Rất nhiều bậc cha mẹ không hiểu nổi tâm lý trẻ vị thành niên, nhất là những phụ huynh mới sang
xứ người, còn đang căng thẳng tìm cách sinh tồn và tự bảo vệ hạnh phúc gia đình trước mọi sự
đổi thay mới lạ toàn diện. Nhiều người không biết rằng có một sự khác biệt tâm lý lớn lao giữa
một đứa trẻ (child) và một thiếu niên (teennager). Sự khác biệt này đôi khi làm cho cha mẹ bị
„xốc“ nặng, và khi cố tình khám phá ra nguyên ủy, thì lại có thể xẩy ra những chuyện ngoài tầm
tay, không còn kiểm sóat được nữa. Một đặc tính nổi bật nhất trong việc thay đổi tâm lý là Sự
Thay Đổi trong Im Lặng của thiếu niên, nam cũng như nữ.
1-Không tâm sự, không hỏi han: Điều làm cho cha mẹ lo lắng nhất là khi con trẻ tới tuổi „teen“
(từ 13 tới 19 tuổi), chúng không còn tâm sự với bố mẹ nữa. Hỏi gì cũng chỉ ậm ừ cho qua. Cha
mẹ nhìn vào mắt con mà không biết chúng đang nghĩ gì. Trước đó, thì suốt ngày ríu rít, lẩn quẩn
bên chân bố mẹ, hỏi đủ thứ chuyện, rồi đột nhiên, im lặng một cách khó hiểu. Bố mẹ có gạn hỏi
cũng chỉ lắc hay gật, ngoan ngoãn thì „dạ..“, không ngoan nữa thì trả lời dóng một bằng tiếng
Việt, hoặc theo đa số nói tiếng Mỹ „no!“ hay „yes“. Nếu cha mẹ cứ tiếp tục dồn ép con vào chỗ
phải nói ra, chúng có thể tương luôn một câu: „Hãy để con yên được không?“ (Just leave me
alone!) Thật sự, chúng có rất nhiều câu hỏi và ý kiến mà chúng biết rằng cha mẹ chúng không
đồng ý, nên chúng không nói nữa. Đến tuổi bắt đầu trổ giọng ồ ề, hay bắt đầu làm điệu, chúng
luôn thắc mắc về đủ thứ chuyện như về phái tính (sex), về tình dục, tín ngưỡng, học vấn, liên hệ
họ hàng, nhất là về nguồn gốc. Lúc chúng nhận ra mình không trắng như Mỹ, không cao như Mỹ,
không nói nhanh như Mỹ, và không được tham dự nhũng trò chơi của thanh thiếu niên Mỹ như kết
bồ (dating), uống ruợu, dùng thuốc tăng khoái cảm (high), và trao đổi tình dục, chúng cảm thấy
như bị bỏ rơi. Muốn trò chuyện với bố mẹ thì ngại ngần, không biết „ông bà già lỗi thời“ ấy có la
mắng át đi không? Nếu không mắng, thì lại ngại có đủ trình độ để giải thích cho mình hiểu hay
không? Một số trẻ hay lầm bầm sau lưng người lớn bằng những câu như „chỉ nói nhiều“
(talkative) hay ngược lại, „chẳng biết cái gì cả“ (old guy, dummy...)
Do đó, nhiều bậc cha mẹ cảm thấy bực bội, và phản ứng rất mạnh khi con cái không còn hỏi ý
kiến bố mẹ nữa. Họ buồn bã, âu lo và cho rằng mình đã thất bại không giáo dục nổi con cái do
mình nuôi dậy. Từ chỗ lo âu đó, cha mẹ đi tìm những phương pháp giáo dục mới, nửa năn nỉ, nửa
dọa nạt, cúp sinh hoạt vui chơi của con cái như cấm truyền hình, cấm chơi „gêm“, cấm nghe
nhạc... Khi tất cả những biện pháp ấy đều vô ích, cha mẹ căng thẳng, buồn bã và một là cũng im
lặng với con luôn, hai là giận dữ hơn trước, ba là thả nổi con cái. Họ không biết rằng đó là đặc
tính chung của tất cả những đứa trẻ rời bỏ vai trò đứa „con nít“ trong nhà để bước vào tuổi vị

là mắc bệnh tâm lý, cần phải ngồi xuống với con cái gấp. Nghe chúng ta thán, phàn nàn về
trường học, về một vài con bạn „cà chớn“, thì nên chia xẻ sự bực dọc với chúng, nhưng nếu chúng
thốt lên những câu nặng nề như „con chỉ muốn chết đi cho rồi“ thì lập tức tìm hiểu nguyên nhân
ngay. Cha mẹ nên phân biệt đâu là „những cơn mưa rào“ và đâu là „bão lòng“, không thể trường
hợp nào cũng „ầu ơ dí dầu“ cho qua, đôi khi mắc họa lớn. Nhất là với những em trai, khi tự nhiên
căng thẳng dài ngày, lười học, trốn lánh bạn bè, bỏ chơi „gêm“ đột ngột thì phải tìm cách đưa em
đi chơi có tính cách gia đình, đi xem phim với con, và từ từ tìm hiểu hiện trạng. Dĩ nhiên, khi em
trai đã mắc bệnh trầm cảm lâu ngày, thì phải tìm cố vấn và tuyệt đối không để vũ khí đao, kiếm,
hay súng trong nhà. Trường hợp cha mẹ không trực tiếp tâm sự được với con, thì nên tìm những
người nào mà em ưa thích, như anh em họ (cousin) hay chú bác nào đó mà trò chuyện với em
một cách tế nhị.
Tóm lại, không nên đụng trận trực tiếp với con cái, chỉ vỡ mất đồ quý mà thôi. Cứ bình tĩnh theo
dõi, khi sự thay đổi đã đến lúc chín mùi, không biến thêm được nữa, con cái lại đâu vào đấy, vui
vẻ hơn, hiểu biết hơn, và thương yêu cha mẹ hơn. Gia đình lúc đó sẽ tràn đầy sự hiểu biết và tôn
trọng lẫn nhau, mặc dù hai thế hệ cách biệt cả hơn hai chục năm..
Chu Tất Tiến (Theo khoahoc.net)
Logged
Mời bạn ghé thăm trang web của những người sống có lý tưởng:
http://quanlytuong.net
dantamly
Lương thử việc
Offline
Giới tính:
Bài viết: 68
Re: Trẻ vị thành niên: Im lặng và thay đổi
« Trả lời #1 vào lúc: Thg 1 03, 2007, 01:06:21 »
Im lặng và thay đổi!
13 tuổi nó đi được đi thi HSG nhưng không hề nói với mẹ, nó im lặng. Thi
xong về báo cáo "hôm nay con đi thi HSG" và chờ ngày ẵm cái giải khúch
khích về cho gia đình.