Trường THCS Tây Phú
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2005-2006
CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT TRIỂN
KỶ NĂNG NGHE CỦA HỌC SINH
I. TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC DẠY KỶ NĂNG NGHE:
Như chúng ta được biết, việc dạy một ngoại ngữ nào đó, chẳng hạn như
tiếng Anh cho học sinh, thực chất là thông qua lượng từ vựng về một số chủ
điểm cụ thể kết hợp với một số cấu trúc ngữ pháp, giáo viên sử dụng linh hoạt
và sáng tạo các phương pháp, thủ thuật nhằm rèn luyện và phát triển bốn kỷ
năng cơ bản cho học sinh, đó là: Nghe, nói, đọc,viết.
Tuy nhiên chúng ta cần xác đònh rằng nói và viết là kỷ năng tạo ra sản
phẩm ngôn ngữ, đọc và nghe là kỷ năng tiếp nhận ngôn ngữ, đặc biệt kỷ năng
nghe là cơ sở ban đầu, vừa mang tính chủ động và bò động, vừa mang yếu tố
chủ quan và khách quan … do đó kỷ năng nghe là khó và quan trọng nhất.
Hơn nữa đối với học sinh của đòa phương chúng ta hiện nay môi trường
học ngoại ngữ vô cùng hạn chế, việc học và thực hành tiếng thường chỉ diễn ra
giữa Thầy-trò, hoặc trò-trò vì thế khi học sinh tiếp cận với chất giọng và ngữ
điệu của người bản xứ thì thấy lạ lẫm và khó nghe.
Từ những nhận thức trên, tôi nhận thấy rằng việc tìm kiếm giải pháp để
phát triển, nâng cao kỷ năng nghe cho học sinh là điều cấp thiết và quan trọng.
II. TÌNH HÌNH HỌC TIẾT LUYỆN NGHE VÀ KHẢ NĂNG NGHE CỦA
HỌC SINH HIỆN NAY:
-Theo phân bố chương trình việc luyện nghe của học sinh được thực hiện
trong các phần của một đơn vò bài học như: listen and read, play with words
(lớp 6-7), listen and read, listen (lớp 8-9); ở khối lớp 8-9 việc dạy kỷ năng nghe
được phân thành tiết cụ thể vì thế giáo viên gặp nhiều thuận lợi hơn.
- Giáo viên lên lớp hầu hết đã sử dụng băng, máy.
- Giọng đọc trong các băng đều là người bản xứ, đọ rõ ràng, ngữ điệu
hay.
Tuy nhiên việc học và dạy vẫn gặp rất nhiều trở ngại,khó khăn dưới đây:
- Tư duy, trình độ tiếp thu kiến thức của học sinh còn hạn chế.
- This is to give you practice in listening for the general idea/ the key points/
specific details….and you don’t need to know / understand every words/
phrases/ sentences. Don’t worry!
+Make prediction: ( yêu cầu học sinh dự đoán)
- Who knows/ who can tell us/ what do you know something about the topic?
+ Prepare to listen: (Yêu cầu học sinh chuẩn bò nghe)
- So, are you ready to listen and…….?. Now, I ‘ll start the tape/ begin my
talk/ begin reading….
+ After listening: ( sau khi nghe)
- Well, that’s it. We’ll hear it again later, but first finish……..
+ Going over the activity ( Yêu cầu các hoạt động khác..)
-Would someone write/ put the solutions… on the board? Do you all agree?
- Alright. Let’s check your answers/ have your ideas………
GV soạn: Phan Văn Thoan Trang 2
Trường THCS Tây Phú
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2005-2006
- Now listen again and notice/ pick out…./ tell me……
+ To summarise: ( yêu cầu tóm tắt)
- Could anyone tell me quickly what that was about?
- Who can summarise the story/ conversation…. you have listened?
@. Chuẩn bò kỹ phần hướng dẫn về nhà cho tiết nghe. Trên lớp, ở
phần dặn dò về nhà giáo viên cần thiết phải đònh hướng cho học sinh
những công việc chuẩn bò trước liên quan đến các nhiệm vụ của bài
nghe tiết sau, chẳng hạn như:
-Tiết nghe của bài-12/ lớp-8 ( Nghe tin dự báo thời tiết các vùng) giáo viên yêu
cầu học sinh về nhà làm các công việc sau:
• Ôn lại và tìm các từ vựng, mẫu câu nói, hỏi về thời tiết.
• Nghe tin dự báo thời tiết của bản tin tiếng Anh trên ti vi.
• Tìm hiểu hoặc dự đoán trước thời tiết của các thành phố ( Sydney, Tokyo,
London, Bangkok, New York, Paris…)
+ Post- Listening techniques: ( các thủ thuật dạy sau phần luyện nghe)
o Recall the story.
o Write it up.
o Role play.
o Further practice.
*Việc áp dụng các thủ thuật này giáo viên cần phải linh hoạt sao cho phù
hợp với đối tượng học sinh và khối lớp học vì ở khối lớp 8-9 đa số các tiết
dạy nghe đều có các bài tập cụ thể, giáo viên chỉ cần sử dụng vào các
tiết khó, khi giáo viên hướng dẫn học sinh thực hiện các bài tập phụ
(easy tasks).
@. Trong phần chuẩn bò cho hoạt động nghe, sau khi
giới thiệu chủ đề, nội dung chính, mục đích yêu
cầu, GV cần giới thiệu và tập trung luyện phát
âm những từ vựng chính liên quan đến chủ điểm
và việc thực hiện nhiệm vụ của bài nghe, hướng
cho học sinh làm các bài tập dự đoán, trả lời
các câu hỏi dẫn dắt, gợi ý. Ôn lại hoặc giảng
dạy kỹ các cấu trúc ngữ pháp vì đôi khi học sinh
đoán được qua cấu trúc hoặc thành ngữ ngữ
pháp.
@. Trong phần luyện nghe, GV nên động viên học
sinh vượt qua sự lo lắng về lượng từ vựng, tốc độ,
và ngữ điệu.Hướng học sinh tập trung vào những
câu, những phần cơ bản theo yêu cầu của bài
tập. GV có thể chẻ bài nghe ra thành những bài
tập nghe nhỏ, ngắn và dễ tùy thuộc vào bài
và trình độ của học sinh để tạo ra sự nhẹ nhàng,
hứng thú trong khi nghe miễn sao thực hiện hết
các nhiệm vụ trọng tâm của bài và đảm bảo
thời gian của tiết học.
@. Chuẩn bò kỹ phần hướng dẫn về nhà. ( theo
gợi ý của giáo viên)
@. Thường xuyên tích lũy vốn từ vựng bằng cách
học từ theo câu, đọc sách tham khảo, trao đổi với
bạn bè.
@. Luyện phát âm, đọc theo ngữ điệu.
@. Nắm vững và thường xuyên thực hành các
cấu trúc ngữ pháp.
GV soạn: Phan Văn Thoan Trang 5