SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THƯỜNG XUÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TỔ
CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KHOA HỌC CHO
TRẺ MẪU GIÁO 4 – 5 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON
NGỌC PHỤNG

Người thực hiện: Đỗ Thị Hằng
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường MN Ngọc Phụng
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

MỤC LỤC

THANH HOÁ, NĂM 2019


STT
1
Mục lục

CÁC PHẦN CHÍNH CỦA SKKN

TRANG

2


2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2

8

2.1. Cơ sở lý luận.

2

9

2.2.Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến.

3

10

2.3. Một số biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

5

11

2.4. Hiệu quả sáng kiến

16

12


trẻ có thể phát triển tốt nhất. Trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non
thì Bộ giáo dục luôn đưa ra những đổi mới về chương trình để có thể phù hợp
với thực tiễn. Đối với trẻ mầm non việc cho trẻ “Khám phá khoa học” là tạo
điều kiện hình thành và phát triển ở trẻ tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, lòng
nhân ái, tình cảm yêu thương mọi sự vật và hiện tượng của cuộc sống xung
quanh trẻ. Không những thế, trẻ còn biết yêu quý và bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ
những truyền thống của quê hương đất nước, trân trọng và giữ gìn sản phẩm lao
động tự làm ra.
Vì vậy, ở trẻ trường mầm non chính là cái nôi nuôi dưỡng đầu tiên tạo
điều kiện đặt nền khơi gợi phát triển những khả năng đang còn tiềm ẩn trong
lòng trẻ. Nên việc giáo dục trẻ ngay từ những năm tháng đầu tiên của cuộc sống
là rất cần thiết.
Trẻ ở tuổi mầm non thật đáng yêu, tâm hồn trẻ thơ ngây, hồn nhiên như tờ
giấy trắng. Mọi hoạt động học tập và vui chơi trong quá trình chăm sóc giáo dục
trẻ ở trường mầm non đều đem lại cho trẻ những điều kỳ lạ, thần tiên.
Từ khi lọt lòng mẹ đến lúc chập chững tập đi, trẻ thấy mọi thứ xung
quanh trẻ thật mới lạ. Hoạt động khám phá khoa học là chiếc cầu nối, là phương
tiện dẫn dắt khám phá thế giới xung quanh trẻ. Biết những điều đơn giản đến
những điều phức tạp. Khám phá khoa học là phương tiện hữu hiệu trong việc
giáo dục trẻ lòng yêu thiên nhiên, yêu quê hương, đất nước, tình yêu mến bạn
bè, với những người thân, biết được việc làm tốt, biết yêu cái đẹp, trẻ nhận thấy
thế giới xung quanh trẻ thật kỳ diệu và đầy thú vị. Vì thế, “Khám phá khoa học”
là một hoạt động không thể thiếu được ở tuổi mầm non, vì thông qua các hoạt
động khám phá khoa học trẻ sẽ hiểu hơn về thế giới xung quanh mình. Từ đó,
phát triển tính tư duy, sáng tạo, thích khám phá... là cánh cửa mở ra chân trời
nhận thức về thế giới quanh trẻ.
Đây là thời điểm mấu chốt và quan trọng nhất, thời điểm này tất cả mọi
việc đều đã bắt đầu; bắt đầu nghe, nhìn, tư duy và vận động bằng đôi chân, đôi
tay của mình... trẻ 4 – 5 tuổi đang ở những bước phát triển mạnh về nhận thức,
tư duy, về ngôn ngữ, về tình cảm, thẩm mỹ, về thế giới khách quan xung quanh

1.3. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng: Trẻ 4-5 tuổi Trường mầm non Ngọc Phụng
1.4. Phương pháp nghiên cứu
Qua thực tế giảng dạy và làm đề tài bản thân đã sử dụng một số phương
pháp sau:
Nhóm Phương pháp thực hành trải nghiệm.
Phương pháp trực quan, minh họa.
Phương pháp quan sát và đàm thoại
Phương pháp giáo dục bằng tình cảm và khích lệ.
Phương pháp nêu gương, đánh giá.
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận
Quan điểm của giáo dục Singapo đã chỉ ra rằng Giáo dục không phải là đổ
đầy dầu một cái bình mà là thắp sáng lên ngọn lửa. Điều đó có nghĩa là dạy trẻ
không nghĩa là cứ nhồi nhét khối lượng kiến thức vô bờ bến cho trẻ mà là dạy
trẻ cách học, cách tư duy, nuôi dưỡng lòng ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám
phá. Hay nói cách khác, giáo dục mầm non không nhằm cung cấp một khối
lượng kiến thức mà nhằm hình thành các chức năng tâm lý, các cơ sở ban đầu
cho sự phát triển nhân cách sau này. Trẻ em lứa tuổi mầm non có tính tò mò
khám phá bẩm sinh. Đó là mầm mống của việc tự khám phá, tự học. Nếu chúng
không được nuôi dưỡng sẽ mai một và biến mất hoàn toàn. Các hoạt động khám
2


phá khoa học là con đường ngắn nhất để giúp trẻ sử dụng các giác quan của cơ
thể, vận dụng những hiểu biết của bản thân để tìm hiểu sự vật, hiện tượng, đòi
hỏi trẻ phải có cơ hội khám phá khác nhau, khi đó việc phát triển kỹ năng, năng
lực sẽ đóng vai trò chủ đạo. Chính vì vậy nên hoạt động khám phá khoa học
không thể thiếu trong trường mầm non. [5]
Nhà tâm lý học lỗi lạc Jean Piaget đã giải thích tính ham hiểu biết của trẻ

tạo mọi điều kiện giúp tôi nâng cao kỹ năng sư phạm, đổi mới phương pháp dạy
học, chỉ đạo hướng dẫn tìm tòi những nguyên vật liệu để làm đồ dùng phục vụ
dạy học và đồ chơi cho trẻ.
Bản thân thường xuyên tìm tòi, nghiên cứu tài liệu, tạp chí, thông tin trên
mạng có liên quan đến việc chăm sóc và giáo dục trẻ để áp dụng vào việc chăm
sóc giáo dục trẻ hàng ngày.
3


Là giáo viên trực tiếp đứng lớp, được tiếp xúc với trẻ hằng ngày, tạo điều
kiện thuận lợi cho tôi trong việc tìm hiểu tâm sinh lí, cử chỉ, hành vi và đặc thù
của từng trẻ. Để việc chăm sóc, giáo dục trẻ đạt hiệu quả cao tôi luôn tìm tòi,
học hỏi, sáng tạo tìm ra những giải pháp, những sáng kiến mới áp dụng vào việc
tổ chức các hoạt động cho trẻ.
Khó khăn:
Ngoài những thuận lợi trên thì việc khám phá khoa học cho trẻ ở trường
mầm non Ngọc Phụng nói chung và lớp mẫu giáo 4-5 tuổi C mà tôi phụ trách
còn gặp không ít khó khăn đó là:
Trên thực tiễn hiện nay các tiết học “ Khám phá khoa học ” cho trẻ 4-5
tuổi còn nhiều hạn chế các tiết dạy phần lớn còn thụ động, dập khuôn theo gợi
ý hướng dẫn của chương trình nên trẻ chưa hứng thú học tậpvà khả năng sáng
tạo của trẻ.
Một số phụ huynh chưa thật sự quan tâm nhiều đến việc trẻ học ở trường
Vốn hiểu biết về môi trường tự nhiên và xã hội của trẻ còn hạn chế.
Kết quả khảo sát thực trạng.
Qua thực tiễn một số năm được phân công đứng lớp mẫu giáo đặc biêt tôi
đã được đứng lớp 4 - 5 tuổi hai năm học liên tiếp, tôi nhận thấy các hoạt động
“Khám phá khoa học” cho trẻ mẫu giáo còn chưa linh hoạt, đổi mới, sáng tạo để
gây hứng thú cho trẻ. Bên cạnh đó đồ dùng đồ chơi để cho trẻ khám phá ít về số
lượng, chưa đẹp về hình thức. Một số giáo viên còn hạn chế trong việc sáng tạo,

điểm giống và khác nhau của 2 đối 35
20
57
15
43
tượng
Phân nhóm, phân loại theo dấu
35
22
63
13
37
hiệu rõ nét
Suy luận, giải thích được mối liên
hệ đơn giản của hiện tượng sự vật 35
19
55
16
45
xung quanh
4


Từ kết quả trên, tôi luôn băn khoăn suy nghĩ tìm nhiều biện pháp để tổ
chức hoạt động khám phá khoa học đạt hiệu quả cao hơn. Từ đó, nâng dần khả
năng quan sát, so sánh và phân loại cho trẻ, làm phong phú biểu tượng về môi
trường xung quanh trong mỗi trẻ.
Dựa vào vốn kiến thức đã học và được bồi dưỡng chuyên môn, tôi đã tìm
ra một số biện pháp sau:
2.3. Các biện pháp để giải quyết vấn đề

địa phương như: vải vụn làm dối, cọng rơm khô làm mái nhà, sưu tầm lá khô với
nhiều màu sắc, hoa ép khô, vỏ cây khô để làm tranh ảnh cho tiết dạy. Sưu tầm các
loại hạt, các loại vỏ trai ốc, hến sò... để bổ xung gian đồ chơi của trẻ.
Từ những nguyên vật liệu phế thải và thiên nhiên trẻ tạo ra được bát, cốc,
bàn ghế, ấm chén từ vỏ sữa su su... Với các chủ điểm thế giới động vật trẻ làm
5


con cua từ vỏ chai chai, con cá từ vỏ con ngao, con gà trống từ vỏ can dầu rửa
bát, con lợn từ vỏ váng sữa chua, con thỏ, con gấu từ vỏ sữa su su. Với chủ điểm
thế giới thực vật trẻ xé dán hoa lá từ lá cây mít khô, lá cây cảnh có màu đỏ, vàng
và hột hạt để làm tranh tổng hợp và hạt đỗ đen, hạt na làm mắt các con vật.
Trẻ rất hứng thú khi đến hoạt động làm đồ chơi và trẻ phấn khởi khoe với
bạn bè và bố mẹ mình đã tạo ra được sản phẩm.
Tôi sưu tầm những bài thơ về môi trường xung quanh, sau đó dùng hình
ảnh minh hoạ và có chữ viết đi cùng. Vừa giúp trẻ củng cố hình ảnh vừa để trẻ
rèn luyện ngôn ngữ. Từ đó, tư duy của trẻ cũng phát triển…
Với những đồ dùng, đồ chơi được phát và tự làm khi tôi đưa vào sử dụng
trong tiết dạy môi trường xung quanh, tôi thấy trẻ rất hào hứng, hứng thú học,
trẻ hiểu biết nhiều, quan sát rất tốt, tìm rất nhanh các vật mẫu cô đưa ra, so sánh
và phân loại cũng rất rõ ràng, rành mạch, ngôn ngữ rất phát triển, trẻ thuộc rất
nhiều thơ ca dao, tục ngữ, đặc biệt là các câu đố về các con vật, các cây hoa, các
loại quả... Tư duy của trẻ cũng nhanh và chính xác hơn.
Biện pháp 2: Xây dựng nề nếp của trẻ trong hoạt động khám phá khoa
học.
Xây dựng nề nếp tốt trong giờ học ngay từ những ngày đầu năm học là
một vấn đề rất cần thiết vì trong giờ học các cháu phải thực hiện điều đầu tiên là
phải có nề nếp, cùng thực hiện theo những qui định chung mà cô cùng các bạn
thống nhất, tích cực tham gia các hoạt động thì tiếp thu bài mới tốt.
Ở lớp tôi, khi ngồi học cũng như khi chơi vì số trẻ nam đông hơn trẻ nữ

Biện pháp 3: Nâng cao cho trẻ kỹ năng quan sát, so sánh và phân loại
về các sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ.
Biết được kỹ năng và nghệ thuật dạy trẻ khám phá khoa học chưa thật
sáng tạo, nên bản thân tôi khắc phục bằng cách. Thường xuyên học tập bạn bè
đồng nghiệp, luyện tập giọng nói sao cho thật truyền cảm, tác phong dạy sao cho
nhẹ nhàng, linh hoạt.
Về kiến thức phải nắm vững phương pháp dạy, cung cấp cho trẻ kiến thức
dù đơn giản nhưng cũng phải thật chính xác. Tận dụng mọi thời gian để tự rèn
luyện mình, dù ở lớp hay ở nhà.
Sử dụng bộ tranh cho trẻ khám phá khoa học, theo nội dung từng bài, theo
đúng chương trình, kế hoạch đã xây dựng.
Luôn lắng nghe, tiếp thu ý kiến nhận xét, của BGH của tổ chuyên môn
sau mỗi lần tổ chức các hoạt động, để từ đó phát huy những mặt tốt, khắc phục
những hạn chế.
Về cách tiến hành: Với mỗi bài tuỳ thuộc vào đối tượng cho trẻ làm quen,
tôi tìm những cách vào bài khác nhau để gây sự chú ý, tò mò của trẻ, có thể
dùng câu đố, bài hát để trẻ nhận biết đối tượng bằng tranh ảnh và đồ vật, vật thật
và mô hình.
Với mỗi đối tượng trẻ được làm quen, trẻ được quan sát thật kỹ, trẻ biết
đưa ra ý kiến nhận xét của mình, cùng với đó là câu hỏi gợi mở của cô, cứ mỗi
lần làm quen như vậy tôi lồng ghép nội dung giáo dục vào bài. Trẻ không những
hiểu về vật đó mà còn có cách ứng xử, hành động với chúng.
Sau khi trẻ được làm quen 4 - 5 đối tượng (trong 1 bài) tôi cho trẻ so sánh
2 đối tượng một, để trẻ có thể dễ dàng hoàn thành nhiệm vụ phân loại trong các
trò chơi.
Ví dụ: Trong hoạt động khám phá khoa học về các con vật sống trong
rừng (con voi, con khỉ, con hổ, con gấu....)
Tôi đã thực hiện hoạt động này trên PowerPoint rất sinh động và hấp dẫn
thu hút được sự tập trung của trẻ. Hiệu ứng lần lượt các con vật sống trong rừng,
có tiếng động, hình ảnh đẹp. Cho trẻ quan sát và nhận xét về các con vật, so

phá thêm sinh động ngoài quan sát bằng tranh ảnh, tôi luôn tranh thủ lựa chọn
những đề tài có thể sử dụng được vật thật nhằm giúp trẻ có thể tận dụng tất cả
các giác quan trong quá trình quan sát. Khi thực hiện cho trẻ quan sát bằng vật
thật bao giờ trẻ cũng rất thích thú và trẻ không những được nhìn, được nghe
tiếng kêu của con vật mà trẻ còn được sờ mó vào đồ vật, con vật nhằm giúp trẻ
tiếp nhận, mở rộng hiểu biết của mình một cách đầy đủ về đối tượng.
8


Ví dụ: Chủ thề Thế giới Thực vật “Tìm hiểu một số loại hoa, để giúp trẻ
quan sát ,sờ,ngửi bằng vật thật. Tôi chuẩn bị lẳng hoa tươi cho trẻ quan sát xem
lẳng hoa có những loại hoa gì? màu sắc làm sao cho tự tay trẻ được sờ vào từng
cánh hoa xem cánh hoa mềm hay cứng...., và cho trẻ ngửi và cảm nhận xem mùi
của các loại hoa đó như thế nào . Vì thế mà giờ hoạt động khám phá khoa học
của tôi rất thành công, qua hoạt động khám phá trẻ rất hứng thú và tham gia hoạt
động rất tích cực.
Ví dụ: “Tìm hiểu về các con vật sống dưới nước”. Tôi cho trẻ quan sát cá,
tôm, cua, ốc…còn sống, thả vào chậu hoặc bình thuỷ tinh để trẻ dễ quan sát nên
trẻ rất thích thú.

Ảnh : Trẻ hứng thú quan sát một số con vật sống dưới nước
Với mỗi con vật cô và trẻ cùng đàm thoại về con vật để trẻ biết được hình
dạng, môi trường sống, thức ăn và cách vận động của nó.
Trong hoạt động khác của trẻ, tôi có thể cung cấp kiến thức cũ, tận dụng
mọi lúc, mọi nơi để giáo dục trẻ.
Trong hoạt động góc, trẻ được chơi ở góc thiên nhiên trẻ tưới cây, nhặt lá
bắt sâu, xem sách về khám phá khoa học. Đặc biệt trẻ được chơi nhiều đồ vật
thật khi được hoạt động nhiều với đồ vật thật, trẻ được nhìn, sờ, nắn, ngửi. Từ
đó, có hình ảnh trọn vẹn về những gì xung quanh trẻ, không những thế mà tôi
còn phát huy tính sáng tạo của trẻ bằng cách cho trẻ làm tranh từ nguyên liệu

từng đồ dùng đó. Cháu có nhận xét gì về đồ dùng này? Dùng để làm gì? Nó làm
bằng chất liệu gì?...
Đối với lời giảng giải đòi hỏi phải tìm những lời ngắn gọn, dễ hiểu nhưng
chủ yếu phải đủ ý. Mặt khác tôi thường thấy rằng hoạt động khám phá về đồ
dùng đồ chơi này thì tư thế ngồi cũng rất quan trọng, nó tạo sự thoải mái để trẻ
tập trung quan sát được chính xác hơn. Do vậy, mà tôi đã chú ý về vấn đề này
trước khi cho trẻ khám phá .
Đồ dùng, đồ chơi chuẩn bị cho hoạt động khám phá khoa học phải được
trẻ yêu thích và phù hợp với trẻ mẫu giáo nhỡ.
Ví dụ: Quả cam, con cá, cái bút thì phải đảm bảo tính sư phạm và tính
thẩm mỹ. Nếu đối tượng làm quen là tranh vẽ, tranh ảnh, tranh có nội dung phản
ánh sinh hoạt hoặc các hiện tượng thiên nhiên, tranh phải vừa tầm với trẻ, không
quá to hoặc quá nhỏ. Nội dung bức tranh không có quá nhiều chi tiết, gây ảnh
hưởng đến thị hiếu thẩm mỹ của trẻ.
Lời giới thiệu bài khi vào tiết học để trẻ hứng thú và chú ý cũng góp phần
quan trọng trong hoạt động này.
Ví dụ: Trong hoạt động “làm quen với một số loại quả”, trước tiên tôi cho
trẻ đi tham quan vườn cây ăn quả của trường hoặc bằng mô hình, thì trẻ cảm thấy
rất hào hứng, nhiệt tình quan sát, trẻ sẽ ghi nhớ lại trong đầu những gì mình đã
thấy được để khi trẻ giơ tay phát biểu được chính xác. Trẻ biết được đặc điểm,
hình dạng, mùi vị của từng loại quả. Khi cô cho trẻ quan sát nên chọn vật thật, và
10


giáo dục cho trẻ biết lợi ích của từng loại quả sau đó so sánh hai quả một với
nhau để làm nổi bật đặc điểm riêng của từng loại quả. Khi cho trẻ so sánh cô cho
trẻ quan sát trên hình ảnh để trẻ khắc sâu, sau đó cho trẻ tự so sánh với nhau.
Hết phần làm quen, tôi chuyển sang phần trò chơi để củng cố nội dung.
Trong quá trình chơi, đưa ra hình thức thưởng phạt để khích lệ trẻ và gây hứng
thú cho trẻ tham gia vào trò chơi.

Ví dụ: Chủ đề “Bản thân” cô cùng trẻ trò chuyện về các bộ phận trên cơ
thể người, cho trẻ quan sát các giác quan và các bộ phận bằng cách soi gương.
Tổ chức các trò chơi: Tay phải, tay trái; hay tôi buồn, tôi vui; hoặc hát các
bài hát nói về các bộ phận trên cơ thể như; cái mũi cho trẻ thảo luận về các bộ
phận trên cơ thể và chức năng của chúng.
Tổ chức hoạt động khám phá khoa học: “Quan sát, thảo luận các hiện
tượng thời tiết mùa hè”
11


* Hoạt động 1:
Cho trẻ chơi cùng cô trò chơi: 4 mùa.
Hỏi trẻ: có mấy mùa? đó là những mùa nào? Bây giờ là mùa nào? (mùa hè)
Tại sao lại biết đó là mùa hè ? (nắng, nóng)
* Hoạt động 2:
Cho trẻ quan sát, nhận xét, thảo luận về thời tiết, con người và cảnh vật
trong mùa đông. Cô cho cả lớp ra ngoài trời quan sát bầu trời cảnh vật mùa hè.
Hỏi trẻ: Hôm nay chúng mình thấy bầu trời như thế nào? Cây cối như thế
nào ? (xanh tốt, nhiều hoa quả)
Mùa hè mọi người ăn mặc như thế nào ?
Cô cho trẻ dự đoán, thảo luận với nhau vì sao mọi người phải mặc quần
áo thoáng mát trong mùa hè.
Các hoạt động khám phá khoa học có thể tận dụng những tình huống mọi
lúc, mọi nơi, trong tất cả các chủ đề khác nhau. Cô có thể cho trẻ quan sát gọi
tên các sự vật, hiện tượng, hiện tượng tự nhiên xung quanh trẻ.
Để cho trẻ yêu thích môn khám phá khoa học, cô giáo dùng nhiều cách,
nhiều thủ thuật để trẻ thích khám phá những điều mới lạ. Cô dùng những hình ảnh
đẹp, cô có thể cho trẻ xem băng về các hiện tượng tự nhiên, về các sự vật, hiện tượng xung quanh để trẻ suy nghĩ, quan sát, phỏng đoán các sự vật, hiện tượng đó,
hay dạy trên máy chiếu.., cô dành nhiều thời gian cho trẻ tự khám phá, trải
nghiệm và chia sẻ, bày tỏ ý kiến của mình, cô sử dụng câu hỏi gợi mở để giúp

“Quan sát các cây trong sân trường cô nói: Cây rất cần nước, nếu thiếu nước cây
sẽ chết héo. Trong lớp có 1 cháu lại nói. Cây không cần nước vẫn sống được,
giống như cây bàng trước nhà cháu mẹ cháu không tưới nước mà cây vẫn sống
và ra hoa, kết quả. Tôi đã giải thích cho trẻ hiểu: có những cây còn nhỏ, yếu ớt,
như các loại rau ăn lá, cây ăn củ, quả .. thì rất cần nước, nếu không tưới nước
thường xuyên cây sẽ chết. Còn có những cây đã to rễ ăn sâu xuống lòng đất thì
không cần tưới thường xuyên vì rễ cây đã hút nước ở lòng đất để nuôi cây rồi,
hôm sau tôi cùng cả lớp làm thí nghiệm “Sự phát triển của hạt đậu xanh” cho trẻ
quan sát sự nảy mầm của hạt đậu xanh, hạt đậu xanh ngâm nước rồi đem ủ bình
bằng các lá tre, được tưới nước hàng ngày và sau vài ngày hạt đậu xanh đã nảy
mầm thành cây giá đậu. Tôi nhận thấy rằng với những thí nghiệm trẻ được tham
ra trẻ rất hứng thú và kiến thức đó sẽ được trẻ khắc sâu.

Ảnh cho trẻ quan sát sự nảy mầm của hạt đậu xanh
Không những thế vào những giờ giải lao để cho trẻ yêu thích môn khám
phá khoa học, cô giáo dùng nhiều cách, nhiều thủ thuật để trẻ thích khám phá
những điều mới lạ. Cô dùng những hình ảnh đẹp, cô có thể cho trẻ xem băng về
13


các hiện tượng tự nhiên, về các sự vật, hiện tượng xung quanh để trẻ suy nghĩ,
quan sát, phỏng đoán các sự vật, hiện tượng đó.
Cô dành nhiều thời gian cho trẻ tự khám phá, trải nghiệm và chia sẻ, bày tỏ ý
kiến của mình, sử dụng câu hỏi gợi mở để giúp trẻ phát triển suy nghĩ của mình.
Biện pháp 6: Sử dụng PowerPoint vào hoạt động khám phá khoa học
Thay bằng những tranh ảnh vẽ bằng màu, hoặc sa bàn tôi đã đưa hình thức
dạy trên PowerPoint trong việc tổ chức hoạt động Khám phá khoa học. Tôi
nhận thấy điểm khác biệt rõ nét đó là, tiết học trở nên hấp dẫn, sinh động, thú vị
hơn, do đó mà kết quả đạt được rất cao .
Ví dụ: Trong hoạt động Khám phá khoa học “Về các con vật nuôi trong

vịt đang bơi dưới nước
Cô hỏi: Tại sao chân vịt lại có màng? (lúc này trẻ nhanh chóng tư duy lại
những hình ảnh vừa quan sát và đưa ra câu trả lời rất chính xác và nhanh). Với
các con vật khác tôi đã đưa ra các thủ thuật khác nhau trên PowerPoint.
Tôi nhận thấy rằng việc đưa PowerPoint vào các giờ học rất bổ ích. Trẻ
tận mắt được xem các hình ảnh vui nhộn, sống động, được quan sát, khám phá
sâu hơn, kỹ hơn, đã làm cho trẻ hứng thú tham gia hoạt động, do vậy mà kiến
thức mang lại cho trẻ rất cao.
Biện pháp 7: Phối kết hợp với các bậc phụ huynh.
Đối với các bậc phụ huynh: Thành lập chi hội phụ huynh của lớp. Bàn và
thống nhất với cha mẹ về nội dung hoạt động của lớp và tôi có đưa ra một số vấn
đề để phụ huynh cùng thực hiện như:
Đưa đón trẻ đúng giờ, động viên con đi học đều, và thường xuyên quan
tâm đến con em mình.
Trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập, sức khoẻ của các cháu ở lớp
cũng như ở nhà.
Ngoài việc trang bị đầy đủ đồ dùng cần thiết cho trẻ, ở mọi lúc, mọi nơi
tôi khuyến khích động viên các bậc cha mẹ sưu tầm các đồ dùng đồ chơi sẵn có
hoặc các nguyên vật liệu phế thải để làm đồ dùng đồ chơi cho các cháu và động
viên cho trẻ được vẽ trên nền sân, đất ở nhà.
Ví dụ: như bố cháu Bình An làm nghề sửa chữa xe máy nhờ anh sưu tầm
những cục nam châm những hòn bi sắt để cho trẻ làm thí nghiệm, bố Nguyên Vũ
làm thợ mộc nhờ bác sưu tầm các khối gỗ để làm đồ chơi xếp nhà, xếp ô tô. Mẹ
15


cháu Tường An làm thợ may nhờ mẹ cháu sưu tầm cho ít vải vụn vải thừa làm
rối tay, may quần áo búp bê....Hàng ngày trước khi dạy một bài tìm hiểu môi
trường xung quanh nào tôi thường xuyên trao đổi với cha mẹ/người chăm sóc trẻ
về bài học ngày hôm nay về nhà cùng trò chuyện với trẻ về bài học hoặc có thể

Trẻ có khả năng tìm tòi, khám phá
đối tượng

35

35

100

0

0

Khả năng nhận biết tên gọi, tính
chất, đặc điểm rõ nét của đối tượng
làm quen

35

35

100

0

0

Biết so sánh nhận xét một số đặc
điểm giống và khác nhau của 2 đối
tượng

đạt

Suy luận, giải thích được mối liên hệ
đơn giản của hiện tượng sự vật xung
35
34
97
1
3
quanh
So với kết quả đầu năm trước khi áp dụng sáng kiến, kết quả của trẻ cuối
năm đã có sự chuyển biến rõ rệt, trẻ mạnh dạn tự tin trong hoạt động khám phá
khoa học. Tôi thấy rằng việc áp dụng các biện pháp này đã đem lại hiệu quả rất
cao trong việc dạy trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi phát triển tốt các biện pháp phát triển
khám phá khoa học cho trẻ ở Trường mầm non Ngọc Phụng.
Đối với bản thân:
Qua thực hiện một số biện pháp mới tôi đã đạt được kết quả như sau: Bản
thân tôi linh hoạt, tự tin hơn khi tiến hành hoạt động, bên cạnh đó tôi được trau
dồi kiến thức, kỹ năng giúp trẻ khám phá khoa học một cách toàn diện.
Tạo được môi trường học phong phú với nội dung của từng chủ đề, đồ
dùng đồ chơi và trang thiết bị cũng đã được trang bị đầy đủ hấp dẫn trẻ.
Luôn nghiên cứu để sử dụng các thủ thuật và biện pháp hứng thú, thu hút
sự tập trung của trẻ, luôn tạo cho giờ học một cách nhẹ nhàng, thoải mái.
Cho trẻ tiếp xúc nhiều đồ dùng, đồ chơi tranh ảnh, mô hình để tích luỹ
về thế giới xung quanh làm phong phú khả năng nhận thức của trẻ về môi
trường xung quanh.
17


Ngoài việc dạy trẻ trong tiết học, cần phải cho trẻ làm quen với môi

Phải biết phối kết hợp với gia đình và nhà trường để giúp trẻ khám phá về
“thế giới tự nhiên” một cách hiệu quả nhất.
Tôi nhận thấy việc giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học là cả một quá
trình liên tục và có hệ thống, đòi hỏi giáo viên phải kiên trì, bền bỉ khắc phục
khó khăn để tìm ra phương tiện, điều kiện cần thiết cho sự phát triển toàn diện
của trẻ. Cô giáo phải luôn là người gương mẫu, sáng tạo để giúp trẻ có hứng thú
hơn để học tốt hơn môn “Khám phá khoa hoc” qua đó giúp trẻ phát triển một
cách toàn diện. Điều này sẽ góp phần bồi dưỡng thế hệ măng non của Đất nước
và thực hiện mục tiêu của ngành đề ra.
18


Thông qua hoạt động này đã tạo được không khí: “Trường thân thiện, học
sinh tích cực” và “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” đối với trẻ trong
trường mầm non. Là một giáo viên trực tiếp làm công tác chăm sóc giáo dục trẻ
tôi thấy mình cần cố gắng học hỏi rèn luyện phấn đấu khắc phục những mặt tồn
tại, trau dồi thêm kiến thức để đưa vào áp dụng dạy trẻ đạt kết quả ngày càng
cao hơn.
3.2. Kiến nghị
Đối với phòng giáo dục: Mong được sự quan tâm của lãnh đạo phòng, mở
các lớp tập huấn chuyên đề về khám phá khoa học cho trẻ, để giáo viên nắm bắt
được nhiều cái mới trong tổ chức hoạt động. Có nhiều tập sách mới về hướng
dẫn tổ chức hoạt động khám phá khoa học để giáo viên học tập.
Nhà trường đầu tư mua sắm cơ sở vật chất. Mua sắm thêm các trang thiết
bị các loại đồ chơi hiện đại phong phú phục vụ cho tổ chức hoạt động khám phá
khoa học cho trẻ.
Tổ chuyên môn nhà trường xây dựng kế hoạch cụ thể chỉ đạo sát sao, giáo
viên tại các nhóm lớp thường xuyên bổ sung đồ dùng đồ chơi, xây dựng môi
trường trong và ngoài lớp phong phú để trẻ được vui chơi và trải ngiệm.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của bản thân tôi nghiên cứu về "Một

3. Nguyễn Thạc, Trần lan Hương, Nguyễn Ngọc Châm, Các hoạt động khám
phá thiên nhiên cho trẻ mầm non, DAMT, Hà Nội (2006).
4. Nguyễn Thanh Thủy, Khám phá và thử nghiệm dành cho trẻ nhỏ, Nhà xuất
bản giáo dục (2004).
5. Hoàng Thị Phương, Giáo trình lí luận và phuong pháp hướng dẫn trẻ làm
quen với môi truong xung quanh.
6. Nguyễn Thanh Quyên, Tổ chức hướng dẫn HĐN cho SV trong quá trình
dạy học phần “Phương pháp cho trẻ mầm non khám phá khoa học về môi
trường xung quanh” Luận văn thạc sĩ khoa học GD, Trường đại học sư phạm
Hà Nội.

20