ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
KHOA ĐỊA LÝ

ĐÀO LÊ QUẾ THÚY

RÈN LUYỆN KỸ NĂNG SỬ DỤNG ATLAT ĐỊA LÝ VIỆT
NAM TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÝ 12 TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH: CỬ NHÂN SƯ PHẠM ĐỊA LÝ

Đà Nẵng, tháng 04 năm 2018


ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
KHOA ĐỊA LÝ

RÈN LUYỆN KỸ NĂNG SỬ DỤNG ATLAT ĐỊA LÝ VIỆT
NAM TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÝ 12 TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH: CỬ NHÂN SƯ PHẠM ĐỊA LÝ

Người hướng dẫn: ThS. Hồ Phong
Người thực hiện:

Tác giả
Đào Lê Quế Thúy


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
DANH MỤC CÁC BẢNG
LỜI MỞ ĐẦU................................................................................................................................ 1
1. Lí do chọn đề tài.............................................................................................................. 12
2. Mục tiêu nghiên cứu...................................................................................................... 13
3. Nhiệm vụ đề tài................................................................................................................. 13
4. Đối tượng nghiên cứu.................................................................................................. 14
5. Phạm vi nghiên cứu....................................................................................................... 14
6. Lịch sử nghiên cứu........................................................................................................ 14
7. Điểm mới của đề tài........................................................................................................ 16
8. Phương pháp nghiên cứu.......................................................................................... 16
9. Cấu trúc của luận án....................................................................................................... 17
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC RÈN LUYỆN KĨ
NĂNG SỬ DỤNG ATLAT ĐỊA LÍ VIỆT NAM TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÍ
12 THPT THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC................................... 18
1.1. Kĩ năng Địa lí.................................................................................................................... 18
1.1.1. Khái niệm kĩ năng..................................................................................................... 18
1.1.2. Khái niệm kĩ năng địa lí.......................................................................................... 19
1.1.3. Vai trò, vị trí của kĩ năng trong dạy học địa lí............................................ 19
1.1.4. Phân loại các kĩ năng địa lí.................................................................................. 19
1.1.5. Đặc điểm kĩ năng địa lí........................................................................................... 20
1.1.6. Mối quan hệ giữa các kĩ năng địa lí với kiến thức địa lí ......................21


dạy học Địa lí 12 THPT........................................................................................................ 39
1.6.1.1. Quan niệm của giáo viên về rèn luyện kĩ năng sử dụng Atlat ......39
1.6.1.2. Thực trạng về việc rèn luyện kĩ năng sử dụng Atlat cho HS lớp 12 của GV40

1.6.1.3. Thực trạng rèn luyện kĩ năng sử dụng Atlat của HS lớp 12 ..........42
1.6.3. Kết luận về kết quả điều tra................................................................................. 44
1.6.4. Nguyên nhân của thực trạng.............................................................................. 44


1.6.4.1. Nguyên nhân khách quan................................................................................. 44
1.6.4.2. Nguyên nhân chủ quan...................................................................................... 44
CHƯƠNG 2. PHƯƠNG PHÁP RÈN LUYỆN KĨ NĂNG SỬ DỤNG ATLAT
ĐỊA LÍ VIỆT NAM TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÍ 12 THPT THEO ĐỊNH
HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC................................................................................. 46
2.1. Khả năng của chương trình Địa lí 12 với việc sử dụng Atlat................46
2.2. Xác định các bài học Địa lí 12 THPT có sử dụng Atlat để rèn luyện các kĩ năng

sử dụng Atlat............................................................................................................................ 47
2.3. Nguyên tắc sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam........................................................ 58
2.3.1. Sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam phù hợp với nội dung dạy học. ........58
2.3.2. Sử dụng Atlat để phát huy tính tích cực của học sinh. ........................59
2.4. Các kĩ năng sử dụng Atlat........................................................................................ 59
2.5. Phương pháp rèn luyện kĩ năng sử dụng Atlat theo định hướng phát triển năng

lực.................................................................................................................................................. 61
2.5.1. Phương pháp chung rèn luyện kĩ năng sử dụng Atlat theo định hướng phát

triển năng lực........................................................................................................................... 61
2.5.2. Phương pháp cụ thể rèn luyện kĩ năng Atlat theo định hướng phát triển năng

3.3. Nhiệm vụ thực nghiệm............................................................................................... 79
3.4. Phương pháp thực nghiệm..................................................................................... 80
3.5. Tổ chức thực nghiệm................................................................................................. 81
3.5.1. Địa bàn thực nghiệm............................................................................................... 81
3.5.2. Thời gian thực hiện.................................................................................................. 81
3.5.3. Đối tượng thực nghiệm......................................................................................... 81
3.6. Nội dung............................................................................................................................. 81
3.7. Quy trình thực nghiệm............................................................................................... 81
3.8. Kết quả thực nghiệm................................................................................................... 82
3.8.1. Kết quả kiểm tra các bài thực nghiệm........................................................... 82
3.8.2. Tổng hợp kết quả các bài thực nghiệm........................................................ 82
3.8.3. Nhận xét kết quả thực nghiệm........................................................................... 84
3.8.3.1. Nhận xét về mặt định lượng............................................................................ 84
3.8.3.2. Nhận xét về mặt định tính................................................................................. 85
KẾT LUẬN.................................................................................................................................. 86
1. Kết quả đạt được của đề tài........................................................................................ 86
2. Một số kiến nghị, đề xuất............................................................................................. 87
3. Hướng mở rộng của đề tài.......................................................................................... 87
TÀI LIỆU THAM KHẢO......................................................................................................... 88
PHỤ LỤC..................................................................................................................................... 89


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1. Biểu đồ thống kê điểm số................................................................................ 72
Biểu đồ 3.2. Biểu đồ phân phối tần suất điểm................................................................. 72
Biểu đồ 3.3. Biểu đồ phân loại học lực hai nhóm.......................................................... 73



Phát triển Giáo dục 2015 – 2020 (Ban hành kèm theo quyết định số
711/QĐ – TTg ngày 13 tháng 6 năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ) chỉ
rõ: “Thực hiện đổi mới chương trình và sách giáo khoa từ năm 2015
theo định hướng phát triển năng lực học sinh, vừa đảm bảo tính thống
nhất trong toàn quốc, vừa phù hợp với đặc thù mỗi địa phương ”.
Như vậy có thể thấy, xu hướng dạy học hiện nay, việc dạy và học không chỉ
nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức mà còn rèn luyện cho học sinh
những kĩ năng cơ bản đặc trưng của môn học, đồng thời phát triển các năng lực
cho người học. Trong dạy học Địa lí, các kĩ năng là một phần không thể thiếu vì
đó là phần của hệ thống tri thức Địa lí trong Trường phổ thông. Thông qua rèn
luyện các kĩ năng sẽ góp phần phát triển được các năng lực của người học.

Đối với chương trình Địa lí lớp 12, có nhiều nội dung kiến thức và kĩ
năng Địa lí được thể hiện chủ yếu qua Atlat, các bài tập liên quan đến Atlat
chiếm một tỉ lệ khá lớn. Atlat trở thành một công cụ rất quan trọng trong dạy
và học môn Địa lí của giáo viên và học sinh. Atlat được xem như cuốn sách
giáo khoa thứ hai giúp cho người học đào sâu những tri thức địa lí và đồng
thời giúp cho giáo viên thuận lợi trong việc giảng dạy môn Địa lí.
Một trong những vai trò quan trọng của giáo viên Địa lí phổ thông hiện nay
là rèn luyện cho học sinh kĩ năng sử dụng Atlat để các em tự khai thác thông tin
tìm tòi khám phá kiến thức mới. Việc rèn luyện các kĩ năng sử dụng Atlat Địa lí


Việt Nam một cách thuần thục sẽ tạo cho học sinh không phải ghi nhớ kiến
thức Địa lí 12 một cách máy móc. Giúp các em phát triển được các năng lực
cá nhân. Bên cạnh đó, rèn luyện kĩ năng này còn giúp các em đạt được các
kết quả cao hơn trong các kì kiểm tra, thi THPT Quốc gia. Thông qua việc rèn
luyện kĩ năng sử dụng Atlat trong dạy học Địa lí còn góp phần phát triển các
năng lực Địa lí cho học sinh như năng lực tư duy lãnh thổ, tư duy liên hệ

- Giáo viên Địa lí và học sinh lớp 12 ở Trường THPT
5. Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nội dung:
- Kĩ năng sử dụng Atlat: Kĩ năng sử dụng bản đồ Atlat, kĩ năng sửu

dụng lát cắt địa hình, kĩ năng khai thác biểu đồ trong Atlat.
- Atlat Địa lí Việt Nam nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

Phạm vi không gian:
- Trường THPT Hoàng Hoa Thám, Sơn Trà, Thành phố Đà Nẵng.
- Trường THPT Lê Hồng Phong, Duy Xuyên, Quảng Nam.

Phạm vi về thời gian:
- Đề tài thực hiện từ tháng 11/2017 đến tháng 04/2018
6. Lịch sử nghiên cứu
Vấn đề hướng dẫn học sinh khai thác, sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam trong
dạy học Địa lí 12 nói riêng và dạy học Địa lí nói chung từ lâu đã có nhiều nhà giáo
dục ở nước ta nghiên cứu và trực tiếp giảng dạy. Tuy nhiên các đề tài nghiên cứu
trước đây thường chú trọng nghiên cứu vấn đề sử dụng Atlat cho dạy học theo
định hướng nội dung hoặc tập trung hướng dẫn khai thác các kiến thức Địa lí.

- Võ Hồng Tuyến An (2010), Xây dựng hệ thống bài tập với Atlat Địa lí Việt
Nam trong dạy học phần Địa lí lớp 12 Trung học phổ thông, Luận văn thạc sĩ giáo
dục học, Đại học Sư phạm Huế. Tác giả trình bày cơ sở lí luận và xây dựng hệ
thống bài tập với Atlat Địa lí Việt Nam trong dạy học phần Địa lí tự nhiên 12.

- Lâm Quang Dốc, Đỗ Ngọc Tiến, Nguyễn Việt Tiến, Lã Thị Loan (2008),
Hướng dẫn sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam theo hướng tích cực, NXB Đại học Sư
phạm. Phần đầu tác giả trình bày một số kiến thức cơ bản về các bản đồ trong Atlat


lược đồ Việt Nam, Đọc Atlat, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội. Tác giả đã
đề cập đến quan niệm chung về Atlat Địa lí Việt Nam, phương pháp
chung sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam, phương pháp đọc từng trang và
phương pháp làm việc với nhiều trang Atlat.
Tóm lại đã có rất nhiều tài liệu nghiên cứu đề cập đến vấn đề sử dụng Atlat Địa
lí Việt Nam trong dạy học Địa lí có tính chất luận, ở những dạng báo cáo, trình bày
các kinh nghiệm, trình bày về những nội dung có thể khai thác được trên các trang
Atlat. Tuy nhiên chưa có công trình nghiên cứu nào về rèn luyện sử dụng


Atlat Địa lí Việt Nam theo định hướng phát triển năng lực trong dạy
học Địa lí 12 THPT được công bố.
7. Điểm mới của đề tài
- Đánh giá thực trạng rèn luyện kĩ năng sử dụng Atlat Địa lí Việt

Nam theo định hướng phát triển năng lực ở trường THPT tại địa bàn
tỉnh Quảng Nam và Thành phố Đà Nẵng.
- Xây dựng một số cách thức, phương pháp rèn luyện kĩ năng sử dụng Atlat
Địa lí Việt Nam theo định hướng phát triển năng lực trong dạy học Địa lí lớp 12.

8. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp tổng quan tài liệu
Trong nghiên cứu lí thuyết phải phân tích và phải tổng hợp tài liệu. Vấn đề

nghiên cứu được bắt đầu từ phân tích các tài liệu để tìm ra cấu trúc,
các xu hướng phát triển lí thuyết của đề tài.
Trong quá trình nghiên cứu, phải sắp xếp phân loại lí thuyết thành
một hệ thống logic chặt chẽ để tiến tới tạo thành cơ sở lí luận về rèn luyện
kĩ năng sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam theo định hướng phát triển năng lực.

sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam trong dạy học Địa lí 12 THPT theo định
hướng phát triển năng lực.
Chương 2: Rèn luyện kĩ năng sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam trong
dạy học Địa lí 12 THPT theo định hướng phát triển năng lực.
Chương 3 : Thực nghiệm sư phạm.


CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC RÈN LUYỆN KĨ
NĂNG SỬ DỤNG ATLAT ĐỊA LÍ VIỆT NAM TRONG DẠY HỌC ĐỊA
LÍ 12 THPT THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
1.1. Kĩ năng Địa lí
1.1.1. Khái niệm kĩ năng
Kĩ năng là một khái niệm được nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới
và Việt Nam đề cập đến.
Theo N.D.Lêvitôp, kĩ năng là sự thực hiện có kết quả một động tác
nào đó hay hoạt động phức tạp hơn bằng cách áp dụng hay lựa chọn
những cách thức đúng đắn có chiếu cố đến những điều kiện nhất định.
Theo V.V. T sêbuasêva là khả năng thực hiện một hoạt động nào đó dựa
trên cơ sở những tri thức kĩ xão và được hoàn thiện lên cùng với chúng.

Ở Việt Nam, có một số tác giả nghiên cứu về khái niệm kĩ năng:
Theo Hoàng Hữu Bội cho rằng kĩ năng là khái niệm biểu thị năng
lực sử dụng hệ thống những tri thức, những dữ kiện, những khái niệm
đã có để phát hiện những thuộc tính của sự vật để giải quyết thành
công các nhiệm vụ lí luận hay thực tiễn nhất định.
Theo Từ điển Tiếng Việt đưa ra khái niệm: Kĩ năng là những vận dụng
những kiến thức thu nhận được trong một lĩnh vực nào đó vào thực tế.

Như vậy có thể thấy tùy vào góc nhìn chuyên môn và quan niệm cá


1.1.4. Phân loại các kĩ năng địa lí
Về phân loại các kĩ năng địa lí có rất nhiều tiêu chí khác nhau và
mỗi tiêu chí sẽ có các loại khác nhau.
Trong những năm gần đây các nhà tâm lí học và lí luận dạy học chia
kĩ năng chung làm hai loại là : kĩ năng ban đầu là năng lực vận dụng kiến
thức vào hành động một cách đơn giản và kĩ năng hoàn thiện là loại kĩ
năng đã có tính phức tạp và cao hơn kĩ năng ban đầu vì khó hơn và đòi hỏi
ở HS kinh nghiệm và một số sáng tạo nhất định trong hành động.


Dựa vào nội dung kiến thức địa lí, các kĩ năng được chia thành các loại :
- Kĩ năng làm việc với bản đồ, khai thác kiến thức địa lí tàng trữ trong bản đồ.
Nhóm kĩ năng này bao gồm : kĩ năng định hướng trên bản đồ, đo tính tìm tọa độ trên
bản đồ, xã định vị trí địa lí các đối tượng trên bản đồ, đọc và sử dụng bản đồ..

- Kĩ năng khảo sát các hiện tượng địa lí ngoài thực địa gồm : kĩ

năng quan sát, phân tích hiện tượng, đo đạc với các dụng cụ quan trắc
về thời tiết, thổ nhưỡng, địa hình, thủy văn.
- Kĩ năng nghiên cứu làm việc với các tài liệu địa lí gồm : kĩ năng

đọc, lập các biểu đồ, phân tích các số liệu thống kê, lát cắt.
- Kĩ năng học tập nghiên cứu địa lí gồm : kĩ năng làm việc với SGK, với các
tài liệu tham khảo địa lí, kĩ năng mô tả, viết, trình bày những vấn đề về địa lí.
Dựa vào các thao tác hành động trong học tập địa lí có thể chia các kĩ năng
địa lí thành các loại : Kĩ năng đọc, kĩ năng vẽ, kĩ năng viết, kĩ năng nhìn….

Ngoài ra còn nhiều phân loại khác nhau dựa vào các thao tác tư
duy, dựa vào hệ thống tri thức địa lí ở các cấp học… Tùy vào mục đích

địa lí. Khi các kĩ năng này phát triển một cách thuần thục trở thành kĩ xảo thì
nó lại trở thành điều kiện, là cơ sở để chúng ta tìm hiểu mở rộng thêm các
kiến thức địa lí. Có thể nói thêm việc phát triển các kĩ năng địa lí giúp chúng ta
mở mang thêm, phát hiện thêm nhiều kiến thức địa lí từ cuộc sống hằng ngày.

Tóm lại giữa các kiến thức địa lí và kĩ năng địa lí có mối quan hệ chặt
chẽ, mối quan hệ tương hỗ tác động qua lại với nhau. Sự phát triển của hai
thành phần này sẽ tạo ra sứ phát triển chung của tri thức địa lí.

1.1.7. Kĩ năng sử dụng Atlat
1.1.7.1. Khái niệm Atlat Địa lí
Có nhiều khái niệm khác nhau về Atlat Địa lí:
Atlat là một dạng thu nhỏ của bản đồ và sắp xếp thành nhiều lớp
một cách có hệ thống, trong đó mỗi một lớp chứa đựng một hoặc một
số nộ dung được sử dụng để học tập và nghiên cứu.
Atlat là một tập các bản đồ của một bộ phận lãnh thổ hay toàn bộ bề mặt Trái

Đất.
Theo Nguyễn Dược và Nguyễn Trọng Phúc thì “Atlat Địa lí không phải là
một tập hợp gồm nhiều bản đồ xếp lại với nhau một cách đơn giản và tùy tiện.
Atlat là một tác phẩm khoa học gồm có một hệ thống nhiều bản đồ vẽ theo những
mục đích và yêu cầu nhất định. Đây chính là khái niệm chung nhất về Atlat Địa lí.


Ngoài ra trong một số tài liệu khác còn đưa ra khái niệm về Atlat giáo khoa
Địa lí là tập bản đồ địa lí giáo khóa, là bộ sưu tập hoàn chỉnh có hệ thống các bản
đồ giáo khoa được xấy dựng theo một chương trình địa lí, chương trình sách giáo
khoa cụ thể. Bởi vậy nó được xem như một công trình khoa học hoàn chỉnh.

Hiện nay Atlat rất đa dạng bao gồm : Atlat TN đại cương, Atlat Địa lí các

Các kĩ năng này còn giúp các em phát triển các năng lực của bản thân như :sử dụng
bản đồ, làm việc với các bảng số liệu, biểu đồ hay nhiều nhiều năng lực chung khác
nữa. Đồng thời các kĩ năng sử dụng Atlat còn được HS vận dụng rất nhiều trong các
bài kiểm tra đánh giá, giúp các em đạt kết quả cao hơn trong học tập.

Từ những phân tích trên có thể thấy kĩ năng sử dụng Atlat có vai
trò rất lớn trong dạy học địa lí phổ thông nói chung và Địa lí 12. Vì vậy
việc rèn luyện cho HS các kĩ năng này là rất phù hợp với yêu cầu đổi
mới nội dung, phương pháp dạy học hiện nay ở nước ta.
1.1.7.4. Phân loại kĩ năng sử dụng Atlat
Theo nghiên cứu của bản thân thì có thể phân tích kĩ năng sử
dụng Atlat làm các loại sau :
- Nhóm kĩ năng khai thác các bản đồ trong Atlat : đây là nhóm các kĩ
năng cơ bản nhất bởi vì trong cấu trúc của Atlat bao gồm chủ yếu là các bản
đồ. Nhóm này bao gồm các kĩ năng cụ thể : kĩ năng nhận biết, chỉ và đọc tên
các đối tượng trên bản đồ, kĩ năng xác định phương hướng, đo đạc tính toán
trên bản đồ, kĩ năng xác định vị trí, mô tả từng yếu tố thành phần của TN, KTXH trên bản đò trong Atlat, kĩ năng xác định các mói liên hệ địa lí trên bản đồ,
kĩ năng mô tả tổng hợp địa lí một khu vực trên bản đồ.
- Kĩ năng khai thác lát cắt : Trong Atlat ngoài các bản đồ, trong một số trang
bản đồ địa hình có kèm các lát cắt, vì vậy rèn luyện kĩ năng Atlat cũng bao gồm
các kĩ năng về đọc lát cắt địa hình, tính toán lát cắt, phân tích lát cắt…

- Kĩ năng khai thác các bảng số liệu, biểu đồ trong Atlat :Trên các trang
Atlat ngoài bản đồ là nội dung chính còn thường có thểm bảng số liệu hoặc
biểu đồ minh họa cho các kiến thức trình bày trong trang đó. Vậy nên rèn
luyện kĩ năng sử dụng Atlat còn là rèn luyện các kĩ năng khai thác bảng số liệu
như : đọc bảng số liệu, biểu đồ, nhận xét bảng số liệu, biểu đồ.
- Kĩ năng khai thác các tranh ảnh trong Atlat: Tranh ảnh cũng là phương tiện
được sử dụng tương đối nhiều trên Atlat chủ yếu minh họa kiến thức. Vì vậy khi rèn



phải nêu được tới mức đầy đủ, chi tiết các nội dung, chủ đề của bản đồ.
- Thứ hai: Tập Atlat có tính thống nhất. Đặc điểm này thể hiện trong Atlat có sự
thống nhất về mặt kí niệm, màu sắc, phương pháp biểu hiện trên bản đồ cho từng


đối tượng ở bản đồ khác nhau. Phép chiếu hình, tỉ lệ và nội dung của
mỗi tờ bản đồ trong Atlat phù hợp với nhau.
Về tỉ lệ : Atlat sử dụng tỉ lệ chung cho các bản đồ chính 1:6.000.000; tỉ lệ 1:
9.000.000 trong các bản đồ ngành, tỉ lệ 1: 18.000.000 cho các bản đồ phụ trang “khí
hậu”, tỉ lệ 1: 180.000.000 cho các bản đồ “ngoại thương”; tỉ lệ 1: 3.000.000 ở các bản
đồ “Các miền tự nhiên” và “các vùng kinh tế”, “ Các vùng kinh tế trọng điểm”; tỉ lệ 1:
12.000.000 đối với bản đồ “vị trí và phân bố các vùng kinh tế trọng điểm”

Về phép chiếu hình : Các bản đồ Atlat được xây dựng cùng một phép
chiếu hình đồng nhất với các bản đồ treo tường tương ứng. Trong Atlat Địa lí
Việt Nam sử dụng phép chiếu hình nón hai vĩ tuyến chuẩn (11 B và 21B)
Về phương pháp biểu hiện: Phương pháp biểu hiện bản đồ có nhiệm vụ
phản ánh các đối tượng Địa lí có trong thực tế lên bản đồ, giúp người dùng bản
đồ phân biệt các đối tượng hiện tượng địa lí với nhau về vị trí, số lượng, chất
lượng, cấu trúc, động lực phát triển. Các đối tượng, hiện tượng địa lí tồn tại dưới
nhiều hình dạng khác nhau: Có đối tượng phân bố theo điểm (định vị theo từng
điểm riêng biệt) như nhà máy, hải cảng.., lại có những đối tượng phân bố theo
đường (định vị kéo dài theo đường) như sông ngòi, các đường giao thông, có
những đối tượng phân bố theo diện (định vị trên một diện tích cụ thể) như các
vùng NN, rừng.., có những đối tượng phân bố toàn bộ, liên tục như địa hình, đất
đai, khí hậu song cũng có những đối tượng phân bố cục bộ, phân tán. Vì thế cần
có những phương pháp phù hợp với đặc điểm của từng đối tượng, hiện tượng
địa lí để đảm bảo mỗi bản đồ là một mô hình không gian, phản ánh sự phân bố,
các đặc điểm của đối tượng và các mối quan hệ của chúng