Giáo án môn Lịch Sử lớp 9
Giáo án môn lịch sử lớp 7
Phần một
khái quát lịch sử thế giới trung đại
Ngày soạn: / /200
Ngày giảng: / /200
Tuần 1 - Tiết 1:
bài 1
: sự hình thành và phát triển của xã hội
phong
kiến ở châu âu ( thời sơ - trung kì
trung đại ) I- Mục tiêu bài học:
1- Kiến thức: Giúp học sinh nắm đợc những ý cơ bản sau:
+ Quá trình hình hình thành xã hội phong kiến ở châu âu, cơ cấu xã hội (Bao
gồm 2 giai cấp cơ bản : Lãnh chúa và Nông nô)
+ Hiểu khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trng của nền kinh tế lãnh địa.
+ Hiểu đợc thành thị trung đại xuất hiện nh thế nào; kinh tế trong thành thị trung
đại khác với kinh tế lãnh địa ra sao?
2- T tởng:
Thông qua những sự kiện cụ thể, bồi dỡng nhận thức cho học sinh về sự tổng
hợp quy luật của xã hội loài ngời từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến.
3- Kỹ năng:
+ Biết sử dụng bản đồ châu âu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến.
+ Biết vận dụng phơng pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự di chuyển từ xã hội
chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến.
II- Chuẩn bị:
1- Giáo viên:
? Sau khi thành lập các vơng quốc
của m rồi ngời Géc- man dã làm gì?
Những việc làm ấy có tác động nh
thế nào đến sự biến chuyển của xã
hội?
GV: Công tớc, lãnh chúa lớn hầu:
Thủ lĩnh qs. bá tớc là thân sinh của
Vua
? Nông nô là những tầng lớp nào
hình thành nên?
SN. TL
Kể tên
SN.TL
Trình bày
SN. TL
- Cuối thế kỷ V các Quốc gia cổ
đại phơng Tây bị ngời Giéc man
tiêu diệt và thành lập nên nhiều V-
ơng quốc mới
- Ngời Giéc-man chiếm đất của
chủ nô Rô ma cũ chia và phong tớc
cho các tớng lĩnh, Quý tộc, -
>các lãnh chúa phong kiến.
+ Nô lệ và Nông dân trở thành
nông nô phụ thuộc vào lãnh chúa
2
Giáo án môn Lịch Sử lớp 9
? Lãnh chúa và nông nô có quan hệ
với nhân dân nh thế nào?
->Xã hội phong kiến châu Âu đợc
lãnh chúa hành hạ đánh đập, chính
vì vậy nhiều lần họ đã nổi dậy chống
lãnh chúa
? Đặc điểm của nền kinh tế lãnh địa
phong kiến là gì?
? Phân biệt sự khác nhau giữa XH
cổ đại và XHPK
GV: Khác nhau cơ bản ở 2 giai cấp
cơ bản của xã hội.
Trình bày
SN.TL
Thảo luận
nhóm
- Đời sống trong lãnh địa
+ Lãnh chúa: Xa hoa và đầy đủ,
bóc lột nông nô tàn tệ
+ Nông nô: đói nghèo cực khổ
- Đặc điểm kinh tế: tự cấp, ít trao
đổi với bên ngoài
3
Giáo án môn Lịch Sử lớp 9
? Thành thị trung đại xuất hiện nh
thế nào?
GV: Những ngời thợ thủ công ngời
sản xuất nhiều mặt hàng hóa để
thoát khỏi sự nô dịch của lãnh chúa
và tiện cho mọi việc buôn bán họ
trốn khỏi các lãnh địa những trung
tâm chính trị (kinh đô thành lũy của
phong kiến, tu viện, nhà thờ) hoặc
SN. TL
Nghe
SN. TL
Miêu tả
Lắng nghe
3. Sự xuất hiện các thành
thị trung đại
- Nguyên nhân:
Cuối thế kỷ XI sản xuất thủ công
hàng hóa thừa đợc đem đi bán, thị
trấn ra đời sau thành các thành phố
=> gọi là thành thị trung đại
- Tổ chức:
+ Bộ mặt thành thị , phố xá nhà cửa
+ Tầng lớp: thị dân (thợ thủ công,
thơng nhân)
- Vai trò: thúc đẩy xã hội phong
4
Giáo án môn Lịch Sử lớp 9
SN. TL kiến phát triển.
4- Củng cố:
+ Xã hội phong kiến ở châu âu đợc hình thành ntn?
- Bài tập 1-2 sách bổ túc
5- Hớng dẫn về nhà:
+ Học bài - Trả lời các câu hỏi, làm bài tập.
+ Làm bài tập 3.4.5 sách bổ túc
+ Đọc trớc bài 2
6- Rút kinh nghiệm:
---------------------------------
Ngày soạn: / /200
Ngày giảng: / /200
Tuần 1 - Tiết 2
Bài 2: Sự suy vong của chế độ phong kiến
và sự hình thành chủ nghĩa t bản ở châu âu
I- Mục tiêu bài học:
1- Kiến thức: Học sinh cần nắm đợc.
+ Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lý, một trong những nhân tố
quan trọng tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất T bản chủ nghĩa.
+ Quá trình hình thành quan hệ sản xuất T bản chủ nghĩa trong lòng xã hội
phong kiến.
2- T tởng:
+ Thấy đợc tính tất yếu, tính quy luật của qúa trình phát triển từ XHPK lên xã
hội TBCN ở châu Âu
3- Kỹ năng:
+ Bồi dỡng kỹ năng quan sát bản đồ (hoặc quả địa cầu) để xác định đờng đii của
3 nhà phát kiến địa lý đợc nói tới trong bài
+ Biết sử dụng, khai thác tranh ảnh lịch sử
II- Chuẩn bị:
1. Giáo viên:
- Bản đồ thế giới( Quả địa cầu)
- Chuyện kể về cuộc phát kiến
- Tranh ảnh
2. Học sinh :
- Su tầm tài liệu nói về các cuộc phát kiến địa lý
III- Tiến trình lên lớp:
1- ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra bài cũ:
+ Xã hội phong kiến châu âu đợc hình thành nh thế nào? Cho biết đặc điểm của
? Em hãy kể tên các cuộc phát kiến
lớn và nêu sơ lợc các hành trình đó
trên bản đồ hoặc quả địa cầu
GV kể chuyện CôlômBô và Ma
gienLan
? Hệ quả của các cuộc phát triển địa
lí là gì?
GV: Các cuộc phát kiến địa lí đã
giúp cho việc giao lu kinh tế văn hóa
đợc đẩy mạnh. Quá trình tích lũy t
bản cũng dần dần hình thành.
HS trình bày
trên lợc đồ
Nghe
SN. TL
- Các cuộc phát kiến địa lý tiêu
biểu.
+ 1948 VaccôđơGama đi đến ấn
Độ.
+ 1492 Côlômbô tìm ra châu Mỹ.
+ 1519-1522 Magienlan đi vòng
quanh trái đất.
- Kết quả:
+ Tìm ra những con đờng mới
+ Thúc đẩy thơng nghiệp châu Âu
phát triển
+ Đem lại những món lợi khổng
lồ cho giai cấp t sản châu Âu
SN. TL
T sản: Quý tộc,
thơng nhân chủ
đồn điền
Vô sản: Nông
nô
SN. TL
- Quá trình tích lỹ t bản nguyên
thủy đợc hình thành
+ Vốn: Cớp bóc của cải tài
nguyên đem về châu Âu.
+ Nhân công: buôn bán nô lệ da
đen, đuổi nông nô ra khỏi lãnh
địa buộc họ phải làm thuê
- Kinh tế: hình thức kinh doanh t
bản ra đời.
- Xã hội: Các giai cấp mới hình
thành đó là: T sản và vô sản.
- Chính trị: Giai cấp t sản mâu
thuẫn với giai cấp phong kiến nên
không ngừng đấu tranh chống
phong kiến.
* T sản bóc lột kiệt quệ vô sản
-> QHSX t bản chủ nghĩa đợc
hình thành
4- Củng cố:
? Kể tên các cuộc phát kiến địa lý và nêu tác động của nó đối với xã hội châu
Âu?
? Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
thấy đợc nguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến
II- Chuẩn bị:
1- Giáo viên:
- Tranh ảnh vẽ thời kỳ văn hóa phục hng
- Một số tài liệu vè các nhân vật lịch sử và danh nhân văn hóa phục hng
2- Học sinh:
- Su tầm 1 số tài liệu tham khảo có liên quan
III- Tiến trình lên lớp:
1- ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra bài cũ:
Câu1: Kể tên các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu và nêu hệ quả của các cuộc phát
kiến ấy tới xã hội châu Âu đã diễn ra nh thế nào?
Câu 2: Sự hình thành chủ nghĩa t bản ở châu Âu diễn ra nh thế nào?
3- Bài mới:
GTBM: Ngay trong lòng xã hội phong kiến, chủ nghĩa t bản đã đợc hình thành.
Giai cấp t sản ngày cành lớn mạnh, tuy nhiên họ lại không có địa vị xã hội thích hợp.
Do đó giai cấp t sản đã chống lại phong kiến trên nhiều lĩnh vực. Phong trào văn hóa
phục hng là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp T sản chống phong kiến.
9
Giáo án môn Lịch Sử lớp 9
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
GV: Chế độ phong kiến ở châu Âu
tồn tại từ thế kỷ V đến Thế kỷ X.
Trong suốt 1000 năm đêm trờng
trung cổ chế độ phong kiến đã kìm
hãm sự phát triển của xã hội. Toàn
xã hội chỉ có trờng học để đào tạo
giáo sĩ. Những di sản của nền văn
hóa cổ đại bị phá hủy hoàn toàn, trừ
nhà thờ tu viện. Do đó giai cấp t sản
kiến.
? Em hãy kể tên 1 số nhà văn hóa
phục hng mà em biết
GV giải thích 1số tranh ảnh, tác
phẩm văn hóa phục hng
?Nội dung của những tác phẩm ấy là
gì
? Phong trào văn hóa phục hng có ý
nghĩa tác dụng gì ?
Kể tên
Theo dõi
SN. TL
SN.TL
- Quê hơng của văn hóa phục hng
là nớc ý sau lan sang các nớc Tây
Âu-> trào lu rộng lớn
- Ra-bơ-le, Đê- các- tơ, Lêô na đờ
vanh xi, cô péc ních...
- Nội dung t tởng:
+ Phê phán XHPK và giáo hội
+ Đề cao giá trị con ngời
+ Đề cao KHXD, XD, TG duy vật.
? Nguyên nhân nào dẫn đến phong
trào cải cách tôn giáo?
SN.TL
2. Phong trào cải cách
tôn giáo
- Nguyên nhân
+ Giáo hội bóc lột nhân dân
+ Cản trở sự phát triển của giai cấp
? Phong trào cải cách tôn giáo đã có
sự phát triển nh thế nào?
Cải cách thế giới ở Châu Âu để lại
hậu quả nh thế nào?
GV kể chuyện sự kìm hãm của giáo
hội đối với khoa học kỹ thuật và
c/cuộc sống của các nhà khoa học
Côpenui với thuyết Nhật tâm
Gali lê bảo vệ chân lý khoa học
Trình bày
SN. TL
Nghe
- Nội dung
+ Phủ nhận vai trò thống trị của
giáo hội
+ Bãi bỏ lễ nghi phiền toái
+ Đòi quay về với giáo lí Kitô
nguyên thủy.
- Phong trào cải cách Thế giới lan
rộng sang các nớc Tây âu.
- Tác động đến xã hội:
+ Góp phần thúc đẩy cho các cuộc
khởi nghĩa nông dân
+ Đạo Ki tô bị phân hóa thành đạo
Tin lành và Kitô giáo
4- Củng cố:
? Giai cấp T sản chống phong kiến trên những lĩnh vực nào? Tại sao lại có cuộc
đấu tranh đó
5- Hớng dẫn về nhà:
+ Học bài - Trả lời các câu hỏi.
- Tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến
- Những đặc điểm kinh tế, văn hóa của XH PK Trung Quốc
2- T tởng:
- Học sinh nhận thức đợc Trung Quốc là một quốc gia Phong kiến lớn ở phơng
Đông đồng thời là một nớc láng giềng gần gũi của Việt Nam, có ảnh hởng không nhỏ
tới quá trình phát triển lịch sử Việt Nam.
3- Kỹ năng:
- Biết lập bảng niên biểu thế thứ các triều đại phong kiến Trung Quốc
- Bớc đầu biết vận dụng phơng pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các
chính sách xã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hóa
II- Chuẩn bị:
1- Giáo viên:
- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
- Tranh ảnh một số công trình, lâu đài, Lăng tẩm của Trung Quốc
- Chuyện kể và tài liệu TK
2- Học sinh:
- Su tầm những nhân vật lịch sử và t liệu có liên quan
III- Tiến trình lên lớp:
1- ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra bài cũ:
? Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc đấu tranh của giai cấp T sản chống Phong kiến
ở châu Âu? Em hãy trình bày nội dung t tởng của phong trào văn hóa Phục hng?
3- Bài mới: Khác với châu Âu, phong kiến Trung Quốc ra đời sớm, kết thúc
muộn đạt đợc những thành tựu rực rỡ.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
GV giới thiệu: Từ 2000 năm trớc
Công nguyên ngời Trung Quốc đã
xây dựng đất nớc bên lu vực sông
Hồng Hà với những thành tựu văn
minh rực rỡ trải qua các triều đại Hạ
tháng cha hết. GV giới thiệu tranh
H8 Lănglisơn là ngôi mộ của Tần
thủy Hoàng đợc xây dựng xong
ngay khi ông mới lên ngôi: Chu vi
2,5 km cao trên 180m đỉnh năng
trạm đủ các vì sao trên trời, dới bố
trí sông biển trong có đổ thủy ngân
lóng lánh nh nớc chảy, hàng ngàn
SN. TL
Trình bày
SN.TL
Giải thích
SN.TL
Vạn Lý Trờng
Thành, cung A
Phòng, Lăng Li
Sơn
* Những biến đổi trong sản xuất
- Nhờ sự xuất hiện của công cụ
bằng sắt -> gieo trồng tăng, năng
suất lao động đợc nâng cao.
* Biến đổi trong xã hội
- Quan lại, nông dân giàu trở thành
địa chủ
- Nông dân mất ruộng trở thành
nhân dân lĩnh canh ( tá điền)
=> Từ thế kỷ III trớc Công nguyên
quan hệ sản xuất Phong kiến hình
15 năm 221- 206 trớc Công
nguyên ) nhà Hán đợc thành lập.
Lu Bang( 256- 195 TCN) ngời
Giang Tô lên ngôi Hoàng Đế năm
202 TCN ở Lạc Dơng sau dời về Tr-
ờng An sáng lập triều Hán gọi là
Tây Hán. Triều Hán kéo dài trên
400 năm ( 202 TCN 220sau CN)
? Nhà Hán đã ban hành những chính
sách gì để cai trị đất nớc.
? Nhà Tần tồn tại 15 năm, nhà Hán
tồn tại 426 năm.
Em hãy so sánh và cho biết vì sao có
sự chênh lệch đó?
GV: Vì nhà Hán co các chính sách
phù hợp với nhân dân.
Em hãy cho biết tác dụng của các
chính sách đó?
Theo dõi
Nghe
Nghe
SN.TL
Thảo luận
SN.TL
b. Thời Hán:
- Xóa bỏ chế độ pháp luật hà khắc
- Giảm tô, thuế, su dịch
- Khuyến khích sản xuất
=> Kinh tế phát triển xã hội ổn
16
mở rộng bờ cõi.
=> Trung Quốc trở thành đất nớc
cờng thịnh nhất châu á
4- Củng cố:
? Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào?
? Sự thịnh vợng của Trung Quốc biểu hiện ở những mặt nào dới thời nhà Đờng?
5- Hớng dẫn về nhà:
+ Học bài - Trả lời 2 câu hỏi SGK
+Làm bài tập 1.2.3.4 SBT
+ Su tầm tài liệu về Trung Quốc thời Tống Nguyên, Minh Thanh
+ Đọc trớc nội dung mục 4.5.6
6- Rút kinh nghiệm:
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
17
Giáo án môn Lịch Sử lớp 9
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
-------------------------------------------------
khởi nghĩa nhân dân nổ ra nh loạn
An Lộc Sơn (xem trong Phi Dơng
Ngọc Hoàn)
Khởi nghĩa của NQ Hoàng Sào sau
đó Trung quốc lâm tình trạng chia
gọi là thời ngũ đại (907- 960)
Năm 960 Triệu Khơng Dẫn lập nên
nhà Tống
? Các đời vua Tống đã làm gì phát
triển đất nớc?
? Đến thời Tống nhân dân Trung
Quốc đã có những phát minh nào?
GV: Để mở mang bờ cõi nhà Tống
đã tiến hành xâm lợc Đại Việt năm
891 dới thời Đinh Tiên Hoàng và
năm 1072 dới thời Lý Nhân Tông,
song đều bị quân dân ta đánh bại
GV: Năm 1206 nhà nớc phong kiến
Mông Cổ chính thức đợc thành lập
do Thành Cát T Hãn đứng đầu chỉ
trong 1 tháng ngắn quân Mông Cổ
Nghe
SN.TL
Kể tên
Nghe
4. Trung Quốc thời Tống-
Nguyên
a. Thời Tống
- Miễn giảm thuế, su dịch
- Mở mang thủy lợi
càng xa xỉ không chăm lo phát triển
sản xuất đời sống nhân dân cực khổ
không đấu tranh biểu lãnh tụ ND
Chu Nguyên Chơng năm 1368 Chu
Nguyên Chơng lên ngôi Hoàng Đế ở
Kim Lăng đặt tên nớc là Minh.
? Sau khi nhà Nguyên bị lật đổ tình
hình Trung Quốc nh thế nào?
SN. TL Nghe
Nghe
- Phân biệt đối xử ngời Mông Cổ
và ngời Hán
- Nhân Dân nổi dậy.
5. Trung Quốc thời Minh
20
Giáo án môn Lịch Sử lớp 9
? Cuối thời Minh Thanh xã hội
Trung Quốc có sự biến đổi nh thế
nào?
GV: thời nhà Thanh mâu thuẫn Mãn
tộc và Hán tộc sâu sắc quân Thanh
bắt nhân dân Trung Quốc phaỉ cạo
tóc theo kiểu ngời Mãn sau này Vua
khang Hy tuyên bố Mãn - Hán là
một
? Mầm mống kinh tế T bản chủ
Hán nho học đợc thực sự coi trọng,
ngời đóng góp lớn cho sự phát triển
nho học là Đổng Trọng Th, ông nêu
ra thuyết Tam Cơng (3 cặp), Ngũ
Thờng (Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín)
? Em hãy kể tên một vài nhà văn,
thơ nổi tiếng của Trung Quốc thời
Trình bày
Nghe
6. Văn hóa- khoa học- kỹ
thuật Trung Quốc thời phong
kiến.
a. Văn hóa:
- Về t tởng: Nho giáo
- Văn học
- Văn học - sử học rất phát triển
21
Giáo án môn Lịch Sử lớp 9
phong kiến đã đợc học qua phần văn
học trong NT? tên tác phẩm?
Sử học có bộ sử ký nổi tiếng của T
Mã Thiên (Hán)
GV giải thích H9 và H10
? Em có nhận xét gì về trình độ kiến
trúc và hội họa của Trung Quốc qua
2 tranh trên?
? Thời phong kiến Trung Quốc có 4
phát minh lớn em hãy kể tên?
GV: Nghề làm giấy đợc phát minh
D. Kể chuyện
Tam Quốc diễn nghĩa là tác phẩm của ai?
A. La hán Trung
B. Thi lại Am
C. Ngô thừa Ân
D. Tào Tuyết Cần
22
Giáo án môn Lịch Sử lớp 9
Thời Minh thơng cảng lớn nhất là:
A. Vân Nam
B. Quảng Châu
C. Thợng Hải
D. Nam kinh
5- Hớng dẫn về nhà:
+ Học bài - Trả lời 3 câu hỏi SGK
+ Làm bài tập lịch sử - Đọc trớc bài lịch sử
6- Rút kinh nghiệm:
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
------------------------------------------------
Ngày soạn: / /200
3- Bài mới
GTBM: ấn Độ là một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại
cũng đợc hình thành từ rất sớm, với một bề dày lịch sử và những thành tựu văn hóa vĩ
đại, ấn Độ đã có những đóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại.
24
Giáo án môn Lịch Sử lớp 9
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
GV yêu cầu HS đọc SGK .
? Các tiểu vơng quốc đầu tiên đợc
hình thành ở đâu trên đất ấn Độ vào
thời gian nào ?
GV: Vào khoảng 2500 năm TCN
trên lu vực sông ấn, thành thị xuất
hiện, sau đó 1000 năm tức vào
khoảng 1500 năm TCN các thành thị
cũng xuất hiện trên sông Hằng
? Nhà nớc Magađa thống nhất ra đời
trong hoàn cảnh nào?
GV: Những thành thị tiểu vơng quốc
dần liên kết với nhau trong quá trình
thống nhất ấy đạo Phật có vai trò
quan trọng
?Đất nớc Magađa hùng mạnh đã sụp
đổ vào thời gian nào ?
? Vơng triều Gúpta ra đời vào thời
gian nào?
GV: vào năm 320 SanđraGúpTa I
sáng lập vơng triều Giúp ta
Đọc
đến nay gần 16 thế kỷ vẫn bóng
nhẵn , không hề bị han gỉ, cùng thời
đúc pho tợng đồng nặng 2 tấn.
Trong triều nuôi nhiều văn nghệ sĩ
trong đó có 9 đại văn hào đợc coi là
9 viên ngọc quý của nhà vua nổi bật
là nhà thơ Kaliđasa.
? Sau quá trình phát triển hng thịnh
Trình bày
Lắng nghe
2. ấn Độ thời phong kiến
* Vơng triều Gúp Ta ( thế kỉ IV-
VI )
- Luyện kim rất phát triển
- Nghề thủ công: dệt chế tạo kim
hoàn, khắc trên ngà voi... có kỹ
thuật cao
25