Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM NHẰM NÂNG
CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO
HỌC SINH
I.
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Theo thống kê của bộ lao động thương binh và xã hội năm 2013 cả nước
có 1.053.000 người thất nghiệp trong đó có 145.000 cử nhân, thạc sĩ. Ở nước ta
hiện nay trung bình mỗi năm có 400.000 sinh viên tốt nghiệp đại học, cao đẳng.
Trong khi đó năm 2014 theo thống kê còn tới 162.000 sinh viên đã ra trường mà
chưa tìm được việc làm. Theo ông Nguyễn Bá Ngọc - Phó Viện trưởng Viện
Khoa học Bộ Lao động thương binh và xã hội: “Trong số hơn 9,9 triệu người có
bằng cấp, chứng chỉ thì chỉ có 2,7 triệu công nhân kỹ thuật, 2 triệu người tốt
nghiệp trung học chuyên nghiệp; còn lại là hơn 5,2 triệu người tốt nghiệp cao
đẳng, đại học trở lên. Trong khi đó, nhu cầu tuyển của doanh nghiệp chủ yếu là
những lao động có tay nghề. Sự mất cân bằng này sẽ tiếp tục làm gia tăng tỷ lệ
thất nghiệp trong sinh viên tốt nghiệp thời gian tới”. Đó là một sự lãng phí lớn
cho gia đình và cho xã hội, ảnh hưởng lớn tới tâm lý học tập của giới trẻ. Chính
vì vậy công tác hướng nghiệp luôn quan trọng trong nhà trường phổ thông nhằm
giúp các em có một hướng đi phù hợp cho bản thân, phù hợp với nhu cầu xã hội.
Ý thức rõ tầm quan trọng của công tác hướng nghiệp từ nhiều năm qua,
các trường THPT nói chung, trường THPT Điểu Cải nói riêng luôn chú trọng,
quan tâm nhiều đến hoạt động hướng nghiệp. Phát huy mọi bộ phận trong nhà
trường tham gia vào công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh. Đoàn thanh
niên, các tổ chức đoàn thể trong nhà trường, giáo viên bộ môn, và đặc biệt là
giáo viên chủ nhiệm.
Tại sao lại là giáo viên chủ nhiệm? Trước hết chúng ta phải thấy được
vai trò và vị trí quan trọng của giáo viên chủ nhiệm trong mỗi lớp học. Giáo
hiểu là một hệ thống tác động của xã hội về giáo dục học, y học, xã hội học,
kinh tế học…nhằm giúp cho thế hệ trẻ chọn được nghề vừa phù hợp với hứng
thú, năng lực, nguyện vọng sở trường, vừa đáp ứng được như cầu nhân lực của
các lĩnh vực sản xuất trong nền kinh tế quốc dân.
Trên phương diện trường phổ thông, hướng nghiệp là một hình thức hoạt
động dạy của thầy và hoạt động học của trò. Với tư cách là hoạt động dạy của
thầy, hướng nghiệp được coi như là công việc của tập thể giáo viên, tập thể sư
phạm, có mục đích giáo dục học sinh trong việc chọn nghề, giúp các em tự
Người thực hiện: Lưu Thị Soa
Trang
2
Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
quyết định nghề nghiệp tương lai trên cơ sở phân tích khoa học về năng lực,
hứng thú của bản thân và nhu cầu nhân lực của các ngành sản xuất trong xã hội.
Hướng nghiệp trong trường phổ thông được thể hiện như một hệ thống tác động
sư phạm nhằm làm cho học sinh chọn được nghề một cách hợp lý.
Hướng nghiệp là một trong những hình thức hoạt động học tập của học
sinh. Qua đó mỗi học sinh phải lĩnh hội được những thông tin nghề nghiệp trong
xã hội, đặc biệt là nghề nghiệp ở địa phương, phải nắm được hệ thống yêu cầu
của từng nghề cụ thể mà mình muốn chọn, phải có kĩ năng tự đối chiếu những
phẩm chất, những đặc điểm tâm sinh lý của mình với hệ thống yêu cầu của nghề
đang đặt ra cho người lao động.
Như vậy có thể hiểu công tác hướng nghiệp là hệ thống các công việc của
nhà trường, của gia đình và xã hội nhằm xác định phương hướng chọn nghề cho
thanh niên.
II.1.4. Nội dung của công tác hướng nghiệp trong trường THPT
Gồm công tác giáo dục hướng nghiệp và tư vấn nghề nghiệp.
Giáo dục nghề nghiệp trong công tác hướng nghiệp là sự tác động có mục
đích, có kế hoạch vào thế hệ trẻ, làm cho họ hiểu về các nghề, hiểu được nhu
cầu xã hội của từng nghề qua đó hình thành hứng thú và khuynh hướng với nghề
nghiệp nhất định.
Nội dung chủ yếu của công tác giáo dục nghề là : Tuyên truyền nghề,
giáo dục trách nhiệm thanh niên phải tham gia vào các nghề mà nhà nước đang
cần, giáo dục vai trò vị trí của từng nghề đối với sự phát triển của đất nước; giáo
dục về quyền lợi và trách nhiệm của từng nghề,….
Tư vấn nghề nghiệp là hệ thống các biện pháp tâm lý – giáo dục để chẩn
đoán và phát hiện, đánh giá những năng lực về nhiều mặt của người được tư vấn
nhằm giúp họ chọn nghề một cách có hiểu biết. Thông qua việc tư vấn, định
hướng, theo dõi quá trình phát triển của học sinh đối chiếu với yêu cầu của nghề
rồi giới thiệu nghề nên chọn.
II.2. Cơ sở thực tiễn
Người thực hiện: Lưu Thị Soa
Trang
4
Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
Trường THPT Điểu Cải nằm ở vị trí khá thuận lợi, gần quốc lộ 20, ở khu
vực dân cư tập trung đông. Tập thể giáo viên nhà trường luôn có ý thức cao
trong việc thực hiện sự nghiệp giáo dục các em học sinh. Lãnh đạo nhà trường
luôn quan tâm giúp đỡ và tạo điều kiện tối đa cho các bộ phận trong nhà trường
hoàn thành tốt công việc được giao. Trường đã được xây dựng và phát triển từ
học, vừa phụ giúp gia đình nên thời gian để đọc sách, báo, truy cập internet rất
hạn chế. Các em thiệt thòi hơn rất nhiều so với học sinh ở những khu vực thành
phố có điều kiện kinh tế tốt hơn. Bản thân tôi là một giáo viên còn trẻ chưa có
nhiều kinh nghiệm vì vậy còn gặp nhiều khó khăn, vẫn phải trau dồi rất nhiều về
nghiệp vụ. Trường ở xa trung tâm thành phố nên các hoạt động hướng nghiệp
cũng vì thế mà bị hạn chế.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
III.1. Giáo dục hướng nghiệp cần thực hiện một cách đồng bộ
Để giáo dục hướng nghiệp thực sự có hiệu quả tôi nghĩ nó cần được thực
hiện một cách đồng bộ và xuyên suốt từ khi học sinh vào học ở trường cấp
III.Thậm chí trong chương trình giáo dục của các nước như: Nga, Trung Quốc,
Hàn Quốc, Nhật Bản, hướng nghiệp cho học sinh được thực hiện từ bậc THCS.
Trong chương trình của bộ giáo dục đưa ra có bộ môn hướng nghiệp dành cho
học sinh lớp 10, 11, 12 nhưng thực tế chúng ta thấy rằng chưa thực sự có hiệu
quả. Người học chưa ý thức hết vai trò, tầm quan trọng và làm hết mình cho
công tác hướng nghiệp. Chưa có giáo viên có trình độ chuyên môn phụ trách bộ
môn hướng nghiệp. Sách giáo trình viết rất kĩ nhưng rất dài, dàn trải, không cập
nhật kịp thời xu hướng phát triển của nền kinh tế.Vì vậy các em thấy môn học
hướng nghiệp xa lạ với mình, thấy nó không quan trọng với bản thân mình, do
đó học sinh học tập theo kiểu đối phó nhiều hơn là tự giác tiếp cận. Vì vậy thực
tế điều tra cho thấy đa số học sinh lớp 10;11 vẫn rất mơ hồ về việc chọn ngành
nghề cho mình. Các em vẫn luôn nghĩ rằng việc chọn ngành nghề chỉ giành cho
học sinh lớp 12. Thực tế điều này phản ánh rất rõ qua việc các em không quan
tâm nhiều đến các buổi tư vấn tuyển sinh hàng năm do trường tổ chức. Nhưng
khi đến lớp 12, một bộ phận lớn các em ở khối cơ bản của trường chọn theo trào
lưu, số khác lại chọn theo hiểu biết rất mơ hồ về nghề, một số khác lại chỉ chọn
vì suy nghĩ “chọn đại”. Dẫn đến rất nhiều hệ lụy về sau.
Người thực hiện: Lưu Thị Soa
Trang
III.2.1. Lập sổ theo dõi hoạt động hướng nghiệp
Người thực hiện: Lưu Thị Soa
Trang
7
Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
Để nắm được sở trường, sở thích, ước mơ của mỗi em về nghề nghiệp của
mình đồng thời khuyến khích các em hình thành cho mình ước mơ, sở thích
riêng. Giáo viên phải có một quá trình theo dõi, quan sát và nắm bắt lâu dài qua
hành vi, cử chỉ, tính cách, qua các hoạt động học tập, vui chơi và qua sự phối
hợp với gia đình học sinh. Mỗi giáo viên nên lập một cuốn sổ theo dõi về hướng
nghiệp cho các em, ghi lại toàn bộ những thông tin cần thiết để có thể tư vấn
hướng nghiệp sau này.
STT Họ và tên học Đặc điểm tính Sở trường sở thích Ghi chú sự thay
sinh
(Hoàn
cách
cảnh
gia đình)
đổi (Sự xuất hiện
các yếu tố mới
trong quá trình
III. 2. 2. Tổ chức các buổi thảo luận về ước mơ, nghề nghiệp của các em.
Có nhiều phương pháp khác nhau để thực hiện điều này tùy vào mỗi giáo
viên chủ nhiệm, tùy vào quỹ thời gian cho phép và mục đích riêng của mỗi giáo
viên.
Để tổ chức thảo luận được trong khoảng thời gian sinh hoạt chủ nhiệm có
hạn, trước hết giáo viên cần sắp xếp, lên kế hoạch cho giờ sinh hoạt lớp trong
tháng một cách khoa học. Mỗi tháng có 4 tiết sinh hoạt chủ nhiệm, giáo viên
cần phân chia nội dung sinh hoạt làm sao đảm bảo thực hiện được các kế hoạch
của nhà trường, giải quyết các vấn đề của lớp. Để làm được điều này, tôi chia
sinh hoạt chủ nhiệm mỗi tháng thành 4 nội dung.
Tuần 1: Phổ biến các hoạt động của nhà trường, những nội dung, hoạt động
trọng tâm của tháng dựa trên kế hoạch của nhà trường và BCH đoàn trường.
Tuần 2 và 3: Tổ chức thảo luận về nghề nghiệp lồng ghép giáo dục kĩ năng sống
cho học sinh.
Tuần 4: Tổng kết thi đua trong tháng, xếp hạnh kiểm tháng và tổ chức rút kinh
nghiệm.
Tổ chức thảo luận: Trong tuần 2 và 3 của mỗi tháng giáo viên cho học
sinh cùng thảo luận. Trước hết cho mỗi học sinh tự nói về ước mơ, sở thích của
mình sau đó cho các em thảo luận. Thời gian tối đa cho mỗi học sinh trình bày
là 5 phút. Mỗi buổi sinh hoạt sẽ thảo luận cho khoảng 4 học sinh.
Mỗi học sinh sẽ trình bày theo các nội dung gợi ý sau:
Người thực hiện: Lưu Thị Soa
Trang
9
Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
Tôi suy nghĩ thực tế.
3
Tôi là người thích nghi với môi trường mới.
4
Tôi có thể vận hành, điều khiển các máy móc thiết bị.
Người thực hiện: Lưu Thị Soa
Điểm
Trang
10
Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
5
Tôi làm các công việc thủ công như gấp giấy, đan, móc.
6
Tôi thích tiếp xúc với thiên nhiên, động vật, cây cỏ.
Tôi thích thực hiện các thí nghiệm hay nghiên cứu.
5
Tôi có khả năng tổng hợp, khái quát, suy đoán những vấn đề.
6
Tôi thích những hoạt động điều tra, phân loại, kiểm tra đánh
Điểm
giá.
7
Tôi tự tổ chức công việc mình phải làm.
8
Tôi thích suy nghĩ về những vấn đề phức tạp, làm những công
việc phức tạp.
9
Tôi có khả năng giải quyết vấn đề.
Tổng điểm bảng B
stt
Tôi có thể chụp hình hoặc vẽ tranh, trang trí, điêu khắc.
6
Tôi có năng khiếu âm nhạc.
7
Tôi có khả năng viết, trình bày những ý tưởng của mình.
8
Tôi thích làm những công việc mới, những công việc đòi hỏi
sự sáng tạo.
9
Tôi thoải mái bộc lộ những ý thích.
Tổng điểm bảng C
Bảng D (S: Social – người có tính xã hội
stt
1
Tôi là người thân thiện hay giúp đỡ người khác.
2
9
Tôi có khả năng hòa giải, giải quyết những việc mâu thuẫn.
Tổng điểm bảng D
stt
Bảng E (E: Enterprising – người dám nghĩ dám làm
Người thực hiện: Lưu Thị Soa
Điểm
Trang
12
Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
1
Tôi là người có tính phiêu lưu mạo hiểm.
2
Tôi có tính quyết đoán.
3
Bảng F (C: conventional – người công chức)
stt
1
Tôi thích dự kiến các khoản thu chi.
2
Tôi có tính cẩn thận.
3
Tôi là người chu đáo, chính xác và đáng tin cậy.
4
Tôi thích công việc tính toán sổ sách, ghi chép số liệu.
5
Tôi thích các công việc lưu trữ, phân loại, cập nhật thông
Điểm
tin.
6
Tôi thích các hoạt động chăm sóc sức khỏe của bản thân và
người khác.
sinh qua học tập, hoạt động tập thể mà chính các em cũng chưa phát hiện ra.
Giáo dục cho các em tinh thần yêu lao động, nghề nào cũng là nghề đáng quý
trọng, nghề nào cũng có thể mang lại thành công nếu các em đam mê, yêu thích.
Và khi các em không có thái độ nghiêm túc trong việc lựa chọn nghề thì các em
có thể sẽ phải lãng phí nhiều thời gian và tài chính sau này.
III.3. Giáo dục hướng nghiệp cho học sinh lớp 11
Giáo dục hướng nghiệp cho học sinh lớp 11 cần dựa trên cơ sở những nền
tảng hướng nghiệp đã thực hiện từ lớp 10. Các em đã bước đầu hiểu được bản
thân mình yêu thích công việc gì và năng lực, tính cách của mình phù hợp với
công việc gì. Khối 11, giáo viên chủ nhiệm cần định hướng cho các em chọn
nghề phù hợp với bản thân. Sách giáo trình hướng nghiệp lớp 11 cũng đã đề cập
đến vấn đề này nhưng thực tế nếu chúng ta dạy theo cách truyền thống trước
đây các em rất nhàm chán, thiếu tập trung do tính dàn trải. Tính cập nhật hạn
chế nhiều so với các phương tiên trên Internet và truyền thông. Tôi lựa chọn
cách cho các em là người chủ động tiếp cận, tìm hiểu những gì các em thấy bản
thân mình cần thiết, trên cơ sở định hướng của giáo viên.
Để làm được điều này trong lịch sinh hoạt của giáo viên chủ nhiệm cần
sắp xếp các buổi thảo luận về nghề nghiệp. Giáo viên có thể xếp lịch sinh hoạt
chủ nhiệm tháng theo từng nội dung. Giành hai đến ba buổi tùy vào lượng công
việc cần giải quyết trong tháng và quỹ thời gian hoạt động.
Người thực hiện: Lưu Thị Soa
Trang
14
Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
Tuần 1: Phổ biến các hoạt động của nhà trường, những nội dung, hoạt động
Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
Qua việc làm như vậy các em sẽ có định hướng cho bản thân mình ngay
từ đầu. Những bạn chưa định hướng cho mình được cũng vì thế mà học hỏi, có
thể qua sự trình bày đó, một số bạn còn lại sẽ thấy ngành đó phù hợp với bản
thân mình và lựa chọn. Ngay cả khi các em cùng trình bày về một nghề thì
những thông tin đó sẽ bổ sung cho nhau, tạo nên một sự hiểu biết về nghề các
em đã lựa chọn hoàn thiện hơn, đầy đủ hơn. Sau khi các em kết thúc phần trình
bày về nghề mình lựa chọn, giáo viên chủ nhiệm sẽ là người giải đáp những thắc
mắc còn chưa được giải quyết và giúp các em đưa ra định hướng phù hợp.
Mặt khác nó sẽ giúp giáo viên chủ nhiệm phân loại được học sinh. Chúng
ta sẽ biết phải quan tâm, giúp đỡ những em chưa định hướng được nghề nghiệp
cho mình chọn được ngành nghề phù hợp. Theo dõi quá trình học tập, rèn
luyện của những học sinh đã có định hướng để nhắc nhở, uốn nắn các em.
Những thông tin các em trình bày, giáo viên sẽ tập hợp lại thành một cuốn
tổng hợp theo từng nhóm nghề để khi các em có nhu cầu có thể tham khảo lại.
Giáo viên vẫn phải thực hiện thao tác ghi chép đầy đủ thông tin về lựa chọn
nghề của các em vào sổ theo dõi đã lập ra từ lớp 10.
Một bước thực hiện tiếp theo sau khi các em đã hoàn thành việc thảo luận
nghề là tiếp tục cho các em test lại trắc nghiệm khách quan về nghề của Key
Jonh Hollan. Việc trắc nghiệm phải được tiến hành mỗi năm vì đối với học sinh
THPT, một năm là quãng thời gian dài, các em có nhiều thay đổi, phát triển về
năng lực học tập, tâm sinh lý, đặc điểm tính cách các em. Vì vậy khi kiểm tra lại
giáo viên sẽ nắm được các em có phát triển thêm các yếu tố mới trong việc lựa
chọn nghề hay không. Ghi chép sự thay đổi vào sổ theo dõi nếu có.
III.4. Giáo dục hướng nghiệp cho học sinh lớp 12
Giáo dục hướng nghiệp cho học sinh khối 12 là sự nối tiếp những hoạt
động hướng nghiệp ở khối 10 và 11. Như đã trình bày ban đầu hoạt động hướng
Người thực hiện: Lưu Thị Soa
đoạn hiện nay nếu các em không đủ năng lực vào các trường có chất lượng đào
tạo tốt, chúng ta nên định hướng cho các em có hướng đi theo các trường nghề.
Thực tế hiện nay cho thấy xã hội cần rất nhiều bộ phận công nhân lành nghề.
Những người công nhân có tay nghề vững luôn được trọng dụng ở các công ty
Người thực hiện: Lưu Thị Soa
Trang
17
Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
với mức lương thỏa đáng. Và trong cơ cấu lao động nước ta thiếu hẳn lực lượng
này.
Vậy định hướng thế nào cho các em chọn được trường thi, ngành thi phù
hợp và hiệu quả đòi hỏi rất nhiều sự nỗ lực tâm huyết của gia đình, nhà trường,
của giáo viên đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm. Những người có thể cho các em
những định hướng tốt về nhu cầu lao động sắp tới.
Hiện nay thông tin tuyển sinh của các trường được phổ biến rất rộng rãi
trên các phương tiện thông tin đại chúng, trên Internet và các chương trình tư
vấn tuyển sinh rất nhộn nhịp. Điểm thi hàng năm của các trường, điểm chuẩn,
điểm đầu vào những năm trước được cập nhật thường xuyên. Giáo viên chủ
nhiệm sẽ giúp các em lựa chọn ngành, trường phù hợp định mức khả năng của
các em.
Giáo viên sẽ cho các em đăng kí ngành nghề đã lựa chọn. Sau đó giáo
viên cần đối chiếu lại sổ theo dõi thông tin nghề nghiệp đã lập ra để xem nghề
các em đã đăng kí có trùng với nghề trước đây các em đã lựa chọn hay không,
và nghề đó có phù hợp với đặc điểm bản thân các em mà chúng ta đã theo dõi.
Quỹ thời gian cho năm học có hạn. Mỗi tuần giáo viên chủ nhiệm chỉ có 1 tiết
sinh hoạt chủ nhiệm và giờ sinh hoạt 15 phút, trong khi đó lại có rất nhiều việc
để thực hiện. Nhưng việc hướng nghiệp cho các em quan trọng như chính việc
dạy văn hóa cho các em vì mục đích trước mắt, lâu dài của sự học là trang bị
cho các em một vốn kiến thức để sống, để hoàn thiện bản thân và sau này các
em trở thành những người công dân có ích. Một khi các em lung túng trong việc
chọn nghề hay các em không lựa chọn được một nghề cho bản thân mình thì đó
là một sự lãng phí lớn cho gia đình và cho xã hội. Thực tế hiện nay ở nước ta sự
lãng phí nguồn lao động trẻ rất nhiều. Một bộ phận lớn học sinh có lực học
trung bình; yếu, sau khi ra trường thiếu định hướng nghề nghiệp, dẫn tới chơi
bời, tụ tập, không tham gia lao động. Ngay cả việc để các em học không đúng
ngành nghề cũng là một sự lãng phí lao động trẻ ít nhất là vài năm đối với mỗi
em.
Nhiều giáo viên quan niệm giáo dục hướng nghiệp chỉ tập trung cho khối
12, và thực tế những buổi tư vấn hướng nghiệp ở trường hiện nay cũng chỉ mới
thu hút học sinh khối 12 tham gia. Nhưng theo cá nhân tôi, hoạt động hướng
Người thực hiện: Lưu Thị Soa
Trang
19
Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
nghiệp tốt nhất nên được chú trọng ngay từ khi các em mới bước vào lớp 10 và
duy trì suốt 3 năm học một cách hệ thống. Việc thực hiện hướng nghiệp quá trễ
sẽ làm cho các em bị thiệt thòi, không có thời gian trau dồi ước mơ cho bản
thân, không có thời gian bồi dưỡng những năng khiếu đối với những em có năng
khiếu riêng. Việc chúng ta coi trọng công tác hướng nghiệp ngay từ khi các em
giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
học vì ngành mình học không theo sở thích bản thân, lãng phí nguồn nhân lực
của xã hội.
III.6. Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh
Sự phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh trong hoạt động giáo dục nói
chung, trong hoạt động tư vấn hướng nghiệp nói riêng là một việc cần thiết,
nhằm tạo sự thống nhất, đạt hiệu quả tối đa trong giáo dục học sinh.
Để công tác giáo dục hướng nghiệp có hiệu quả, giáo viên chủ nhiệm cần làm gì
- Lên kế hoạch cho công tác chủ nhiệm một cách khoa học.
- Xây dựng một hệ thống ban cán sự lớp thực sự hoạt động hiệu quả.
- Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh về công tác hướng nghiệp.
- Gia đình đóng vai trò quan trọng đối với mỗi cá nhân và toàn xã hội.
IV.
HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
Trong thời gian công tác ở trường tôi đã được phân công chủ nhiệm sáu
năm. Mỗi năm học tôi luôn cố gắng sắp xếp thời gian để thực hiện nhiệm vụ
giáo dục hướng nghiệp. Việc thực hiện hướng nghiệp theo hướng phát huy tính
tích cực, chủ động của học sinh cũng là cơ hội để giáo dục cho các em các kĩ
năng sống, tạo điều kiện để các em chia sẻ, hiểu biết và gắn bó với nhau hơn.
Việc hướng nghiệp cho học sinh đã giúp các em tùy vào từng khối lớp có nhận
thức ở mức độ khác nhau đối với việc lựa chọn ngành nghề cho bản thân sau
này.
Năm học 2012 – 2013, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 10A1, tôi đã tổ
chức cho các em thảo luận về hướng nghiệp cho khối 10. Kết quả cho thấy các
em rất hứng thú với hoạt động thảo luận về sở thích, ước mơ nghề nghiệp của
bản thân sau này. Qua buổi thảo luận đó các em được thể hiện bản thân, được
chia sẻ về bản thân và được lắng nghe bạn bè xung quanh chia sẻ về mình. Từ
đó các em mạnh dạn hơn, hiểu nhau hơn và ý thức rõ hơn về tầm quan trọng
nghề phù hợp với năng lực của các em cho đến định hướng trường thi. Tôi đã
giúp các em có lực học khá trong lớp có định hướng vào các trường đại học, cao
đẳng thực hiện việc chọn trường tùy theo năng lực của bản thân. Con số này có
tất cả là 10 em, tuy số lượng này chưa nhiều so với các lớp học khác nhưng tôi
nghĩ nó phù hợp với năng lực học tập của các em, ngành nghề mà các em đăng
kí thi phù hợp với sở thích, nguyện vọng của mình.
Người thực hiện: Lưu Thị Soa
Trang
22
Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
stt
1
Đặc điểm bản thân
Họ và tên
Viết
Năng động, có khả năng giải quyết vấn đề,
Trường Giang
có khả năng tổ chức các hoạt động, cần cù,
Nguyễn
lực học khá ( TB lớp 12: 6.4)…..
Thị Nhanh nhẹn, cẩn thận, có thể tin tưởng, lực Sư phạm tiểu học
Trần
Ngọc Yến
6
khá (TB lớp 12:7.0)…..
học khá (TB lớp 12: 7.0)….
Phạm Thị Anh Năng động, nhanh nhẹn, có tính kỉ luật, có Luật
Thư
khả năng thuyết phục, lực học khá (TB lớp
12: 7.6)…..
7
Nguyễn
Chí Lịch sự, hòa nhã, biết lắng nghe, thích hoạt Ngôn ngữ Anh
động tập thể, lực học khá ( TB lớp 12: 6.9)…
Tâm
8
Trương
Số học sinh còn lại có lực học trung bình và yếu, tôi định hướng cho các
em đăng kí thi tốt nghiệp lớp 12 trước, sau đó tham gia vào các lớp học nghề mà
các em yêu thích.
Với những gì tôi đã làm, tôi thấy bước đầu đã đạt được những kết quả tốt
trong công tác hướng nghiệp, góp phần giúp các em có hướng đi phù hợp cho
bản thân mình sau khi ra trường. Bên cạnh những việc đã làm được bản thân tôi
vẫn thấy còn những hạn chế cần hoàn thiện và khắc phục trong những năm học
Người thực hiện: Lưu Thị Soa
Trang
23
Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
giáo dục hướng nghiệp cho học sinh
sau. Thứ nhất là năm học vừa qua, một vài học sinh trong lớp 12A2 do tôi chủ
nhiệm bị động trong việc lựa chọn nghề và trường thi. Các em không thiếu
những thông tin về trường các em dự định thi nhưng chưa có hành trang kiến
thức đầy đủ để có thể đậu nguyện vọng 1. Dẫn đến nguyện vọng 2 là những lựa
chọn thứ yếu không mấy phù hợp. Bản thân tôi nghĩ nếu như các em được định
hướng sớm hơn để có một mục tiêu phấn đấu rõ ràng từ khi bước vào trường
cấp 3, thì các em sẽ chủ động hơn. Thứ hai, trong năm học này vẫn còn 2 học
sinh lớp chủ nhiệm tôi đã không thuyết phục được các em đăng kí khối thi ít
hơn khi lực học của các em còn chưa đáp ứng được, nên tôi nghĩ mục tiêu các
em hướng tới cao hơn so với khả năng của các em. Dù đã tư vấn, làm việc với
phụ huynh học sinh. Sự lựa chọn như vậy dễ làm cho các em không đạt được
nguyện vọng 1 và bị động trong lựa chọn nguyện vọng 2 vì đó là những ngành
mà các em yêu thích.
Trang
25