SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT THỌ XUÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI
KINH NGHIỆM TÍCH HỢP GIÁO DỤC PHÁP LUẬT TRONG
DẠY HỌC CHƯƠNG XI “SINH SẢN” – MÔN SINH HỌC 8
NHẰM NÂNG CAO HIỂU BIẾT PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH

Người thực hiện: Đỗ Thị Mộng Điệp
Chức vụ:

Giáo viên

Đơn vị công tác:

Trường THCS Tây Hồ -Thọ
Xuân

SKKN thuộc lĩnh mực (môn):

THANH HÓA 2018
MỤC LỤC

Sinh học


Trang

PHẦN 1. MỞ ĐẦU...........................................................................................1

bảo đảm cho xã hội ổn định và phát triển bền vững. Để thực hiện mục tiêu này,
song song với việc xây dựng và không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật, một
trong những vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt là phải đẩy mạnh phổ biến, giáo
dục pháp luật cho mọi nhóm đối tượng, trong đó có học sinh THCS - những chủ
nhân tương lai của đất nước. Đây là yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết, mang tính khách
quan và hoàn toàn phù hợp với mục tiêu giáo dục toàn diện của chúng ta là “đào
tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện” để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Học sinh THCS - các em đang ở lứa tuổi vị thành niên - lứa tuổi xảy ra
nhiều thay đổi về cả thể chất, sinh lí và tâm lí, đặc biệt tâm lý các em thường
khủng hoảng, các em nông nổi, dễ bị kích động, khó kiềm chế,... dễ bị lôi cuốn
vào cái xấu. Có thể nhận thấy điều đó qua thực tế, có một bộ phận không nhỏ
học sinh do thiếu hiểu biết về pháp luật để rồi vướng vào tù tội mà không hay
biết. Ví dụ: Tại huyện Hoài Đức, Hà Nội, Em Vũ Tiến Sơn mới 17 tuổi có tình
cảm và quan hệ tình dục với em Đỗ Thị T - 13 tuổi, bị TAND TP Hà Nội tuyên
phạt mức án 7 năm tù về tội “Hiếp dâm trẻ em”. Trong phiên tòa Sơn đã thành
khẩn “Thưa quý tòa, cháu thấy T phổng phao, lại tự nguyện, chính T còn chủ
động “mời” cháu, cháu không biết yêu như thế là phạm tội”. Hoặc có em vì
thiếu hiểu biết pháp luật mà bị lạm dụng, bị chà đạp cả thời gian dài mà không
dám lên tiếng. Ví dụ: Em Lê Thị T ở quận Sơn Trà, TP Đà Nẵng đã bị chính cha
đẻ của mình hiếp dâm trong suốt thời gian dài, do chưa nhận thức được hành vi
đồi bại của cha, em chỉ âm thầm chịu đựng, chỉ đến khi được nhà trường giáo
dục giới tính, T mới kể lại sự việc bị cha xâm hại tình dục với các bạn gái và đến
lúc này vụ việc mới được cơ quan chức năng vào cuộc... Ngoài ra, còn rất nhiều
những vụ việc khác đã được phản ánh trên các phương tiện thông tin đại chúng
làm dấy lên những lo lắng, băn khoăn trong dư luận xã hội, và khiến chúng ta
phải xem xét lại công tác giáo dục pháp luật trong các nhà trường.
Tại trường THCS, nội dung giáo dục pháp luật mới chỉ được đưa vào
giảng dạy trong môn Giáo dục công dân, hoặc lồng ghép vào một số hoạt động
ngoại khóa với nội dung rất hạn chế,... Thiết nghĩ để góp phần nâng cao hiểu

thức pháp luật của học sinh đúng như tinh thần chỉ đạo của Nghị quyết số 29NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương khóa XI và Chương trình hành động
thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 05/8/2014 Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Chính vì thế trong những năm gần đây công tác tuyên truyền phổ biến
pháp luật đã được triển khai rộng khắp trong các trường thuộc hệ thống giáo dục
quốc dân với nhiều hình thức, như: Các chuyên đề giáo dục An toàn giao thông,
chuyên đề về bảo vệ quyền trẻ em, phòng chống ma túy, phòng chống tệ nạn xã
hội,... và chú trọng tích hợp trong các môn học.
Đối với môn Sinh học 8, tôi thấy có thể tích hợp được kiến thức pháp luật
vào các bài của chương “Sinh sản” nhằm cung cấp thêm cho học sinh một số
hiểu biết về pháp luật, bởi phần kiến thức này nghiên cứu về cấu tạo của cơ
quan sinh sản ở người, về quá trình thụ tinh, thụ thai và phát triển của thai, các
bệnh lây truyền qua đường tình dục, đại dịch AIDS…. nên rất thuận lợi để tích
hợp một số kiến thức pháp luật như: Bộ luật Hình sự 2015; Bộ luật Dân sự 2015;
Luật Bình đẳng giới năm 2006; Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; Luật trẻ
em năm 2016; Luật Phòng, chống nhiễm virút gây ra hội chứng suy giảm miễn
dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) năm 2006; Luật Phòng, chống bệnh truyền
nhiễm năm 2007,…. Mặt khác, khi thực hiện tích hợp giáo dục pháp luật trong
các tiết học, học sinh có phần hào hứng với bài học hơn, đồng thời dựa trên cơ
sở sinh học thì học sinh cũng phần nào hiểu được việc tuân thủ theo các quy
định của pháp luật cũng đồng nghĩa với việc bảo vệ chính nòi giống và tự do của
bản thân để từ đó có ý thức chấp hành pháp luật và nghiêm túc lĩnh hội kiến thức hơn.
2.2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.2.1. Về phía giáo viên
Tại đơn vị nơi tôi công tác, trong những năm trước đây công tác giáo dục
pháp luật mới chỉ được đưa vào giảng dạy trong chương trình môn Giáo dục
công dân. Những năm gần đây, được sự quan tâm, chỉ đạo Ban giám hiệu thì
công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật đã được lồng ghép, tích hợp vào một số
môn học có liên quan như địa lý, ngữ văn,….nhưng nội dung tuyên truyền pháp
luật còn rất hạn chế. Ngoài ra, tại trường đã có tủ sách pháp luật, tạo điều kiện
cho giáo viên, học sinh có nguồn tài liệu phục vụ công tác giảng dạy, học tập,

sản” - môn Sinh học 8, nếu tích hợp một cách khéo léo trong các bài học của
chương này sẽ góp phần làm tăng thêm hứng thú học tập cho các em, đồng thời
cung cấp thêm được cho các em nhiều kiến thức bổ ích về pháp luật. Tuy nhiên,
môn Sinh học nói chung và môn Sinh học 8 nói riêng nghiên cứu về thế giới
sinh vật chứ không phải là môn học đặc thù về giảng dạy kiến thức pháp luật,
nên việc tích hợp giáo dục pháp luật là rất khó, đòi hỏi giáo viên phải thực sự nổ
lực tìm tòi được những nội dung pháp luật có thể tích hợp, địa chỉ bài học có thể
tích hợp cho phù hợp mà vẫn đảm bảo được nội dung bài học, không quá tải đối
với học sinh và cũng không biến giờ học môn Sinh học thành giờ giảng dạy kiến
thức pháp luật.
Trong năm học 2015 - 2016, tôi được nhà trường phân công giảng dạy môn Sinh học ở hai lớp
8A và 8B. Sau khi học xong chương “Sinh sản” tôi đã khảo sát về mức độ hiểu biết pháp luật của các
em về vấn đề liên quan đến nội dung chương thông qua phiếu thăm dò với nội dung câu hỏi sau:

Em hãy chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 1. Trong một lần sang nhà hàng xóm chơi, C (12 tuổi) được ông Q cho kẹo,
đồng thời yêu cầu em phải quan hệ tình dục với ông và em đã đồng ý. Hỏi ông Q
làm như thế có đúng theo pháp luật không? Vì sao?
A. Không đúng. Vì ông Q quan hệ tình dục với C - khi C mới 12 tuổi thì ông
4


Q đã phạm vào tội hiếp dâm.
B. Đúng. Vì việc ông Q quan hệ tình dục với C đã được C đồng ý.
Câu 2. Anh M biết mình bị nhiễm HIV nhưng vẫn yêu và quan hệ tình dục với chị
N mà không dùng các biện pháp bảo vệ. Vậy anh M có vi phạm pháp luật không?
A. Anh M không vi phạm pháp luật.
B. Anh M có vi phạm pháp luật.
Câu 3. Anh G (20 tuổi) và H (12 tuổi - học sinh lớp 6) yêu nhau. Để chứng tỏ tình
yêu của mình với anh G, H đã chủ động cùng anh quan hệ tình dục. Hỏi anh H có vi

2

3

4

5

Đáp án đúng

A

B

B

A

A

Đáp án HS chọn
8A

33

Tỉ lệ hs chọn đáp án đúng (%)
Tỉ lệ TB hs chọn đáp án đúng (%)
Đáp án HS chọn

8B

rất non kém, mơ hồ nên trong quá trình dạy học bản thân tôi đã nghiên cứu, tìm
tòi, áp dụng các biện pháp để nâng cao hiểu biết pháp luật cho học sinh qua việc
tích hợp giáo dục pháp luật trong chương "Sinh sản” - môn Sinh học 8. Các
biện pháp đã được tôi áp dụng ở năm học 2016 - 2017 đạt kết quả rất khả quan
và tôi tiếp tục áp dụng với năm học 2017 - 2018. (Phần giải đáp kết quả đính kèm Phụ lục I)
Sau đây tôi xin trình bày các giải pháp mà tôi đã thực hiện.
2.3.

Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

Để tích hợp giáo dục pháp luật trong chương “Sinh sản” - môn Sinh học 8
cho học sinh lớp 8, trong chương trình tôi đã tiến hành các giải pháp sau:
1. Tìm hiểu những hiểu biết về kiến thức pháp luật của học sinh có liên
quan đến chương “Sinh sản” - môn Sinh học 8.
2. Sưu tầm tài liệu.
3. Lập kế hoạch tích hợp kiến thức pháp luật cho từng bài, từng phần
trong chương “Sinh sản”.
4. Tiến hành dạy thực nghiệm.
2.3.1.
Tìm hiểu những hiểu biết về kiến thức pháp luật của học sinh có
liên quan đến chương “Sinh sản” - môn Sinh học 8
Đây là công việc đầu tiên trong quá trình giảng dạy, giúp tôi nắm được
mức độ hiểu biết về pháp luật của học sinh, từ đó lên kế hoạch dạy học cho phù
hợp. Để tiến hành tìm hiểu hiểu biết về kiến thức pháp luật của học sinh. Khi
thực hiện, tôi đã phối hợp các biện pháp:
- Biện pháp quan sát: Tôi quan sát những biểu hiện tâm lí, sự phát triển về
cơ thể, cách giao tiếp với bạn bè, cách xử lí những tình huống trong quá trình
học tập,…để hiểu rõ hơn về học sinh cả về mặt thể chất và tâm sinh lí. Quá trình
quan sát thực hiện bất cứ lúc nào (trong các tiết học, trong giờ ra chơi, trong các
buổi hoạt động tập thể,…). Khi gặp những biểu hiện đặc biệt tôi sẽ ghi chép vào

quan, bao gồm các Bộ luật và Luật mới nhất có liên quan, như: Bộ luật Hình sự
2015; Bộ luật Dân sự 2015; Luật Bình đẳng giới năm 2006; Luật Hôn nhân và
gia đình năm 2014; Luật trẻ em năm 2016; Luật Phòng, chống nhiễm virút gây
ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) năm 2006; Luật
Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007,….
Các tài liệu có thể là tài liệu giấy (như các loại sách luật), tài liệu điện tử
(như các trang wed điện tử, ví dụ: Thuvienphapluat.vn; VN Express Pháp luật;
Báo pháp luật; Báo Pháp luật Việt Nam;….)
2.3.3.
Lập kế hoạch tích hợp kiến thức pháp luật cho từng bài, từng
phần trong chương “Sinh sản”
Trước tiên, tôi tiến hành nghiên cứu kĩ sách giáo khoa, sách giáo viên,
sách chuẩn kiến thức và kĩ năng để xác định rõ mục tiêu của bài về kiến thức, kĩ
năng, thái độ, xác định trọng tâm bài học.
Sau đó tôi đọc kĩ các Bộ Luật, từ đó tôi tìm tòi, chắt lọc, rút gọn lấy
những nội dung của các Điều, các Khoản trong các Bộ Luật có liên quan đến nội
dung bài học (lưu ý là phải luôn đảm bảo nguyên tắc không được làm thay đổi
nội dung luật, phải tuyên truyền chính xác).
Căn cứ vào nội dung bài học, tôi lựa chọn thời điểm, định lượng nội dung
tích hợp sao cho phù hợp, vừa gây hứng thú cho học sinh mà không làm quá tải
giờ học. Cụ thể, chương “Sinh sản” là chương cuối cùng của môn Sinh học 8. Chương gồm 6 bài,
được phân phối trong 5 tiết. Tôi có thể lựa chọn các nội dung tích hợp và địa chỉ tích hợp như sau:

Tiết 63 - Bài 60: Cơ quan sinh dục nam
Phần II. Tinh hoàn và tinh trùng
 Kiến thức pháp luật cần tích hợp:
- Ở nam, bắt đầu từ tuổi dậy thì (11-12 tuổi) đã có khả năng sản xuất tinh
trùng (có khả năng có con), tuy nhiên theo Điều 8 của Luật Hôn nhân và gia
7


thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 20 năm
hoặc tù chung thân (Điều 143. Tội cưỡng dâm; Điều 144. Tội cưỡng dâm
người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi) [1, tr.103 – 106]
- Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà có hành vi dâm ô đối với người dưới 16
tuổi không nhằm mục đích giao cấu hoặc không nhằm thực hiện các hành vi
quan hệ tình dục khác, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 12 năm (Điều 146. Tội dâm ô
đối với người dưới 16 tuổi) [1, tr.107,108]
Phần II. Buồng trứng và trứng
 Kiến thức pháp luật cần tích hợp:
- Ở nữ, bắt đầu từ tuổi dậy thì (10-11 tuổi) đã có khả năng tạo noãn - tế
bào sinh dục cái đã trưởng thành (có khả năng có con), tuy nhiên theo Điều 8
8


của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: tuổi kết hôn đối với nữ
là từ đủ 18 tuổi trở lên (Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014) [3]
- Cũng giống nam giới, nữ có quyền cho noãn tại Điều 4 Nghị định số
10/2015/NĐ-CP cũng quy định việc cho và nhận noãn được tiến hành trên
nguyên tắc tự nguyện và thực hiện trên nguyên tắc bí mật. Điều này cũng quy
định người cho tinh trùng, cho noãn được hám và làm các xét nghiệm để xác
định: Không bị bệnh di truyền ảnh hưởng đến thế hệ sau; không bị mắc bệnh
tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi
của mình; không bị nhiễm HIV. [8]
Tiết 65 - Bài 62: Thụ tinh, thụ thai và phát triển của thai
Phần I. Thụ tinh và thụ thai
 Kiến thức pháp luật cần tích hợp: Sự thụ tinh thường xảy ra trong
ống dẫn trứng, tuy nhiên theo quy định tại Nghị định số 10/2015/NĐ-CP những
người phụ nữ độc thân và các cặp vợ chồng vô sinh có quyền sinh con bằng kỹ
thuật thụ tinh trong ống nghiệm theo chỉ định của bác sỹ chuyên khoa [8]
Phần II. Sự phát triển của thai

61% trở lên, hoặc gây tổn hại sức khỏe cho 02 người với tỷ lệ tổn thương cơ
thể 31% trở lên, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc bị phạt
tù từ 01 năm đến 15 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền
từ5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành
nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm [1, tr.398,399]
Phần III. Cơ sở khoa học của các biện pháp tránh thai
 Kiến thức pháp luật cần tích hợp:
Các biện pháp tránh thai giúp tránh mang thai ngoài ý muốn. Nếu không
sử dụng các biện pháp phòng tránh thai, để mang thai và sinh con ra mà giết
hoặc vứt bỏ con thì người mẹ phải chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 124 Bộ
Luật hình sự 2015 - Tội giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ [1, tr.87,88], quy định:
“1. Người mẹ nào do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc
trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà giết con do mình đẻ ra trong 07
ngày tuổi, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
2. Người mẹ nào do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn
cảnh khách quan đặc biệt mà vứt bỏ con do mình đẻ ra trong 07 ngày tuổi
dẫn đến hậu quả đứa trẻ chết, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm
hoặc bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.”
Tiết 66 - Bài 64: Các bệnh lây truyền qua đường sinh dục
Phần II. Bệnh giang mai
 Kiến thức pháp luật cần tích hợp:
Theo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007 quy định bệnh
giang mai; bệnh lậu; bệnh do vi rút Héc-péc (Herpes);...là những bệnh truyền
nhiễm nhóm C (gồm các bệnh truyền nhiễm ít nguy hiểm, khả năng lây truyền
không nhanh). Tại Điều 8 của bộ Luật này quy định những hành vi bị nghiêm cấm [5]:
1. Cố ý làm lây lan tác nhân gây bệnh truyền nhiễm.
2. Người mắc bệnh truyền nhiễm, người bị nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm và
người mang mầm bệnh truyền nhiễm làm các công việc dễ lây truyền tác nhân
gây bệnh truyền nhiễm theo quy định của pháp luật.
3. Che giấu, không khai báo hoặc khai báo không kịp thời các trường hợp mắc

người được mình giám hộ nhiễm HIV.
 Công khai tên, địa chỉ, hình ảnh của người nhiễm HIV hoặc tiết lộ cho
người khác biết việc một người nhiễm HIV khi chưa được sự đồng ý
của người đó.
 Đưa tin bịa đặt về nhiễm HIV đối với người không nhiễm HIV.
 Truyền máu, sản phẩm máu, ghép mô, bộ phận cơ thể có HIV cho người khác.
 Từ chối khám bệnh, chữa bệnh cho người bệnh vì biết hoặc nghi ngờ
người đó nhiễm HIV.
 Từ chối mai táng, hoả táng người chết vì lý do liên quan đến HIV/AIDS.
2.3.4. Tiến hành dạy thực nghiệm.
Để thực hiện giải pháp này, tôi đã tiến hành các bước sau:
Bước 1: Thiết kế bài học:
Sau khi đã có kế hoạch tích hợp pháp luật cụ thể cho từng bài trong
chương “Sinh sản” tôi sẽ tiến hành thiết kế bài học, đây sẽ là bản thiết kế toàn
bộ kế hoạch hoạt động dạy học của tôi trên giờ lên lớp, toàn bộ hoạt động dạy
11


học đó đã được cụ thể hoá một cách chi tiết, có cấu trúc chặt chẽ và logic được
quy định bởi cấu trúc của bài học. Để thực hiện được việc tích hợp giáo dục
pháp luật theo kế hoạch đã lập thì trong mỗi bài, ngoài các phần được thiết kế
theo trình tự đã quy định cho bộ môn Sinh học, tôi chú ý đến những phần sau:
phần mục tiêu về thái độ; phần tổ chức các hoạt động dạy học để tích hợp kiến
thức pháp luật vào cho phù hợp và phần hướng dẫn về nhà. Cụ thể:
- Phần mục tiêu bài học: Cần nêu rõ yêu cầu HS cần đạt về thái độ nhờ có
hiểu biết về cấu tạo và hoạt động sinh lí của cơ thể kết hợp với những hiểu biết
về các quy định của pháp luật có liên quan để từ đó hình thành ý thức và hành vi
đúng đắn hơn.
- Phần tổ chức các hoạt động dạy học: Trình bày rõ cách thức triển khai
các hoạt động dạy - học cụ thể. Sau khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu kiến thức

12


Ngoài ra, khi giảng dạy trên lớp phần kiến thức chương “Sinh sản”, giáo
viên cần có thái độ nghiêm túc, không e thẹn, rụt rè mà phải xem đây cũng là
những kiến thức khoa học như các phần khác, từ đó tạo tâm lí nghiêm túc lĩnh
hội kiến thức cho học sinh, giúp các em hiểu rõ phần kiến thức sinh học cũng
như kiến thức pháp luật liên quan.
Bước 3: Kiểm tra, đánh giá những hiểu biết về kiến thức pháp luật
của học sinh có liên quan đến chương “Sinh sản”:
Kiểm tra, đánh giá là một khâu quan trọng không thể thiếu trong quá trình
dạy học. Thông qua đánh giá, tôi xác định được hiệu quả của quá trình dạy học,
chất lượng học sinh học tập, dựa vào những thông tin đó để định hướng, điều
chỉnh phương pháp dạy học của mình. Đánh giá còn giúp tôi tạo động lực học
tập cho học sinh thông qua điểm, phần thưởng, khen ngợi và có những biện pháp
khắc phục những điểm yếu và phát huy những mặt mạnh của học sinh.
Vì kiến thức pháp luật tích hợp trong các tiết dạy của chương “Sinh sản”
một phần, còn phần lớn là các em dựa trên cơ sở giáo viên gợi ý về nhà tìm hiểu
thêm trên sách, báo, mạng internet,… nên tôi thường sử dụng phiếu thăm dò
dưới dạng câu hỏi khách quan nhiều lựa chọn và câu hỏi mở. Sau đó, tôi dùng
toán thống kê kết quả các câu trả lời của các em để nắm bắt được khả năng hiểu
biết của học sinh về pháp luật để từ đó tôi có hướng điều chỉnh cho phù hợp.
Sau đây là một ví dụ minh họa cho các giải pháp mà tôi đã tiến hành trong quá trình dạy học:

Tiết 64

Bài 61: CƠ QUAN SINH DỤC NỮ

I. Mục tiêu:
1. Kiến thức: Sau khi học xong bài này học sinh phải:

phận của cơ quan sinh dục nam?
+ Câu 2. Mô tả đặc điểm của tinh trùng?
2. Dạy - học bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu các bộ phận của cơ quan sinh dục nữ
* Mục tiêu:
- Chỉ, kể tên và nêu được chức năng các bộ phận của cơ quan sinh dục nữ
- Nêu được những hình thức phạt đối với các trường hợp giao cấu với trẻ em dưới 16 tuổi;
Hoạt động của gv và hs

Nội dung

GV: Treo tranh hình 61.1 sgk phóng to.

I. Các bộ phận của cơ quan
GV: Yêu cầu HS hoạt động theo nhóm: quan sinh dục nữ
sát H61.1, đọc chú thích và hoàn thành bài tập
trong sgk trang 190?
HS: Thảo luận sau đó trình bày, nhận xét, bổ
sung rồi rút ra kết luận (Buồng trứng; Phễu
dẫn trứng; Tử cung; Âm đạo; Cổ tử cung)
GV: Yêu cầu hs tiếp tục hoạt động cá nhân :
nghiên cứu thông tin sgk và trả lời câu hỏi:
1. Hãy kể tên các bộ phận của cơ quan sinh dục nữ?
2. Chức năng của các bộ phận đó?

- Cơ quan sinh dục nữ gồm:

HS: Nghiên cứu thông tin sgk và trả lời câu + Buồng trứng: Là nơi sản
sinh ra trứng
hỏi; học sinh khác nhận xét, bổ sung

tinh trùng, đường ra của trẻ
khi sinh
- Tuyến tiền đình: Tiết dịch
nhờn để bôi trơn âm đạo.

- Người nào thực hiện hành vi giao cấu hoặc
quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi
thì bị phạt tù từ 07 năm đến 20 năm, tù chung
thân hoặc tử hình (Điều 142. Tội hiếp dâm
người dưới 16 tuổi) [1, tr.101 - 103]
- Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ
lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ
được của nạn nhân hoặc bằng thủ đoạn khác
giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình
dục khác trái với ý muốn của nạn nhân, thì bị
phạt tù từ 02 năm đến 20 năm, tù chung thân
hoặc tử hình (Điều 141. Tội hiếp dâm; Điều
142. Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi; Điều
145. Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi
quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi
đến dưới 16 tuổi) [1, tr.100 – 103, 106, 107]
- Người nào dùng mọi thủ đoạn khiến
người lệ thuộc mình hoặc người đang ở trong
tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao
cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan
hệ tình dục khác, thì bị phạt tù từ 01 năm đến
20 năm hoặc tù chung thân (Điều 143. Tội
cưỡng dâm; Điều 144. Tội cưỡng dâm người
từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi) [1, tr.103 - 106]
- Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà có hành

được phép sinh con, mà các em chỉ được phép
sinh con sau khi kết hôn. Vậy độ tuổi kết hôn
của nữ là bao nhiêu tuổi?
HS: Lắng nghe và suy nghĩ về vấn đề GV đưa
ra.
GV: Tích hợp: Theo Điều 8 của Luật Hôn
nhân và gia đình năm 2014 quy định: tuổi
kết hôn đối với nữ là từ đủ 18 tuổi trở lên.[3]
HS: Chú ý lắng nghe và ghi nhớ.

- TB trứng có kích thước
nhỏ, chứa nhiều tế bào chất.

GV: Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin sgk và
trả lời câu hỏi: Trứng có đặc điểm hình thái - Trứng chín và rụng được
phễu dẫn trứng tiếp nhận
cấu tạo và hoạt động sống như thế nào?
đưa vào ống dẫn trứng (vòi
HS: Nghiên cứu thông tin sách giáo khoa trả trứng).
lời câu hỏi.
- Tế bào trứng chỉ có khả
GV: Nhận xét và chốt ý.
năng thụ tinh trong vòng
GV: Nêu vấn đề: Ở đa số người phụ nữ đều một ngày nếu gặp được tinh
có khả năng tạo trứng có khả năng thụ tinh trùng
bình thường, tuy nhiên vẫn có một số ít người
16


phụ nữ không có tế bào trứng hoặc trứng

Bạn A và anh B có bị ảnh hưởng gì không?
(Trả lời: - Bạn A có thể mang thai ngoài ý muốn, mắc các bệnh tình dục, nếu
phá thai có thể làm tổn thương tử cung, ảnh hưởng đến việc sinh con sau này,...
- Hành vi của anh B là quan hệ tình dục với A (bạn A tự nguyện). –
khi A mới 12 tuổi thì B đã phạm vào tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi.
(Theo quy định của Bộ Luật Hình sự 2015 thì Người nào thực hiện
hành vi giao cấu hoặc quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi thì bị
phạt tù từ 07 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình (Điều 142)
V. Hướng dẫn về nhà:
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK.
- Tìm hiểu thêm những kiến thức pháp luật liên quan đến bài học.
- Nghiên cứu bài mới (Bài 62 + 63: Thụ tinh, thụ thai và phát triển của
thai. Cơ sở khoa học của các biện pháp tránh thai)
17


- Đọc mục “Em có biết”
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với
bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
Sau khi học xong chương “Sinh sản” - Sinh học 8, vào cuối năm học 2016 - 2017 tôi đã đưa ra
phiếu thăm dò cho học sinh của hai lớp 8 như sau:

Em hãy chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 1. A và Y yêu nhau. Đã nhiều lần Y muốn cả hai vượt quá giới hạn nhưng
A từ chối với lý do mình đang đi học (A - 17 tuổi). Cũng vì lý do đó mà A muốn
chia tay. Sợ A bỏ mình, Y đã dùng thủ đoạn uy hiếp, ép A phải đồng ý cho mình
quan hệ tình dục. Biết chuyện gia đình A đã tố cáo với cơ quan chức năng về việc
làm đồi bại của Y. Xin hỏi Y đã phạm tội gì? A có bị ảnh hưởng gì không?
A. Y đã phạm tội cưỡng dâm. A có thể mang thai ngoài ý muốn, mắc các bệnh
tình dục, nếu phá thai có thể làm tổn thương tử cung, ảnh hưởng đến việc sinh con sau này,...

thai, mắc các bệnh tình dục,...
B. Anh Y chỉ bị xử phạt hành chính, do cháu Z cũng đã thoả thuận bán dâm lấy
tiền. Cháu Z không bị ảnh hưởng gì cả.
Câu 5. Ở khu vực dân cư mà Lan sinh sống có một số quán bar, quán karaoke
thuê người lao động dưới 18 tuổi phục vụ, trong đó hầu hết là nữ. Xin hỏi việc làm
như vậy có đúng pháp luật không? Vì sao?
A. Đúng pháp luật. Vì đây là do sự thoả thuận giữa chủ quán và người lao động đó.
B. Không đúng pháp luật và sẽ bị cơ quan có thẩm quyền xử lý. Vì môi trường
làm việc trong các quán bar, karaoke sẽ ảnh hưởng không tốt đến nhân cách của
người chưa thành niên, mặt khác, những lao động nữ này có thể bị lợi dụng hoạt động mại dâm.
Kết quả như sau:

Lớp

Tổng số
học
sinh

Câu

1

2

3

4

5


86.8 81.6 76.3 84.2 89.5
83.7
31-A 8-A 7-A 32-A 9-A
6-B 29-B 30-B 5-B 28-B
83.8 88.4 81.1 86.5 83.7
84.7

(Phần giải đáp kết quả đính kèm Phụ lục II)
Ngoài ra, khi tôi hỏi các em “Vì sao em lại chọn đáp án trên?” thì có đến
90% số học sinh giải thích được lí do dựa vào những hiểu biết về pháp luật đã
được tiếp thu trong quá trình học và thông qua sự hướng dẫn tìm hiểu của giáo viên.
Qua đây, tôi thấy hiểu biết về pháp luật của các em học sinh sau khi tôi đã
áp dụng biện pháp tích hợp giáo dục pháp luật (năm học 2016 - 2017) đã được
nâng lên rõ rệt so với các em học sinh học thuần túy không được áp dụng đề tài
(năm học 2015 - 2016) và đây chính là cơ sở hình thành ý thức chấp pháp được
tốt hơn và từ đó góp phần hoàn thiện nhân cách sau này cho các em. Chính vì
vậy trong năm học 2017 - 2018 tôi sẽ tiếp tục áp dụng đối với tất cả các lớp tôi
trực tiếp giảng dạy nhằm góp phần nâng cao hiểu biết pháp luật cho các em học sinh.
PHẦN 3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
Qua việc thực hiện và ứng dụng đề tài vào thực tiễn, tôi nhận thấy những
kiến thức pháp luật vốn rất khô khan và khó học nay đã được học sinh nắm bắt,
ghi nhớ, do đó hiểu biết về pháp luật của các em đã được nâng lên, đây chính là
cơ sở hình thành ý thức chấp hành pháp luật của các em được tốt hơn, ngoài ra
19


chính các em lại là những người tuyên truyền cho người thân trong gia đình,
những người xung quanh để mọi người trong xã hội của chúng ta đều “Sống và
làm việc theo Hiến pháp và pháp luật” để xây dựng một xã hội ổn định và phát

được C đồng ý thì ông Q vẫn phạm tội.
Đáp án A đúng
Câu 2.
Khoản 1 Điều 148 BLHS năm 2015 quy định “Người nào biết mình bị
nhiễm HIV mà cố ý lây truyền HIV cho người khác, trừ trường hợp nạn nhân đã
biết về tình trạng nhiễm HIV của người bị HIV và tự nguyện quan hệ tình dục,
thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm”. [1, tr. 109]
Như vậy, anh M biết mình bị nhiễm HIV nhưng vẫn yêu và quan hệ tình dục
với chị N mà không dùng các biện pháp bảo vệ, hành vi của anh M đã vi phạm
pháp luật.
Đáp án B đúng.
Tuy nhiên, cũng phải giải thích thêm, loại trừ trường hợp chị N đã biết
anh M bị nhiễm HIV và đồng ý quan hệ tình dục mà ko dùng biện pháp bảo vệ
thì anh M không vi phạm pháp luật.
Câu 3.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 145 BLHS năm 2015 thì hành vi phạm tội
là hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ
13 tuổi đến dưới 16 tuổi, không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142, Điều
144 BLHS 2015. [1, tr. 106]. Việc xác định có hành vi phạm tội hay không
không dựa vào ý chí tự nguyện hay trái ý muốn của nạn nhân.
21


Chủ thể của tội này người đủ 18 tuổi trở lên.
Như vậy việc anh G (20 tuổi) có quan hệ tình dục với H (15 tuổi) thỏa
mãn hành vi phạm tội được mô tả trên. Do đó, G phạm tội giao cấu hoặc thực
hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi.
Đáp án B đúng
Câu 4.
Kết hôn trái pháp luật là việc nam, nữ đã đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà


22


PHỤ LỤC II
(Giải đáp các câu hỏi mục 2.4)
Câu 1.
Khoản 1 Điều 143 BLHS năm 2015 quy định: “Người nào dùng mọi thủ
đoạn khiến người lệ thuộc mình hoặc người đang ở trong tình trạng quẫn bách
phải miễn cưỡng giao cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan hệ tình dục
khác, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm” [1, tr.103]
Trong trường hợp trên, Y đã sử dụng thủ đoạn uy hiếp, khiến cho A phải
miễn cưỡng quan hệ tình dục với Y, hành vi trên phù hợp với mô tả hành vi
khách quan của tội cưỡng dâm trên.
Do đó, Y phạm tội cưỡng dâm.
Về hậu quả đối với A, A có thể mang thai ngoài ý muốn, hoặc có thể mắc
các bệnh tình dục do lây nhiệm của Y. Trường hợp A mang thai và lựa chọn phá
thai có thể làm tổn thương đến tử cung, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe do A
còn trẻ, cũng như có thể dẫn đến vô sinh hoặc khó mang thai, ảnh hưởng đến
việc sinh con sau này.
Đáp án A đúng
Câu 2.
B không phạm tội hiếp dâm (quy định tại Điều 141 BLHS 2015 [1,tr.
100]), cũng như tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (quy định Điều 142 BLHS
2015 [1, tr. 101 – 102])
Vì: hành vi của B không cấu thành 2 tội nêu trên do việc sống chung với
nhau như vợ chồng và phát sinh quan hệ giữa B và N là giựa trên cơ sở hoàn
toàn tự nguyện; và ở đây N đã từ đủ 13 tuổi trở lên – N 15 tuổi.
Tuy nhiên, nếu B đã đủ 18 tuổi, hành vi của B cấu thành tội giao cấu hoặc
thực hiện hành vi quan hệ tình dục bới người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi theo