MỤC LỤC
MỤC
I.
1.
2.
3.
4.
II
1.
2.
3.
4.
III.
1.
2.

TÊN MỤC
Mở đầu
Lý do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng phạm vi nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học phòng tránh
bệnh cong vẹo cột sống
Hiệu quả của sáng kiến
Kết luận và kiến nghị
Kết luận
Kiến nghị

của các cấp học và trình độ đào tạo, nhằm trang bị cho trẻ em, học sinh, sinh
viên các kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản, hình thành thói quen luyện tập thể
dục, thể thao để nâng cao sức khỏe, phát triển thể lực, tầm vóc, góp phần thực
hiện mục tiêu giáo dục toàn diện.
Với mục tiêu trên hoạt động giáo dục thể chất bậc tiểu học là một nội dung
giáo dục bắt buộc của chương trình giáo dục, có nhiệm vụ trang bị cho học sinh
một số tri thức kỹ năng đơn giản cần thiết, nhằm rèn luyện tư thế cơ bản, làm
giàu vốn kỹ năng vận động, bên cạnh đó còn góp phần rèn luyện cho học sinh
nếp sống lành mạnh, vui tươi, có ý thức tổ chức kỷ luật và một số phẩm chất đạo
đức khác, tạo tiền đề cho quá trình hình thành nhân cách đúng cho các em. Từ
đó giúp các em học tập sinh hoạt có hiệu quả, góp phần làm thay đổi mọi mặt
của giáo dục toàn diện. Vì vậy hoạt động giáo dục thể chất bậc tiểu học có vị thế
hết sức quan trọng trong việc chuẩn bị cho học sinh có đầy đủ thể lực, sức khỏe
để tham gia các hoạt động học tập và lao động khác cũng như trong công cuộc
bảo vệ tổ quốc.
Mục đích hoạt động giáo dục thể chất trong nhà trường Tiểu học nhằm bảo
vệ sức khỏe, cung cấp những kiến thức cơ bản, hình thành thói quen tập luyện,
biết thực hiện một số động tác cơ bản cũng như các trò chơi vận động tạo nên
môi trường phát triển tự nhiên của trẻ em, gây được không khí vui tươi lành
mạnh, nhanh nhẹn, mạnh dạn, dũng cảm. Đồng thời giảm thiểu một số loại bệnh
tật thường gặp như bệnh cong vẹo cột sống, cận thị, còi xương, béo phì, . . .
Nguyên nhân chính của bệnh cong vẹo cột sống ở học sinh cấp tiểu học
không phải là do di truyền hay khách quan mang lại mà chính vì những nguyên
nhân chủ quan của chúng ta đã dần hình thành nên bệnh cong vẹo cột sống.
Từ việc ý thức được những nguyên nhân ảnh hưởng đến bệnh cong vẹo cột
sống ở học sinh, từ tầm quan trọng của một cơ thể khoẻ mạnh thì trước hết con
người đó phải có một cấu trúc xương bền vững, phù hợp với quy luật tự nhiên,
một thể hình tương đối chuẩn về cấu trúc xương và các cơ quan khác. Từ đó tôi
lựa chọn nghiên cứu những nguyên nhân cơ bản ảnh hướng đến sự phát triển của
bệnh cong vẹo cột sống tôi xin mạnh dạn đề xuất “Một số bài tập thể chất và

vẹo cột sống. Do vậy khi nói về biến dạng cột sống lứa tuổi học đường, người ta
thường quen dùng thuật ngữ “Cong vẹo cột sống”.
Cong cột sống là hiện tượng cột sống bị uốn cong quá mức sinh lý bình
thường ở đoạn cổ, đoạn ngực hoặc thắt lưng. Khi đoạn cổ bị uốn cong quá mức,
đầu sẽ ngả về trước, hai vai chùng xuống và giảm độ cong thắt lưng. Nếu đoạn
ngực bị uốn cong quá mức về phía sau, lưng tròn, vai thấp, đầu hơi ngả, bụng
nhô về phía trước (tư thế gù). Nếu đoạn thắt lưng bị uốn cong quá mức về phía
trước, bụng xệ, phần trên của thân hơi ngả về phía sau (tư thế ưỡn).
Vẹo cột sống là hiện tượng cột sống bị uốn cong sang bên phải hoặc bên
trái. Khi bị vẹo cột sống, nếu đỉnh đường cong hướng về bên phải thì cột sống
có hình chữ C ngược, nếu đỉnh đường cong hướng về bên trái thì cột sống có
hình chữ C thuận. Nếu cột sống có hai cung uốn cong đối xứng nhau thì nó sẽ có
hình chữ S thuận hoặc chữ S ngược.
Cong vẹo cột sống ở trường học thường phát sinh do sự sai lệch tư thế
(ngồi học với bàn ghế không phù hợp với chiều cao của học sinh, mang cặp sách
quá nặng về một bên tay, vai; chiếu sáng kém, bắt buộc học sinh phải cúi đầu khi
đọc, viết hoặc học nghề); do các tư thế xấu (đi, đứng, ngồi không đúng tư thế);
cường độ lao động không thích hợp với lứa tuổi…Ngoài ra, cong vẹo cột sống
còn có thể do trẻ mắc các bệnh liên quan đến cột sống, thể trạng học sinh kém
do ít hoạt động thể thao, suy dinh dưỡng (còi xương) hoặc do ngồi, đi đứng quá
sớm. [2]
Cong vẹo cột sống từng mức độ khác nhau có hậu quả khác nhau. Cong vẹo
cột sống ban đầu ở mức nhẹ ít gây ra hậu quả nghiêm trọng nó chỉ có thể là một
trong các nguyên nhân gây nên chứng đau lưng.Tuy nhiên, bệnh có thể biến
chuyển nặng hơn, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống sau này, bệnh gây ảnh
hưởng đến tâm lý trẻ, khiến chúng khó hòa nhập, mặc cảm, thiếu tự tin. Trong
một số trường hợp, bệnh ảnh hưởng lớn đến chức năng của tim, phổi ( Giảm
3



Một số học sinh trong khi luyện tập đã thiếu tập trung chú ý dẫn đến tập
không đúng kĩ thuật động tác, sai tư thế cơ bản làm ảnh hưởng đến sự phát triển
của cột sống các em.
4


Lao động và tập luyện không đúng tư thế.
- Do học sinh ngồi học không đúng tư thế.
Tư thế ngồi học không đúng, cúi đầu quá mức, nằm bò ra bàn, mắt gí sát
vào vở, ngồi khom lưng, chống cằm, tựa đầu hay ngồi gục xuống bàn để viết bài
hoặc viết lệch vai gây ảnh hưởng đến cột sống.

Một số HS ngồi học không đúng tư thế trong tiết học tại nhà trường.
2.3. Đối với nhà trường và gia đình học sinh:
Nguyên nhân trực tiếp ảnh hưởng đến bệnh cong vẹo cột sống như:
- Do chỗ ngồi chưa phù hợp:
Việc học sinh ngồi học một vị trí cũng dẫn đến cong vẹo cột sống. Nếu
các em chỉ ngồi phía bên phải hoặc bên trái bảng, lâu ngày cột sống của em học
sinh đó sẽ bị vẹo sang bên trái hoặc bên phải và mắt cũng bị ảnh hưởng.

5


Cong vẹo cột sống sang trái, sang phải.
- Do bàn ghế không chuẩn:
Hiện nay ở trường tôi, điều kiện gia đình học sinh còn khó khăn về cơ sở
vật chất, chính vì vậy ghế và bàn học ở nhà của học sinh được đóng bằng gỗ,
bàn ghế nhựa kích thước không đúng quy chuẩn, các em phải ngồi gắng cố lên
hoặc phải cúi xuống để viết.


Giáo viên cho tập hợp thành 4 hàng ngang, đứng so le.

Đội hình tập luyện
GV giải thích - làm mẫu.
+ Nhịp 1: Bước chân trái sang ngang rộng bằng vai, đồng thời gập thân, hai tay
giơ ngang, bàn tay sấp, ưỡn căng ngực, mặt hướng trước.
+ Nhịp 2: Hai tay với xuống mũi bàn chân, đồng thời vỗ tay và cúi đầu.
+ Nhịp 3: Như nhịp 1.
+ Nhịp 4: Về TTCB.
+ Nhịp 5,6,7,8 như nhịp 1,2,3,4 nhưng đổi bên.
- GV hô, học sinh thực hiện, giáo viên quan sát, sửa sai.
- GV chia tổ tập luyện, cán sự điều khiển nhắc các em ở nhịp 2 thực hiện chậm
đúng kĩ thuật.
- Số lần tăng từ 5-7 lần.

8


HS thực hiện động tác lưng bụng trong tiết học
Bài tập 2: Tập cơ lưng – bụng. Áp dụng cho lớp 4, 5.
- Giáo viên chia lớp thành 4 tổ, trước mỗi tổ đặt một tấm thảm.
Lần lượt 4 em đứng đầu tổ lên nằm ngửa trên thảm hai tay để xuôi.
- Khi có lệnh các em dùng sức co của bụng và cơ lưng dưới đưa hai chân từ mặt
ghế lên trên, gập về phía trước.
- Giáo viên: khi thực hiện các em hít vào, dùng lực của cơ bụng, lực đưa hai
chân lên, hai chân không co gót thẳng mũi bàn chân, khi chân được hạ xuống
đồng thời thở sâu ra.
- Giáo viên yêu cầu từng em thực hiện từ 2- 4 lần như vậy.
- Lần lượt theo phương pháp làn sóng.
- Giáo viên quan sát, sửa sai.

- GV hô, học sinh thực hiện, giáo viên quan sát, sửa sai.
- Ở nhịp 2, giáo viên hô chậm, yêu cầu học sinh vặn hông sang trai (phải)
chậm, 2 chân thẳng, thở sâu.
- GV chia tổ tập luyện, cán sự điều khiển nhắc các em ở nhịp 2 thực hiện chậm
đúng kĩ thuật. Số lần tăng từ 5 - 7 lần.

10


Động tác vặn mình
Bài tập 5: Tập chống đẩy: Áp dụng cho lớp 4, 5.( Kết hợp vào lúc khởi động).
+ Giáo viên chia lớp thành 3 hàng ngang, cự li rộng hơn một sải tay.
+ Giáo viên làm mẫu động tác.
Bước 1: Ngồi xuống đưa hai tay ra trước, các ngón tay khép, hai tay rộng bằng
vai.
Bước 2: Dùng lực đẩy của tay và lực bật của chân đưa hai chân ra sau, chống
bằng 10 đầu ngón chân đầu hơi cúi, hai chân cách nhau 20-25cm
Bước 3: Khi có lệnh khuỷu tay hạ thấp dần sao cho mặt, ngực, bụng cách đầu
khoảng 7 - 12cm rồi từ từ dùng lực của vai, tay, chân đẩy cơ thể về vị trí chuẩn
bị.
- Khi hạ thấp tay hít sâu vào, khi đẩy cơ thể lên thở sâu.
- Yêu cầu thực hiện từ 1 - 3 lần.

Bài tập chống đẩy
11


Giải pháp 2: Mang cặp sách phù hợp.
Trao đổi cùng giáo viên chủ nhiệm, nhà trường, gia đình giúp học sinh
dùng cặp đeo phù hợp và sắp xếp thời khoá biểu hợp lý để giảm trọng lượng các

đảm bảo các em ngồi phù hợp với bàn ghế và không ảnh hưởng đến các bạn.
Giải pháp 6: Điều chỉnh bàn ghế học ở nhà của học sinh.
Thông qua việc trao đổi với phụ huynh để nắm bắt được gia đình nào sử
dụng bàn ghế cho con em tự học ở nhà không đúng quy định thì đề nghị phụ
huynh mua sắm hoặc đóng mới cho đúng với kích thước của học sinh Tiểu học.
Giải pháp 7: Làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục.
Lớp học cần đảm bảo chiếu sáng đầy đủ, cả chiếu sáng tự nhiên và chiếu
sáng nhân tạo. Góc học tập ở nhà cũng nên bố trí ở nơi thoáng mát, có đủ điều
kiện ánh sáng.
Kết hợp giữa nhà trường và hội cha mẹ học sinh lắp đặt thêm bóng điện đủ
ánh sáng cho các em học tập. Ban Giám hiệu cùng giáo viên chủ nhiệm. Hội
Cha mẹ học sinh giúp đỡ tạo điều kiện đến nay mỗi phòng học có 6 bóng đèn, 4
quạt trần. Tôi luôn nhắc nhở các em, nếu điều kiện thuận lợi phải mở hết các cửa
sổ cho đủ ánh sáng, nơi học ở nhà phải đảm bảo đủ ánh sáng thoáng mát.
Giải pháp 8: Chế độ dinh dưỡng của học sinh.
Thường xuyên trao đổi, nắm bắt thông tin từ phụ huynh, học sinh để đề
nghị phụ huynh chăm lo đến việc ăn uống đúng điều độ, đủ chất dinh dưỡng,
thời gian, giờ giấc nghỉ ngơi hợp lý cho con em đảm bảo sức khỏe.
Trong những lần họp phụ huynh, nhà trường luôn yêu cầu các bậc phụ
huynh tạo điều kiện hết mức cho các em ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng để học
tập và sinh hoạt, tối thiểu cũng được ngày 3 bữa Sáng - Trưa - Chiều và đáp ứng
các chế độ dinh dưỡng.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Sau khi áp dụng các biện pháp trên vào các hoạt động giáo dục và giảng
dạy trong trường Tiểu học Cẩm Châu đã đạt được kết quả như sau:
- 100% học sinh có hứng thú tập luyện, thông qua tập luyện không chỉ
tinh thần đoàn kết giữa các học sinh trong tập thể lớp với nhau được thể hiện rõ
rệt mà sự hòa đồng của các lớp trong trường cũng được nâng cao.
- 100% học sinh thấy sức khỏe thoải mái sau khi tập luyện.
- Qua kiểm tra của trung tâm y tế dự phòng Cẩm Thủy tháng 2/2019 số

Thông qua các buổi tập, giáo viên yêu cầu các em tập đúng phần cơ
lưng bụng bằng ghế thì các em được tôi tập luyện thực hiện được nhiều hơn,
đúng động tác, đúng kĩ thuật.
Từ đó tôi khẳng định được rằng các nhóm cơ của các em lớp 4,5 đã có sự
phát triển tốt, các khớp xương cũng linh hoạt hơn giúp các cử động dễ dàng hơn,
cân bằng hơn.
Đây là vấn đề rộng so với năng lực và chuyên môn của tôi nhưng với
hiểu biết nhất định và những nguyên nhân thường gặp trong cuộc sống. Chính vì
vậy tôi quyết định nghiên cứu đề tài này, chỉ mong rằng các em ý thức được
trong quá trình học tập, sinh hoạt cần có những nguyên tắc nhất định giúp các
em hiểu biết thêm về bệnh cong vẹo cột sống, tạo cho các em một môi trường
lành mạnh, hướng các em luôn có ý thức rèn luyện bản thân, giữ gìn vệ sinh cá
nhân. Từ đó hình thành nên con người có ý thức về chính cơ thể mình và có
trách nhiệm với xã hội.
2. Kiến nghị:
Đề nghị Nhà trường: Tạo mọi điều kiện thuận lợi về thời gian, vật chất
cho giáo viên nghiên cứu và thực nghiệm sáng kiến. Nhà trường tham mưu cho
chính quyền địa phương xây dựng cơ sở vật chất để nhà trường có nhà tập thể
chất cho các em có điều kiện tập luyện tốt hơn. Làm thêm một số sân chơi trong
khuôn viên trường như: sân cầu lông, hố nhảy, sân bóng chuyền, bóng đá để các
em được tham gia tập luyện nhiều môn thể thao, giúp các em có những sân chơi
bổ ích và lý thú.
14


Trên đây là một vài biện pháp nhỏ của tôi trong quá trình dạy “Một số bài
tập thể chất và biện pháp giúp học sinh tiểu học phòng tránh bệnh cong vẹo
cột sống”. Chắc chắn vấn đề nghiên cứu không thể tránh khỏi sự thiếu sót và
mang tính cá nhân. Vì vậy, kính mong được sự đóng góp ý kiến, bổ sung của các
cấp lãnh đạo, của anh chị em đồng nghiệp để tôi thực hiện tốt hơn biện pháp này


15


NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HĐKH
CỦA TRƯỜNG TIỂU HỌC CẨM CHÂU
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
XẾP LOẠI: .........................................

16


NHẬN XÉT CỦA HĐKH PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HUYỆN CẨM THỦY
...............................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
XẾP LOẠI: .........................................


Cấp đánh
giá xếp loại
(Ngành GD cấp
huyện/tỉnh;
Tỉnh...)

Cấp huyện

Kết quả
Năm học
đánh giá
xếp loại đánh giá xếp
loại
(A, B, hoặc
C)

C

2015 - 2016

học tốt bài thể dục phát triển
chung

19