LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đề tài luận văn này là sản phẩm nghiên cứu của riêng cá nhân
tôi. Các số liệu và kết quả trong luận văn là hoàn toàn trung thực và chưa được
ai công bố trong tất cả các công trình nào trước đây. Tất cả các trích dẫn đã được
ghi rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày ... tháng ... năm 2017
Tác giả luận văn

Mao Thị Thu Thảo

1

i


LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập và nghiên cứu làm luận văn tốt nghiệp cao học, được sự giúp
đỡ của các thầy, cô giáo trường Đại học Thuỷ Lợi, đặc biệt là PGS.TS Nguyễn
Quang Cường, sự tham gia góp ý của các nhà khoa học, các nhà quản lý, bạn bè và
cùng sự nỗ lực của bản thân. Đến nay, tác giả đã hoàn thành luận văn thạc sĩ với đề tài:
“Nâng cao năng lực quản lý các dự án đầu tư xây dựng công trình thủy lợi tại Ban
quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Cao Lộc - tỉnh Lạng Sơn” , chuyên ngành
Quản lý xây dựng.
Các kết qủa đạt được là những đóng góp nhỏ về mặt khoa học trong quá trình nghiên
cứu và đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực quản lý các dự án xây dựng công trình
thuỷ lợi cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Cao Lộc . Tuy nhiên trong
khuôn khổ luận văn, do điều kiện thời gian và trình độ có hạn nên không thể tránh
khỏi những thiếu sót. Tác giả rất mong nhận được những nhận xét và góp ý của các
thầy, cô giáo và các bạn đồng nghiệp.
Tác giả bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tớ PGS.TS Nguyễn Quang Cường đã hướng dẫn,
chỉ bảo tận tình và cung cấp các kiến thức khoa học cần thiết trong quá trình thực hiện

6. Nội dung của luận văn .................................................................................................4
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG
TRÌNH .............................................................................................................................
5
1.1 Dự án đầu tư xây dựng công trình (ĐTXDCT) .........................................................5
1.1.1 Dự án ......................................................................................................................5
1.1.2 Dự án đầu tư xây dựng công trình theo định nghĩa của luật Xây dựng (chỉ bao
gồm hoạt động đầu tư trực tiếp) ......................................................................................5
1.1.3 Dự án đầu tư xây dựng công trình (còn gọi là dự án xây dựng) ............................6
1.1.4 Phân loại dự án .......................................................................................................6
1.2
Quản
lý
dự
án
đầu
................................................................7

tư

1.2.1
Quản
lý
dự
án
đầu
trình................................................................7

xây



4


2.1 Các quy định trong quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình...............................19
2.1.1 Hệ thống văn bản pháp luật của Nhà nước ..........................................................19
2.1.2 Những quy định hiện hành về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình ...........20
2.1.3 Nguyên tắc quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình ........................................24
2.2 Nội dung quản lý dự án của chủ đầu tư..................................................................25
2.2.1 Quy trình quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình ..........................................26
2.2.4 Quản lý chất lượng ..............................................................................................33
2.3 Tiêu chí đánh giá năng lực quản lý dự án ...............................................................34
2.3.1 Hoàn thành trong thời gian quy định ( tiến độ của dự án) ...................................35
2.3.2 Hoàn thành trong phạm vi chi phí cho phép (chi phí của dự án) ........................35
2.3.3 Đạt được hành quả mong muốn (Phạm vi của dự án).........................................36
2.3.4 Hiệu quả của dự án( sự đánh giá của khách hàng)...............................................36
2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình...36
2.4.1 Hệ thống các văn bản pháp luật ..........................................................................37
2.4.2 Môi trường dự án.................................................................................................38
2.4.3 Quy mô của dự án ...............................................................................................39
2.4.4 Năng lực của các nhà quản lý..............................................................................39
2.4.5 Sự quan tâm của các cấp chính quyền đến công tác quản lý dự án .....................40
2.4.6 Cơ cấu tổ chức và con người trong công tác quản lý dự án..............................41
2.4.7 Nhân tố tài chính – kinh tế .................................................................................43
2.4.8 Các nhân tố chủ quan của địa phương và đơn vị thực hiện .................................43
2.4.9. Các nhân tố khách quan của địa phương tác động đến hiệu quả công tác đầu tư.
.......................................................................................................................................44
2.5 Các mô hình tổ chức Ban quản lý dự án .................................................................45
2.5.1 Hình thức chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án.......................................................45
2.5.2 Hình thức chủ đầu tư thuê đơn vị tư vấn quản lý dự án......................................46

QLDA
đầu
tư
xây
dựn
huyện
Cao
Lộc
..................................................................68
3.2.4. Những mặt tồn tại và nguyên nhân......................................................................71
3.2.4.6 Công tác quản lý chất lượng công trình ...........................................................79
3.3. Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý các dự án đầu tư xây dựng
công trình thủy lợi cho Ban quản lý dự án huyện Cao Lộc - tỉnh Lạng Sơn.................82
3.3.1.
Nguyên
tắc
đề
xuất
........................................................................82

các

giải

pháp

3.3.2. Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý các dự án đầu tư xây dựng
công trình thủy lợi cho Ban quản lý dự án huyện Cao Lộc - tỉnh Lạng Sơn.................84
3.3.2.1. Các giải pháp chủ yếu.......................................................................................84
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 ............................................................................................102


viii

7


DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VIẾT TẮT
BQLDA

: Ban quản lý dự án

BT

: Bồi thường

CĐT

: Chủ đầu tư

ĐTXDCT

: Đầu tư xây dựng công trình

GPMB

: Giải phóng mặt bằng

HSYC

: Hồ sơ yêu cầu

8


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đất nước chúng hiện nay đang trên đà phát triển, chính vì vậy mà nhu cầu về cơ
sở hạ tầng đang rất được Đảng và nhà nước ta rất coi trọng. Bất cứ một ngành,
một lĩnh vực nào để có thể đi vào hoạt động đều phải thực hiện đầu tư cơ sở vật
chất, tài sản thì mới có thể phát triển một cách hoàn thiện nhất, vì thế xây dựng
cơ sở hạ tầng chính là nền móng quan trọng cho sự phát triển kinh tế của đất
nước và là tiền đề để thu hút đầu tư từ nước ngoài đến thị trường Việt Nam.
Một hoạt động không thể thiếu trong công cuộc tạo dựng cơ sở hạ tầng vững
chắc là họat động đầu tư xây dựng cơ bản. Đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) là
lĩnh vực quan trọng trong việc xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật, thực hiện
công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Hiện nay, nước ta có 70% dân số hoạt
động trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Vì vậy, đầu tư xây dựng cơ bản
trong lĩnh vực thuỷ lợi giữ vai trò rất quan trọng, đó là nền tảng để xây dựng cơ
sở hạ tầng phục vụ cho việc phát triển nông nghiệp, nông thôn và nhiều ngành
kinh tế khác.
Lạng Sơn là một tỉnh miền núi đang được Đảng và Nhà nước giao thực hiện đầu
tư cho hàng loạt các dự án xây dựng công trình thủy lợi nhưng hiệu quả của các
dự án này chưa cao. Một trong những nguyên nhân chính dẫn tới việc chưa phát
huy được hiệu quả cao là bởi năng lực quản lý yếu, tốc độ giải ngân còn kéo dài,
quá trình thực hiện dự án còn kéo dài,…Các nhân tố trên đã làm ảnh hưởng tới
hiệu quả sử dụng nguồn vốn. Việc phân tích tổng hợp những nguyên nhân để
tìm biện pháp giải quyết khắc phục, đổi mới trong công tác quản lý dự án đầu tư
xây dựng công trình thuỷ lợi là công việc cấp thiết cần làm. Xuất phát từ thực tế
phát sinh như vậy và sự đồng ý của khoa công trình- trường Đại học Thủy Lợi

1

- Tiếp cận lý thuyết, tìm hiểu các tài liệu đã được nghiên cứu
- Tiếp cận thực tế về công tác quản lý dự án trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn nói riêng
và ở Việt Nam nói chung.
b) Phương pháp nghiên cứu

3

3


Nhằm đạt được mục tiêu nghiên cứu đề ra, tác giả đã dựa trên cách tiếp cận cơ
sở lý luận về khoa học quản lý dự án và các quy định hiện hành của hệ thống
văn bản pháp luật trong lĩnh vực nghiên cứu. Đồng thời luận văn cũng sử dụng
một số phương pháp nghiên cứu phù hợp với đối tượng và nội dung nghiên cứu
của đề tài trong điều kiện thực tế của Việt Nam hiện nay, đó là:
- Phương pháp thu thập, tổng hợp và phân tích các tài liệu về quản lý dự án và
các tài liệu của các dự án đã thực hiện.
- Phương pháp chuyên gia: trao đổi với thầy hướng dẫn và các chuyên gia có
kinh nghiệm.
- Một số phương pháp kết hợp khác để nghiên cứu và giả quyết các vấn đề được
đặt ra.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
a) Ý nghĩa khoa học
Luận văn góp phần hệ thống hóa và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về
nâng cao quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình thủy lợi giai đoạn hiện nay
để làm cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu công tác quản lý dự án đầu tư xây
dựng công trình thủy lợi.
b) Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu nâng cao năng lực quản lý các dự án đầu tư xây dựng công
trình thủy lợi là những gợi ý thiết thực có thể vận dụng vào các dự án đầu tư

định nghãi như sau: Dự án là một quá trình đơn nhất, gồm một tập hợp các hoạt
động có phối hợp và kiểm soát, có thời hạn bắt đầu và kết thúc, được tiến hành
để đạt được mục tiêu phù hợp cới các yêu cầu quy định, bao gồm cả các ràng
buộc về thời gian, chi phí và nguồn lực. [1]
Theo nghĩa thông thường dự án được hiểu là “điều mà người ta có ý định làm”
Theo “cẩm nang các kiến thức cơ bản về quản lý dự án” của viện nghiên cứu
Quản lý dự án Quốc tế (PMI) thì: “Dự án là sự nỗ lực tạm thời được thực hiện
để tạo ra một sản phẩm hoặc dịch vụ duy nhất”.[2]
Như vậy, có nhiều cách hiểu khác nhau về dự án, nhưng các dự án có nhiều đặc
điểm chung như:
- Các dự án đều được thực hiện bởi con người;
- Bị ràng buộc bởi các nguồn lực hạn chế: Con người, tài nguyên;
- Được hoạch định, được thực hiện và được kiểm soát.
1.1.2 Dự án đầu tư xây dựng công trình theo định nghĩa của luật Xây dựng
(chỉ bao gồm hoạt động đầu tư trực tiếp): Dự án đầu tư là một tập hợp những
đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ
sở vật chất nhất định nhằm đạt được sư tăng trưởng về số lượng hoặc duy trì, cải

6

6


tiến, nâng cao chất lượng sản phẩm hoặc dịch vụ trong khoảng thời gian xác
định.[6]

7

7



8


4 T G
h
iá
e
o o

9

9


5 T N
h gắ
e n
o hạ
6 T Q
h u
e ốc
o tế
7 T N
h hà
8 T D
h
ự
e
o á

thành theo yêu cầu, đảm bảo chất lượng, sử dụng hiệu quả chi phí được duyệt,
đúng tiến độ và giữ cho phạm vi dự án không bị thay đổi.
Ba yếu tố: Thời gian, chi phí và chất lượng là những mục tiêu cơ bản và giữa
chúng lại có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Tuy mối quan hệ giữa ba mục tiêu
có thể khác nhau giữa các dự án, giữa các thời kỳ của một dự án, nhưng nói
chung để đạt hiệu quả tốt đối với mục tiêu này thì thường phải đánh đổi bằng
hiệu quả của một hoặc hai mục tiêu còn lại sẽ bị giảm đi. Do vậy, trong quá trình
quản lý dự án người quản lý luôn hi vọng sẽ đạt được sự kết hợp tốt nhất giữa
các mục tiêu quản lý dự án
1.2.2 Nội dung của công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công
trình
Chu trình quản lý dự án xoay quanh 3 nội dung chính đó là: Lập kế hoạch, phối
hợp thực hiện mà chủ yếu là quản lý tiến độ thời gian, chi phí và giám sát các
công việc dự án nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra.
Lập kế hoạch là việc xây dựng mục tiêu, xác định những công việc được hoàn
thành, nguồn lực cần thiết để hoàn thành dự án và quá trình phát triển kế hoạch
hành động theo một trình tự logic mà có thể biểu diễn dưới dạng sơ đồ hệ thống.
Điều phối thực hiện dự án: Đây là quá trình phân phối nguồn lực bao gồm tiền
vốn, lao động, máy móc, thiết bị và đặc biệt là điều phối và quản lý tiến độ thời
gian. Nội dung này chi tiết hoá thời gian thực hiện cho từng công việc và toàn
bộ dự án.
Giám sát là quá trình theo dõi kiểm tra tiến trình dự án, phân tích tình hình hoàn
thành, giải quyết những vấn đề liên quan và thực hiện báo cáo hiện trạng.
Nội dung cơ bản của QLDA là:

1
1

11


hiệu quả đầu tư hoặc không còn hiệu quả. Tình trạng đầu tư các dự án

1
3

13


chậm tiến độ vẫn còn phổ biến, chất lượng công tác thẩm định mặc dù
được cải thiện song còn chưa

1
4

14


cao, chưa đáp ứng được yêu cầu là bộ lọc nhằm sàng lọc, loại bỏ những dự án
không khả thi, không hiệu quả.
Hiện nay, công tác thẩm định dự án đầu tư xây dựng vẫn chưa hình thành một
hệ thống thống nhất. Nội dung thẩm định vẫn còn nặng nề về xem xét, đánh
giá thủ tục có tính chất hành chính mà chưa coi trọng đúng mức tới việc phân
tích, đánh giá tính khả thi và hiệu quả của dự án được thẩm định. Một hạn chế
khác trong công tác thẩm định, đó là Luật Xây dựng quy định giao cho cơ
quan chuyên môn về xây dựng chủ trì thẩm định dự án đầu tư xây dựng, trong
khi các cơ quan này chính là chủ đầu tư dự án do mình hoặc cơ quan chuyên
môn về xây dựng trực thuộc mình tổ chức thẩm định. Quy định này phần nào
cũng ảnh hưởng đến tính độc lập, khách quan trong quá trình thẩm định, đánh
giá và lựa chọn dự án đầu tư.
Theo các quy định trước đây, công tác thẩm tra Hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công