SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT THẠCH THÀNH I
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
HƯỚNG DẪN HỌC SINH THIẾT KẾT TRANG WEB CƠ
BẢN(SỬ DỤNG WORD) ĐỂ RÈN LUYỆN THÊM KỸ
NĂNG SOẠN THẢO VĂN BẢN CHO HỌC SINH LỚP 10
Người thực hiện: Bùi Thị Tâm
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc môn: Tin học
THANH HOÁ NĂM 2018
Mục lục
MỤC
NỘI DUNG
TRANG
1
1.1
1.2
1.3
1.4
2
2.1
Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động
giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
15
Kết luận, kiến nghị
Kết luận
Kiến nghị
Tài liệu tham khảo
16
16
16
18
3
3.1
3.2
1. Mở đầu
1.1. Lí do chọn đề tài.
Có thể nói, Internet ra đời đã làm thay đổi rất nhiều nhận thức của con người
trong đời sống xã hội hiện nay. Nó có ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển kinh tế –
xã hội trên toàn thế giới nói chung và với Việt Nam nói riêng.
Khi internet ra đời thì hàng loạt những trang web đã ra đời theo để đáp ứng nhu
cầu tìm kiếm và khai thác thông tin của con người với những nội dung phong phú,
đa dạng, hấp dẫn và hữu ích. Đã có rất nhiều những trang web (World Wide Web WWW) chứa đựng số lượng lớn những thông tin vô cùng qúy giá và sử dụng theo
nhiều kiểu tài liệu khác nhau từ những tài kiểu text thông thường cho đến các tài
không phải là một việc dễ dàng đối với người dạy trong khi nhận thức của các em
còn chưa được đúng đắn đối với môn học.
Trên thực tế, qua nhiều năm giảng dạy bộ môn tin học khối lớp 10 tại trường
THPT Thạch Thành 1 một trường miền núi của tỉnh Thanh Hóa, tôi nhận thấy khi
dạy phần “Soạn thảo văn bản”, về lý thuyết không quá khó đối với học sinh. Tuy
nhiên, để có một kỹ năng soạn thảo văn bản thành thạo thì không phải là dễ dàng
đối với các em học sinh khi mà hiện nay xu hướng các em chỉ chú trọng học thực
hành trên phòng máy vi tính mà lãng quên hoặc không thích học lý thuyết của phần
học này. Hơn nữa, với thời lượng được thực hành trên máy chưa nhiều và phòng
máy tính thường gặp sự cố khi thực hành, không đủ số lượng máy cho các em thực
hành nên nhiều em vẫn chưa rèn luyện được kỹ năng soạn thảo văn bản một cách
thành thạo. Và khi chuyển sang phần học tiếp theo là “Mạng máy tính và internet”
nhiều em vẫn còn “mơ hồ” khi nói đến mạng, internet và các vấn đề có liên quan.
Vì vậy, để khắc phục những điều nói trên, tạo tâm lý “hứng thú, tích cực, ham học
hỏi” đối với học sinh khối lớp 10, mang lại kết quả học tập tốt, thông qua 2 tiết
thực hành trong phần “Mạng máy tính và internet”, tôi đã mạnh dạn “Hướng dẫn
học sinh thiết kế trang web cơ bản (sử dụng Word) để rèn luyện thêm kỹ năng soạn
thảo văn bản cho học sinh lớp 10”.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
Giúp học sinh:
- Rèn luyện thêm phần kỹ năng soạn thảo văn bản;
- Từng bước làm quen với việc thiết kế trang web cơ bản thông qua việc sử
dụng các chức năng cơ bản của Word;
- Tạo hứng thú, khơi dậy niềm đam mê, yêu thích và có tinh thần trách nhiệm
cao đối với môn học.
2
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
- Học sinh khối 10 trường THPT Thạch Thành I ;
động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học
sinh”.
Mục đích của việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông là thay
đổi lối dạy học truyền thụ một chiều sang dạy học theo “Phương pháp dạy học tích
3
cực” nhằm giúp học sinh phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn
luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kỹ năng vận dụng kiến thức
vào những tình huống khác nhau trong học tập và trong thực tiễn; tạo niềm tin,
niềm vui, hứng thú trong học tập. Làm cho “Học” là quá trình kiến tạo, học sinh
tìm tòi, khám phá, phát hiện, luyện tập, khai thác và xử lí thông tin, tự hình thành
hiểu biết, năng lực và phẩm chất. Tổ chức hoạt động nhận thức cho học sinh, dạy
học sinh cách tìm ra chân lí. Chú trọng hình thành các năng lực (tự học, sáng tạo,
hợp tác),...
Soạn thảo văn bản trên máy tính hay truy cập Internet để tìm kiếm thông tin
trên các trang web là những công việc quá quen thuộc đối với mỗi giáo viên và học
sinh. Vì vậy, tôi đưa ra sáng kiến kinh nghiệm này với mục đích giúp cho học sinh
khối lớp 10 vận dụng kiến thức đã học của phần “Soạn thảo văn bản” để có thể
thiết kế được trang web cơ bản thông qua việc sử dụng các chức năng của Word.
Trong SGK tin học 10, ngoài các bài lý thuyết và thực hành của hai phần
học: “Soạn thảo văn bản” và “Mạng máy tính và internet” thì còn có các bài đọc
thêm của hai phần trên thực sự rất hữu ích mà chúng ta không nên bỏ qua khi rèn
luyện kỹ năng cho học sinh. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau đa phần chúng ta
đã bỏ qua những bài đọc thêm hữu ích này. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở các bài lý
thuyết và bài tập thực hành chính thì các em (nhất là những em học sinh khá giỏi)
sẽ không thể nâng cao được kỹ năng về soạn thảo văn bản cũng như làm thế nào để
có thể thiết kế được những trang web cơ bản nhờ sử dụng Word.
Từ năm học 2015 - 2016 trở về trước, trong các phòng học trên lớp cũng
như các phòng máy vi tính của nhà trường chúng tôi chưa có kết nối mạng Internet.
với máy tính nên khi được thực hành trên máy ngại ngồi vào máy tính để thực
hành.
Qua việc quan sát, theo dõi học sinh thực hành phần “Soạn thảo văn bản”,
tôi nhận thấy học sinh thường hay
mắc phải một số những sai sót hoặc
bỏ qua những kỹ năng cơ bản khi
soạn thảo và định dạng văn bản như
là:
Ví dụ: Lỗi thường thấy ở học sinh
khi thực hiện soạn thảo và định dạng
văn bản trên máy vi tính như sau:
- Chữ cái đầu thường không viết
hoa;
5
- Sử dụng phím dấu cách để căn lề giữa cho văn bản hoặc dùng để thụt lùi đầu
dòng cho đoạn văn;
- Không căn lề đều hai bên cho đoạn văn bản có nhiều dòng;
- Có những đoạn văn bản cần
cho kiểu chữ đậm để nhấn mạnh
nội dung nhưng học sinh thường
bỏ qua;
- Có những em gõ văn bản xong
không thực hiện bất kỳ thao tác
định dạng nào cho văn bản; (Vì
có thể không để ý đến yêu cầu
thực hành hoặc không nhớ các
thao tác đó)
Hoặc:
trường không có mạng internet mà chỉ có mạng LAN giữa các máy tính trong
phòng với nhau mà đôi khi mạng LAN cũng không thông). Tuyệt đối thực hiện
đúng như phân phối chương trình đã quy định không cắt xén chương trình;
- Chuẩn bị phòng máy vi tính tốt để không làm gián đoạn trong quá trình học
sinh thực hành;
- Trước khi học đến 2 tiết thực hành phần “Mạng máy tính và internet” giáo
viên yêu cầu học sinh cả lớp: Về nhà đọc, tìm hiểu lại các bài lý thuyết đã được học
trong phần “Soạn thảo văn bản”. Đồng thời, nghiên cứu, tìm hiểu bài đọc thêm số
5 của phần “Soạn thảo văn bản” đó và bài đọc thêm số 6 của phần “Mạng máy
tính và internet” để học sinh biết và có thể tự rèn luyện kỹ năng trước ở nhà (nếu
nhà có máy tính);
- Phân chia số lượng máy tính/ mỗi nhóm/ một phòng máy/ lớp học.
- Hai học sinh trong mỗi nhóm thực hiện một bài thực hành (cụ thể);
- Yêu cầu thực hành với bài thực hành (mẫu chung);
- Quan sát, hướng dẫn thực hành chung cho cả lớp quan sát;
- Động viên, khích lệ học sinh thực hiện. Đặc biệt, là những học sinh yếu,
kém;
- Khuyến khích làm việc theo nhóm: Sẽ có điểm cộng đối với nhóm nào làm
xong trước và điểm trừ đối với nhóm nào làm sơ sài, không đúng yêu cầu của giáo
viên.
Đối với học sinh:
Tổ chức thực hành theo (tổ) nhóm, được phân công cụ thể như sau:
7
Nhóm trưởng (tổ trưởng):
Phân công công việc cụ thể cho mỗi thành viên trong nhóm;
Quan sát/ hướng dẫn các thành viên trong nhóm (nếu cần trợ giúp ở
phần thực hành nào đó);
Nếu cũng chưa rõ phần kỹ năng đó thì sẽ hỏi trực tiếp giáo viên hướng
- Có thể quan sát trang web mẫu trong SGK (Hình 113. Tr163) để thực hiện
các thao tác soạn thảo và định dạng trong word. Nhưng có những thay đổi như:
- Tên trường: Lê Văn Tám đổi thành Thạch Thành 1.
- Tên lớp: Lớp 10A1 đổi thành Tên lớp hiện tại đang học
- Chèn hình ảnh theo ý thích.
Hướng dẫn chèn hình ảnh: Thực hiện 1 trong 2 cách sau:
Cách 01 - (Chèn hình ảnh có sẵn trong thư viện ảnh của Word):
Chọn Insert -> Picture -> Clip Art ... (hoặc nháy vào biểu tượng
Insert ClipArt
trên thanh cụng cụ vẽ)-> Organize clips...->
Hộp thoại xuất hiện -> Chọn hình ảnh tương ứng thích hợp ->
Insert (hoặc chọn Copy -> Paste)
Cách 02- (Chèn hình ảnh có sẵn trong ổ đĩa/ USB):
Chọn Insert -> Picture -> From File ... (hoặc nháy vào biểu tượng
InsertPicture
trên thanh cụng cụ vẽ)-> Hộp thoại xuất hiện ->
Chọn hình ảnh tương ứng thích hợp -> Insert (hoặc chọn Copy ->
Paste)
Hướng dẫn chèn đối tượng đồ họa: Thực hiện 1 trong 2 cách sau:
Cách 01 : Chọn Insert -> Picture -> AutoShapes -> Hộp thoại AutoShapes
xuất hiện -> Chọn đối tượng đồ họa tương ứng thích hợp -> Khi đó, con trỏ chuột
xuất hiện hình
-> Kéo thả con trỏ chuột tại vị trí thích hợp -> Chỉnh sửa, di
chuyển (nếu cần thiết).
Cách 02 - Nháy chuột vào AutoShapes trên thanh cụng cụ vẽ -> Chọn đối
tượng đồ họa tương ứng thích hợp -> Khi đó, con trỏ chuột xuất hiện hình
->
Kéo thả con trỏ chuột tại vị trí thích hợp -> Chỉnh sửa, di chuyển (nếu cần thiết).
Hướng dẫn tạo liên kết giữa trang web này với trang web khác hoặc file.doc
khác:
sẽ được liên kết lần lượt với các trang web sau: “Cảnh đẹp quê hương, đơn xin
nhập học, có hay không sự sống trên các hành tinh khác, tạo bảng, thông báo”.
Hướng dẫn chung để thiết kế 1 trang web từ word:
Thiết kế trang Web đơn giản (theo mẫu giáo viên đưa ra).
a. Khởi động Word;
b. Soạn thảo nội dung văn bản theo mẫu Giáo viên đưa ra.
c. - Lưu văn bản với tên:Tên nhóm_lớp.doc vào ổ đĩa C/D/ USB
- Mở văn bản vừa lưu sau đó lưu lại dưới dạng HTML.
10
Với tên: Tên nhóm_lớp.html
Hướng dẫn:
Chọn File -> Save as web page …-> Hộp thoại xuất hiện:
- Tại ô File name: Gõ tên cần lưu,
- Tại ô Save as Type:Chọn Web page.
Mục đích của việc thiết kế trang web. Ngoài soạn thảo, định dạng văn bản
theo mẫu như trên ra thì mỗi Text Box đó phải được kết nối với 1 trang web khác
nhau do các thành viên trong mỗi nhóm tự thiết kế (Tổ trưởng - Nhóm trưởng
phân công cụ thể).
Các thành viên trong mỗi nhóm sẽ thực hiện thiết kế các trang web theo
mẫu sau:
Mẫu 1: CẢNH ĐẸP QUÊ HƯƠNG
Mẫu 2:ĐƠN XIN NHẬP HỌC
Mẫu 3 : CÓ HAY KHÔNG SỰ SỐNG
Mẫu 4: TẠO BẢNG
TRÊN CÁC HÀNH TINH KHÁC
Text Wrapping: Vị trí tương đối...
- Định dạng font chữ, màu sắc chữ, size chữ cho thích hợp đối với các dòng chữ
sau:
TIÊN HỌC LỄ, HẬU HỌC VĂN
Lớp .....
Tổ:.....
Năm học:.....
- Tạo các Text Box, gõ các dòng chữ tương ứng như mẫu: TIN TỨC, THÔNG
BÁO, GÓC HỌC TẬP, THỜI KHÓA BIỂU, ĐOÀN THỂ. Sau đó, định dạng màu
nền, màu chữ cho các Text Box đó.
Hướng dẫn tạo text box:
Chọn Text Box trên thanh cụng cụ vẽ Khi đó con trỏ chuột xuất hiện dấu
Kéo thả chuột tại vị trí tích hợp Nháy chuột vào Text Box vừa tạo
Gõ nội dung văn bản vào Text Box -> Định dạng Font chữ, Size chữ, kiểu chữ,
màu sắc cho chữ và cho Text Box.
- Tạo liên kết cho các Text box vừa thực hiện xong: Cụ thể
Text Box: TIN TỨC liên kết với trang web CẢNH ĐẸP QUÊ HƯƠNG;
Text Box: THÔNG BÁO liên kết với trang web ĐƠN XIN NHẬP HỌC;
Text Box: THỜI KHÓA BIỂU liên kết với trang web TẠO BẢNG ;
Text Box: GÓC HỌC TẬP liên kết với trang web CÓ HAY KHÔNG SỰ
SỐNG TRÊN CÁC HÀNH TINH KHÁC ;
Text Box: ĐOÀN THỂ liên kết với trang web THÔNG BÁO.
Hướng dẫn tạo liên kết:
13
Nháy phải chuột tại Text Box cần tạo liên kết -> Hyperlink ... -> Hộp thoại
xuất hiện -> trang web muốn liên kết -> OK (Enter).
Ví dụ:
Trong mỗi tiết học, Tôi luôn quan sát, hướng dẫn (chung) học sinh thực hành
qua mỗi phần thực hành luôn có những nhắc nhở kịp thời để học sinh ghi nhớ, khắc
sâu hơn nội dung kiến thức của phần học đó.
Sau mỗi tiết học (nhất là sau tiết 1), tôi sẽ có những nhận xét, củng cố, nhấn
mạnh những nội dung trọng tâm của bài học để học sinh lắng nghe, ghi nhớ. Đồng
thời, chỉ ra những thao tác thực hiện với văn bản mà đa số các em học sinh thường
hay nhầm/ quên. Với sự chuẩn bị bài kỹ lưỡng trước khi lên lớp và với sự nghiêm
túc thực hiện những mục tiêu đó đề ra của cả cô và trò thì sau 2 tiết thực hành trên
phòng máy đã mang kết quả khả quan như mong đợi của bản thân.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với
bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
Trong 2 năm học 2016 - 2017; 2017 - 2018: Sau khi đã áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm này vào thực dạy cho học sinh khối lớp 10 trường THPT Thạch Thành 1,
tôi đã thu được những kết quả cụ thể như sau:
Năm học 2016 - 2017:
Tỉ lệ học sinh đã thực Tỉ lệ học sinh chưa
Số lượng
Lớp
hiện được các thao tác thực hiện được các
học sinh
(%)
thao tác (%)
10C1 45
~ 95 %
~5 %
10C3 43
~ 93.0 %
~ 7.0 %
10C4 42
~ 90.5 %
những khó khăn trong giảng dạy và sự kiên trì áp dụng các phương pháp dạy học
tích cực như trên tôi đã thu được những kết quả khả quan. Đa phần các em học sinh
(các lớp tôi trực tiếp giảng dạy) đã tiếp thu được những nội dung kiến thức trọng
tâm của bài học rất tốt, hiểu bài và rèn luyện thêm được những kỹ năng cơ bản như
mục tiêu bài học đề ra, có hứng thú và ý thức học bài tốt hơn.
Trong quá trình thực hành theo nhóm như vậy, các em đã tự học hỏi kinh
nghiệm lẫn nhau để rèn luyện và nâng cao thêm kỹ năng cho riêng mình đối với
một số em yếu, kém thì vẫn còn tỏ ra lúng túng và thường mắc phải những sai lầm
cơ bản khi thực hiện các thao tác soạn thảo và định dạng văn bản...Trong khi quan
sát, hướng dẫn học sinh cả lớp thực hành, tôi đã giúp các em khắc phục được
những sai lầm mà các em thường mắc phải trong quá trình thực hiện các thao tác
trên, tạo được sự hào hứng, niềm tin trong học tập của các em.
3.2. Kiến nghị.
Tôi hy vọng Nhà Trường cùng các cấp ban ngành liên quan cần quan tâm hơn
đến việc xây dựng cơ sở vật chất, để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh đối với
bộ môn. Từ đó, có thể nâng cao hiệu quả của các tiết học thực hành tại phòng máy
của bộ môn, đáp ứng nhu cầu về mục tiêu của từng bài học.
16
Trên đây là biện pháp mà tôi đã áp dụng vào giảng dạy 2 tiết bài tập và thực
hành phần “Mạng máy tính và internet” để rèn luyện thêm kỹ năng “Soạn thảo văn
bản” cho học sinh khối lớp 10. Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong việc tìm tòi,
nghiên cứu để thực hiện ý tưởng của mình song chắc chắn vẫn còn nhiều hạn chế
và thiếu sót. Vì vậy, tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp cho
sáng kiến kinh nghiệm này của tôi.
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Thanh Hóa, ngày 20 tháng 05 năm 2018