BỒI DƯỠNG HS GIỎI VẬT LÝ
CHUYÊN ĐỀ NÂNG CAO PHẦN NHIỆT HỌC THCS
KIẾN THỨC CƠ BẢN:
- Ơ điều kiện thường, vật chất tồn tại ở ba trạng thái: rắn – lỏng – khí.
- Vật chất có thể chuyển từ trạng thái này sang trạng thái.
- Muốn vật chất thay đổi trạng thái, ta phải làm tăng hoặc giảm nhiệt năng của vật.
- Nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên mà chưa chuyển thể được tính bởi công thức:
Q = m.c.
∆
t = m.c (t
2
- t
1
)
- Đa số các chất chỉ chuyển thể khi đạt đến một nhiệt độ xác định gọi là nhiệt chuyển
thể. Trong suốt qúa trình chuyển thể, nhiệt độ của khối chất không thay đổi.
- Nhiệt lượng vật cần thu vào (toả ra) để chuyển thể ở nhiệt độ chuyển thể được tính
bởi công thức:
Q = m.λ
- Nhiệt lượng có thể được truyền qua ba hình thức: dẫn nhiệt, đối lưu hoặc bức xạ
nhiệt.
- Nhiệt lượng luôn được truyền từ vật nóng sang vật lạnh hơn cho đến khi hai vật có
nhiệt độ bằng nhau.
CHỦ ĐỀ 1: BÀI TẬP SỬ DỤNG PHƯƠNG TRÌNH CÂN BẰNG NHIỆT.
- Nhiệt lượng toả ra bằng với nhiệt lượng thu vào: Q
toả
= Q
thu
- Nhiệt lượng tỏa ra khi đốt cháy hoàn toàn m (kg) nhiên liệu: Q = q . m
(J)
CHỦ ĐỀ 2: BÀI TẬP VỀ HIỆU SUẤT.

Q = c.m.(t
2
– t
1
) = c.m.∆t (J)
 Tính nhiệt lượng do dầu bị đốt cháy tỏa ra: Q = q.m
 Từ đó tính được hiệu suất của bếp:
=
1
Q
H
Q
BÀI TẬP VẬN DỤNG
1. Một thỏi đồng có khối lượng 3.5 kg và nhiệt độ là 260
0
C .sau khi nó toả ra một nhiệt
lượng 250 KJ thì nhiệt độ của nó là bao nhiêu? Cho biết nhiệt dung riêng của đồng là
380 J/kgK.
2. Một cái bình bằng đồng có khối lượng 120g,chứa 800g nước ở nhiệt độ 18
0
C, người
ta thả vào bình một thỏi chì có khối lượng 450g ở nhiệt độ 95
0
C tính nhiệt độ của thỏi
chì, nước, và bình khi cân bằng nhiệt.cho biết nhiệt dung riêng của nước là 4200
J/kgk của đồng 380J/kg.k, của chì 130J/kgk
3. Cần cung cấp một nhiệt lượng bao nhiêu để đun sôi 5 lít nước ở 20
o
C, biết ấm đựng
nước làm bằng nhôm có khối lượng là 200g. Xét hai trường hợp:

Cthiếc = 230 J/kgK.
6. Một nhiệt lượng kế bằng nhôm có khối lượng 0,1kg, chứa 1 lít nước ở 10
o
C. Người ta
thả vào đó một hợp kim nhôm và đồng có khối lượng 0,5kg ở 150
o
C thì nhiệt độ cuối
cùng là 19
o
C. Tính khối lượng nhôm và đồng trong hợp kim.
2
BỒI DƯỠNG HS GIỎI VẬT LÝ
7. Một ấm điện loại 220V-880W được mắc vào hiệu điện thế U=220V đề đun sôi 1.5 lít
nước từ nhiệt độ ban đầu 20
0
C .hiệu suất của ấm là 95%.
a. Tính thời gian đun sôi nước biết nhiệt dung riêng của nước là C=4200J/Kg.K
b. Mỗi ngày đun sôi 3lít nước bằng ấm nói trêntrong 30 ngày phải trả bao nhiêu tiền
cho việc đun nước này?cho biết giá điện là 700đ/Kw.h
8. Có hai bình cách nhiệt: bình thứ nhất chứa 5 lít nước ở nhiệt độ t
1
= 60
0
C, bình thứ
hai chứa 1 lít nước ở nhiệt độ t
2
= 20
0
C. Đầu tiên rót một lượng nước m từ bình thứ
nhất sang bình thứ hai. Sau khi trong bình thứ hai đã đạt cân bằng nhiệt, lại rót từ

b. Sau đó thả vào bình một lượng nước đá có khối lượng là m
3
ở nhiệt độ t
3
=
-10
o
C. Khi cân bằng nhiệt ta thấy trong bình còn lại 200 g nước đá chưa tan. Tính
m
3
? (Biết nhiệt dung riêng của nhôm là C =880 (J/kg.K), của nước là C1=4200
(J/kg.K), của nước đá là C3=2100 (J/kg.K), nhiệt độ nóng chảy của nước đá là
=340 000 J/kg. Bỏ qua sự chao đổi nhiệt với môi trường).
10. Người ta đổ m
2
= 200 gam nước nóng ở nhiệt độ t
2
= 100
0
c vào một cái ống thuỷ tinh
khối lượng m
1
= 120 gam và ở nhiệt độ t
1
= 20
0
C .Sau thời gian t = 5 phút nhiệt độ
của cốc và nước trở thành t
3
= 40

bằng nhiệt? Biết nhiệt độ ban đầu của nước sôi là 100
0
C và của nước lạnh là 20
0
C.
Bỏ qua sự trao đổi nhiệt với bình và môi trường.
14. (cấp quận) Người ta thả một chai sữa của trẻ em vào phích đựng nước ở nhiệt độ t =
40
0
C. Sau khi đạt cân bằng nhiệt, chai sữa nóng tới nhiệt độ t
1
= 36
0
C, người ta lấy
chai sữa này ra và tiếp tục thả vào phích một chai sữa khác giống như chai sữa trên.
Hỏi chai sữa này khi cân bằng sẽ được làm nóng tới nhiệt độ nào? Biết rằng trước khi
thả vào phích, các chai sữa đều có nhiệt độ t
0
=18
0
C.
15. Một bếp dầu đun sôi 1 lít nước đựng trong ấm bằng nhôm khối lượng m
2
= 300g thì
sau thời gian t
1
= 10 phút nước sôi. Nếu dùng bếp trên để đun 2 lít nước trong cùng
điều kiện thì sau bao lâu nước sôi? (Biết nhiệt dung riêng của nước và nhôm lần lượt
là c
1

1
=59
0
C. Hỏi đã rót bao nhiêu nước từ bình thứ nhất sang bình thứ hai và
ngược lại ?
18. Người ta cho vòi nước nóng 70
0
C và vòi nước lạnh 10
0
C đồng thời chảy vào bể đã có
sẳn 100kg nước ở nhiệt độ 60
0
C. Hỏi phải mở hai vòi trong bao lâu thì thu được nước
có nhiệt độ 45
0
C. Cho biết lưu lượng của mỗi vòi là 20kg/phút.
19. Một bếp điện được sử dụng ở hiệu điện thế 220V thì dòng điện chạy qua bếp có
cường độ 3A. Dùng bếp này đun sôi được 2 lít nước từ nhiệt độ ban đầu 20
0
C trong
thời gian 20 phút. Tính hiệu suất của bếp điện, biết nhiệt dung riêng của nước c =
4200J/kg.K.
CHUYÊN ĐỀ NÂNG CAO PHẦN CƠ HỌC THCS
KIẾN THỨC CƠ BẢN:
4
BỒI DƯỠNG HS GIỎI VẬT LÝ
I. Chuyển động cơ :
- Vận tốc trung bình:
1 2
1 2

o Lập phương trình chuyển động, vẽ đồ thị chuyển động.
o Thời điểm, vị trí hai vật gặp nhau.
 Hai xe cách nhau khoảng AB, chuyển động ngược chiều, thời gian gặp
nhau là
1 2
=
+
AB
t
v v
 Hai xe cách nhau khoảng AB, chuyển động cùng chiều, thời gian gặp
nhau là
1 2
=
−
AB
t
v v
o Chuyển động tương đối (thuyền trên sông)
 Khi xuôi dòng: v + v
nc
 Khi nước đứng yên: v
 Khi xuôi dòng: v - v
nc
5