ĐỀ TÀI: “MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT
ĐỘNG CHO TRẺ 5-6 TUỔI LÀM QUEN VỚI CHỮ CÁI”
1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết trẻ em không phải là một cơ thể thu nhỏ mà là một cơ thể
đang lớn và đang phát triển. Tâm hồn trẻ trong sáng như tờ giấy trắng, luôn khoẻ mạnh,
hồn nhiên và hấp dẫn, thích thú trước những điều mới lạ.
Bác Hồ đã từng nói: “Trẻ em như búp trên cành,
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan”
Lời dạy của Bác đã thấm nhuần vào trong tâm trí của mỗi người dân Việt Nam.
Chính điều đó mục tiêu của giáo dục Mầm non hiện nay nhằm tạo điều kiện phát huy
hiệu quả của lực lượng hiện đại trong các lĩnh vực kinh tế, khoa học, văn hoá tạo tiền đề
phát triển nhân lực lao động cho tương lai. Trong chương trình giáo dục Mầm non mới
hiện nay yêu cầu trẻ được phát triển qua 5 mặt: Thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẫm mĩ,
tình cảm xã hội. Ngôn ngữ là một trong những nhiệm vụ vô cùng quan trọng. Các mục
tiêu phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi là: Hình thành và phát triển ở trẻ khả năng nghe,
đọc, phát âm và một số kĩ năng cần thiết cho việc học đọc, học viết sau khi trẻ bước vào
lớp một như: Cách lật, mở sách, cách đưa mắt, cách cầm bút và qua các trò chơi chữ cái,
khả năng phối hợp tay mắt và tri giác trọn vẹn từ trái sang phải, biết diễn tả sự việc và ý
muốn của mình bằng câu đầy đủ một cách rõ ràng, mạch lạc. Mặt khác trẻ 5 tuổi tiếp


nhận việc đọc một cách gián tiếp thông qua việc phát âm và trò chơi với chữ cái dưới sự
hướng dẫn của cô giáo.
Vì vậy, là một giáo viên dạy lớp 5-6 tuổi, bản thân tôi luôn trăn trở làm thế nào để
tìm ra “Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với
chữ cái”
2. Điểm mới, phạm vi áp dụng của đề tài:
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Nâng cao chất lượng hoạt động cho trẻ 5- 6
tuổi làm quen với chữ cái” bản thân tôi mới viết lần đầu, điểm mới của đề tài là:
Phát huy tính tích cực, sáng tạo, ham hiểu biết của trẻ, trẻ tích cực tham gia vào các hoạt

phong phú vào các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả việc phát triển ngôn
ngữ cho trẻ, trong đó có giờ hoạt động làm quen chữ cái.
Được sự phân công của BGH nhà trường, năm học 2014-2015 tôi phụ trách lớp
Mẫu giáo 5-6 tuổi. Qua thời gian đứng lớp, nắm bắt được tình hình thực tế bản thân tôi
gặp phải những thuận lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi
- Ban giám hiệu nhà trường tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất như mua sắm đồ
dùng phục vụ cho các hoạt động khá đầy đủ, như máy vi tính, máy chiếu và các trang


thiết bị khác, thường xuyên bồi dưỡng chuyên môn, lên kế hoạch làm đồ dùng, đồ chơi
theo từng chủ đề phù hợp với các nhóm chữ cái trong tháng, hướng dẫn làm các tranh, tạo
môi trường chữ viết để trẻ được làm quen ở mọi lúc mọi nơi.
- Phòng học rộng rãi thoáng mát và khá đầy đủ điều kiện để trẻ hoạt động.
- Bản thân tôt được tham gia các buổi tập huấn chuyên môn ở cụm cũng như ở trường,
tham dự các tiết thao giảng của đồng nghiệp, sưu tầm tài liệu phục và học tập ở các
trường bạn về tiết làm quen chữ cái nhằm đúc rút kinh nghiệm cho bản thân. Tôi luôn
nghiên cứu tìm tòi học hỏi về cách tổ chức tiết dạy qua đó tôi nắm vững phương pháp khi
tổ chức hoạt động của bộ môn.
- Trẻ hứng thú hoạt động và đã có một số kĩ năng thao tác cơ bản ban đầu về làm
quen chữ cái như nhận biết, phát âm chữ cái.
* Khó khăn
- Trình độ nhận thức của trẻ không đồng đều, nhiều cháu phát âm sai, nói lắp, nói
ngọng.
- Đa số trẻ là con em gia đình nông nghiệp điều kiện kinh tế còn khó khăn, địa
bàn không tập trung, đường đến trường lại xa xôi, phụ huynh chưa có thời gian chăm sóc
cho con nên ảnh hưởng đến việc cho trẻ đi học.
- Sự quan tâm của một số phụ huynh về môn làm quen chữ cái còn hạn chế.
- Thời gian cho việc tạo môi trường hoạt động, tìm tòi và khám phá các đồ dùng đồ
chơi một số chủ đề chưa phong phú.

8/35

%
31

Trung bình
SL
%
10/35 34,4

Yếu
SL
3/35

%
10,3

27,5

7/35

4/35

14

24,1

- Qua kết quả theo giỏi đánh giá ở trên tôi nhận thấy giờ hoạt động cho trẻ làm quen
chữ cái của mình chưa mang lại hiệu quả cao. Với kết quả như vậy, bản thân tôi luôn băn
khoăn, lo lắng và suy nghĩ tìm ra những biện pháp tối ưu nhất kết hợp với sự chỉ đạo của

hợp với từng trẻ.
- Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề “ Thế giới động vật” tôi xem ở kế hoạch hoạt động với


chủ đề này mình cần chuẩn bị những đồ dùng, đồ chơi gì và có những biện pháp sữ dụng
như thế nào. Dựa vào kế hoạch đó bản thân tôi tìm tòi, sưu tầm tranh ảnh, đồ
dựng, đồ chơi, làm và sữ dụng cho phù hợp với chủ đề mình dạy.
- Có kế hoạch bồi dưỡng trẻ cụ thể, đúng đối tượng của nhóm lớp. Lồng ghép,
tích hợp họat động làm quen với chữ cái vào các hoạt động khác trong ngày và mọi
lúc mọi nơi.

Ba là:. Làm đồ dùng đồ chơi, tạo môi trường phong phú cho trẻ hoạt động.
- Đối với trẻ mẫu giáo, đồ dùng đồ chơi, tạo môi trường phong phú là một vấn đề hết
sức quan trọng nhằm kích thích cho trẻ hoạt động, để trẻ dễ dàng lĩnh hội các biểu tượng
về chữ cái.
- Những đồ dùng đồ chơi sản phẩm; vẽ, nặn, xé dán, cắt dán …đều phải viết chữ để
hàng ngày kích thích trẻ quan sát và tìm các chữ cái đã học, khi trẻ nhớ được các chữ cái
đó trẻ có thể đọc đúng chữ một cách rỏ ràng theo cách riêng của mình.
- Trang trí lớp học cho trẻ 5 tuổi khác hẳn với trang trí ở lớp bé, nhỡ. Trên mỗi bức
tranh, góc đồ chơi đều có chữ viết để trẻ có thể đọc ghi nhớ mặt chữ và tạo điều kiện ban
đầu cho trẻ làm quen với các chữ cái.
- Cô giáo nên xây dựng tạo góc “ Bé làm quen chữ cái" trong góc học tập theo từng
chủ đề, hấp dẫn phù hợp với đầy đủ các loại tranh ảnh truyện tranh kèm theo thơ chữ to,
kí hiệu của từng cháu, kí hiệu các sự vật hiện tượng xung quanh được thay đổi thường
xuyên kích thích sự hứng thú của trẻ. Qua đó giúp cho trẻ khả năng ghi nhớ. Sau khi trẻ
đọc cô giáo gợi ý cho trẻ tìm các chữ cái đó học trên trang sách, rồi tìm những chữ cái


giống nhau dùng bút chì khoanh tròn hoặc gạch chân những chữ cái đã học trong bức
tranh.

thời.
Năm là: Tổ chức cho trẻ làm quen chữ cái mọi lúc mọi nơi.
Ngoài giờ hoạt động chung của bộ môn, tôi lên kế hoạch đưa chuyên đề LQCC vào
các hoạt động khác như hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều.......lồng
ghép chữ cái vào các môn học khác: văn học, môi trường xung quanh, thể dục, tạo
hình...Làm quen chữ cái là môn học khô khan nên tôi cố tìm tòi đưa chữ cái đến với trẻ
bằng các trò chơi mới lạ hấp dẫn như: TC '' quay xổ số", " đánh cờ", hái hoa trong vườn"
Ô cữa bí mật, chiếc túi kỳ lạ...tìm các chữ cái có trong tên của mình, tên của bạn, đồ dùng
cá nhân.......Thông qua hoạt động tạo hình tổ chức cho trẻ dùng hột hạt, giấy các
loại.......xếp, cắt dán tạo thành các chữ cái. Với những trẻ phát âm còn yếu, tôi dành nhiều
thời gian luyện thêm cho trẻ ở hoạt động góc, sinh hoạt chiều, mọi lúc, mọi nơi phối hợp
với bố mẹ trẻ luyện thêm cho trẻ lúc ở nhà. Riêng kỹ năng phát âm đúng đã là một vấn đề
khá nan giản vì mỗi khi trẻ đã nói chớt, nói ngọng thì rất khó sữa, do đó trước hết cô giáo
phải dùng từ ngữ chính xác phát âm rõ ràng ở mọi lúc mọi nơi. Khi cho trẻ làm quen một


chữ cái mới cô phải tập trẻ phát âm nhiều lần, trẻ làm quen không chỉ là chữ cái đơn
thuần mà các chữ cái đó gắn liền với các từ ngữ có ý nghĩa với những âm khó dễ lẫn lộn
như s-x, b-p, -,b, v-r...tôi chú trọng vào cách so sánh phân tích phát âm đơn giản, dễ hiểu,
dùng các hình ảnh đồ vật quen thuộc có tên gọi chứa các chữ cái đó cho trẻ phát âm. Mặt
khác, ở mọi lúc mọi nơi tôi thường chú ý theo dõi luyện trẻ nói đúng, sữa sai kịp thời, đặc
biệt các giờ hoạt động ngoài trời: khi quan sát tôi chú trọng vào việc khuyến khích trẻ
dùng các từ láy, từ mới, như: lung lay, lung linh, nhè nhẹ, xanh ngắt, xanh biếc, rì rào, ào
ạt...để miêu tả hiện tượng phù hợp đối tượng trẻ quan sát. Đồng thời tôi luôn tìm tòi sưu
tầm các bài đồng dao, ca dao, lời hát ru, câu nói vần về trò chơi dân gian ở địa phương để
luyện thêm cho trẻ, không những nó giúp trẻ luyện phát âm mà còn bồi bổ cho tâm hồn
trẻ ngày càng trong sáng hồn nhiên hơn.
Sáu là: Làm quen chữ cái trên tiết học.
- Hoạt động làm quen chữ cái là hoạt động tương đối khó khăn so với các hoạt
động khác, vì thế để giúp trẻ hứng thú tham gia với cô một cách tích cực và để khắc



phát âm rõ, nhận biết từ đúng và nhanh, cách đưa mắt đọc từ trái sang phải, từ trên xuống
dưới ngày càng linh hoạt. Trẻ nhận biết chữ cái với nhiều kiểu
chữ khác nhau như: chữ in thường, chữ in hoa, chữ viết thường và phát âm rõ ràng chính
xác. Cuối năm chuyển giáo lên tiểu học đạt 100%.
- Trẻ đã linh hoạt trong việc đọc tên, gọi tên các sự vật xung quanh.
- Kết quả ở trẻ lĩnh hội, làm quen chữ cái ngày càng được nâng cao. Cụ thể là :

Nội dung
Nhận biết chữ
cái
Phát âm

Tốt

Khá

SL
20

%
69

SL
8

%
27,5


3. PHẦN KẾT LUẬN
3.1. Ý nghĩa của đề tài:
Nâng cao chất lượng hoạt động cho trẻ 5- 6 tuổi làm quen với chữ cái là một hoạt
động cá ý nghĩa vô cùng quan trọng, mang tính giáo dục cao đối với trẻ .Mẫu giáo 5 - 6
tuổi. Đồng thời đó là một nhân tố quyết định sự hình thành cơ sở ban đầu và phát triển


nhân cách toàn diện cho trẻ ở lứa tuổi Mầm non, tạo tiền đề cần thiết cho trẻ bước vào
lớp một. Vì thế mổi một giáo viên cần xác định đây là nhiệm vụ
quan trọng trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ phát âm chính xác, rỏ ràng
mạch lạc 29 chữ cái tiếng việt, làm giàu vốn từ cho trẻ.
Qua quá trình thực hiện và đã đạt được kết quả như trên. Bản thân tôi đã rút ra
được những bài học kinh nghiệm sau:
- Trước hết giáo viên phải luôn tự học hỏi và có ý thức tự bồi dưỡng cho bản thân.
Thường xuyên nghiên cứu trao đổi với bạn bè đồng nghiệp về các phương pháp biện
pháp tối ưu để thực hiện có hiệu quả trong quá trình hoạt động.
- Nghiên cứu kĩ và soạn bài nắm chắc mục đích, yêu cầu để đưa ra mục tiêu, kỹ năng,
kiến thức của từng loại tiết phù hợp.
- Tận dụng mọi nguyên vật liệu đơn giản, dễ tìm, dễ kiếm để làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ
hoạt động nhằm kích thích sự hứng thú của trẻ.
- Tạo môi trường trong và ngoài lớp học với nhiều hình thức hấp dẫn và được thay đổi
thường xuyên theo từng chủ đề trong tháng.
- Cung cấp, củng cố kiến thức làm quen chữ cái thông qua các hoạt động khác.
- Thường xuyên theo giỏi về chất lượng để có biện pháp bồi dưỡng cho từng trẻ.
- Tăng cường sự phối hợp giữa gia đình nhà trường và các tổ chức khác.
- Luôn có kế hoạch trao đổi với phụ huynh trong việc bồi dưỡng thêm cho trẻ ở nhà,
tạo sự gần gủi, niềm tin và sự thống nhất trong việc cho trẻ làm quen với chữ cái.
Qua quá trình thực hiện tôi đã vận dụng những phương pháp, biện pháp có hiệu
quả trẻ thích thú, nhanh nhẹn, tiếp thu bài nhanh tạo cho giáo viên thêm khéo léo, sáng