SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT LÊ HOÀN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HẠN CHẾ TÁC ĐỘNG
TIÊU CỰC CỦA CÔNG NGHỆ CAO VÀ MẠNG XÃ HỘI
Ở HỌC SINH LỚP CHỦ NHIỆM.

Người thực hiện: Đỗ Thị Lệ
Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn – Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực: Chủ nhiệm

THANH HÓA NĂM 2017

1


MỤC LỤC
Trang
A. MỞ ĐẦU
1. Lý do chon đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Đối tượng nghiên cứu
4. Phương pháp nghiên cứu

2
2
2
2

15

C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
2. Kiến nghị
Tài liệu tham khảo
Danh mục các chữ viết tắt

16
16
17
18

2


A. MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Công nghệ hiện đại thực sự đã thay đổi cuộc sống của con người cả về vật
chất lẫn tinh thần, mang lại những trải nghiệm mới mẻ với vô số tiện ích giúp
tìm kiếm, nắm bắt thông tin một cách nhanh chóng và dễ dàng. Công nghệ có
sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến mọi mặt của đời sống con người. Đó là sự xuất
hiện của những chiếc điện thoại thông minh, máy nghe nhạc, máy tính xách tay,
máy tính bảng… và từ đó Internet cũng được kết nối ở mọi nơi: từ quán cà phê,
quán ăn, nhà hàng, khách sạn đến các tụ điểm công cộng… Những sản phẩm
công nghệ hiện đại đó dần trở thành công cụ giải trí số một, không thể thiếu
trong cuộc sống hằng ngày, thậm chí còn được xem như những “người bạn thân
thiết”. Tuy nhiên, bên cạnh những tiện ích thiết thực mà công nghệ thông tin
mang lại thì việc giới trẻ lạm dụng và bị phụ thuộc vào những sản phẩm công
nghệ hiện đại cũng đang là một thực trạng đáng bàn. Nhiều bạn trẻ dành phần


B. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I. Cơ sở lí luận
1. Thực trạng hiện nay:
Cuộc sống với bao bộn bề và lo toan khiến đôi khi con người chúng ta quá
lạm dụng vào thiết bị công nghệ cao để giải trí, để giải quyết công việc giúp chúng
ta, phụ thuộc vào mạng xã hội để chia sẻ, tâm sự những điều riêng tư, sử dụng
mạng xã hội để mua sắm, tra cứu tư liệu phục vụ đời sống,… Tuy nhiên, ít ai trong
chúng ta chú ý đến tác hại tiêu cực mà thiết bị công nghệ cao và mạng xã hội đem
lại hoặc giả như có biết đi chăng nữa thì cũng vì cuộc sống quá nhiều phiền lo hay
do bản thân quá ham mê đồ công nghệ cao và mạng xã hội dẫn đến phụ thuộc vào
mạng xã hội và thiết bị công nghệ cao. Những tác hại mà thiết bị công nghệ cao và
mạng xã hội mang lại là vô cùng to lớn, những con người trẻ hiện nay đang quá
phụ thuộc vào chúng mà lơ là đi tác động tiêu cực của chúng.
Theo thống kê cho thấy 13% người tham gia nghiên cứu đều nghiện
internet, với số lượng bỏ ra trung bình mỗi ngày 3,6 giờ trên điện thoại hoặc
máy tính. Việt Nam nằm trong những quốc gia có tỉ lệ dân số sử dụng Internet
cao (khoảng 50%), tập trung chủ yếu vào người trẻ tuổi. NetCitzens Việt Nam
cho biết, độ tuổi trung bình sử dụng Internet tại Việt Nam là 29, thấp hơn mức
trung bình của thế giới (36 tuổi).Theo Điều tra Quốc gia về vị thành niên và
thanh niên Việt Nam năm 2013, tỷ lệ thanh niên sử dụng Internet đạt 73%, trong
đó 50,2% thanh niên đô thị. Hơn 60% thanh thiếu niên truy cập mạng để tán gẫu
và chơi game.Trong số đó, một bộ phận thanh thiếu niên quá mải mê với
Internet, game nên dẫn đến tình trạng nghiện ngập. Theo các nhà khoa học, tình
trạng nghiện Internet không khác gì nghiện ma tuý, người dùng tìm mọi cách để
online, chìm đắm trong thế giới ảo. Hiện nay ở nhiều trường học vẫn còn tình
trạng học sinh bỏ học ra quán Internet đánh điện tử. Nhiều học sinh nói dối phụ
huynh đi học nhưng thực tế là ra vào các quán Internet chơi game.

Học sinh ra vào các quán internet để chơi game

Nghiện sử dụng các thiết bị công nghệ cao và mạng xã hội khiến nhiều
em học sinh tiêu tốn nhiều thời gian, ảnh hưởng không ít đến thời gian học tập.
Có nhiều em vì quá mải mê với các thiết bị công nghệ cao và mạng xã hội mà
quên làm việc nhà, trì hoãn việc làm bài tập, học hành. Nhiều em sau khi quay
lại học vẫn “lưu luyến’’ với các hình ảnh trên mạng xã hội mà không tập trung
vào bài học. Vì thế nên đã gây ảnh hưởng không ít đến kết quả học tập của
mình. Những học sinh sử dụng thiết bị công nghệ cao và mạng xã hội sẽ có kết
quả học tập kém hơn 20% so với các học sinh khác.
5


3.2. Gây mất ngủ
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, ánh sáng màu xanh được phát ra bởi các thiết
bị như điện thoại thông minh, máy tính bảng và máy tính xách tay có thể ngăn
chặn sự phát triển của melatonin trong cơ thể vào ban đêm. Melatonin là một
loại hóc-môn quan trọng giúp điều chỉnh đồng hồ sinh học của con người, nó
cho bạn biết khi nào là ban đêm và khi nào cảm thấy buồn ngủ. Ánh sáng màu
xanh có thể làm gián đoạn quá trình đó, làm cho bạn không thể đi ngủ theo theo
gian hợp lý. Mất ngủ sẽ có một số tác động tiêu cực lên não của bạn. Nếu bạn
không ngủ đủ ít nhất 7 giờ mỗi đêm, tâm trạng của bạn sẽ ngày càng xấu đi,
giảm tập trung trong công việc và các vấn đề liên quan tới khả năng ghi nhớ,
chưa kể đến việc một số mô não bị chết.

3.3. Nhịn ăn hoặc ăn uống thất thường
Theo một cuộc khảo sát với 600 người sử dụng mạng xã hội, từ 16 đến 40
tuổi thì hơn một nữa nói rằng gặp vấn đề khi nhìn thấy hình ảnh của bản thân và
những người khác trên mạng. 32% cảm thấy buồn khi so sánh hình ảnh của
mình với bạn và 45% nói rằng họ muốn có thân hình như bạn bè của họ. Bên
cạnh đó, nhiều em vì mãi online mà quên cả thời gian. Điều đó khiến các em ăn
uống thất thường thậm chí thường xuyên nhịn ăn, bỏ bữa.


Các nghiên cứu gần đây cho thấy những ai sử dụng mạng xã hội càng
nhiều thì càng cảm thấy tiêu cực hơn, thậm chí có thể dẫn đến trầm cảm. Điều
này đặc biệt nguy hiểm với những ai đã được chẩn đoán mắc bệnh trầm cảm từ
trước. Vì thế, nếu bạn phát hiện mình thường xuyên cảm thấy mất tinh thần, có
lẽ đã đến lúc tạm biệt Facebook trong một thời gian.
3.7. Tăng cân, béo phì
Việc ngồi 1 chỗ trong nhiều tiếng đồng hồ còn dẫn đến nguy cơ tăng cân,
béo phì.
3.8. Gây bệnh cho mắt - giảm thị lực
Với sự xuất hiện của các “anh hùng bàn phím’’ trên mạng xã hội, mọi
người đang trở nên thô lỗ, ăn nói cộc cằn hơn bình thường, bạn bè nói xấu, chửi
bậy nhau trên mạng xã hội. Thậm chí là đánh nhau, giằn mặt nhau. Chưa kể đến
việc giảm thị lực, làm mắt bị khô khi dành cả tiếng, thậm chí là vài tiếng đồng
hồ để nhìn vào màn hình
3.9. Tê liệt - Giết chết sự sáng tạo
Mạng xã hội là phương tiện hiệu quả nhất để làm tê liệt và giết chết quá
trình sáng tạo. Quá trình lướt các trang mạng xã hội có tác động làm tê liệt não
bộ tương tự như khi xem tivi trong vô thức. Nếu hôm nay bạn có kế hoạch làm
việc thì hãy tuyệt đối tránh xa các trang mạng xã hội.
3.10. Lãng phí thời gian và xao lãng mục tiêu thực của cá nhân
Quá chú tâm vào mạng xã hội dễ dàng làm người ta quên đi mục tiêu thực
sự của cuộc sống. Thay vì chú tâm tìm kiếm công việc trong tương lai bằng cách
học hỏi những kỹ năng cần thiết, các em lại chỉ chăm chú để trở thành “anh
hùng bàn phím” và nổi tiếng trên mạng. Ngoài ra, việc đăng tải những thông
tin “giật gân” nhằm câu like không còn là chuyện xa lạ, song nó thực sự khiến
người khác phát bực nếu dùng quá thường xuyên. Mạng xã hội cũng góp phần
tăng sự ganh đua, sự cạnh tranh không ngừng nghỉ để tìm like và nó sẽ cướp đi
đáng kể quỹ thời gian của bạn.


thành vũng lầy học tập, thành bãi đất u ám với những lời thóa mạ…đều tùy
thuộc vào cách mà ta sử dụng chúng mà thôi. Ngoài ra, tuổi mới lớn chúng ta
không nghĩ sâu xa hành vi mình đang làm, cũng không nghĩ xa về hậu quả. Đặc
biệt, tuổi mới lớn chúng mình thường hành động vì cảm xúc hơn là vì lý trí. Cho
nên mỗi khi bực bội, nóng giận, thất vọng, uất ức là chúng ta hành động bột phát
mà không hề nghĩ đến hậu quả. Vì vậy, chúng ta phải học cách kiểm soát mình
và những gì mình nói. Trong mắt tuổi mới lớn chúng ta, thế giới mạng là thế giới
ảo, mọi phát ngôn trên đó đều là không chính thức, viết chơi cho vui, viết cho hả
giận, viết rồi thôi.v.v… giống như một quyển sổ nháp của cuộc sống. Tuy nhiên,
các em cần biết rằng, bây giờ đó không phải là thế giới ảo nữa, mà là một thế
giới thật có ảnh hưởng thật và hậu quả thật.
Thực ra chúng ta không nên không dùng mà chỉ không nên dùng sai thôi!
Là một GVCN lớp, tôi thấy được trách nhiệm mà mình cần phải làm đối
với các em là làm thế nào để hạn chế những tác động tiêu cực của các thiết bị
công nghệ cao và mạng xã hội đối với sức khỏe, học tập cũng như cuộc sống của
9


các em. Để làm được điều đó thì điều quan trọng là định hướng, giáo dục các em
và các em tự giáo dục mình, tăng cường giáo dục và tự giáo dục. Nhà trường,
gia đình và xã hội phải quản lí, giáo dục, định hướng cho các em thật chặt chẽ,
hiệu quả hơn. Tôi mạnh dạn đề xuất một số giải pháp sau:
1. GVCN phải tìm hiểu và nắm vững tâm lý học sinh
Là GVCN lớp, tôi thiết nghĩ việc hiểu và nắm vững tâm lý học sinh của lớp
mình là một việc rất cần thiết. Vì muốn giáo dục học sinh thì điều đầu tiên là phải
hiểu được tâm tư tình cảm, nguyện vọng của các em. Tôi dành nhiều thời gian để trò
chuyện, để nắm bắt suy nghĩ và mong muốn của các em. Cần phải hiểu được trong
sâu thẳm các em cần và mong muốn điều gì...Bên cạnh đó, tôi luôn luôn đối xử nhẹ
nhàng, quan tâm, chia sẻ với các em như người thân của mình. Ngoài trò chuyện trực
tiếp tôi còn tìm hiểu các em qua các kênh khác nhau:

3. Phối hợp giữa GVCN và GV bộ môn
10


GVBM đóng vai trò rất quan trọng trong việc nắm bắt và giáo dục học
sinh ở lớp chủ nhiệm. Vì vậy, để giúp các em hạn chế sử dụng công nghệ cao và
mạng xã hội cũng như những ảnh hưởng tiêu cực của nó thì sự phối hợp giữa
GVCN – GVBM là một giải pháp không thể thiếu.
Để giúp các em, tôi cùng với thầy cô giảng dạy ở lớp làm những công
việc sau:
- Thường xuyên trao đổi qua lại để nắm bắt thông tin của các em trong giờ
học.
- GVBM quản lí giờ học chặt chẽ tránh tình trạng học sinh sử dụng điện
thoại trong giờ học.
- Uốn nắn, nhắc nhở kịp thời và có các biện pháp xử phạt đối với các em
cố tình sử dụng điện thoại trong giờ.
Để đạt được hiệu tốt nhất, tôi cùng với một số thầy cô bộ môn phối hợp
để giúp các em thông qua các bài học lồng ghép trên lớp.
3.a. Môn GDCD:
Là GVCN cũng đồng thời là giáo viên giảng dạy bộ môn GDCD ở lớp, vì
vậy thông qua các tiết học bộ môn tôi tuyên truyền đến các em những thông điệp
bổ ích, lời khuyên chân thành, phòng tránh tình trạng lạm dụng thiết bị công
nghệ cao và mạng xã hội.
Cụ thể, thông qua các tình huống có thật trong thực tế cung cấp cho các
em một số điều luật và một số bài học rút ra giúp các em có được những hiểu
biết và kĩ năng xử lí cần thiết khi gặp phải những trường hợp tương tự, tránh
những hậu quả đáng tiếc xảy ra.
Ví dụ 1: Đó là các vụ việc liên quan đến tính mạng con người và tài sản
của xã hội. Điển hình như vụ nam thanh niên quay clip tự thiêu rồi nhảy cầu ở
thành phố Hồ Chí Minh cuối tháng 9-2016 gây xôn xao dư luận. Trước đó, nam

Điều 122. Tội vu khống
1. Người nào bịa đặt, loan truyền những điều biết rõ là bịa đặt nhằm xúc
phạm danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác
hoặc bịa đặt là người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền,
thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba
tháng đến hai năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ một năm
đến bảy năm:
a) Có tổ chức;
b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
c) Đối với nhiều người;
d) Đối với ông bà, cha mẹ, người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục,
chữa bệnh cho mình;
đ) Đối với người thi hành công vụ;
e) Vu khống người khác phạm tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ một triệu đồng đến mười triệu
đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ
một năm đến năm năm.
Điều 125. Tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín
của người khác
1. Người nào chiếm đoạt thư, điện báo, telex, fax hoặc các văn bản khác được
truyền đưa bằng phương tiện viễn thông và máy tính hoặc có hành vi trái pháp
luật xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín của người khác
đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì
bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ một triệu đồng đến năm triệu đồng hoặc phạt cải
tạo không giam giữ đến một năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không
giam giữ từ một năm đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm:
a) Có tổ chức;
12

+ Tạo ra các sân chơi để các em có cơ hội thể hiện mình

5. Kết hợp giáo dục học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp
Tôi luôn sử dụng các biện pháp giáo dục kĩ năng sống và hình thức kỹ luật
tích cực đối với học sinh lớp chủ nhiệm. Cụ thể là:
5.1. Trong giờ sinh hoạt, tôi luôn:
- Đưa ra những bức tranh về tác hại của các thiết bị công nghệ cao và mạng
xã hội và thi bình luận về chúng bằng ngôn ngữ hài dí dõm qua lăng kính học
sinh THPT.
- Hướng dẫn các em vào hoạt động xây dựng tập thể lớp ngày càng vững
mạnh. Lắng nghe tâm sự và công nhận sự tiến bộ của các em.
5.2. Xây dựng 1 tập thể lớp biết đoàn kết, thương yêu, giúp đỡ nhau trong mọi
hoạt động để cùng tiến bộ.
5.3. Tôi thường xuyên kiểm tra lớp đột xuất, không thông báo bất kể giờ nào và
tham gia dự giờ học của lớp.
5.4. Khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động xã hội bằng các hoạt động
thiết thực nhất trong đời sống hàng ngày:

14


5.5. Và cuối cùng, tôi chỉ ra cho các em thấy được những lợi ích có được khi các
em hạn chế sử dụng các thiết bị công nghệ cao và mạng xã hội:
- Kết quả học tập tốt hơn.
- Năng xuất lao động cao hơn và có thể tập trung vào những công việc
khác.
- Có thể tìm được những người bạn thực sự cho mình.
- Không làm những việc vô nghĩa.
- Cảm nhận được ý nghĩa của cuộc sống.
- Không còn bị quấy rầy, làm phiền.


Thường xuyên
sử dụng

Số
lượng

%

Số
lượng

%

Số lượng

%

2

4,76

28

66,7

12

28,54



6

14,28

31

73,3

5

12,42

42

*Các thành tích khác:
- Lớp đạt tiên tiến năm học 2016 – 2017.
- Lớp được BCH Đoàn trường xếp loại nề nếp Tốt, đứng thứ 4/26 lớp
- Có 02 học sinh đạt giải khuyến khích cấp Tỉnh cuộc thi“ Vận dụng kiến
thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn dành cho học sinh trung học ”
- Có 02 học sinh đạt giải ba trong kì thi học sinh giỏi GDQP cấp Tỉnh.

C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Mạng xã hội dễ nghiện mà khó cai - Không ai có thể phủ nhận những lợi
ích mà công nghệ hiện đại mang lại nhưng để phát huy hiệu quả những tính
năng, tiện ích của nó, chúng ta cũng nên tạo thói quen sử dụng sản phẩm công
nghệ hiện đại một cách khoa học, hợp lý, không nên quá lạm dụng và chìm đắm
trong thế giới ảo. Giới trẻ nói chung và các em học sinh nói riêng nên tham gia
vào các hoạt động xã hội phù hợp như: chơi thể thao, văn hóa văn nghệ, các hoạt

2. Theo báo Điện máy xanh.
3. Bài: Tác động mạng xã hội đối với học sinh – Trường cao đẳng kinh tế
kỹ thuật Kiên Giang.
4. Bài: Ảnh hưởng của mạng xã hội đến lối sống của giới trẻ.
Theo Bariavung tau.com.

18


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
- GVCN: Giáo viên chủ nhiệm
- THPT: Trung học phổ thông
- PHHS: Phụ huynh học sinh
- BCH: Ban chấp hành
- BGH: Ban giám hiệu
- GDCD: Giáo dục công dân

- SKKN: Sáng kiến kinh nghiệm

19