1.MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài
Là một giáo viên Lịch sử, bản thân tôi đặc biệt chú trọng giáo dục cho học
sinh về truyền thống yêu nước của dân tộc để làm sao thôi thúc trong các em
ngọn lửa của tinh thần yêu nước và lòng tự hào dân tộc chính đáng, để từ đó các
em ý thức được trách nhiệm của mình với quê hương đất nước.
Để nâng cao hiệu quả giáo dục về truyền thống yêu nước của dân tộc Việt
Nam , theo tôi cần vận dụng triệt để nguyên tắc dạy học liên môn. Trên cơ sở
kiến thức của nhiều môn học khác nhau như Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, GDCD,
GDQP - AN, Âm nhạc, việc giáo dục về truyền thống yêu nước của dân tộc sẽ
được tiến hành thuận lợi hơn.
Để việc vận dụng nguyên tắc dạy học liên môn mang lại hiệu quả nhất
theo tôi cần thực hiện dạy học theo dự án (Project method). Đó chính là “Cách
thức giáo viên tổ chức cho học sinh thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp có
tính thực tiễn cao hoặc gắn liền giữa lí thuyết với thực hành, học sinh là người
tự lập kế hoạch, chủ động thực hiện, sáng tạo ra các sản phẩm nhất định và
đánh giá kết quả đạt được” [8, tr.137].
Bắt đầu từ năm học 2018-2019, nhóm Lịch sử chúng tôi đã họp và thống
nhất dạy học bài 28: Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam thời phong
kiến (Lịch sử 10) theo nguyên tắc dạy học liên môn. Trên cơ sở nghiên cứu kĩ
các văn bản của ngành GD-ĐT, qua thực tiễn dạy học, tôi đã cấu trúc lại nội
dung dạy học Bài 28 - Lịch sử 10, vận dụng nguyên tắc dạy học liên môn (với
môn Ngữ văn, GDCD, GDQP - AN) và tích hợp với kiến thức Lịch sử Việt Nam
(từ năm 1945 đến nay) để giáo dục truyền thống yêu nước cho các em học sinh.
Theo tôi việc đề ra sáng kiến: Vận dụng nguyên tắc liên môn để tổ chức
dạy học bài “Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam thời phong kiến”
(Lịch sử 10- cơ bản) là hết sức cần thiết. Qua đó các em học sinh được vận dụng
kiến thức các môn học để đóng vai một nhân vật lịch sử hay để tổ chức thi đố
vui lịch sử nên càng hứng thú học tập.
Đồng thời bồi dưỡng cho các em tinh thần yêu nước, thấm thía giá trị của
độc lập, tự do và ý thức được trách nhiệm của bản thân đối với công cuộc xây

bản thân đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. thông qua việc
vận dụng kiến thức Lịch sử, Ngữ văn, Địa lí, Âm nhạc, GDCD, GDQP - AN,
những hiểu biết về tình hình chính trị - xã hội hiện nay,…
- Môn Lịch sử (Bài 28 - Lịch sử 10): Lòng yêu nước: bắt nguồn từ những
tình cảm đơn giản, mang tính địa phương. Lòng yêu nước được xuất hiện khi
hình thành quốc gia dân tộc Việt, được phát huy ở thời kỳ Bắc thuộc, đã hình
thành truyền thống yêu nước Việt Nam. Truyền thống yêu nước được phát triển
và tôi luyện trong các thế kỉ phong kiến độc lập, mà nét đặc trưng nhất chính là
yêu nước chống ngoại xâm.
- Môn GDCD: Bài “Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc” (GDCD 10): Khái niệm lòng yêu nước, truyền thống yêu nước của dân
tộc Việt Nam, trách nhiệm của học sinh đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc.
- Môn GDQP - AN: Bài “Truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc
Việt Nam” (GDQP – AN 10): Những kiến thức cơ bản về lịch sử dựng nước và
giữ nước của dân tộc, đặc biệt là truyền thống vẻ vang của dân tộc trong sự
nghiệp đánh giặc giữ nước , qua đó hiểu biết về tinh thần yêu nước, ý chí quật
cường, tài thao lược đánh giặc của tổ tiên. Từ đó, học sinh xác định được trách
nhiệm của mình trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống vẻ vang của dân
tộc, có thái độ học tập và rèn luyện tốt, sẵn sàng tham gia vào sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- Môn Ngữ văn: Các truyền thuyết “Con Rồng cháu Tiên”, “Thánh
Gióng”, “Mị Châu Trọng Thủy” (về quá trình hình thành truyền thống yêu
nước), các tác phẩm văn học thể hiện tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc thời
phong kiến độc lập như “Nam Quốc sơn hà”, “Hịch tướng sĩ”, “Bình Ngô đại
cáo”. Đáng chú ý là trong SGK Ngữ văn 10 đã đưa một số câu chuyện lịch sử
về Thái sư Trần Thủ Độ, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn (trích trong bộ “Đại
Việt sử kí toàn thư”). Hay câu chuyện Trần Quốc Toản bóp nát quả cam vừa là
một câu chuyện lịch sử , lại vừa được nhà văn Nguyễn Huy Tưởng chuyển thể
thành tác phẩm văn học “Lá cờ thêu sáu chữ vàng”...

đáng lưu ý là đa số các em chưa có kĩ năng phân tích, tổng hợp, xử lí thông tin,
trong khi nhiều nguồn thông tin trái chiều đang tràn ngập trên mạng In-ter-net
hiện nay.
Thứ hai, do điều kiện thực tế của nhà trường, việc tổ chức dạy học tích
hợp theo dự án chưa được tiến hành rộng rãi và thường xuyên, đặc biệt là nhóm
bộ môn Khoa học xã hội. Do vậy, bản thân tôi phải tự tìm tòi, định hướng cho
mình về nội dung, phương pháp, cách thức tổ chức sao cho có hiệu quả. Hơn
nữa, nhiều em học sinh cũng chưa quen với cách thức học tập mới nên công tác
giao nhiệm vụ, định hướng, hướng dẫn học sinh chuẩn bị học tập theo dự án còn
gặp nhiều khó khăn.
- Tổng hợp kết quả điều tra về nhận thức của học sinh đối với vấn đề
Trước khi xây dựng và triển khai dự án 2 tuần lễ, tôi đã tiến hành phát
phiếu điều tra về thực trạng nhận thức của các em học sinh nhà trường về truyền
thống yêu nước của dân tộc Việt Nam thời phong kiến:
TỔNG HỢP KẾT QUẢ KHẢO SÁT 277 HỌC SINH KHỐI 10
Nội dung khảo sát
Giỏi
Khá
Trung
Yếu,
bình
kém
156
1. Lòng yêu nước là gì?
13
24
84
140
2. Truyền thống là gì?
18

thần yêu nước, thương dân thờì
phong kiến.
8. Xác định trách nhiệm của bản
thân đối với việc phát huy truyền
thống yêu nước của dân tộc trong
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc hiện nay.

12

25

158

82

8

15

156

98

9

14

167


yêu nước và quá trình hình thành của truyền thống yêu nước Việt Nam.

5


3. Nhiệm vụ:
- Nhóm 1. Vận dụng kiến thức các môn Lịch sử, GDCD, Ngữ văn, Âm
nhạc, trình bày cách hiểu của em về khái niệm lòng yêu nước và nêu ví dụ minh
họa.
- Nhóm 2. Thông qua các tranh ảnh, tư liệu và truyền thuyết lịch sử, hãy
làm rõ quá trình hình thành của truyền thống yêu nước Việt Nam :
- Nhóm 3. Lòng yêu nước của người Việt cổ được biểu hiện như thế nào ở
thời đại dựng nước đầu tiên (Văn Lang – Âu Lạc)?
- Nhóm 4. Trong suốt hơn 1000 năm dưới ách đô hộ của ngoại bang (thời
Bắc thuộc), người Việt có cam chịu cảnh mất nước không? Bằng những dẫn
chứng cụ thể có hình ảnh minh họa, em hãy làm rõ những biểu hiện lòng yêu
nước của người Việt thời kì này.
4. Tài liệu tham khảo
- Các truyền thuyết, thơ ca, bài hát thể hiện tinh thần yêu nước và các tư
liệu tham khảo, hình ảnh có liên quan.
- SGK Lịch sử, GDCD 10,
5. Tiêu chí đánh giá:
- Đánh giá sản phẩm về bố cục, nội dung, hình thức.
- Đánh giá về cách trình bày và khả năng kết hợp sử dụng công nghệ
thông tin.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 – BÀI 28 (LỊCH SỬ 10):
TRUYỀN THỐNG YÊU NƯỚC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM
THỜI PHONG KIẾN
Lớp 10 C3- Trường THPT Như Xuân
Nội dung:

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 – BÀI 28 (LỊCH SỬ 10):
TRUYỀN THỐNG YÊU NƯỚC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM
THỜI PHONG KIẾN
Lớp 10 C3- Trường THPT Như Xuân
Nội dung:
1. Chủ đề: Nét đặc trưng của truyền thống yêu nước Việt Nam thời phong
kiến.
2. Mục tiêu cần đạt:
- Trình bày, giải thích được nét đặc trưng của truyền thống yêu nước Việt
Nam thời phong kiến.
- Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết một số tình huống thực tiễn.
- Ý thức được trách nhiệm của bản thân đối với việc phát huy truyền
thống yêu nước của dân tộc.
3. Nhiệm vụ:
Câu hỏi 1: Nét đặc trưng của truyền thống yêu nước Việt Nam thời
phong kiến là gì? Vì sao?
Câu hỏi 2: Là công dân trẻ tuổi của đất nước, theo em cần phải làm gì để
phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam?
Bài tập tình huống:
Sau khi tốt nghiệp phổ thông, Tiến muốn theo học và phát triển nghề
truyền thống của gia đình, dòng họ mình mà bạn có năng khiếu và rất yêu thích
nó. Song, nhiều bạn bè cho rằng, Tiến làm như vậy là không có tương lai, thanh
niên phải theo học những ngành khoa học – kĩ thuật hiện đại mới phù hợp.
Nếu là Tiến, em sẽ làm gì?
(SGK GDCD 10, trang 102).
4. Tài liệu tham khảo
- SGK Lịch sử, GDCD 10, GDQP-AN 10; Tài liệu tham khảo có liên
quan.
5. Tiêu chí đánh giá:
- Đánh giá sản phẩm về bố cục, nội dung, hình thức.

Trình bày
một cách rõ
ràng, mạch
lạc, có dẫn
chứng cụ
thể về khái
niệm lòng
yêu nước,
truyền
thống,
truyền
thống yêu
nước (vận
dụng kiến
thức
GDCD, thơ
văn,
âm
nhạc).

Hiểu biết,
vận dụng
về sự hình
thành của
truyền
thống yêu
nước Việt
Nam

Vận dụng

nước,
truyền
thống,
truyền
thống yêu
nước (vận
dụng kiến
thức
GDCD, thơ
văn,
âm
nhạc).
Trình bày,
phân tích
tương đối
đầy
đủ
những biểu
hiện
của
lòng
yêu
nước thời
Văn LangÂu
Lạc,
thời
Bắc
thuộc (có
một vài dẫn
chứng), lập

phân tích
được một
số
biểu
hiện
của
lòng
yêu
nước qua
các thời kì
nhưng còn
một vài sai
sót
nhỏ,
chưa nêu
được dẫn
chứng
minh họa.

Trình bày
chưa đầy
đủ, còn
nhiều sai
sót nghiêm
trọng.

10


Hiểu biết,

chẽ, thuyết
phục.
Hiểu biết,
phân tích
được
những biểu
hiện
của
truyền
thống yêu
nước thông
qua những
dẫn chứng
cụ thể, vận
dụng kiến
thức liên
môn, phát
biểu
suy
nghĩ
của
bản thân.
Lí giải đầy
đủ, thuyết
phục về nét
đặc trưng
của truyền
thống yêu
nước Việt
Nam thời

nước, vận
dụng kiến
thức liên
môn, phát
biểu
suy
nghĩ
của
bản
thân
tương đối
tốt.
Lí
giải
được tương
đối đầy đủ
nét
đặc
trưng của
truyền
thống yêu
nước Việt
Nam thời
phong kiến
là
chống
ngoại xâm,
bảo vệ nền
độc lập dân
tộc.

được một
vài ý cho
nét
đặc
trưng của
truyền
thống yêu
nước Việt
Nam thời
phong
nhưng còn
một vài sai
sót
nhỏ,
nêu ví dụ
minh họa
nhưng chưa
cụ
thể,
phần liên

Chưa lí giải
được, còn
nhiều sai
sót nghiêm
trọng.

11



D. Tình cảm gắn bó với quê hương đất nước.
2.3. Mức độ vận dụng thấp
Câu 6: Sắp xếp các địa danh sau theo trình tự thời gian diễn ra các trận
quyết chiến chiến lược:
A. Ngọc Hồi - Đống Đa, Chi Lăng - Xương Giang, Sông Như Nguyệt.
B. Chi Lăng - Xương Giang, Ngọc Hồi - Đống Đa, Sông Như Nguyệt.
C. Sông Như Nguyệt, Chi Lăng - Xương Giang, Ngọc Hồi - Đống Đa.
D. Sông Như Nguyệt, Ngọc Hồi - Đống Đa, Chi Lăng - Xương Giang.
2.4. Mức độ vận dụng cao
Anh trai Hùng có giấy gọi nhập ngũ. Bố mẹ Hùng không muốn con đi bộ
đội nên bàn nhau tìm cách xin cho anh ở lại. Theo em, Hùng nên làm gì khi biết
ý định của bố mẹ?
A. Ủng hộ việc làm của bố mẹ.
B. Tự ý rủ anh trai đi đến cơ quan chức năng để làm thủ tục nhập ngũ.
C. Dùng những hiểu biết đã được học để khuyên bố mẹ cho anh trai đi
nhập ngũ khi đã có giấy gọi.
D. Biết việc làm của bố mẹ là chưa thể hiện ý thức trách nhiệm với đất
nước nhưng vì phận làm con nên không có ý kiến gì.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến
Đây là đề tài đầu tiên nghiên cứu và vận dụng nguyên tắc liên môn để tổ
chức dạy học theo dự án bài “Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam thời
phong kiến” (Lịch sử 10- cơ bản) tại trường THPT Như Xuân.
* Tổng hợp kết quả điều tra về nhận thức của học sinh đối với vấn đề
sau khi tiến hành sáng kiến
- Kết quả phiếu điều tra: So sánh kết quả điều tra nhận thức của HS trước
và sau khi tổ chức dự án, ta thấy rõ sự chuyển biến tích cực sau khi thực hiện
sáng kiến này, cụ thể như sau:
TỔNG HỢP KẾT QUẢ KHẢO SÁT 277 HỌC SINH KHỐI 10

Nội dung khảo sát


4

65

92

118

2

57

106

111

3

49

93

133

2

Giỏi

Khá

62

102

113

0

Đa số các em đã vận dụng tốt kiến thức liên môn để trả lời các câu hỏi và
bài tập. Các em HS đã làm rõ nội dung kiến thức, có khả năng thuyết trình, khả
năng lập luận, phản biện, bảo vệ ý kiến của mình. Các em đều có những hiểu
biết cơ bản về truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam , và tự xác định
được trách nhiệm của bản thân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện
nay.
Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục đã tạo nên một phong trào học
tập sôi nổi cho các em học sinh.
Sở dĩ có được kết quả trên là vì việc vận dụng kiến thức liên môn để tổ
chức dạy học theo dự án như trên làm cho học sinh hứng thú học tập, các em
được vận dụng những hiểu biết của mình trên những môn học, lĩnh vực khác
nhau nên đã đem lại hiệu quả giáo dục.
Như vậy, trong điều kiện kinh tế - kỹ thuật tại trường THPT Như Xuân
còn nhiều khó khăn, nhưng việc thực hiện sáng kiến Vận dụng nguyên tắc liên
môn để tổ chức dạy học bài “Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam
thời phong kiến” (Lịch sử 10- cơ bản) của bản thân tôi trong năm học 2018 –
2019 đã mang lại hiệu quả và lợi ích thiết thực; Trong năm học 2018 – 2019,
được sự chỉ đạo của Ban Giám hiệu nhà trường, sự giúp đỡ của các đồng chí
giáo viên nhóm Ngữ văn,Lịch sử, GDCD, GDQP-AN, tôi đã tham gia áp dụng
sáng kiến lần đầu tại lớp 10C3- Trường THPT Như Xuân Kết quả giờ dạy đạt
loại Giỏi và được đánh giá cao.
Không những thế, giải pháp đề ra trong sáng kiến này có khả năng áp

Theo tôi đây là sáng kiến này có tính khả thi cao, vì HS có thể vận dụng
kiến thức được học trong SGK các môn học Lịch sử, GDCD, Ngữ văn, GDQP
-AN nên sẽ nâng cao hiệu quả giáo dục.
- Kết quả thực nghiệm sư phạm là căn cứ bước đầu khẳng định tính hiệu
quả của các biện pháp được nêu ra trong sáng kiến này. Các biện pháp sư phạm
giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh được nêu ra không chỉ vận dụng
cho bộ môn Lịch sử trong trường THPT Như Xuân mà còn có thể vận dụng cho
các bộ môn GDCD, GDQP-AN, Ngữ văn với những nội dung khai thác cụ thê
phù hợp với từng lớp học, cấp học một cách linh hoạt, sáng tạo, trong cả giờ học
ngoại khoá và chính khoá thông qua vệc tích hợp nội dung giáo dục trong các
môn học có liên quan.
Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng
sáng kiến theo ý kiến của tổ chức, cá nhân:
- Ý kiến của em Khổng Lê Na - Lớp 10C3 năm học 2018-2019
(được tham gia áp dụng sáng kiến lần đầu):
Chúng em rất vui vì được tham gia dự án học tập của cô giáo Lê Thị Oanh
với chủ đề: “Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam thời phong kiến”
(Lịch sử 10- cơ bản). Trong buổi học đó, chúng em đã được làm việc tích cực,
được vận dụng kiến thức của nhiều môn học khác nhau, được sân khấu hóa (diễn
lại một sự kiện lịch sử), được phát triển năng lực tư duy, tự học và sáng tạo để
nhận thức, hiểu biết cặn kẽ vấn đề, biết đánh giá và lập luận, được tham dự sân
chơi bổ ích. Chúng em đều có cảm giác thoải mái và tăng cường vốn hiểu biết
sau khi học xong dự án này.
15


Người đánh giá

Khổng Lê Na
- Ý kiến của cô giáo Nguyễn Thị Ngọc - Giáo viên Ngữ văn (Trường

giáo dục, đặc biêt là giáo dục về truyền thống yêu nước. Cho nên việc đồng chí
Lê Thị Oanh đưa ra sáng kiến vận dụng nguyên tắc dạy học liên môn để tổ chức
dạy học
16


bài “Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam thời phong kiến” (Lịch
sử 10- cơ bản) theo tôi là một sáng kiến có tính ứng dụng cao. Vì vậy, trong năm
học 2018 - 2019, tôi đã áp dụng sáng kiến của đồng chí đối với việc dạy học
môn GDCD 10 và thu được kết quả khả quan.
Người đánh giá

Lê Văn Nam
Danh sách những tổ chức/cá nhân đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng
sáng kiến lần đầu:
Số Tên tổ chức/cá
Địa chỉ
Phạm vi/Lĩnh vực
TT
nhân
áp dụng sáng kiến
1 Lớp 10 C3 năm Trường THPT Như Xuân Lịch sử, Ngữ văn, GDCD,
học 2018-2019
GDQP-AN, Âm nhạc
2 Em Khổng Lê Na Lớp 10C3 năm học Vận dụng kiến thức liên môn
2018-2019 - Trường
THPT Như Xuân
3 Cô giáo Nguyễn
Giáo viên Lịch sử Lịch sử
Thị Hằng

đầu tư nhiều thiết bị dạy học đặc biệt là máy chiếu, nên trang bị hệ thống máy
chiếu ở tất cả các phòng học để tiện cho người giáo viên khi sử dụng. Thư viện
nhà trường cần bổ sung nhiều tài liệu tham khảo về lịch sử dân tộc cho cả giáo
viên và học sinh tham khảo.
Mỗi giáo viên cần không ngừng rèn luyện để nâng cao tri thức và hiểu
biết, tâm huyết với nghề, với bài học giúp cho bài học trở nên phong phú, sinh
động hơn tránh sự nhàm chán, đơn điệu.
Trên đây là một số biện pháp mà tôi tự rút ra trong quá trình giảng dạy,
chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót trong quá trình viết, rất mong nhận
được sự đồng tình và góp ý của đồng nghiệp để đề tài được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 20 tháng 04 năm 2019
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.
Người viết sáng kiến

Lê Thị Oanh

TÀI LIỆU THAM KHẢO

18


1. Nguyễn Văn Ánh, Trần Thái Hà, Trịnh Đình Tùng, Tư liệu lịch sử 10,
Nxb Giáo dục, Hà Nội, 2007.
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Lịch sử 10, Nxb Giáo dục, Hà Nội, 2006.

MỤC LỤC

Trang
20


1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận.
2.2. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến đối với hoạt động giáo dục.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận.
3.2. Kiến nghị.
Tài liệu tham khảo.

1
1
1
1
3
3
4
5
13