1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài:
Bác Hồ đã từng nói: “Thi đua là yêu nước,yêu nước là phải thi đua, những
người thi đua là những người yêu nước nhất”. Cách đây 45 năm, trong bức thư
cuối cùng Bác gửi cho Ngành giáo dục, một trong những điều Người muốn nhắn
gửi đến từng cán bộ, giáo viên, giảng viên, học sinh, sinh viên trong cả nước là:
“Dù khó khăn đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt và học tốt (...) phải phấn
đấu nâng cao chất lượng văn hóa và chuyên môn”. Thấm nhuần lời dạy của Bác,
thầy và trò trường THPT Hậu Lộc 4 luôn quan tâm, chú trọng đến công tác thi đua
khen thưởng, đặc biệt là phong trào thi đua học tập và rèn luyện ở học sinh.
Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là làm thế nào để tinh thần thi đua đến với từng tập
thể lớp, tác động vào ý thức và trở thành động lực cho từng cá nhân học sinh? Làm
thế nào để thi đua không phải là một giai đoạn, một phong trào diễn ra trong thời
gian ngắn mà là cả một hành trình trong suốt quá trình phấn đấu học tập và rèn
luyện của học sinh ở trường? Đó là điều mà cả ban lãnh đạo nhà trường, các tổ
chức đoàn thể cũng như mỗi thầy cô giáo trường THPT Hậu Lộc 4 vẫn luôn trăn
trở.
Hơn nữa, trong bất kỳ một trường học nào ta vẫn thường nghe những lời
nhận xét quen thuộc của học sinh và nhất là giáo viên như: “ Lớp A có phong trào
học tốt, sôi nổi ”; “Lớp B rời rạc, vào lớp không có không khí học tập”;…Nguyên
nhân thì từ nhiều phía: năng lực học tập của học sinh học, tinh thần đoàn kết của
lớp, hay hiệu quả hoạt động của ban cán sự,…Nhưng theo tôi nguyên nhân đầu tiên
phải xét đến là giáo viên chủ nhiệm có thực sự quan tâm, chú trọng và tổ chức hiệu
quả các phong trào thi đua học tập, rèn luyện cho học sinh lớp mình hay chưa?
Là một giáo viên chủ nhiệm, nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác thi
đua, với mong muốn nâng cao hiệu quả, chất lượng, phát huy tính tích cực của các
phong trào thi đua ở học sinh, tôi đã thực sự đầu tư vào vấn đề này khi chủ nhiệm
lớp 11A9 và kết quả đem lại cho tôi những con số đáng khích lệ. Với tâm huyết và
sự cố gắng của mình, năm học 2017-2018, tôi đã được nhà trường bầu chọn là
“Giáo viên chủ nhiệm giỏi”. Vì vậy tôi mạnh dạn trình bày những kinh nghiệm của
bản thân qua sáng kiến kinh nghiệm với đề tài “Một số biện pháp của giáo viên

2.1.2. Các hình thức thi đua:
- Thi đua thường xuyên.
- Thi đua theo đợt.
2.1.3. Phạm vi thi đua:
- Thi đua trong lớp.
2.1.4. Nội dung tổ chức phong trào thi đua gồm:
- Xác định mục tiêu, phạm vi, đối tượng và nội dung thi đua.
- Xác định chỉ tiêu, khẩu hiệu và thời hạn thi đua.
- Xác định biện pháp tổ chức phong trào thi đua.
- Phát động, sơ kết, tổng kết và khen thưởng thi đua.
2.1.5.Nguyên tắc thi đua:
- Tự nguyện, tự giác, công khai.
- Đoàn kết, hợp tác và cùng phát triển.
2.1.6. Nguyên tắc khen thưởng:
- Chính xác, công khai, công bằng, kịp thời.
- Một hình thức khen thưởng có thể tặng nhiều lần cho một đối tượng.
- Bảo đảm thống nhất giữa tính chất, hình thức và đối tượng khen thưởng.
- Kết hợp chặt chẽ động viên tinh thần với khuyến khích bằng lợi ích vật chất.
2.1.7. Danh hiệu thi đua:
- Danh hiệu thi đua cá nhân.
- Danh hiệu thi đua tập thể.

2


2.2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Lớp 10A9 năm học 2016-2017 và là lớp 11A9 năm học 2017-2018 mà tôi
chủ nhiệm là một lớp theo khối D, cơ bản có nền nếp, có ý thức học tập tốt. Lớp có
5 học sinh giỏi thực sự. Bên cạnh đó cũng có những khó khăn, cụ thể là: Tổng số
học sinh của lớp 11A9 là 36 nhưng chỉ có 2 học sinh nam (5,6%) nên khả năng bứt

Để thuận tiện cho các tổ trưởng theo dõi và cộng trừ điểm hằng tuần, tôi
đã lập “Bảng theo dõi nề nếp học tập và rèn luyện” (phụ lục 2) đưa về các tổ.
Hiệu quả: Bằng biện pháp này, tôi đã tạo nên sự công bằng, liên tục trong
phong trào thi đua của lớp. Hơn nữa, việc thưởng phạt học sinh được đề ra ở mọi
phương diện: học tập, rèn luyện, hoạt động phong trào, làm việc tốt...giúp giáo
3


viên chủ nhiệm đánh giá học sinh toàn diện hơn và quan trọng là khuyến khích
sự phát triển toàn diện ở học sinh.
2.3.2. Nắm vững học lực, hạnh kiểm của từng học sinh để chia lớp thành các
tổ - nhóm thi đua đồng đều về năng lực.
Cách làm: Trên cơ sở kết quả học tập và rèn luyện của học sinh năm lớp 10,
với những hiểu biết về tính cách, năng lực, triển vọng của các em sau một năm
giảng dạy, chủ nhiệm, cộng với sự hỗ trợ của ban cán sự lớp, tôi chia học sinh về
các nhóm tương đương nhau về năng lực. Sau đó, các học sinh trong mỗi nhóm sẽ
được chia đều về 4 tổ sao cho các tổ có sự đồng đều về chất lượng, có cùng điểm
xuất phát trong quá trình thi đua. Tổ nào cũng có học sinh học lực giỏi, khá, trung
bình, yếu. Đồng thời, các cán sự cốt cán của lớp cũng được chia đều về các tổ để hỗ
trợ tổ trưởng.
Về việc sắp xếp chỗ ngồi, 4 tổ đươc xếp ngồi thành 4 dãy trong lớp. Vì
lớp chủ yếu là học sinh nữ nên ở mỗi tổ, tôi để học sinh tự xếp chỗ trên cơ sở
thỏa thuận giữa các thành viên và sự điều hành của cán sự tổ; hướng tới mục
tiêu: cán sự thuận lợi nhất khi quản lí, theo dõi tổ và các tổ viên hỗ trợ nhau
được nhiều nhất trong học tập. Qua theo dõi, nếu các bạn ngồi cạnh nhau không
cùng tiến bộ mà còn vi phạm nề nếp (như nói chuyện riêng), thì giáo viên sẽ
thay đổi chỗ ngồi để việc học tập có hiệu quả hơn.
Sau mỗi tuần, mỗi tháng, mỗi kì, các tổ trưởng sẽ công khai trước lớp
điểm thi đua của tổ mình bằng cách cộng tổng số điểm thi đua của các thành
viên trong tổ. Đó là căn cứ chủ yếu để giáo viên chủ nhiệm đánh giá và khen

phần thưởng sau:
- Học sinh có điểm thi đua cao nhất : thưởng 50.000đ
- Học sinh có điểm thi đua cao nhì : thưởng 40.000đ
- Học sinh có điểm thi đua tiến bộ nhất : thưởng 50.000đ
- Học sinh có điểm thi đua tiến bộ nhì: thưởng 40.000đ
- Tổ có điểm thi đua cao nhất trong tháng : thưởng 100.000đ
- Tổ có điểm thi đua tiến bộ nhất trong tháng: thưởng 100.000đ
- Tổ có điểm thi đua cao nhất trong kì : thưởng 200.000đ
- Tổ có điểm thi đua tiến bộ nhất trong kì: thưởng 200.000đ
Cuối kì, ngoài phần thưởng cho học sinh giỏi, học sinh tiên tiến, còn có
các hình thức khen thưởng sau:
- Học sinh có điểm tổng kết cao nhất : thưởng 50.000đ
- Học sinh có điểm tổng kết tiến bộ nhất : thưởng 50.000đ
- Học sinh có điểm tổng kết tiến bộ nhì: thưởng 40.000đ
- Học sinh có điểm tổng kết tiến bộ: thưởng 30.000đ
Hiệu quả: Khi áp dụng biện pháp này, tôi đã tạo ra một phong trào thi
đua học tập và rèn luyện sôi nổi trong cả lớp, khơi dậy tinh thần thi đua của tất
cả các học sinh, kể cả học sinh trung bình, yếu, kém. Các em luôn phấn đấu, nỗ lực
trong từng tháng, trong cả kì để cuối tháng, cuối kì được công nhận là học sinh tiến
bộ, được cô giáo chủ nhiệm khen ngợi và nhận những phần thưởng xứng đáng với
sự cố gắng của các em. Vì vậy, học sinh được khen thưởng hằng tháng, cuối kì và
cuối năm không chỉ là những học sinh tốp đầu mà còn là những học sinh tốp giữa
như em Mai Hà, Hoàng Nguyệt, Phạm Hạnh, Phạm Huệ, Phạm Thúy, Vũ đạt, Đỗ
Linh…và cả những học sinh tốp cuối như em Lê Quyên, Phương Thảo, Bùi Thùy,
Đồng Thùy…Đặc biệt, cuối năm, học sinh được tuyên dương nhất là em Nguyễn
Hòa - một học sinh tốp cuối, vì em đã có sự cố gắng vượt bậc trong học tập ở học
kì 2.
Cũng vì vậy, giữa các học sinh trong lớp luôn có sự thi đua lành mạnh, các
bạn học tốt giúp đỡ, giảng bài cho các bạn học yếu hơn, không có sự kì thị, phân
biệt đối xử. Dù là một lớp phần lớn là học sinh nữ nhưng không có hiện tượng chia

2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản
thân, đồng nghiệp và nhà trường.
Trên đây là một số biện pháp cũng là kinh nghiệm của tôi để nâng cao hiệu
quả phong trào thi đua học tập và rèn luyện ở lớp chủ nhiệm. Sau một năm kiên trì
áp dụng, tôi bước đầu đã thu được những kết quả nhất định. So với khi chưa thực
hiện đề tài, học sinh lớp tôi chủ động, tích cực hơn nhiều trong học tập và rèn
luyện. Số lần vi phạm nội quy trường lớp giảm gần mức tối đa. Trong giờ học, các
em hăng hái xây dựng bài, học bài, chuẩn bị bài đầy đủ. Vì thế, các giờ học diễn ra
sôi nổi, hứng thú, không chỉ bản thân tôi mà các thầy cô bộ môn cũng rất hài lòng
về nề nếp học tập của lớp.
Không những thế, các em còn nhiệt tình, năng nổ hơn trong công việc chung,
trong hoạt động phong trào. Nhìn chung, tập thể lớp ngày càng đoàn kết và luôn có
sự thi đua lành mạnh, sôi nổi, sức mạnh tập thể vươn lên nhiều lần. Trong năm học
2017-2018, lớp tôi đã đạt được những thành tích đáng ghi nhận, đáng dấu sự tiến
6


bộ vượt bậc trong học tập và rèn luyện của học sinh. Sau đây là các bảng so sánh
đối chiếu kết quả xếp loại học lực, hạnh kiểm và kết quả thi học sinh giỏi cấp
trường cùng những thành tích cá nhân và tập thể của lớp trong 2 năm học 20162017 và 2017-2018.
Bảng 1:
Bảng so sánh thành tích của lớp trong 2 năm học 2016-2017 và 2017-2018
Tổng hợp Thành tích đạt được trong năm học
Năm học 2016-2017
Năm học 2017-2018
- Học sinh đạt danh hiệu Học - Học sinh đạt danh hiệu Học sinh giỏi: 10 Học
sinh giỏi: 7 Học sinh.
sinh
- Học sinh đạt danh hiệu Học - Học sinh đạt danh hiệu Học sinh tiên tiến: 26
sinh tiên tiến: 22 Học sinh.

7


Bảng 2: Bảng so sánh kết quả hạnh kiểm 2 năm học 2016-2017 và 2017-2018
Năm học Sĩ
Hạnh kiểm
Kết luận
số
Tốt
Khá
TB
Yếu
Không còn HS
SL
% SL % SL % SL
% hạnh kiểm TB,
yếu, HS hạnh
2016-2017 38 31 81,6 5 13,2 1 2,6
1
2,6 kiểm tốt tăng
2017-2018 36 35 97,2 1
2,8
0
0
0
0 lên trong năm
lớp 11
Bảng 3: Bảng so sánh kết quả học lực 2 năm học 2016-2017 và 2017-2018
Năm học Sĩ
Học lực


8

21,1

1

2,6

2017-2018 36

10

27,8 26

72,2

0

0

0

0

học lực TB,
yếu, HS học
lực giỏi tăng
lên trong năm
lớp 11

thấy sự tiến bộ vượt bậc của tập thể lớp tôi trong cả học tập và rèn luyện. Những
chuyển biến tích cực này không chỉ được các thầy cô giáo bộ môn mà nhà trường,
đoàn trường cũng đã ghi nhận. Các em học sinh lớp tôi cũng rất hài lòng với những
cố gắng và thành quả đạt được trong một năm qua. Điều đó bồi đắp thêm niềm tin
và tăng cường thêm động lực để cô và trò chúng tôi tiếp tục phấn đấu trong năm
học tới. Những kết quả này đã khẳng định tính hiệu quả của đề tài.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận:
Sau một năm nghiêm túc và kiên trì áp dụng các biện pháp nhằm nâng cao
hiệu quả phong trào thi đua học tập và rèn luyện của học sinh ở lớp chủ nhiệm, tôi
rút ra một số kinh nghiệm sau: Để nâng cao hiệu quả phong trào thi đua học tập và
rèn luyện của học sinh trong lớp, giáo viên chủ nhiệm giữ một vai trò rất quan
8


trọng; và để thành công, trước hết người giáo viên chủ nhiệm cần tạo động lực thực
sự cho mỗi học sinh trong quá trình thi đua; muốn vậy, giáo viên chủ nhiệm phải
nắm vững tình hình của lớp, đề ra các tiêu chí, phát động các phong trào thi đua
phù hợp với tình hình cụ thể của học sinh lớp mình; các phong trào thi đua sau khi
phát động cần được theo dõi, đôn đốc, tổng kết và khen thưởng kịp thời, tránh tình
trạng đầu voi đuôi chuột; và để tạo động lực phấn đấu cho mọi đối tượng học sinh,
giáo viên chủ nhiệm cần ưu tiên ghi nhận, khen thưởng sự tiến bộ trong quá trình
thi đua.
Tất cả những làm của tôi, sau một năm thực hiện tôi thấy đã phù hợp với lớp
chủ nhiệm. Các phong trào thi đua học tập và rèn luyện trong lớp đều diễn ra rất sôi
nổi, được thầy cô giáo dạy bộ môn đánh giá cao. Cuối năm tôi phát phiếu thăm dò,
trong đó có phần để học sinh góp ý những biện pháp cô nên làm để lớp đi lên, phần
đó các em đều ghi với nội dung tương tự nhau: Đó là các vấn đề cô đưa ra rất hợp
tình hợp lí, chúng em hoàn toàn tin tưởng vào cô. Đây chính là phần thưởng vô giá
mà tôi đã đạt được trong năm qua. Tôi vui mừng khi các em học sinh của lớp tôi