MỤC LỤC
1. MỞ ĐẦU ............................................................................................................2
1.1. Lý do chọn đề tài.............................................................................................2
1.2. Mục đích nghiên cứu .......................................................................................3
1.3. Đối tượng nghiên cứu ......................................................................................3
1.4. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................3
2. NỘI DUNG .......................................................................................................3
2.1. Cơ sở lí luận ……………………………………….....................................3
2.2. Thực trạng vấn đề ………………………………………….........................3
2.3. Các giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đề …………………………...........4
2.3.1. Giải pháp kể chuyện……………….........................................................5
2.3.2. Giải pháp hoạt động cá nhân, thảo luận nhóm…………….....................5
2.3.3. Giải pháp giao nhiệm vụ cho học sinh…………………………..............7
2.3.4. Giải pháp đóng vai các nhân vật ............................................................9
2.3.5. Giải pháp tổ chức các hoạt động ngoài giờ, các buổi sinh hoạt tập thể, hát
và ngâm thơ về Bác.........................................................................................10
2.3.6. Giải pháp kiểm tra, đánh giá mức độ nhận thức của học sinh.............11
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục...................12
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ………………………………………............12
3.1. Kết luận...................................................................................................12
3.2. Kiến nghị …………………………………………………….......................12
PHỤ LỤC………………………………………………………………….........14

1


1. MỞ ĐẦU.
1.1. Lý do chọn đề tài.
Ngày 15/5/2016, Bộ Chính trị đã ra Chỉ thị 05 – CT/TW về đẩy mạnh
việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; Công văn
số 4634/BGDĐT - CTHSSV ngày 21/9/2016 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc

sống đến thực hành và ứng dụng các giá trị đó trong thực tiễn, trở thành những
công dân phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu của xã hội. Thông qua việc vận
dụng một số phương pháp dạy học tích cực kết hợp với các hoạt động giáo dục
khác để nâng cao hiệu quả việc giáo dục đạo đức cho học sinh. Giáo viên giúp cho
học sinh thấy được vẻ đẹp trong tư tưởng, đạo đức, phong cách của Bác, giúp các
em biết làm theo tấm gương đạo đức và lối sống của Bác để vận dụng vào trong
thực tiễn cuộc sống.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
- Học sinh trường THPT Sầm Sơn.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết.
- Phương pháp khảo sát, thống kê, thu thập thông tin.
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
- Phương pháp giáo dục tích hợp.
2. NỘI DUNG.
2.1. Cơ sở lý luận.
Bộ sách “Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống dành cho học
sinh” có tác dụng bổ trợ cho các nội dung dạy học về đạo đức, lối sống mà học
sinh đang được học và hướng đến mục tiêu giáo dục đạo đức, lối sống, phát triển
năng lực và phẩm chất học sinh phổ thông.
2.2. Thực trạng vấn đề.
Môn GDCD là một môn học có tính trừu tượng cao, là một môn học được
đánh giá là “khô”, “khó”, “khổ”, nặng về đường lối, chủ trương, chính sách nên
3


tạo sự đơn điệu, nhàm chán, không kích thích niềm say mê, hứng thú cho người
học. Nếu chỉ dạy bằng kiến thức sách giáo khoa mà không có liên hệ thực tế,
không linh hoạt, chủ động, sáng tạo trong việc sử dụng phương pháp dạy học phù
hợp sẽ không mang lại hiệu quả giáo dục cao. Trong thực tiễn, nếu người thầy chỉ

2.3.1. Giải pháp kể chuyện:
Kể những câu chuyện trong bộ sách Bác Hồ và những bài học về đạo đức,
lối sống....là hoạt động có tính lan toả mạnh mẽ cho các em học sinh. Qua nội
dung các câu chuyện, học sinh có thể cảm nhận được sự xúc động, sâu sắc và ý
nghĩa về Bác Hồ bằng tình cảm thiêng liêng, sự ngưỡng mộ và lòng kính yêu của
các em dành cho Bác, đem đến những thông điệp cuộc sống, những bài học nhân
văn sâu sắc.
Giáo viên cho cho sinh chuẩn bị trước nội dung câu chuyện mà các em sẽ
kể ở tiết học tới trong bộ sách “Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống
dành cho học sinh” như: “Chuyện về bài thơ nổi tiếng Bác Hồ căn dặn thanh
niên”; “Bác cảm hóa người khác”; truyện “Bác Hồ học ngoại ngữ”…để thành
công trong hoạt động này, giáo viên cần định hướng cho lớp chọn những bạn có
giọng kể hay, truyền cảm. Hoặc ở bài 10 “Quan niệm về đạo đức”, giáo viên đã
tích hợp bài 9 “ Nhân cách Bác Hồ” vào giảng dạy thông qua phương pháp kể
chuyện. Trong quá trình dạy học, ở mục 2- Vai trò của đạo đức đối với sự phát
triển của cá nhân, gia đình và xã hội, trước khi muốn học sinh hiểu được nội dung
cụ thể vai trò của đạo đức đối với sự phát triển của cá nhân, giáo viên kể nội dung
câu chuyện cho học sinh nghe. Sau khi kể chuyện, giáo viên yêu cầu học sinh
phân tích nội dung câu chuyện, giúp học sinh hiểu rõ về nhân cách của Bác Hồ.
Từ đó, học sinh hiểu được vai trò, tầm quan trọng của đạo đức đối với sự phát
triển nhân cách của mỗi người nói chung và học sinh nói riêng. Qua đó sẽ giáo
dục các em ý thức rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, biến ý thức đạo đức thành thói
quen đạo đức.
2.3.2 Giải pháp hoạt động cá nhân, thảo luận nhóm.
5


Hoạt động cá nhân sẽ phát huy tính chủ động, tự giác của học sinh. Thảo
luận nhóm phát huy tính sáng tạo, năng lực diễn đạt, hợp tác, làm việc theo nhóm
của học sinh. Để thực hiện tốt hoạt động cá nhân và thảo luận nhóm cho học sinh,

Ở bài 12: “ Công dân với tình yêu, hôn nhân và gia đình”, giáo viên tích hợp
bài 2: “ Bác Hồ rất quý trọng tình cảm gia đình” vào mục 3a – Gia đình là gì.
Giáo viên sử dụng phương pháp kể chuyện sau đó yêu cầu học sinh hoạt động cá
nhân bằng cách đưa ra câu hỏi cho học sinh trả lời:
- Tìm những chi tiết thể hiện lòng yêu thương, kính trọng của Bác đối với
những người thân yêu trong gia đình: chị gái Nguyễn Thị Thanh, anh trai Nguyễn
Sinh Khiêm, người cha Nguyễn Sinh Sắc.
- Khi không được sống gần gũi người thân, tâm trạng của Bác Hồ như thế nào?
- Em hãy viết ra giấy những câu ca dao, câu thơ nói về tình cảm gia đình.
Bên cạnh đó giáo viên chia lớp thành các nhóm khác nhau và yêu cầu học
sinh hoạt động nhóm thảo luận các câu hỏi sau:
+ Nhóm 1: Tình cảm vô cùng yêu thương gia đình, người thân của Bác Hồ có
ảnh hưởng gì đến lý tưởng, sự nghiệp của Người?
+ Nhóm 2: Các em hãy chia sẻ những kỷ niệm của bản thân khiến em cảm
động , không quên về tình cảm gia đình. Các em rút ra được điều gì cho mình sau
những kỷ niệm, những câu chuyện đó?
+ Nhóm 3: Câu chuyện trên có ý nghĩa gì, giáo dục cho chúng ta điều gì?
Giáo viên cho các nhóm thảo luận, thời gian khoảng 5 phút, sau đó đại diện các
nhóm lên bảng trình bày, giáo viên nhận xét, bổ sung và chốt lại vấn đề. Giáo
viên giúp học sinh cảm nhận được tình cảm của Bác đối với gia đình và những
người thân yêu. Từ đó giáo dục cho các em tình yêu thương, biết sống yêu thương,
quan tâm đến những người thân trong gia đình.
2.3.3 Giải pháp giao nhiệm vụ cho học sinh
Để nâng cao hiệu quả dạy học tích hợp bộ sách “Bác Hồ và những bài học
về đạo đức, lối sống dành cho học sinh”, giáo viên giao nhiệm vụ cụ thể cho học
sinh chuẩn bị trước mỗi câu chuyện là khâu quan trọng, quyết định sự thành công
7


của việc dạy học tích hợp. Tuỳ theo nội dung từng câu chuyện mà giáo viên có thể

các chuẩn mực đạo đức xã hội bằng cách giáo viên đưa ra các câu hỏi đàm thoại
và yêu cầu học sinh trình bày ý kiến cá nhân:
+ Người sẵn sàng sẻ chia, đồng cam cộng khổ với người khác sẽ được gì, mất
gì? Em có thấy cần thiết phải sống như vậy không?
Với giải pháp giao nhiệm vụ cho học sinh, các em sẽ lĩnh hội tri thức một cách
chủ động. Các em hiểu được mỗi con người không thể sống mà tách rời cộng
đồng. Nhân nghĩa giúp cho cuộc sống của con người trở nên tốt đẹp hơn, có ý
nghĩa hơn; giúp người ta thêm yêu cuộc sống và có thêm sức mạnh vượt qua khó
khăn trong cuộc sống. Từ nhận thức, các em sẽ điều chỉnh thái độ, hành vi; biết cư
xử đúng đắn và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với những người xung quanh, đồng
thời, biết yêu quý, gắn bó với cộng đồng lớp học, trường học, làng xóm, quê
hương mình.
2.3.4. Giải pháp đóng vai các nhân vật trong bộ sách
Đóng vai là phương pháp tổ chức cho người học thực hành “ làm thử” một
số cách ứng xử nào đó trong một tình huống giả định. Giáo viên đưa ra những tình
huống gợi mở, không cho trước kịch bản, người học sẽ tự sáng tạo kịch bản, lời
thoại liên quan đến nội dung kiến thức, thái độ, kỹ năng cần đạt được của bài học
để đóng vai. Đây là phương pháp thực hành mang tính chủ động, sáng tạo, gây
sự chú ý, thu hút người học tham gia vào bài giảng, từ đó phát triển tư duy, trí
tuệ, kỹ năng thực hành, tạo ra bầu không khí sôi nổi cho lớp học, người dạy
và người học trở lên thân thiện gần gũi với nhau hơn, giờ dạy đạt hiệu quả cao.
Như vậy, phương pháp đóng vai là một phương pháp dạy học giúp học
sinh tích cực tham gia, sáng tạo, thể hiện bản thân, hòa nhập vào quá trình dạy
học, vào môi trường học tập linh hoạt, năng động. Đóng vai, phân tích tình
huống, cách ứng xử, cách giải quyết vấn đề, truyền tải thông tin, thông điệp
về kiến thức, kỹ năng, thái độ sẽ tác động sâu sắc đến suy nghĩ và hành động
của người dạy và người học. Cụ thể, ở bài 11: “Một số phạm trù cơ bản của đạo
9




thông qua các cuộc thi, các buổi sinh hoạt tập thể với chủ đề “Thanh niên với Bác
Hồ” hay các bài học chính khóa trên lớp, giáo viên có thể kể chuyện hoặc yêu cầu
học sinh kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Sau khi kể chuyện, giáo
viên yêu cầu học sinh trình bày ý kiến cá nhân với một số câu hỏi do giáo viên
đưa ra:
+ Bác Hồ có thể sử dụng được những ngoại ngữ nào? Vì sao mọi người biết
được Bác có thể sử dụng nhiều ngoại ngữ như vậy?
+ Khi Bác mới đến nước Pháp, việc học tiếng Pháp có ý nghĩa quan trọng
như thế nào đối với Bác?
+ Để trở thành một người thông thạo tiếng Pháp, Bác Hồ đã học tiếng Pháp
như thế nào? Học một cách chăm chỉ, khổ luyện hay đạt được kết quả một cách dễ
dàng?
hoặc yêu cầu học sinh hoạt động theo nhóm/lớp với câu hỏi:
+ Tại sao Bác phải chăm chỉ khổ luyện? Qua câu chuyện này, em học được
điều gì?
Thông qua việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa sẽ giúp cho học sinh thấy
được tấm gương tự học của Bác Hồ, hiểu được vì sao Bác đã thành công trong
việc học ngoại ngữ cũng như trong nhiều việc khác. Từ đó, giáo dục cho các em ý
thức, thái độ, sự nỗ lực, quyết tâm vươn lên trong học tập, tu dưỡng, rèn luyện,
biết tự học, khổ luyện để đạt được những thành công lớn trong cuộc sống. Đây
cũng là giải pháp, phương pháp nâng cao hiệu quả dạy học tích hợp bộ sách “Bác
Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống dành cho học sinh”( bài 6 – Bác Hồ
học ngoại ngữ) để dạy bài 16: Tự hoàn thiện bản thân.
2.3.6. Giải pháp kiểm tra, đánh giá mức độ nhận thức của học sinh
Đây là bước quan trọng nhằm đánh giá khả năng tiếp thu và lĩnh hội tri thức
của học sinh ... thông qua các câu hỏi kiểm tra bài cũ hoặc bài 15 phút. Giáo viên
có thể cho học sinh làm bài kiểm tra 15 phút với nội dung câu hỏi:
Bác Hồ đã từng nói:
11



- Về phía nhà trường: Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về Bác, trang bị thêm những
tài liệu, tư liệu về Bác để cán bộ GV và HS có thể tìm hiểu.
- Về phía Sở GD&ĐT: Tổ chức các lớp học chuyên đề.

Sầm Sơn, ngày 10 tháng 5 năm 2019
Người viết

Nguyễn Minh Châu

Lời cam kết :
Tôi xin cam đoan SKKN này là kết quả của quá trình nghiên cứu và thực
nghiệm của cá nhân tôi. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam kết của
mình.

Xác nhận của Thủ trưởng đơn vị

13


Tài liệu tham khảo:
1. Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống dành cho học sinh lớp 10 - Nhà
xuất bản Giáo dục Việt Nam
2. Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống dành cho học sinh lớp 11- Nhà
xuất bản Giáo dục Việt Nam
3. Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống dành cho học sinh lớp 12 - Nhà
xuất bản Giáo dục Việt Nam

14