ĐỀ TÀI: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TỔ CHỨC TỐT HOẠT ĐỘNG GÓC CHO
TRẺ 5- 6 TUỔI
1. PHẦN MỞ ĐẦU:
1.1. Lý do chọn đề tài:
Giáo dục mầm non là ngành giáo dục hết sức quan trọng, một mắt xích đầu
tiên trong hệ thống giáo dục, chịu trách nhiệm chăm sóc và giáo dục trẻ. Trẻ ở độ tuổi
mầm non đều có tâm hồn nhạy cảm với thế giới xung quanh, vì thế giới xung quanh
luôn chứa đựng bao điều mới lạ và hấp dẫn, và còn có bao điều lạ lẫm khó hiểu, nên
trẻ rất tò mò muốn biết, muốn được khám phá. Đây là giai đoạn đặt nền móng đầu
tiên quan trọng để phát triển nhân cách trẻ. Đến trường trẻ được học, được chơi, được
tiếp xúc với nhiều bạn, được sống trong tình yêu thương bao bọc của các cô giáo, trẻ
được khám phá nhiều điều bí ẩn ở thế giới xung quanh. Hình thức học của trẻ “Chơi
mà học, học mà chơi” trẻ rất hiếu động, tò mò, ham muốn được khám phá, học hỏi,
tìm hiểu thế giới xung quanh, trong khi chơi trẻ sẽ lĩnh hội, nắm bắt, ghi nhớ lại các
công việc, các hoạt động diễn biến của toàn xã hội, và tái tạo lại các công việc đó
dưới hình thức mô phỏng bắt chước, tái tạo… và hơn thế nữa trong mỗi độ tuổi có
một dạng hoạt động chủ đạo khác nhau, và trẻ càng được hoạt động phong phú bao
nhiêu thì sự phát triển tâm lí của trẻ càng tốt bấy nhiêu.
Hoạt động góc giúp trẻ tham gia vào xã hội người lớn theo cách riêng của mình.
Trẻ tưởng tượng mình là người lớn và cũng đóng một cương vị trong xã hội như:
người mẹ, cô giáo, chú công nhân, bác sĩ…Với những vai đó, trẻ tái tạo lại cuộc sống
của người lớn một cách tổng quát trong hoàn cảnh tưởng tượng. Hoạt động góc có
một đặc trưng rất riêng vì hoạt động chơi của trẻ không phải là thật mà là giả vờ,
nhưng sự giả vờ ấy mang tính chất rất thật. Hoạt động góc là tổng hợp các loại trò
chơi, trong quá trình chơi trẻ có thể tự bổ sung để mở rộng chủ đề chơi, nội dung
chơi, nội dung hoạt động. Chính vì vậy đặc trưng cơ bản của trò chơi là quá trình
tưởng tượng biểu hiện rất rõ nét, trẻ được tự do nghĩ ra nội dung chơi…Vì vậy mỗi
nội dung chơi luôn phụ thuộc vào vốn kinh nghiệm của trẻ.
Trong quá trình thực hiện các trò chơi, trẻ phải sử dụng các phương tiện, đồ
dùng, nhờ sự tiếp xúc đó mà vốn hiểu biết của trẻ được mở rộng như: tên gọi, màu
sắc, kích thước, hình dạng, những thuộc tính không gian của đồ vật. Khi hoạt động
năng xã hội khác. Nhận ra những cảm xúc và tình cảm của bản thân cũng như của
người khác.
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề, tôi đã nghiên cứu để tìm ra “Một
số giải pháp tổ chức tốt hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi”.
1. 3. Phạm vi áp dụng của đề tài sáng kiến:
Trong quá trình nghiên cứu đề tài “Một số giải pháp tổ chức tốt hoạt động góc
cho trẻ 5-6 tuổi” với mục đích giúp trẻ phát triển tốt khả năng tư duy, sáng tạo, thông
qua hoạt động góc, trẻ được thể hiện bản thân mình, hình thành các kỹ năng sống,
nhằm thực hiện tốt nhất cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ phù hợp với xu thế phát
triển giáo dục mầm non hiện nay. Phạm vi mà đề tài đề cập đến là độ tuổi 5 - 6 tuổi ở
trường Mầm non tôi đang công tác giảng dạy. Đề tài đã được áp dụng tại trường tôi
đang công tác và có tính khả thi cao.
2
2. PHẦN NỘI DUNG:
2.1. Thực trạng nội dung cần nghiên cứu:
Tiếp tục thực hiện và làm theo hướng dẫn của bộ giáo dục và đào tạo, trong
những năm gần đây ngành giáo dục Mầm Non huyện nhà chúng ta đã tiến hành thực
hiện việc đổi mới chương trình giáo dục, đặc biệt là xây dựng trường mầm non lấy trẻ
làm trung tâm, với hình thức trên bắt buộc người giáo viên phải có sự linh hoạt sáng
tạo, lựa chọn các nội dụng dạy học cần phát huy tính tích cực của trẻ, khuyến khích
trẻ hoạt động một cách chủ động, hồn nhiên, vui tươi theo phương châm “Học bằng
chơi, chơi mà học” để đáp ứng mục tiêu phát triển toàn diện cho trẻ.
Trước mục tiêu của giáo dục nói chung và giáo dục của mầm non xã nhà nói
riêng, tôi nguyện góp một phần sức nhỏ bé của mình vào việc tổ chức tốt các hoạt
động góc cho trẻ ở lứa tuổi Mẫu giáo nhằm góp phần hình thành nhân cách ban đầu
cho trẻ.
Năm học 2018 – 2019 bản thân tôi được ban giám hiệu nhà trường phân công
chủ nhiệm lớp Mẫu giáo lớn, với số lượng 37 trẻ và trong quá trình thực hiện tôi đã
Đạt
Không đạt
trẻ
1 Trẻ mạnh dạn trong khi chơi
37
22/37 59%
15/37
41%
2 Trẻ chơi có nề nếp
37
20/37
54%
17/37
46%
3 Trẻ chơi thành thạo
37
16
43%
21/37
57%
4
Trẻ chơi hứng thú
37
20/37
54%
17/37
46%
Trẻ tạo ra được sản phẩm khi 37
5
19/37
dàng cho giáo viên quan sát, ở mỗi chủ đề tôi luôn thay đổi hình thức trang trí , tranh
ảnh, đồ dùng đồ chơi sao cho phù hợp với chủ đề mà trẻ khám phá, để trẻ tìm hiểu về
các sự vật thông qua hình ảnh trang trí đó.
4
Để giúp trẻ luôn hứng thú, tôi thay đổi đồ chơi qua mỗi chủ đề để trẻ không
nhàm chán. Tôi luôn chú trọng đến các đồ dùng tự làm, phù hợp với điều kiện trường
lớp, địa phương để không gây lãng phí, xa rời thực tế, các hình ảnh trang trí mang
hướng mở để dể thuận tiện lắp vào tháo ra thay đổi chủ đề.
Ví dụ: Ở chủ đề gia đình tôi sẽ làm một số đồ chơi như (Bàn ghế, tủ, giường…)
đặt ở góc chơi cho trẻ hoạt động.
Ở chủ đề: Phương tiện giao thông: tôi tìm các chai, lọ phế thải, nắp để làm xe,
và dán trang trí lên sao cho hấp dẫn…
Việc tạo môi trường đẹp trong lớp là nguyên tắc quan trọng để
khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tác động vào trẻ là toàn bộ sự bày
trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của bé. Bé quan sát xung quanh
xem lớp mình có khác nhà bé không? Có đẹp hơn nhà bé không ?
Chính môi trường lớp học sẽ tạo ấn tượng khó phai trong bé. Đây là
tác động cần thiết để trẻ tích cực hoạt động chơi trong các góc.
Để tạo ấn tượng các góc chơi cho trẻ tôi thường sưu tầm, thiết
kế các hình ảnh ngộ nghĩnh, đáng yêu, có màu sắc đẹp, bố cục hợp
lý và tiêu đề của góc có tên gần gũi với trẻ. Ngoài ra tôi còn sử dụng
những hình ảnh do trẻ tự vẽ và tô màu để trang trí các góc. Từ đó
tạo cho trẻ sự gần gũi và hứng thú tham gia hoạt động góc vì nó là
sản phẩm của trẻ, trẻ tạo ra nó chơi với nó và thực hiện cách trang
trí theo sự hướng dẫn của cô.
2.2.2. Giải pháp 2. Chuẩn bị lựa chọn nguyên vật liệu sẵn có
tại địa phương để làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo trong các góc
(Hình ảnh đồ dùng đồ chơi tự làm để phục vụ các góc chơi)
2.2.3. Giải pháp 3. Lựa chọn nội dung chơi phù hợp với khả năng, hứng thú
của trẻ
- Việc lựa chọn nội dung chơi cho trẻ có vai trò quan trọng, ảnh hưởng tích cực
đến sự phát triển cho trẻ. Tùy theo mức độ chơi của trẻ ở từng giai đoạn để tôi đưa ra
nội dung, yêu cầu, mục tiêu chơi khác nhau, chẳng hạn ở giai đoạn đầu nội dung, mục
6
tiêu chơi đơn giản hơn, quá trình chơi tôi có thể nhập vai chơi cùng trẻ để hường trẻ
vào nội dung chơi đạt kết quả. Với giai đoạn 2 và 3 tôi có thể để trẻ tự làm thủ lỉnh,
tự nhập vai chơi, tôi chỉ quan sát và bao quát quá trình trẻ chơi để hướng dẩn gợi ý
các vai chơi chưa thể hiện tốt vai mình.
- Nội dung chơi cần gần gũi, phù hợp nhu cầu, hứng thú, khả năng của trẻ,
không nên đưa nội dung xa rời thực tế của trẻ sẽ gây khó khăn trong quá trình chơi và
tưởng tưởng của trẻ
Ví dụ: Trẻ ở vùng nông thôn thì xây thôn xóm nơi trẻ ở khác với những trẻ ở
thành phố, không áp đặt trẻ phải xây thế này, xây thế kia.
Trẻ sống ở vùng nông thôn xây ngã tư đường phố đơn giản, cón trẻ ở khu vực
thành phố xây phức tạp hơn như có “bùng bi” giữa…
Khi xây công trình ngôi nhà của bé: trẻ sẽ nói được ý tưởng, các trẻ phối hợp
cùng xây, góp ý kiến cho nhau, trưởng nhóm phân công nhiệm vụ rõ ràng, trẻ thể hiện
được vai chơi, thái độ, hành động phù hợp với vai chơi…
2.2.4. Giải pháp 4. Sắp xếp các góc chơi phù hợp với trẻ.
Việc sắp xếp hợp lí, khoa học, linh hoạt góp phần quan trọng trong hiệu quả của
các hoạt động góc
Ví dụ: Để thay đổi sự tập trung của góc đóng vai từ trò chơi gia đình sang trò
chơi bệnh viện, hoặc tạo ra không gian cho giờ ngủ trưa bằng cách di chuyển một số
giá để đồ.
Hoạt động góc phản ánh sự sáng tạo, độc đáo của nhận thức và ngôn ngữ, nó là
tác động qua lại giữa trẻ với môi trường xung quanh. Khi trẻ hoạt động góc có nghĩa
là đang sống trong cuộc sống thực, trong khi chơi trẻ được đối thoại cùng nhau, trao
đổi thỏa thuận, thương lượng cùng nhau, trẻ phải nói cho bạn chơi hiểu và phải hiểu
lời bạn cùng chơi nói. Từ đó làm cho trí tuệ của trẻ phát tiển mạnh mẽ chịu ảnh
hưởng rất lớn đến sự phát triển tình cảm xã hội của trẻ hướng đến cái đẹp trong giao
tiếp, cư xử giữa người với người, góp phần hình thành hành vi văn minh trong xã hội,
hình thành thái độ tích cực của trẻ với bản thân.
Nội dung thỏa thuận rất quan trọng cho việc thực hiện trong quá trình hoạt động
vui chơi, khi thỏa thuận giữa cô và cháu có sự trao đổi vế cách chơi, vai chơi mà cháu
sắp đảm nhận, ngoài ra cháu còn biết được một số nội dung cần thiết trong quá trình
chơi. Cô cần chuẩn bị chu đáo các góc chơi mà các cháu sẽ thực hiện chơi ngay buổi
đó, tôn trọng quyết định của trẻ khi trẻ chọn vai chơi mà trẻ thích.
Khi tổ chức buổi hoạt động góc tôi luôn nêu rỏ góc chơi chính để trẻ hiểu được
tầm quan trọng của góc chơi đó và trong quá trình chơi trẻ có thể làm nỗi bật hơn các
góc chơi khác. Trong khi trẻ chơi tôi luôn hòa nhập vào các vai chơi cùng trẻ, xưng
hô đúng theo vai chơi.
Ở góc phân vai:
Ví dụ: Khi đóng vai “Bác sĩ” thì trẻ bắt chước bác sĩ: Mặc quần áo bule, đeo tai
nghe, cầm kim tiêm và cặp nhiệt độ, khi gặp bệnh nhân thì bác sĩ tươi cười ân cần,
chu đáo hỏi thăm bệnh nhân và bán thuốc. Còn bệnh nhân thì biết bác sĩ bán cho
thuốc uống để chữa bệnh gì? Khi gặp những tình huống xảy ra với bệnh nhân thì trẻ
xử lý được những tình huống đó.
8
Ví dụ: Khi đóng vai “ Bán hàng” Tôi hướng dẫn trẻ biết đóng vai người bán
hàng, biết niềm nỡ mời chào khách mua hàng, đồng thời trẻ biết bày biện và trưng
bày các mặt hàng gọn gàng ngăn nắp. Còn người mua hàng phải trật tự khi mua
hàng..
Phối hợp với phụ huynh là một việc làm rất quan trọng. Bởi việc giáo dục trẻ
mầm non là sự phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường để có sự tác động đồng bộ.
9
Các kiến thức trẻ tiếp thu được sẽ được khắc sâu hơn nếu cả gia đình và cô giáo cùng
hướng dẫn trẻ.
Cụ thể: Ngay từ đầu năm học tôi tổ chức cuộc họp phụ huynh: đưa ra các chủ đề
và những nguyên vật liệu sẳn có ở địa phương như vỏ ngao, ốc, chai nước....mà phụ
huynh cần thu gom.
Trao đổi trực tiếp về các chủ đề trẻ đang thực hiện trên lớp, tình hình của con em
mình tại lớp, và đồ dùng cần làm thực hiện cho chủ đề.
Có thể trưng bày các sản phẩm trẻ đã làm được bằng các phế liệu để phụ huynh
thấy được, vui mừng, có động lực để cố gắng.
Nhờ vậy mà đồ dùng của lớp ở các góc chơi phong phú đa dạng, góp phần và
các giờ hoạt động góc có hiệu quả.
2.2.8. Giải pháp 8: Giáo dục bằng hình thức tuyên dương, khích lệ, động viên.
Với trẻ những lời động viên, những phần thưởng nhỏ cũng làm trẻ vui sướng và
khích lệ trẻ cố gắng hơn nữa để lại được khen, được thưởng. Vì vậy, trong quá trình trẻ
chơi giáo viên cần quan sát, bao quát để hướng dẫn và động viên kịp thời cho trẻ, cũng
có thể tuyên dương sau buổi chơi
Ví dụ: Con đang xây công trình gì? (Công viên nước). Đúng rồi, cô thấy con đã
xây công viên đẹp rồi đấy. Và lần sau con muốn xấy đẹp hơn nữa con có thể di
chuyển tháp nước này xa xích đu ra tí nữa để đảm bảo an toàn khi chơi con nhé!
À! Hôm nay cô thấy ở góc phân vai, bàn Linh Đan đã chơi rất giỏi, bạn biết đứng
chờ đến lượt, và nói năng nhẹ nhàng, biết trả giá để mùa hàng, còn biết mời các chú
công nhân xây dựng sang ăn cơm nữa, chúng mình cùng tuyên dương bạn nào!...
Không những quá trình hoạt động ở các góc của trẻ để tôi khen ngợi, mà ngay
vào cuối buổi chơi tôi nhận xét từng nhóm chơi, những vai chơi tốt tôi động viên để
trẻ phát huy, những trẻ chơi chưa tốt tôi động viên khuyến khích trẻ lần sau cố gắng
37
35/37
94,5%
2/37
5,5%
2 Trẻ chơi có nề nếp
37
37/37
100%
0/37
0%
3 Trẻ chơi thành thạo
37
36/37
97%
1/37
3%
4
Trẻ chơi hứng thú
37
35/37 94,5%
2/37
5,5%
Trẻ tạo ra được sản phẩm khi 37
5
35/37
94,5%
2/37
5,5%
chơi.
tính thẩm mĩ cao
- Phát huy sức mạnh tổng hợp của nhà trường, giáo viên, phụ huynh trong công
tác giáo dục và hình thành các kỹ năng trải nghiệm, khám phá cho trẻ.
- Tổ chức nhiều hoạt động tạo mọi cơ hội để trẻ được khám phá khoa học tích
lũy kiến thức về môi trường xung quanh.
- Kết hợp chặt chẽ với phụ huynh, tạo uy tín và tiềm năng đối với phụ huynh
và đối với trẻ.
- Trẻ đã có các kĩ năng chơi các hoạt động góc, phát triển tư duy, sáng tạo, tính
tích cực, chủ động, phối hợp với bạn cùng chơi
- Luôn tìm tòi, đầu tư thời gian nghiên cứu, sưu tầm thêm các trò chơi áp dụng
trong và ngoài tiết học, các thí nghiệm đơn giản nhưng thú vị.
3.2. Kiến nghị, đề xuất
Qua những giải pháp mà bản thân tôi đã vận dụng và thực hiện trong năm học về
tổ chức hoạt động góc, tôi có một số kiến nghị đề xuất như sau :
* Đối với nhà trường:
Nhà trường cần tổ chức các hội thi cho giáo viên làm đồ dùng đồ chơi, sau hội thi
cho các giáo viên trao đổi, hướng dẫn, chia sẻ kinh nghiệm để làm đồ dùng đồ chơi
phục vụ hoạt động góc phong phú và có hiệu quả.
* Đối với Giáo viên:
Trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo viên giáo dục trẻ, giáo viên phải linh
hoạt, sáng tạo. Thường xuyên thay đổi các hình thức và sử dụng các thủ thuật, giúp
trẻ hứng thú và hoạt động một cách tích cực theo phương châm: “Giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm” và “Học bằng chơi - chơi mà học”.
Sưu tầm và làm nhiều đồ dùng đồ chơi các góc từ nguyên vật liệu sẳn có ở địa
phương phù hợp với chủ đề.
Trên đây là một số biện pháp tổ chức tốt hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi của bản
thân tôi đã áp dụng trong năm học, và những kết quả mà bản thân tôi và lớp đã đạt
được nhưng không thiếu phần sai sót, tôi rất mong được sự góp ý xây dựng của nhà
trường, phòng Giáo dục và đào tạo giúp tôi ngày càng có nhiều sáng kiến kinh
nghiệm hay trong giảng dạy.
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…….
…………………………………………………………………………………………
…….
…………………………………………………………………………………………
……..………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………..
15
XÁC NHẬN CỦA HĐKH NHÀ TRƯỜNG
XÁC NHẬN CỦA HĐKH PHÒNG GD-ĐT LỆ THỦY
16