CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

TÊN ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP:
Sử dụng hoạt động bổ trợ nhằm gây hứng thú cho học sinh trong
việc học ngữ âm tiếng Anh ở trường THPT

Họ và tên: Mai Thị Thuần
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Lương Thế Vinh

Quảng Bình, tháng
1 01 năm 2019


CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

TÊN ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP:
Sử dụng hoạt động bổ trợ nhằm gây hứng thú cho học sinh
trong việc học ngữ âm tiếng Anh ở trường THPT

Quảng Bình, tháng 01 năm 2019
2


1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 Lý do lựa chọn đề tài
Trước nhu cầu phát triển của xã hội và đặc biệt là trước xu thế toàn cầu hóa
hiện nay đã đạt ra nhiều yêu cầu cho ngành giáo dục nói chung và cho việc giảng dạy
ngoại ngữ nói riêng. Mục tiêu của giáo dục là nhằm giúp học sinh phát triển một cách

hết học sinh có những khó khăn nhất định trong việc phát những âm lạ, những từ dài,
hay xác định trọng âm của từ và ngữ điệu của phát ngôn một cách chính xác… Do đó,
kiến thức ngữ âm của học sinh rất hạn chế và điều này gây e ngại cho các em trong
việc nói tiếng Anh. Từ thực tế này, cần phải đổi mới cách dạy ngữ âm nhằm thu hút
học sinh vào việc học để các em có thể đạt được kết quả tốt hơn. Một trong những giải
pháp tôi đã thực hiện đó là sử dụng các hoạt động bổ trợ bên cạnh những hoạt động có
sẵn trong sách giáo khoa nhằm gây hứng thú cho học sinh vào việc học ngữ âm. Ở
sáng kiến này, tôi muốn đưa ra một số hoạt động mà tôi đã sử dụng và trao đổi một số
kinh nghiệm khi dạy ngữ âm tiếng Anh.
1.2 Phạm vi áp dụng đề tài
Đề tài này đã được áp dụng vào giảng dạy ngữ âm tiếng Anh tại trường THPT
Lương Thế Vinh từ tháng 9 năm 2016 đến hết tháng 4 năm 2018 đối với học sinh của
ba lớp học trong hai năm học: năm học 2016-2017 ( là các lớp 10A1, 10A3 và 10A12)
và năm học 2017-2018 (là các lớp 11A1, 11A3và 11A12).
1.3 Điểm mới của đề tài
Đề tài đã nêu lên được thực trạng của việc học ngữ âm tiếng Anh cũng như một
số khó khăn giáo viên gặp phải khi áp dụng các hoạt động bổ trợ. Đồng thời, đưa ra
giải pháp khắc phục những khó khăn nêu trên. Thiết kế một số hoạt động bổ trợ cho
việc dạy ngữ âm trong chương trình tiếng Anh 10,11 nhằm gây hứng thú cho học sinh.

4


2. PHẦN NỘI DUNG
2.1 Thực trạng
Từ thực tế giảng dạy ngữ âm tại trường phổ thông, bản thân tôi nhận thấy có
những vấn đề nhất định xuất phát từ phía học sinh và từ phía giáo viên:
Đối với học sinh: Ngữ âm là một trong những nội dung quan trọng nhưng khá
khó trong chương trình tiếng Anh phổ thông, nên nó gây nhiều khó khăn cho người
học. Với mỗi bài học ngữ âm, nếu chỉ dừng lại ở hai hoạt động trong sách giáo khoa


Trên Tb
67

Qua kết quả khảo sát ta thấy khả năng ngữ âm của các em còn rất hạn chế. Có
nhiều nguyên nhân dẫn đến kết quả của học sinh không cao trong bài kiểm tra này như
học sinh chưa chú ý ôn bài hay những kiến thức lâu ngày các em đã quên. Tuy nhiên,
có hai nguyên nhân cơ bản sau cần phải lưu ý. Thứ nhất, học sinh quên kiến thức tức
là các em chưa khắc sâu được kiến thức ngữ âm đã học nên khả năng vận dụng những
5


kiến thức đó vào giải quyết các dạng bài tập đạt kết quả không cao. Điều này chứng tỏ
phương pháp dạy của giáo viên chưa tạo hứng thú học tập cho học sinh nên không
kích thích được tính sáng tạo của các em. Do đó, học sinh ghi nhớ kiến thức còn ở
dạng máy móc, các em không thể ghi nhớ kiến thức được lâu dài, mơ hồ trong quá
trình sử dụng. Đây cũng là nguyên nhân thứ hai và là nguyên nhân chính của vấn đề
nêu trên.
Đối với giáo viên: Để sử dụng hoạt động bổ trợ trong dạy ngữ âm, bản thân
giáo viên cũng có những khó khăn nhất định. Thứ nhất, do ngữ âm tiếng Anh được
dạy lồng ghép trong phần trọng tâm ngôn ngữ (Langugage Focus) với một thời lượng
rất hạn chế nên để có thể sử dụng hoạt động bổ trợ nhằm gây hứng thú cho học sinh
đòi hỏi phải có sự nỗ lực từ phía giáo viên và phía học sinh. Một khó khăn nữa cho
giáo viên đó là các sách thiết kế hoạt động cho các kỹ năng khác thì có rất nhiều trong
khi sách thiết kế dành cho dạy ngữ âm lại rất ít thấy ở bậc phổ thông, do đó để có hoạt
động bổ trợ cho việc dạy ngữ âm, giáo viên phải tự thiết kế là chính. Thêm vào đó,
nếu như hoạt động lặp đi lặp lại trong mỗi bài học thì giáo viên không cần hướng dẫn
kỹ học sinh cách thực hiện hành động, học sinh cũng biết được mình cần phải làm gì.
Nhưng khi hoạt động thay đổi liên tục thì việc hướng dẫn cho học sinh cách tiến hành
hoạt động cũng tiêu tốn nhiều thời gian của giáo viên. Ngoài ra, một số giáo viên khả

hướng dẫn kỹ học sinh những phần học cần phải chuẩn bị ở nhà trước mỗi bài học.
Điều này giúp cho học sinh tự trang bị những kiến thức nhất định trước khi học nên họ
có thể tham gia hoạt động một cách nhanh chóng và dễ dàng hơn. Kết quả là sẽ giúp
giáo viên tiết kiệm thời gian hơn.
Thứ hai, vì những hoạt động bổ trợ dành cho việc dạy ngữ âm không có sẵn nên
việc sưu tầm, lựa chọn thiết kế hoạt động là rất cần thiết. Giáo viên có thể tham khảo
từ nhiều nguồn khác nhau để có thể làm phong phú hoạt động dạy học của mình.
Nguồn tham khảo từ sách cũng rất tiện ích như các sách Teaching English
Pronunciation (Kenworthy J 1987), The Practice of English Language Teaching
(Harmer 1991), Five-minute Activities (Ur P & Wright A 1992), Pronunciation Games
7


(Hancook 2000) and Pronuciation Practice Activities (Hewings M 2007). Ngoài ra,
Internet cũng là một nguồn tham khảo có giá trị với những giáo án mẫu hay những
trang sách trực tuyến liên quan đến hoạt động dạy ngữ âm ở phổ thông. Dự giờ học
tập từ đồng nghiệp hay trò chuyện chia sẽ kinh nghiệm với đồng nghiệp cũng là một
cách hay nhằm làm phong phú thêm các hoạt động dạy học của mình. Rõ ràng, giáo
viên có nhiều nguồn tham khảo khác nhau, tuy nhiên giáo viên cần chọn lọc tinh tế
những hoạt động phù hợp với nội dung bài học và đối tượng học sinh mà mình trực
tiếp giảng dạy.
Việc hướng dẫn học sinh trước mỗi hoạt động tiêu tốn nhiều thời gian, do sự đa
dạng hoạt động dạy được chú ý đến khi giáo viên thiết kế hoạt động nên một vấn đề
đặt ra là giáo viên phải hướng dẫn kỹ để học sinh biết được mình cần phải làm gì. Do
đó, giáo viên nên sử dụng tiếng Anh đơn giản, dễ nghe và dễ hiểu trong hướng dẫn,
giải thích để học sinh có thể hiểu dễ dàng hơn. Việc làm mẫu cũng rất cần thiết và hữu
ích. Hoạt động bổ trợ có thể sử dụng ở bất cứ bước nào của bài dạy ngữ âm: có thể
dùng ở phần Lead-in, Practice hoặc ở phần Further practice, miễn sao chúng có thể
gây hứng thú cho người học.
Những vấn đề còn lại như khả năng ngôn ngữ, giao tiếp và kỹ năng hoạt động

Beach

Ski

His

Be

Tree

Film

- In teams, students must make a “track”. A track is a straight line of three words of
the same sound /i/ or /i:/. A track can be horizontal, vertical or diagonal. To make a
track, for each square, students have to make a complete sentence with the word in the
square.
- In the end, the group which makes the track first will be the winner.
Activity 2:
Unit 7: The mas media – English 10
The sounds: /ei/ - /ai/ - /oi/
Game : Finding words (This is for Further practice)
-T divides the class into 2 groups A and B and asks Ss to close their books.
-T writes the phonemic sounds /ei/ - /ai/ - /oi/ on the board.
ai
Fly

ei
Today

oi

3. rained
helped
involved
robbed
4. arrived
phoned
missed
advised
5. explained
laughed
knocked
danced
Keys to answers:
1. wounded (ends in /id/ , the others end in /t/)
2. gained (ends in /d/ , the others end in /id/)
3. helped (ends in /t/ , the others end in /d/)
4. missed (ends in /t/ , the others end in /d/)
5. explained (ends in /d/ , the others end in /t/)

Activity 4:
Unit 1: Friendship – English 11
The sounds: /ʤ/ - /ʧ/
Games: Describing pictures (This activity is used for Further Practice)
- T gives groups of students a picture of an English class

10


- T asks students to work in groups in two minutes, discussing and describing the
given picture, using as many words with the sounds /ʤ/ - /ʧ/ as possible such as:


- T asks students to memorize them
- T puts the pictures away and asks students to tell the nouns referring to the pictures.
- Students who can tell the exact names of the pictures first will be the winner.
Activity 7:
12


Unit 12: The Asian Games – English 11
The sounds: /str/ - /scr/ - /skw/
Games: Sentence completion (This is for Lead-in or Further practice)
- T hangs a flipchart of some words on the board

Square
Screamed
Street

Strong
Screen

Squeezed
Scratch
Strange

- T gives students the following sentences on the board and ask them to work in pairs,
finding out the words to complete the sentences
1. The ....................man standing in the .....................looks very ..........................
2. In the ......................, a little girl ....................aloud when they saw a
deep ...........................on her leg.
3. My mother ....................an orange and put it on the ..............................table in



3. Find the missing word
She was ................to tear. (moved)
4. Find the missing word
Who .........first will laugh last. (leaves)
5. The highest mountain in the world. (Everest)
6. The longest river in the world. (The Nile)
7. Which letter can you drink? (T)
8. Which letter can be a verb? (C)
9. Which letter can fly? (B)
- T declares the winner.
Qua việc đa dạng hóa các hoạt động dạy học ngữ âm, tôi nhận thấy có những
phản hồi tích cực từ phía học sinh. Các em thảo luận tích cực, hứng thú trong học tập,
phát biểu xây dựng bài sôi nổi hơn. Qua các hoạt động các em có cơ hội luyện tập
nhiều hơn không chỉ về ngữ âm mà còn cả kỹ năng giao tiếp. Do đó, các em có ấn
tượng, khắc sâu được kiến thức và mở rộng vốn từ vựng của mình. Khả năng nói của
học sinh và phát âm được cải thiện rõ rệt, học sinh tự tin hơn trong học tập. Điều này
thể hiện rõ qua khả năng giao tiếp trên lớp của các em và qua kết quả khảo sát sau khi
áp dụng đề tài.
Bảng 2: Kết quả khảo sát học sinh sau khi thực hiện đề tài
SL
130

Giỏi
13

Khá
37



15


3. PHẦN KẾT LUẬN
3.1 Kết luận
Trước những yêu cầu của việc đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh và
những yêu cầu ngày càng cao đối với việc dạy và học ngoại ngữ thì việc chú trọng đến
việc dạy ngữ âm là một việc làm hết sức cần thiết. Nó là nền tảng để giúp học sinh
nghe, nói tốt hơn, và qua đó có thể cải thiện khả năng giao tiếp của các em. Và một
trong những việc làm cần thiết để gây hứng thú cho các em trong học ngữ âm đó là
việc đa dạng hóa các loại hình hoạt động. Bởi nó kích thích được tính sáng tạo, khả
năng tư duy tích cực của học sinh trong việc vận dụng những kiến thức ngữ âm có sẵn
để khám phá kiến thức mới hay áp dụng những kiến thức đã học vào giải quyết những
tình huống cụ thể.
Qua thực tế áp dụng đề tài vào giảng dạy và kết quả khảo sát học sinh trước và
sau khi áp dụng đề tài, tôi nhận thấy rằng việc sử dụng các hoạt động bổ trợ trong việc
dạy ngữ âm đã có tác động tích cực đến học sinh. Với việc sử dụng đa dạng các hoạt
động trong giảng dạy làm cho bài học ngữ âm trở nên sinh động, thú vị và hấp dẫn
hơn. Do đó, thu hút được sự chú ý của học sinh vào bài học; đồng thời tạo nhiều cơ
hội hơn cho học sinh luyện tập phát âm, mở rộng được vốn từ và khắc sâu kiến thức
bài học. Ngoài ra, nó còn góp phần phát triển kĩ năng nghe, nói của học sinh và kĩ
năng hoạt động theo cặp, nhóm.
Mặc dù vẫn còn những khó khăn nhất định khi sử dụng đa dạng các hoạt động
bổ trợ trong việc dạy ngữ âm. Tuy nhiên, những khó khăn đó vẫn có thể khắc phục
được với sự nỗ lực của cả người dạy và người học. Nhưng với những tác động tích
cực mà nó mang lại cho người học, hoạt động bổ trợ vẫn cần được khuyến khích trong
dạy ngữ âm nói riêng và trong dạy ngoại ngữ nói chung nhằm làm tăng tính sinh động
của bài học và tạo hứng thú cho người học.
3. 2 Kiến nghị

với phát ngôn mẫu để điều chỉnh cách phát âm của mình cho đúng…
17


* Về phía cơ sở:
- Cần trang cấp thêm các loại tư liệu, sách báo, băng đĩa hay các tài liệu có
liên quan đến đổi mới phương pháp giảng dạy để giáo viên nghiên cứu áp dụng vào
bài dạy của mình. Đặc biệt là những tài liệu về thiết kế hoạt động cho việc dạy ngữ
âm. Nhà trường cần trang cấp thêm các máy luyện âm để học sinh có thể luyện âm tốt
hơn.
- Đối với các lớp học thì số lượng học sinh không nên quá 40 em để giáo viên
dễ dàng trong việc tổ chức các hoạt động học tập và kiểm soát học sinh nhằm nâng
cao hiệu quả giờ dạy.
* Về phía lãnh đạo cấp trên: Chúng tôi mong muốn các cấp lãnh đạo tổ chức
nhiều hơn các hội thảo về đổi mới phương pháp dạy học, đặc biệt là về dạy ngữ âm
để làm động lực cho giáo viên trau dồi kiến thức,có cơ hội giao lưu, học hỏi kinh
nghiệm và làm phong phú hơn phương pháp của mình.

18


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Arends, R.I (2007), Learning to teach, McGrawHill Companies
2. Hancook, M (2000), Pronunciation Games, Cambridge University Press
3. Hewings, M (1993), Pronunciation tasks: A course for pre-intermediate learners,
Cambridge Press
4. Hewings, M (2007), Pronunciation practice activities: A source book for teaching
English pronunciation, Cambridge University Press
5. Hişmanoğlu M (2006), Current Perspectives on Pronunciation Learning and Teaching,
Journal of Language and Linguistic Studies, 2, 1: 101-110.