quả bồi dưỡng ................................................32
1.5. Những yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học
cho
giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới
..........33
1.5.1. Những yếu tố chủ quan............................................................................33
1.5.2. Những yếu tố khách quan ........................................................................34
Chương 2. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC
DẠY HỌC CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC 35Ở HUYỆN ĐIỆN BIÊN,
TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CHƯƠNG TRÌNH GIÁO
DỤC PHỔ THÔNG MỚI................................................................................36
2.1. Vài nét về khách thể khảo sát và tổ chức khảo sát .....................................36
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




2.1.1. Thực trạng về tình hình giáo dục tiểu học của tỉnh Điện Biên................36
2.1.2. Tổ chức khảo sát......................................................................................38

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN


học cho giáo viên tiểu học ở huyện Điên Biên, tỉnh Điện Biên ........................59
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




2.4. Đánh giá chung về thực trạng.....................................................................60

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




Chương 3. BIỆN PHÁP TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY
HỌC CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI Ở HUYỆN
ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN ...................................................................64
3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp ..............................................................64
3.1.1. Đảm bảo tính đối tượng ...........................................................................64
3.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn ............................................................................65
3.1.3. Đảm bảo tính hệ thống.............................................................................65
3.1.4. Đảm bảo tính toàn diện............................................................................66
3.1.5. Đảm bảo tính hiệu quả.............................................................................67
3.1.6. Đảm bảo tính phát triển nghề nghiệp giáo viên.......................................67
3.2. Các biện pháp .............................................................................................68
3.2.1. Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về chương trình
giáo dục tiểu học mới và yêu cầu đặt ra đối với năng lực dạy học của người
giáo viên ..................................................................................................68
3.2.2. Xây dựng nội dung, chương trình bồi dưỡng năng lực dạy học cho
giáo viên đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục tiểu học mới .......................72

STT

Chữ viết tắt

Chữ viết đầy đủ

1

ĐHSPTN

Đại học Sư phạm Thái Nguyên

2

GDPT

Giáo dục phổ thông

3

PCGDTH ĐĐT

Phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi

4

PP

Phương pháp


10

VN

Việt Nam

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học giáo viên đã tham gia....... 39
Bảng 2.2: Thực trạng hình thức tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học cho
giáo viên tiểu học đã triển khai .................................................. 42
Bảng 2.3: Đánh giá năng lực của giáo viên tiểu học ................................... 44
Bảng 2.4: Thực trạng về nhu cầu bồi dưỡng của giáo viên tiểu học ............. 46
Bảng 2.5: Thực trạng lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo
viên tiểu học của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Điện
Biên, tỉnh Điện Biên .................................................................. 49
Bảng 2.6: Các biện pháp tổ chức của Phòng Giáo dục và Đào tạo đối
với hoạt động bồi dưỡng ............................................................ 50
Bảng 2.7: Nội dung bồi dưỡng đã được Phòng Giáo dục và Đào tạo chỉ
đạo tổ chức tập huấn cho giáo viên tiểu học................................ 54
Bảng 2.8: Chỉ đạo lựa chọn hình thức bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học...... 57
Bảng 3.1: Kết quả khảo sát về mức độ cần thiết và tính khả thi của
những biện pháp quản lý bồi dưỡng nâng cao năng lực cho
giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục
tiểu học mới ............................................................................. 92


thiết phải tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực cho giáo viên tiểu học về thực
hiện chương trình giáo dục phổ thông mới.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




Trong những năm qua ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên nói
chung ngành Giáo dục và Đào tạo huyện Điện Biên nói riêng đã có nhiều nỗ
lực trong công tác nâng cao chất lượng giáo dục từ vùng thuận lợi đến vùng
khó khăn, một trong những chuyển biến mạnh mẽ đó là sự thay đổi về
phương pháp dạy học, tổ chức các hình thức tiếp thu bài học cho học sinh,
coi trọng giá trị phẩm chất, năng lực người học, tuy nhiên công tác bồi
dưỡng nâng cao năng lực và phương pháp dạy học cho giáo viên chưa đạt
hiệu quả như mong đợi dẫn tới kết quả thực hiện chương trình giáo dục ở
nhiều nhà trường còn bất cập, dẫn tới chất lượng giáo dục học sinh ở nhiều
nơi còn thấp chưa đáp ứng được yêu cầu trong tình hình mới hiện nay.
Nguyên nhân do nhiều nguyên nhân khác nhau, nguyên nhân khách quan và
nguyên nhân chủ quan, nguyên nhân khách quan do nội dung chương trình
bồi dưỡng chưa phù hợp với nhu cầu về nội dung, phương pháp, hình thức tổ
chức và thời gian bồi dưỡng của giáo viên; nguyên nhân chủ quan do năng
lực, trình độ tiếp thu và sự chủ quan đến từ người được bồi dưỡng dẫn đến
hiệu quả, chất lượng bồi dưỡng chuyên môn không cao chưa đáp ứng được
sự mong đợi từ phía người quản lý và người học.
Năm học 2020 - 2021 ngành giáo dục và đào tạo tỉnh Điện Biên nói
chung, ngành giáo dục và đào tạo huyện Điện Biên sẽ triển khai thực hiện
chương trình giáo dục tiểu học mới, đòi hỏi giáo viên cần được chuẩn bị trước
về năng lực thực hiện chương trình mới, giúp họ tự tin, sáng tạo trong triển
khai đổi mới giáo dục. Nghiên cứu về tổ chức bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu
cầu chương trình giáo dục mới nhằm đề xuất các biện pháp tổ chức bồi dưỡng

4.2. Giới hạn khách thể điều tra
- Lãnh đạo, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo, Cán bộ quản lý các
trường: Tổng số là 35 người.
- GV các trường tiểu học, trường PTDTBTTH trên địa bàn huyện Điện
Biên, tỉnh Điện Biên: Tổng số là 320.
5. Giả thuyết khoa học
Chất lượng chương trình giáo dục tiểu học mới phụ thuộc vào năng lực
dạy học của giáo viên, nếu đề xuất được các biện pháp mang tính đồng bộ, khoa

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




học tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực dạy học cho giáo viên dựa trên nhu
cầu bồi

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




dưỡng và đạt chuẩn năng lực thực hiện chương trình giáo dục mới sẽ góp phần
nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và nâng cao chất lượng thực hiện chương
trình giáo dục tiểu học mới trên địa bàn huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học cho
giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới ở
huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên.
6.2. Thực trạng tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên tiểu

Xin ý kiến CBQL, chuyên viên Phòng Giáo dục tiểu học huyện Điện
Biên CBQL, giáo viên các trường tiểu học, trường PTDTBTTH huyện Điện
Biên để phân tích, lựa chọn các biện pháp tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học
cho giáo viên tiểu học thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới trên địa
bàn huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên.
7.2.4. Phương pháp khảo nghiệm
Xin ý kiến đánh giá của các chuyên gia, CBQL giáo dục, giáo viên có
nhiều kinh nghiệm, phỏng vấn về các kết quả nghiên cứu các biện pháp được
đề xuất trong luận văn.
7.3. Phương pháp bổ trợ
Sử dụng phương pháp thống kê trong toán học để xử lý dữ liệu, các
thông tin trong quá trình nghiên cứu, điều tra, thu thập.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục,
luận văn được trình bày trong ba chương.
Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học cho
giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới
Chương 2: Thực trạng tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo
viên tiểu học đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới ở huyện
Điện Biên, tỉnh Điện Biên.
Chương 3: Biện pháp tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên
tiểu học đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục mới ở huyện Điện Biên, tỉnh
Điện Biên.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




Chương 1


Người Hàn Quốc tin rằng giáo dục là yếu tố quan trọng thúc đẩy, dẫn dắt
và sẽ tiếp tục dẫn dắt họ tới sự thành công trong tăng trưởng kinh tế và phát
triển xã hội. Chính vì vậy, Chính phủ Hàn Quốc đã xác định ưu tiên cho giáo
dục và thực hiện các cải cách giáo dục như là các nhiệm vụ trọng tâm nhằm đối
phó với những thách thức trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cuộc cách mạng
công nghiệp 4.0. Hàn Quốc đã có rất nhiều đổi mới về đào tạo giáo viên, cải
cách giáo dục ở Hàn Quốc gần đây được đưa ra với mục tiêu đào tạo ra những
giáo viên giỏi có thể đáp ứng yêu cầu của thời kỳ toàn cầu hoá và cuộc cách
mạng công nghiệp 4.0. Trong quá trình đổi mới, các lĩnh vực như phát triển
chương trình đào tạo giáo viên; phương pháp dạy học, giáo dục; năng lực ứng
dụng công nghệ thông tin trong dạy học; năng lực quản lý thông tin, quản lý
lớp học và đạo đức của giáo viên đã được nhấn mạnh [43]
Ở Mỹ, đầu những năm 2000, nghiên cứu của David G.IMIG cho
thấy, chương trình đào tạo giáo viên theo kiểu truyền thống đang đứng trước
những thử thách gay go ở mọi quốc gia. Những ý kiến phê phán không chỉ
nhằm vào chất lượng thấp của đầu vào mà còn chỉ rõ sự thiếu chuẩn bị về nội
dung đào tạo. Chương trình đào tạo lúc đó bị coi là vừa thiếu tính học thuật vừa
xa rời kinh nghiệm thực tế. Mặt khác, bởi các yếu tố ảnh hưởng tới việc đào tạo
cũng như phương thức đào tạo giáo viên vẫn chưa được xác định rõ, cho nên
các chương trình đào tạo giáo viên được đánh giá là có tính chắp vá, rời rạc.
Trước bối cảnh đó, đào tạo giáo viên ở Mỹ đứng trước thử thách phải điều
chỉnh chương trình đào tạo của mình theo hướng phù hợp với nhu cầu của các
trường địa phương. Trải qua hơn 10 năm qua, các chương trình đào tạo giáo
viên ở Mỹ đã có những thay đổi, nổi bật là: chuyển đổi chương trình đào tạo
chuyên môn sang chú trọng nhiều hơn đến kinh nghiệm thực tiễn; phát triển
chương trình đào tạo giáo viên đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia cũng như theo tiêu
chuẩn của từng bang, từng địa phương; kết hợp đào tạo kỹ thuật giảng dạy như
một phần trong chương trình đào tạo giáo viên, tăng cường trang bị cả phần
cứng và phần mềm giảng dạy và thử nghiệm nhiều kỹ thuật giảng dạy mới.[43]

các biện pháp phát triển đội ngũ.
Tác giả Trần Thị Bích Liễu (2005) nghiên cứu về vai trò của Hiệu
trưởng trong công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, đồng thời
đã chỉ ra tầm quan trọng của Hiệu trưởng trong việc chia sẻ trách nhiệm và
bồi dưỡng giáo viên.[24]
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




Tác giả Lục Thị Nga (2005) nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên để tăng
thêm năng lực, phẩm chất theo yêu cầu của từng bậc học. Công tác bồi dưỡng
được thực hiện trên nền tảng các loại trình độ đã được đào tạo cơ bản, nội dung
bồi dưỡng được triển khai ở các mức độ khác nhau, phù hợp cho từng đối
tượng cụ thể. [31]
Tác giả Nguyễn Thị Nguyệt Quế (2010) nghiên cứu về quản lý bồi
dưỡng giáo viên nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả công việc. Sau khi được
bồi dưỡng, năng lực cá nhân được gia tăng, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn
nhân lực trong hiện tại và trong tương lai của nhà trường THCS. [35].
Tác giả Nguyễn Thị Bích Hạnh (2010), nghiên cứu về phát triển đội ngũ
giáo viên THCS vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh Quảng Ninh, Luận văn thạc
sĩ, ĐHSPTN. Đề tài được nghiên cứu theo lý thuyết phát triển nguồn nhân lực
cán bộ quản lý bao gồm công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo
hướng đáp ứng chuẩn hiệu trưởng và nhu cầu thực tế địa phương [18].
Tác giả Vũ Văn Huy (2011) với đề tài luận văn tốt nghiệp đã nghiên cứu
cơ sở lý luận và khảo sát đánh giá thực trạng bồi dưỡng và thực trạng quản lý
bồi dưỡng giáo viên THPT theo tiếp cận chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ
thông và đề xuất được các biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên.[22].
Tác giả Nguyễn Thị Tuyết (2013) nghiên cứu về bồi dưỡng năng lực
dạy học cho giáo viên phổ thông thành phổ Hà Nội, tác giả đã xây dựng cơ

đến công tác bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên tiểu học đáp ứng yêu
cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới. Cho nên tác giả luận văn chọn đề
tài nghiên cứu:“Tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên tiểu học đáp
ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới ở huyện Điện Biên, tỉnh Điện
Biên” làm luận văn tốt nghiệp.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Năng lực
1.2.1.1. Khái niệm về năng lực
Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế Thế giới (OECD) quan niệm
năng lực là “khả năng đáp ứng một cách hiệu quả những yêu cầu phức hợp
trong một bối cảnh cụ thể.” [2]
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




Chương trình Giáo dục Trung học bang Québec, Canada năm 2004 xem
năng lực “là một khả năng hành động hiệu quả bằng sự cố gắng dựa trên nhiều
nguồn lực.” [Dẫn theo 9].
Denyse Tremblay cho rằng năng lực là “khả năng hành động, thành công
và tiến bộ dựa vào việc huy động và sử dụng hiệu quả tổng hợp các nguồn lực
để đối mặt với các tình huống trong cuộc sống.” [dẫn theo 38].
Còn theo F. E. Weinert, năng lực là “tổng hợp các khả năng và kĩ năng
sẵn có hoặc học được cũng như sự sẵn sàng của HS nhằm giải quyết những vấn
đề nảy sinh và hành động một cách có trách nhiệm, có sự phê phán để đi đến
giải pháp.” [dẫn theo 42].
Việc giải thích năng lực (competency) bằng khái niệm khả năng (ability,
capacity, possibility) không thật chính xác.
Theo Từ điển Tiếng Việt, khả năng là: “1. Cái có thể xuất hiện, có thể
xảy ra trong điều kiện nhất định. Dự kiến các khả năng. Bão có khả năng đổ