Tài liệu bồi dưỡng học sinh giỏi Hóa học lớp 8 - Nguyễn Văn Hòa-THCS Mỹ
Quang
Vấn đề 1 C¸c lo¹i hỵp chÊt v« c¬
A. oxit :
I. §Þnh nghÜa : Oxit lµ hỵp chÊt gåm 2 nguyªn tè, trong ®ã cã 1 nguyªn tè lµ oxi .
II. Ph©n lo¹i: C¨n cø vµo tÝnh chÊt hãa häc c®a oxit , ngêi ta ph©n lo¹i nh sau:
1. Oxit baz¬ lµ nh÷ng oxit t¸c dơng víi dung dÞch axit t¹o thµnh mi vµ níc.
2. Oxit Axit lµ nh÷ng oxit t¸c dơng víi dung dÞch baz¬ t¹o thµnh mi vµ níc.
3. Oxit lìng tÝnh lµ nh÷ng oxit t¸c dơng víi dung dÞch axit vµ t¸c dơng víi dung dÞch baz t¹o
thµnh mi vµ níc. VD nh Al
2
O
3
, ZnO .BeO, Cr
2
O
3
4. Oxit trung tÝnh cßn ®ỵc gäi lµ oxit kh«ng t¹o mi lµ nh÷ng oxit kh«ng t¸c dơng víi dung
dÞch axit, dung dÞch baz¬, níc. VD nh CO, NO …
III.TÝnh chÊt hãa häc :
1. T¸c dơng víi níc :
a.
→
2
Ôxit phi kim+ H O Axit
.VÝ dơ :
3 2 2 4
SO +H O H SO→
P
2
O

Mi baz¬ Mi Axit
Mi trung hßa
Tài liệu bồi dưỡng học sinh giỏi Hóa học lớp 8 - Nguyễn Văn Hòa-THCS Mỹ
Quang
VD :
2 2
CuO + 2HCl CuCl + H O→
3. T¸c dơng víi KiỊm( dung dÞch baz¬):
Oxit phi kim + KiỊm
→
Mi + H
2
O
VD :
2 2 3 2
CO +2NaOH Na CO +H O→

2 3
CO + NaOH NaHCO→
(tïy theo tû lƯ sè mol)
4. T¸c dơng víi oxit Kim lo¹i :
Oxit phi kim + Oxit Kim lo¹i
→
Mi
VD :
2 3
CO +CaO CaCO→
5. Mét sè tÝnh chÊt riªng:
VD :
o

2
 2N
2
O
5
3Fe + 2O
2
 Fe
3
O
4
2CuS + 3O
2
 2CuO + 2SO
2
2PH
3
+ 4O
2
 P
2
O
5
+ 3H
2
O
4FeS
2
+ 11O
2

 H
2
O+ CuO
2Al + Fe
2
O
3
 Al
2
O
3
+ 2Fe
B . AXIT :
I. §Þnh nghÜa: Axit lµ hỵp chÊt mµ trong ph©n tư gåm 1 hc nhiỊu nguyªn tư Hi®ro liªn kÕt víi gèc
Axit .
Tªn gäi:
* Axit kh«ng cã oxi tªn gäi cã ®u«i lµ “ hi®ric ” . HCl : axit clohi®ric
* Axit cã oxi tªn gäi cã ®u«i lµ “ ic ” hc “ ¬ ” .
H
2
SO
4
: Axit Sunfuric H
2
SO
3
: Axit Sunfur¬
Mét sè Axit th«ng thêng:
Kí hiêụ : Tªn gäi Hãa trÞ
Trang 2

Hi®rosunfit I
= CO
3
Cacbonat II
_ HCO
3
Hi®rocacbonat I

≡
PO
4
Photphat III
= HPO
4
Hi®rophotphat II
_ H
2
PO
4
®ihi®rophotphat I
_ CH
3
COO Axetat I
_ AlO
2
Aluminat I
II.TÝnh chÊt hãa häc:
1. Dung dÞchAxit lµm q tÝm hãa ®á:
2. T¸c dơng víi kiềm :
2 4 2 4 2

3
®Ỉc nãng+ Kim lo¹i
→
Mi nitrat + NO
2
(mµu n©u)+ H
2
O
VD :
3 3 3 2 2
6HNO + Fe Fe(NO ) + NO + 3H O→ đặc,nóng
* HNO
3
lo·ng + Kim lo¹i
→
Mi nitrat + NO (kh«ng mµu) + H
2
O
VD :
3 3 2 2
8HNO + 3Cu 3Cu(NO ) + 2NO + 4H O→ loãng
* H
2
SO
4
®Ỉc nãngvµ HNO
3
®Ỉc nãng hc lo·ng T¸c dơng víi S¾t th× t¹o thµnh Mi S¾t (III).
* Axit H
2

4 2 4 2
2KOH + MgSO K SO + Mg(OH)→ ↓
5. Baz¬ kh«ng tan bÞ nhiƯt ph©n:
o
t
2 2
Cu(OH) CuO + H O→
6. Mét sè ph¶n øng kh¸c:
2 2 2 3
4Fe(OH) + O + 2H O 4Fe(OH)→

4 2 4 2
KOH + KHSO K SO + H O→

3 2 2 2 3 2
4NaOH + Mg(HCO ) Mg(OH) + 2Na CO + 2H O→ ↓
* Al(OH)
3
lµ hi®r«xit lìng tÝnh :
3 3 2
Al(OH) + 3HCl AlCl +3H O→

3 2 2
Al(OH) + NaOH NaAlO + 2H O→
D. Mi :
I. §Þnh nghÜa : Mi lµ hỵp chÊt mµ ph©n tư gåm mét hay nhiỊu nguyªn tư Kim lo¹i liªn kÕt víi mét
hay nhiỊu gèc Axit.
II.TÝnh chÊt hãa häc:
T¸c dơng víi
Kim lo¹i

Na S+ 2HCl 2NaCl + H S→ ↓

2 3 2 2
Na SO + 2HCl 2NaCl + H O +SO→

3 3
HCl + AgNO AgCl + HNO→ ↑
§iỊu kiƯn ph¶n øng x¶y ra: Mi t¹o thµnh kh«ng t¸c dơng víi axit míi sinh ra hc
axit míi sinh ra lµ chÊt dƠ bay h¬I hc axit u h¬n axit tham gia ph¶n øng .
T¸c dơng víi
KiỊm (Baz¬)
Dung dÞch Mi t¸c dơng víi Baz¬ t¹o thµnh Mi míi vµ Baz¬ míi
VÝ dơ:
2 3 2 3
Na CO + Ca(OH) CaCO +2NaOH→ ↓
§iỊu kiƯn ph¶n øng x¶y ra: Mi míi hc Baz¬ míi t¹o thµnh lµ chÊt kh«ng tan (kÕt
tđa)
T¸c dơng víi
Dung dÞch Mi
Dung dÞch Mi t¸c dơng víi dung dÞch Mi
Mét sè Mi bÞ
nhiƯt ph©n hđy
o
t
3 2 3 2 2
2NaHCO Na CO + CO +H O→ ↑
o
t
3 2
CaCO CaO + CO→

×
=
%100
%
5.
( )
M
CDmlV
n
dd
×
××
=
%100
%
6.
( )
TR
dkkcVP
n
×
×
=

II. C«ng thøc tÝnh nång ®é C%
7.
dd
ct
m
m

××
=
IV. C«ng thøc tÝnh khèi lỵng :
11.
Mnm
×=
12.
%100
%
dd
ct
VC
m
×
=
Trang 5
Chó thÝch:
KÝ hiƯu Tªn gäi §¬n vÞ
n
Sè mol mol
m
Khèi lỵng gam
ct
m
Khèi lỵng chÊt tan gam
dd
m
Khèi lỵng dung dÞch gam
dm
m

kh«ng chn
lÝt
%C
Nång ®é phÇn tr¨m %
M
C
Nång ®ä mol Mol/lÝt
D
Khèi lỵng riªng gam/ml
P
¸p st atm
R
H»ng sè (22,4:273)
T
NhiƯt ®é (
o
C+273)
o
K
A%
Thµnh phÇn % cđa A %
B%
Thµnh phÇn % cđa B %
%H
HiƯu st ph¶n øng %
( )
tttttt
Vmm \
Khèi lỵng (sè mol\thĨ tÝch
) thùc tÕ