SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT LÊ HOÀN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM THÔNG QUA
HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN HỌC ĐƯỜNG

Người thực hiện: Vũ Thị Hạnh
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực: Chủ nhiệm

THANH HÓA NĂM 2018


MỤC LỤC

Trang
I. MỞ ĐẦU...............................................................................................................1
1.1.Lí do chọn đề tài.................................................................................................1
1.2.Mục đích nghiên cứu..........................................................................................2
1.3. Đối tượng nghiên cứu........................................................................................2
1.4.Phương pháp nghiên cứu....................................................................................2
II.NỘI DUNG:..........................................................................................................3
2.1.Cơ sở lí luận.......................................................................................................3
2.1.1. Khái niệm tư vấn học đường...........................................................................3
2.1.2. Vai trò của tư vấn học đường..........................................................................3
2.1.3.Các nội dung tư vấn học đường.......................................................................4
2.1.4. Các hình thức tư vấn học đường.....................................................................4
2.1.5.Nguyên tắc khi tư vấn học đường cho học sinh...............................................4

cha mẹ bảo bọc quá mức nên sống ích kỉ, khó hòa nhập với xung quanh, thiếu
những kĩ năng sống cơ bản. Mặt khác các bậc phụ huynh thường chỉ chú ý đến
việc học tập của các em mà ít quan tâm đến tâm sinh lí hoặc những biểu hiện bất
thường của con em mình.
Những vấn đề đặt ra với học sinh khiến công tác chủ nhiệm lớp ở trường
THPT gặp không ít khó khăn, việc nắm bắt và thấu hiểu tâm tư, tình cảm của học
sinh đôi lúc là một thách thức đối với người giáo viên chủ nhiệm. Làm thế nào để
giúp các em dễ dàng vượt qua được rắc rối mà các em gặp phải? Làm thế nào để
xây dựng được một tập thể lớp đoàn kết vững mạnh về mọi mặt?

1


Xuất phát từ sự trăn trở của một người giáo viên chủ nhiệm, tôi đã mạnh dạn
chọn đề tài “ Nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm thông qua một số hoạt động tư
vấn học đường” để nghiên cứu và áp dụng thực hiện ở tập thể lớp 11A6 trường
THPT Lê Hoàn.
1.2.MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Tìm hiểu và nắm vững tâm lí học sinh để có biện pháp giáo dục phù hợp, hướng
tới xây dựng tập thể lớp đoàn kết, yêu thương nhau, tiến bộ trong học tập.
- Định hướng cho các em trong việc lựa chọn nghề nghiệp trong tương lai.
- Giúp các em nhận thức và giải quyết được những vấn đề các em đang gặp phải.
- Trang bị cho học sinh kĩ năng sống cơ bản.
1.3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- Các hoạt động tư vấn học đường.
- Đối tượng thực hiện: Tập thể lớp 12A10
1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Tìm hiểu về đối tượng nghiên cứu thông qua các tài liệu.
- Phân tích đánh giá tình hình thực tế bằng phiếu thăm dò.
- Thực hiện hoạt động tư vấn vào thực tế giáo dục học sinh.

động tư vấn tâm lí, có thể nghăn ngừa những hậu quả xấu bằng cách tăng cường
khả năng thích ứng của học sinh trước các biến đổi của xã hội, tạo ra “khả năng
miễn dịch” hay khả năng giải quyết tình huống phù hợp.
3


- Tư vấn học đường góp phần cải thiện môi trường giáo dục vốn bị dồn nén bởi kỉ
luật, nội quy, hệ thống giám sát của nhà trường. Nhờ hoạt động tư vấn học sinh sẽ
có tâm lí thoải mái khi chia sẻ những suy nghĩ, băn khoăn của các em, cách giáo
dục bằng tư vấn học đường có sự linh hoạt, mềm mỏng và hiệu quả hơn so với
dùng kỉ luật.
- Đối với giáo viên chủ nhiệm, tư vấn là chiếc cầu nối giúp thầy cô giáo chủ nhiệm
gần gũi vag thấu hiểu tâm tư, tình cảm của các em học sinh, biết rõ học sinh của
mình đang gặp khó khăn gì để hỗ trợ kịp thời, nhờ vậy hiệu quả của công tác chủ
nhiệm sẽ có những bước tiến đáng kể.
2.1.3.Các nội dung tư vấn học đường:
- Hướng nghiệp, chọn nghề.
- Tình yêu, tình bạn
- Quan hệ với bạn khác giới.
- Phương pháp học tập.
- Quan hệ giao tiếp với mọi người.
- Kĩ năng sống.
- Giới tính, sức khỏe sinh sản. [1]
2.1.4. Các hình thức tư vấn:
- Tư vấn trực tiếp: Thực hiện đối với học sinh gặp khó khăn, bản thân các em
không tìm được phương hướng giải quyết
- Tư vấn gián tiếp: Thực hiện tư vấn đối với những tác nhân gây ra khó khăn cho
các em, thông qua tư vấn giúp họ hiểu và thay đổi thái độ, cách ứng xử với học
sinh đang cần tư vấn [3]
2.1.5. Nguyên tắc khi tư vấn cho học sinh:

Vấn đề gia đình quan tâm
Kết quả học tập
Sự phát triển tâm sinh lí
Quan hệ bạn bè
Vấn đề khác

Số học sinh chọn
30
3
8
4

(2) Khi gặp vấn đề khó khăn trong cuộc sống, em thường giải quyết như thế nào?
5


Số học sinh tham gia trả lời: 45
Kết quả như sau:
Cách giải quyết
Nói với bố mẹ
Nói với thầy cô
Tâm sự với bạn bè
Lên mạng xã hội chia sẻ
Giấu kín, tự tìm cách giải quyết

Số học sinh chọn
6
4
12
11

học: Ngoài việc cung cấp thông tin, tư vấn cho các em nên chọn trường nào, ngành
gì tôi liên hệ với các em HS cũ đã và đang học tập tại các trường đại học, nhờ các
em tư vấn thêm cho học sinh bằng cách cung cấp số điện thoại, địa chỉ email,
facebook để các em liên lạc trực tiếp với các anh chị. Đây là một cách làm rất có
hiệu quả vì các em HS cũ đã trải qua thực tế học tập, có thể đưa ra những lời
khuyên, sự hướng dẫn rất bổ ích.
* Với nhóm Hs có lực học trung bình, tôi thường chú ý quan sát và tìm hiểu về
năng lực, nguyện vọng của các em, sau đó mới tiến hành tư vấn
- Trước hết động viên các em xác định: Vào đại học không phải là con đường tiến
thân duy nhất.
- Cùng các em suy nghĩ và lựa chọn một trong những mục tiêu sau:
+ Có việc làm
+ Có việc làm ổn định
+ Có thu nhập cao
+ Vừa học vừa làm.
+ Học thêm một ngoại ngữ khác để có nhiều cơ hội tìm việc làm hơn.
+ Đi lao động xuất khẩu.
Sau khi các em đã có mục tiêu cho riêng mình, chúng tôi tiếp tục tìm hiểu những
thông tin liên quan để thực hiện mục tiêu đó.
2.3.2.Tư vấn về phương pháp học tập:
Như bất kì tập thể lớp nào, lớp 12A10 do tôi chủ nhiệm cũng có sự phân hóa khá rõ
về lực học, bên cạnh một số em có lực học khá, đa số các em chỉ học ở mức trung

7


bình, có một số em học yếu. Nắm rõ thực tế này, tôi đặc biệt chú ý nội dung tư vấn
về phương pháp học tập cho các em:
- Tách riêng từng đối tượng, đối với HS học yếu, xem các em yếu ở môn nào.
- Mời giáo viên bộ môn tư vấn cho các em về phương pháp học tập ở bộ môn đó,

+ Vấn đề quan hệ với thầy cô giáo
+ Vấn đề trong học tập
+ Các vấn đề khác
- Chia lớp thành các nhóm
- Chọn ở mỗi nhóm 1 tình huống thuộc các vấn đề trên, các em sẽ đưa ra cách giải
quyết của nhóm mình bằng cách trả lời:
+ Có những cách nào giải quyết tình huống đó?
+ Trong những cách đó, bạn chọn cách nào?
+ Vì sao bạn chọn cách giải quyết như vậy?
- Các nhóm thống nhất cách giả quyết và cử người trình bày.
- Tôi, nhận xét, đánh giá, phân tích và định hướng cho các em.
Thông qua cách tư vấn này, tôi giúp các em có cái nhìn khách quan hơn về
một sự việc, đồng thời mỗi học sinh cũng được đặt mình vào tình huống của bạn để
suy nghĩ và giải quyết, bản thân Hs có vấn đề có cơ hội tham khảo nhiều cách giải
quyết khác nhau mà vẫn bảo đảm được bí mật của mình.
2.3.4. Tư vấn về giới tính, sức khỏe sinh sản:
Học sinh THPT thuộc lứa tuổi mới lớn, đây là giai đoạn đẹp nhất trong cuộc
đời mỗi con người, nhưng cũng là giai đoạn chứa đựng nhiều yếu tố phức tạp, nhất
là những nhận thức và hành động liên quan đến giới tính, vì vậy giáo dục giới tính
và sức khỏe sinh sản trong trường THPT sẽ trang bị cho các em những hiểu biết cơ
bản để có hành vi đúng đắn trong việc giả quyết các mối quan hệ bạn bè khác giới,
giúp các em làm chủ trong các vấn đề về tình yêu, hôn nhân và gia đình, góp phần
xây dựng cuộc sống lành mạnh, tốt đẹp. ( Thực tế tại trường THPT Lê Hoàn có một
số học sinh phải nghỉ học kết hôn sớm do lỡ có thai).Tuy nhiên đây là nội dung

9


khó, tế nhị, nếu không khéo léo dễ dẫn đến phản tác dụng. Để tư vấn cho các em về
giới tính và sức khỏe sinh sản, tôi tiến hành các phương pháp sau:


2. Bạn ấy đã sẵn sàng cho cuộc sống hôn nhân với những mối quan hệ phức
tạp chưa?
3. Bạn ấy sẽ làm gì có thu nhập ổn định để lo cho gia đình khi bạn ấy mới
16-17 tuổi?
4.Cuộc hôn nhân ấy liệu có bền vững khi nó được thực hiện để khắc phục
hậu quả không mong muốn?
* Nhóm chọn cách (2): Cho học sinh trả lời phiếu thăm dò sau:
Theo em, hậu quả của việc nạo phá thai là?
Dễ mắc các bệnh phụ khoa
Bạn bè, người thân lên án
Có thể dẫn đến vô sinh
Có thể nhiễm HIV/ AIDS
Ảnh hưởng đến học tập
Tốn kém về kinh tế
Ảnh hưởng đến sức khỏe
Ảnh hưởng đến tương lai sau này
Có thể gây tử vong
Không biết
Trên cơ sở kết quả thu được, kết hợp với kiến thức khoa học, tôi phân tích
cho các em thấy rõ những hậu quả có thể xảy ra, từ đó lưu ý các em biết giữ gìn
trong mối quan hệ với bạn bè khác giới.
2.3.5. Tư vấn về tình bạn, tình yêu và các mối quan hệ xã hội khác:
- Mỗi tháng tôi dành một buổi sinh hoạt lớp để tổ chức theo chủ đề: tình bạn, tình
bạn khác giới, tình yêu tuổi học trò, điều con muốn nói...
- Mời một thầy, cô giáo khác được các em quý mến, tin tưởng, có hiểu biết, tâm lí
cùng hỗ trợ trong việc tư vấn cho các em. Trong các buổi sinh hoạt theo chủ đề như
vậy, thường các em sẽ đặt các câu hỏi và thầy cô sẽ trả lời, phân tích, định hướng
cho các em.
- Lập hộp thư bí mật giữa cô và trò bằng cách cung cấp cho các em số điện thoại,

lên, đạt kết quả ngày càng tiến bộ.
Lớp không còn HS xếp loại yếu về

học lực
Về mối quan Các em có tâm lí rụt rè, e Tạo được mối liên hệ gần gũi, tình
hệ giữa giáo ngại, sợ cô giáo chủ cảm giữa cô và trò. Các em coi cô
viên
nhiệm

chủ nhiệm, ít khi gần gũi tâm giáo như người mẹ thứ hai, thường
và sự với cô, thậm chí còn xuyên chia sẻ tâm sự, xin cô lời

học sinh

giấu kín chuyện vì sợ cô khuyên, thậm chí nhờ cô đứng ra
biết sẽ bị nhắc nhở, giáo phân xử khi gặp mâu thuẫn. Nhiều
huấn.

em trở thành “tri âm, tri kỉ” với cô,
hầu như ngày nào cũng nhắn tin tâm

sự với cô.
Về sự phối Hầu như giáo viên chủ Sự phối hợp giữa gia đình- nhà
hợp với phụ nhiệm phải chủ động liên trường thực sự phát huy hiệu quả
huynh trong lạc, trao đổi khi cần thiết

trong công tác giáo dục học sinh.

giáo dục HS


đấu để thi Đại học, không đỗ, trong đó có hai em Trịnh Văn
biết lựa chọn thi trường Thanh và Mai Văn Quỳnh đã kiên trì
nào

theo học khối C và đỗ vào Học viện

- Đa số không xác định rõ An Ninh và Học viện Cảnh sát.
học xong lớp 12 sẽ tiếp - Những em còn lại được định hướng
tục như thế nào, có tâm lí sau khi tốt nghiệp đều nhanh chóng
bất cần, chán học.

tìm việc làm ở các công ty, nhà máy,
đi học nghề hoặc đi lao động ở Hàn
Quốc, Xingapo, đến nay các em đều

có việc làm và thu nhập ổn định.
Đối với bản - Tôi có cảm giác chỉ nắm - Tôi nắm rõ tâm lí, tính cách của
thân

giáo được bề nổi ở các em, còn từng học sinh, hiểu được vấn đề các

viên

chủ tâm tư tình cảm, suy nghĩ em đang gặp phải, từ đó có sự tác

nhiệm

của cá em hầu như tôi động giúp đỡ các em giải quyết vấn
không hiểu được.



Nói đến hiệu quả trong công tác chủ nhiệm, không thể xác định được bằng
những đơn vị định lượng cụ thể, hiệu quả của công tác chủ nhiệm chính là sự tiến
bộ và trưởng thành của học sinh về mọi mặt, đặc biệt là về nhân cách, là sự thành
công của các em trên con đường các em đã chọn, là tình cảm và niềm tin yêu mà
các em và phụ huynh dành cho người giáo viên chủ nhiệm. Đối với tôi, kết quả của
lớp chủ nhiệm 12A10 sau khi thực hiện các hoạt động tư vấn là cơ sở để tôi tiếp tục
vận dụng cho các lớp chủ nhiệm sau này và tôi hy vọng mình sẽ thành công.

III. KẾT LUẬN- KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận:
Tư vấn học đường là một hoạt động mang tính nhân văn sâu sắc, góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục học sinh về mọi mặt, cải thiện môi trường giáo dục,
cải thiện các mối quan hệ thầy - trò, cha mẹ - con cái, quan hệ bạn bè...Trong đó
đặc biệt là mối quan hệ giữa thầy cô giáo và học sinh. Trên cơ sở Tình thương, Tôn
14


trọng , quá trình tư vấn sẽ giúp người giáo viên chủ nhiệm tạo ra một môi trường
lớp học an toàn, tình cảm với bầu không khí gia đình, các em thực sự coi trường
lớp là nhà, thầy cô, bạn bè là những người thân yêu. Thực hiện tốt hoạt động tư vấn
học đường, người giáo viên chủ nhiệm đã góp một phần vào sự nghiệp trồng người
Qua quá trình thực hiện đề tài, tôi rút ra một số vấn đề sau:
- Giáo viên chủ nhiệm phải là người có tâm thực sự, có hiểu biết về những vấn đề
sẽ tư vấn cho Hs.
- Để hoạt động tư vấn đạt kết quả cao, cần có sự phối kết hợp với gia đình, nhà
trường và các tổ chức đoàn thể.
- Việc thực hiện tư vấn cho học sinh không khó, bất kì giáo viên chủ nhiệm nào
cũng có thể làm tốt nếu chúng ta biết vận dụng linh hoạt, kết hợp với các hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp, giáo dục hướng nghiệp, các tiết sinh hoạt lớp, trong đó

3. Tài liệu tập huấn Tư vấn học đường và giá trị sống- Sở Giáo dục Quảng Bình

16


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI
Họ và tên tác giả: VŨ THỊ HẠNH
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên - Trường THPT Lê Hoàn
TT Tên đề tài SKKN

Cấp đánh giá
xếp loại

Kết quả đánh
giá, xếp loại

1

Sở Giáo dụcĐào tạo Thanh

Loại C

Đa dạng hóa phương pháp
dạy bài ôn tập văn học

Năm học
đánh giá xếp
loại